I OSK 1757/12
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-02-12
Skład orzekający: Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Monika Nowicka, Jerzy Krupiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracyjny (starosta, SKO) prowadzący postępowanie w sprawie skierowania kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji jest związany liczbą punktów karnych wpisaną do ewidencji prowadzonej przez Komendanta Wojewódzkiego Policji, czy też może samodzielnie ustalać tę liczbę, uwzględniając np. odbycie szkolenia redukującego punkty?Ratio decidendi
Organy administracyjne, takie jak starosta czy samorządowe kolegium odwoławcze, prowadzące postępowanie w sprawie skierowania kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, są związane liczbą punktów karnych wpisaną do ewidencji prowadzonej przez Komendanta Wojewódzkiego Policji. Nie posiadają one kompetencji do samodzielnego ustalania tej liczby ani do kwestionowania wpisów w ewidencji. Jedynie sąd administracyjny może stwierdzić nieprawidłowość wpisu. W związku z tym, nie mogą samodzielnie uwzględniać skutków odbycia szkolenia redukującego punkty, jeśli miało to miejsce po przekroczeniu limitu 24 punktów.Stan faktyczny
A. L. został skierowany na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami przez Starostę W. z powodu przekroczenia 24 punktów karnych. A. L. odwołał się, twierdząc, że odbył szkolenie redukujące punkty i kwestionując konstytucyjność przepisu rozporządzenia dotyczącego tej kwestii. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję starosty w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. A. L. wniósł skargę kasacyjną, która została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Arkadiusz Despot–Mładanowicz Sędziowie: Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) Sędzia del. NSA Jerzy Krupiński Protokolant asystent sędziego Katarzyna Ślizak po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 kwietnia 2012 r. sygn. akt II SA/Gl 58/12 w sprawie ze skargi A. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [....] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2012 r. (sygn. akt II SA/GL 58/12) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę A. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie uprawnień do kierowania pojazdami.
Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Wnioskiem z dnia [...] września 2007 r. Komendant Wojewódzki Policji w K. wystąpił do Starosty W. o skierowanie A. L. na kontrolne sprawdzenie posiadanych przez niego uprawnień do kierowania pojazdami, wskazując, że w/w - w okresie od [...] stycznia 2006 r. do [...] sierpnia 2006 r. - pięciokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, za co łącznie otrzymał [...] punktów karnych.
W związku z powyższym, decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] Starosta W. – działając na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) - skierował A. L. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie posiadanego przez niego prawa jazdy kategorii B.
W odwołaniu od powyższej decyzji A. L. podniósł, że nie przekroczył limitu 24 punktów karnych, gdyż w dniu [...] marca 2007 r. uczestniczył w szkoleniu, którego odbycie winno powodować, stosownie do art. 130 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, zmniejszenie liczby punktów, naliczonych mu za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lipca 2010 r. (sygn. akt I OSK 885/09), twierdził też, że przepis § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego ( Dz. U. Nr 236, poz. 1998 ze zm.) jest niekonstytucyjny.
Decyzją z dnia [...] maja 2011 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzje organu pierwszej instancji.
Organ przytoczył treść art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy – Prawo o ruchu drogowym i zauważył, że - w razie przekroczenia 24 punktów, otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy – prawo o ruchu drogowym – starosta ma obowiązek skierowania kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Starosta jest wprawdzie zobowiązany ustalić stan faktyczny sprawy, w zakresie przekroczenia przez kierującego liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, ale czyni to jednak wyłącznie na podstawie dokumentu urzędowego, jakim jest wniosek komendanta wojewódzkiego Policji.
Ponadto, podkreślono, że - stosownie do art. 76 § 1 k.p.a. - dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo potwierdzone. Domniemanie to nie jest wprawdzie nieusuwalne i nie wyłącza możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentu, jednakże inicjatywa dowodowa spoczywa w tym przypadku na stronie podważającej treść takiego dokumentu.
Mając powyższe na uwadze, Kolegium uznało, że w rozpoznawanej sprawie zachodziła podstawa do skierowania odwołującego się na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie posiadanego przez niego prawa jazdy kategorii B. We wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. wskazano bowiem, że A. L. wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, czterokrotnie - przekraczając dozwolone prędkości, dwukrotnie - prowadząc pojazd bez użycia pasów bezpieczeństwa oraz raz - kierując pojazdem bez wymaganych dokumentów.
Odnosząc się zaś do argumentów zawartych w odwołaniu, organ odwoławczy wskazał, że w dacie orzekania przepis § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji pozostawał w obrocie prawnym, wiążąc tym samym orzekające w sprawie organy.
Na wyżej przedstawioną decyzję A. L. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, w której zarzucił Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu orzekanie na podstawie niekonstytucyjnego przepisu ( § 8 ust. 6 powołanego wyżej rozporządzenia) i kwestionował pogląd organu, iż nie przedstawił dowodu podważającego treść wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w K., wskazując, że wielokrotnie powoływał się na odbycie stosownego szkolenia. Na dowód powyższego dołączył do skargi zaświadczenie wydane przez Komendę Powiatową Policji w W. z dnia [...] maja 2011 r.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wnosiło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Oddalając skargę – na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 207 ze zm.), zwanej dalej: "P.p.s.a." - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że nie zasługiwała ona na uwzględnienie.
Sąd dokonał analizy treści art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy - Prawo o ruchu drogowym i podzielił stanowisko organów, że użyty w nim przez ustawodawcę zwrot, iż osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdami "podlega" kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji oznacza, że kompetencja starosty do orzeczenia w drodze decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie tego uprawnienia ma charakter związany, wykluczający tym samym jakąkolwiek sferę uznania administracyjnego, a warunkiem wydania decyzji w tym przedmiocie jest stwierdzenie, w oparciu o wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, że osoba posiadająca uprawnienie przekroczyła 24 punkty otrzymane na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy.
Ponadto, Sąd stwierdził, iż w art. 130 ust. 3 omawianej ustawy dopuszczono możliwość uczestnictwa przez kierowcę, wpisanego do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, w szkoleniu na własny koszt, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Nie dotyczy to kierowcy w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy. Ten ostatni zwrot oznacza jednak tylko, że "kierowca w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy" nie może w ogóle uczestniczyć w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Regulacja ta natomiast w żadnej mierze nie poszerza zakresu wyłączenia, o którym mowa w zdaniu drugim art. 130 ust.3 ustawy. Zestawienie tego przepisu z treścią ust. 2 uprawnia zaś do przyjęcia, że odbycie przez kierowcę szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego, jeśli szkolenie kierowca odbył już po przekroczeniu liczby 24 punktów wpisanych do ewidencji, o której mowa w art. 130 ust. 1 ustawy. Unormowanie takie zawiera § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, wydanego z powołaniem się na upoważnienie zawarte w art. 130 ust. 4 i art. 140 ust. 5 cyt. ustawy.
Sąd, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, nie podzielił przy tym stanowiska i argumentacji skarżącego, że powyższy przepis rozporządzenia został wydany z przekroczeniem upoważnienia ustawowego, co przesądzać miało o jego niezgodności w tym zakresie rozporządzenia z ustawą.
Zdaniem Sądu Wojewódzkiego, prawidłowa wykładnia omawianych przepisów ustawy – Prawo o ruchu drogowym, pozwalała na właściwe odczytanie normy prawnej, wypływającej z treści art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) oraz art. 130 ust. 1 i 3 ustawy, w sposób wykluczający możliwość zmniejszenia liczby punktów na skutek uczestnictwa w szkoleniu w sytuacji, gdy odbycie szkolenia nastąpiło już po przekroczeniu 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego a zatem zbędne było nawet odwoływanie się w tym zakresie do regulacji zawartej w § 8 ust. 6 rozporządzenia, skoro przepis ten nie poszerza zakresu wyłączenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 zdanie drugie ustawy. Jak wyjaśnił w tym miejscu Sąd, treść § 8 ust. 6 w/w rozporządzenia w pełni służy celom ustawowym, precyzując jedynie normatywną treść przepisów ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Z faktu, że w treści przepisów zawierających upoważnienie do wydania rozporządzenia nie wskazano wprost, że zakres delegacji obejmuje również określenie materii objętej treścią § 8 ust. 6, nie można wyprowadzać wniosku, że przepis ten został wydany bez upoważnienia, a zatem z obrazą art. 92 ust. 1 Konstytucji RP.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, Sąd Wojewódzki uznał, że choć bezspornym był fakt odbycia przez skarżącego w dniu [...] marca 2007 r. szkolenia w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w K., a zatem szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy, to jednak nie mógł on doprowadzić do zmniejszenia liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego ( 6 punktów - § 8 ust. 4 rozporządzenia ) z tego powodu, że odbycie szkolenia nastąpiło już po przekroczeniu liczby 24 punktów. Jak wynika bowiem z wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w K., złożonego do Starosty W., skarżący w okresie od dnia [...] stycznia 2006 r. do dnia [...] listopada 2006 r. dopuścił się naruszeń przepisów ruchu drogowego, za które przypisano łącznie 28 punktów, co zostało uwidocznione w ewidencji kierowców. Skarżący zaś liczby tych punktów wpisanych do ewidencji nie podważył ani uprzednio w drodze oddzielnego postępowania na skutek żądania skierowanego do Komendanta Wojewódzkiego Policji w K., ani w toku niniejszego postępowania. Oznacza to, że organy administracyjne w postępowaniu w sprawie o skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji związane były liczbą punktów wpisanych do ewidencji kierowców.
W złożonym od powyższego wyroku zdaniu odrębnym, jego autor, nie zgadzał się z treścią zarówno samego rozstrzygnięcia, jak i nie podzielał argumentacji zawartej w jego uzasadnieniu.
Wg sędziego zgłaszającego votum separatum, w wyroku tym Sąd posłużył się niewłaściwą wykładnią przepisów ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz zajął nietrafne stanowisko w przedmiocie oceny zgodności z Konstytucją R.P. a także ze wspomnianą wyżej ustawą przepisu § 8 ust. 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisu ruchu drogowego. Upoważnienie, zwarte w art. 130 ust. 1 w/w ustawy, nie obejmuje bowiem kwestii uregulowanych w § 8 pkt 6 rozporządzenia wykonawczego a tym samym, stosując się do art. 178 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, Sąd orzekający w niniejszej sprawie winien odmówić zastosowania tego przepisu podustawowego.
W uzasadnieniu votum separatum, twierdzono również, że przepis art. 76 § 1 k.p.a. ma - mocą art. 76 § 2 k.p.a. - odpowiednie zastosowanie także do zaświadczenia wystawionego przez dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego, stwierdzającego odbycie przez kierowcę szkolenia, o jakim mowa w art. 130 ust. 3 ustawy – prawo o ruchu drogowym.
W skardze kasacyjnej, zaskarżając powyższy wyrok w całości, A. L. zarzucił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach obrazę:
1. art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) oraz art. 130 ust 1 i 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym poprzez ich błędną wykładnię, to jest: błędne przyjęcie, iż na podstawie tych przepisów wykluczona jest możliwość zmniejszenia, na skutek uczestnictwa w szkoleniu, liczby punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego, w stosunku do kierowcy, który przekroczył ilość 24 tego rodzaju punktów ,
2. obrazę § 8 ust 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, przez jego niewłaściwe zastosowanie, w sytuacji, gdy przepis ten został wydany z obrazą art. 92 ust 1 Konstytucji RP, a to z przekroczeniem upoważnienia ustawowego.
Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne, skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach z równoczesnym zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej, akcentowano, że dokonana przez Sąd Wojewódzki wykładnia przepisów art. 114 ust 1 pkt 1 lit. b) oraz 130 ust. 1 i 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym była zdecydowanie błędna. Z przepisów tych nie wynika bowiem, by w stosunku do kierowcy, który odbył stosowne szkolenie po przekroczeniu 24 punktów, niemożliwe było zastosowanie dobrodziejstwa zmniejszenia liczby punktów. Zwracano uwagę, iż w art. 130 pkt 3 ustawy ustawodawca zawarł tylko jedno ograniczenie, co do uzyskania możliwości zmniejszenia liczby punktów a dotyczy ono wyłącznie kierowców w okresie 1 roku od dnia wydania prawa jazdy. Gdyby więc, zamiarem ustawodawcy było wyeliminowanie możliwości uzyskania tego rodzaju zwolnienia dla kierowców po przekroczeniu liczby 24 punktów, z całą pewnością w przepisie tym tego rodzaju wykluczenie zostałoby zawarte.
Ponadto podnoszono, że w przepisie § 8 ust 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego zostało zamieszczone stosowne postanowienie, uniemożliwiające uzyskanie zmniejszenia liczby punktów po odbyciu szkolenia. W tym jednak zakresie, zdaniem skarżącego, Sąd przepis ten niesłusznie zastosował, gdyż regulacja ta została wydana z obrazą art. 92 ust 1 Konstytucji RP a w takiej zaś sytuacji, niedopuszczalnym było jej zastosowanie.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wnosiło o jej oddalenie wraz zasadzeniem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Tak więc, postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie sprowadzało się wyłącznie do badania zasadności podstaw kasacyjnych, przytoczonych w skardze kasacyjnej, a które to podstawy okazały się nieuzasadnione.
W analizowanej sprawie skarga kasacyjna została oparta na obrazie prawa materialnego w postaci zarzutu, że
Istota zagadnienia sprowadzała się jednak w zasadzie do ustalenia kwestii, czy organ orzekający w sprawach wydawania prawa jazdy, a z tego względu również o skierowaniu kierowcy na egzamin sprawdzający kwalifikacje w związku z przekroczeniem przez kierowcę limitu 24 punktów karnych, ujawnionych w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, prowadzonej przez komendanta wojewódzkiego Policji, jest lub nie jest, uprawniony by samodzielnie, w toku prowadzonego w/w postępowania administracyjnego, uwzględniać – niezależnie od treści wpisu istniejącego w ewidencji - skutki odbycia przez kierowcę szkolenia, o jakim mowa w art. 130 ust. 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Udzielenie bowiem odpowiedzi na to pytanie przesądzało w rozpatrywanej sprawie o zasadności wszystkich zarzutów kasacyjnych.
W związku z powyższym wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 130 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do ewidencji. Natomiast, na zasadzie art. 130 ust. 4 w/w ustawy, Minister właściwy do spraw wewnętrznych w porozumieniu z Ministrem właściwym do spraw transportu i Ministrem Sprawiedliwości, ze względu na konieczność dyscyplinowania i wdrażania kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy oraz zapobiegania wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego, został upoważniony do określenia w drodze rozporządzenia:
1. sposobu punktowania i liczby punktów odpowiadających naruszeniu przepisów ruchu drogowego;
2. warunków i sposobu prowadzenia ewidencji, o której mowa w ust. 1, oraz trybu występowania z wnioskami o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji;
3. programu szkolenia i jednostek upoważnionych do prowadzenia szkolenia, o którym mowa w ust. 3;
4. liczby punktów odejmowanych z tytułu odbytego szkolenia;
5. podmiotów uprawnionych do uzyskiwania informacji zawartych w ewidencji, o której mowa w ust. 1.
W wykonaniu tak zakreślonej delegacji ustawowej, w rozporządzeniu z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego wskazano, że ewidencję takich kierowców prowadzi komendant wojewódzki Policji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania ewidencjonowanych (§ 3 ust. 1 rozporz.). Osoba zainteresowana ma przy tym prawo uzyskać od Policji ustną informację lub zaświadczenie o wpisach ostatecznych lub tymczasowych, dotyczących punktów odpowiadających dokonanym przez nią naruszeniom. Informacji udziela się lub wydaje się zaświadczenie w siedzibie organu prowadzącego ewidencję, albo – w miarę możliwości technicznych – w innej jednostce Policji (§ 9 rozporz.). Poza tym, informacji o wpisach udziela się podmiotom wymienionym w (§ 10 rozporz.).
Z kolei, zgodnie z § 7 w/w rozporządzenia, komendant wojewódzki Policji występuje do organu właściwego w sprawach wydawania prawa jazdy z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy, w zakresie wszystkich posiadanych przez niego kategorii praw jazdy, w razie przekroczenia przez kierowcę 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego.
Analiza treści powyższych regulacji prawnych prowadzi więc do wniosku, że ewidencja, o której mowa w art. 130 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym jest swego rodzaju rejestrem (wykazem), w którym wpisów dokonuje wyłącznie uprawniony do tego organ Policji. On tylko również ma kompetencję do usuwania punktów karnych, przyznanych na podstawie wpisu ostatecznego w razie odbycia szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 omawianej ustawy. W sytuacji bowiem, w której danemu podmiotowi zostało przyznane prawo do prowadzenia określonej ewidencji, rejestru czy innego wykazu ( w braku odmiennych postanowień) tylko ten podmiot jest odpowiedzialny za prawidłowe jego prowadzenie i zgodność z prawem dokonanych wpisów.
Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że – zgodnie z jednolitym orzecznictwem sądowoadministracyjnym (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 127/13, z dnia 24 października 2012 r., sygn. akt I OSK 1203/11 i I OSK 1306/11, z dnia 15 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 413/11, z dnia 9 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 73/11, z dnia 13 października 2011 r., sygn. akt 1721/10, z dnia 15 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1456/09, z dnia 7 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1451/09 i postanowienie z dnia 30 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1413/11) – wpis do ewidencji, prowadzonej przez komendanta wojewódzkiego Policji stanowi czynność materialnoprawną, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. a zatem przysługuje od niej prawo wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. W przypadkach spornych więc, tylko sąd administracyjny może stwierdzić nieprawidłowość dokonanego wpisu do wspomnianej wyżej ewidencji. Inny organ administracyjny, w toku prowadzonego przez siebie postępowania, takich kompetencji nie posiada i jest związany treścią danych zawartych w ewidencji.
Uprawnionym zatem jest pogląd, że ani starosta, ani samorządowe kolegium odwoławcze, prowadząc postępowania w sprawie dotyczącej uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi, nie mają kompetencji do samodzielnego ustalania ilości punktów przypisanych kierowcy ze względu na naruszenie przez niego przepisów ruchu drogowego. Organy te - po myśli art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym - wiąże wniosek komendanta wojewódzkiego Policji o skierowanie danego kierowcy na egzamin sprawdzający jego kwalifikacje, który to wniosek jest składany, gdy w ewidencji wykazane zostało, że kierowca ten przekroczył limit 24 punktów karnych. Zgodnie bowiem z w/w przepisem kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 cytowanej ustawy.
Nie jest możliwe przyjęcie poglądu odmiennego, jaki reprezentuje skarżący kasacyjnie. Stanowisko takie mogłoby bowiem skutkować tym, że po pierwsze, nie było by żadnej pewności, ile punktów karnych zostało danemu kierowcy przyznane. Inna ich ilość wynikałaby z wpisów, zawartych w ewidencji prowadzonej przez komendanta wojewódzkiego Policji, a inna - byłaby przyjmowana jako fakt, w prowadzonym przez dany organ postępowaniu administracyjnym. Po drugie, taki stan rzeczy prowadziłby praktycznie do obejścia przepisów prawa, gdyż organ niebędący komendantem wojewódzkim Policji, prowadząc własne postępowanie dowodowe na okoliczność ilości naliczonych kierowcy punktów karnych, w ten sposób w rzeczywistości decydowałby o ich ilości. W rezultacie ewidencja policyjna stawałaby się całkowicie zbędną. Po trzecie, w ten sposób inny organ administracyjny, uznając, że stan faktyczny jest odmienny, niż wynika to z zapisów istniejących w ewidencji, niejako "poprawiałby" zawarte w niej dane. Taka zaś sytuacja powodowałaby, że to nie sąd administracyjny sprawowałby kontrolę administracji publicznej, a kontrolę tę sprawowałby - de facto inny organ administracyjny, choć takich uprawnień nie posiada.
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy trzeba zatem stwierdzić, że oddalenie skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. utrzymującej w mocy decyzję Starosty W., orzekającej w przedmiocie skierowania A. L. na egzamin sprawdzający kwalifikacje kierowcy, w związku z wnioskiem Komendanta Wojewódzkiego Policji w K., złożonym w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy – Prawo o ruchu drogowym, było prawidłowe. Organy takie jak Starosta W. oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., jak wyżej wspomniano, związane były treścią wniosku Komendanta i nie miały uprawnień do prowadzenia postępowania dowodowego w zakresie sprawdzania prawidłowości wpisów zawartych w ewidencji, prowadzonej na zasadzie art. 130 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym.
Skoro zatem jedynie komendant wojewódzki Policji jest organem, który dokonuje wpisów do w/w ewidencji a więc w drodze czynności materialno- technicznych ujawnia w ewidencji punkty karne przyznane poszczególnym kierowcom i dokonuje ich wykreśleń a zainteresowany kierowca może zaskarżyć do sądu administracyjnego powyższe czynności, to kwestia prawidłowości takich wpisów a co za tym idzie, ilości punktów karnych przyznanych danemu kierowcy, może być jedynie rozważana w sprawie ze skargi na taką czynność.
Z tej przyczyny w analizowanej sprawie nie miały w ogóle zastosowania przepisy art. 130 ust. 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz § 8 ust. 6 rozporządzenia wykonawczego Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego. Przepisy te mają bowiem zastosowanie tylko w postępowaniu przed organem policyjnym prowadzącym ewidencję. Powyższe czyniło więc niezasadnymi zarzuty kasacyjne zarzucające obrazę tych przepisów oraz zarzuty naruszenia przepisu art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Rozstrzygnięcie o tym, czy przepis § 8 ust. 6 cytowanego wyżej rozporządzenia jest zgodny z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej - w tym sensie, że nie wykracza poza delegację ustawową, czy też jest bardziej restrykcyjny niż przepis ustawowy ( art. 130 ust. 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym) - winno zatem być przedmiotem rozważań w innym, odrębnym postępowaniu.
Jedynie więc informacyjnie skład orzekający w tej sprawie pragnie zwrócić uwagę, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego tylko w wyroku z dnia 15 lipca 2010 r. (sygn. akt I OSK 885/09) został wyrażony pogląd, że norma zawarta w § 8 ust. 6 cytowanego wyżej rozporządzenia, zgodnie z którym odbycie szkolenia, o którym mowa w art. 130 ustawy – Prawo o ruchu drogowym poszerza zakres wyłączenia określony w art. 130 ust. 3 zd. drugie w/w ustawy. W innych natomiast orzeczeniach Naczelny Sąd Administracyjny stał na stanowisku, iż choć zgodnie z art. 130 ust. 3 w/w ustawy kierowca wpisany do ewidencji może uczestniczyć na własny koszt w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów przyznanych za naruszenie ruchu drogowego (z wyłączeniem kierowcy w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy), a w myśl § 8 ust. 6 rozporządzenia wykonawczego, odbycie takiego szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów karnych wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła liczbę 24, to nie można twierdzić, iż w/w przepis rozporządzenia wykracza poza zakres delegacji przewidzianej Prawem o ruchu drogowym a zatem narusza przepisy Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Naczelny Sąd Administracyjny podkreślał w tym miejscu w szczególności bowiem, że regulacja zawarta w § 8 ust. 6 rozporządzenia w pełni służy realizacji celu unormowań ustawowych. Udzielając upoważnienia w art. 130 ust. 4 ustawodawca zawarł wyraźne wskazania treściowe, wyznaczające kierunek unormowań przyjętych w rozporządzeniu. Miały one zaś na uwadze dyscyplinowanie i wdrażanie kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy oraz zapobieganie wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego. Zaakceptowanie stanowiska przeciwnego pozostawałoby w kolizji z celem ustawy oraz mogłoby doprowadzić do zagrożenia dla ruchu drogowego, poprzez dopuszczenie do niego kierowców, którzy z różnych przyczyn utracili zdolność bezpiecznego kierowania pojazdami ( vide: wyroki z dnia 24 października 2012 r., sygn. akt I OSK 1306/11 i I OSK 1203/11, z dnia 1 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 225/12, z dnia 22 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 723/10, z dnia 15 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 413/11, z dnia 20 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1812/10 i z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 275/10).
Biorąc zatem pod uwagę, że skarga kasacyjna nie miała usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny – na zasadzie art. 184 P.p.s.a. - orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło