II SA/Gl 199/21
WyrokWSA w Gliwicach2021-06-18
Skład orzekający: Stanisław Nitecki, Andrzej Matan, Artur Żurawik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obiekty budowlane wykorzystywane do działalności tartacznej, zlokalizowane na działce o przeznaczeniu "zieleń przywodna i wody powierzchniowe płynące" z dopuszczalnym przeznaczeniem "grunty rolne", mogą zostać zalegalizowane w trybie art. 48 i 49 Prawa budowlanego, czy też organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do wydania nakazu rozbiórki?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, nakazując rozbiórkę obiektów budowlanych wykorzystywanych do działalności tartacznej. Przeznaczenie działki w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (ZW - zieleń przywodna i wody powierzchniowe płynące, z dopuszczalnym przeznaczeniem gruntów rolnych) wyklucza możliwość prowadzenia takiej działalności gospodarczej, co uniemożliwia legalizację samowoli budowlanej. W związku z tym, wydanie nakazu rozbiórki było nieuniknione.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki obiektów budowlanych (dwa budynki warsztatowe, magazyn na trociny, dwie wiaty) zlokalizowanych na działce nr ew. 1 w J., wykorzystywanych do działalności tartacznej. Obiekty te zostały wybudowane bez wymaganego pozwolenia na budowę. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla terenu, na którym znajduje się działka, przewiduje jako przeznaczenie podstawowe "zieleń przywodną i wody powierzchniowe płynne", a dopuszczalne "grunty rolne", drogi wewnętrzne, infrastrukturę techniczną itp. Działalność tartaczna została uznana za niezgodną z tym planem. Strony skarżące podnosiły zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych, kwestionując ustalenia organów co do przeznaczenia działki i możliwości legalizacji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.), Sędzia WSA Artur Żurawik, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi E.P. i K.P. (P.) na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.
Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]r. nr [...] utrzymał w całości w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...] r., nr [...], znak: [...], którą nakazano E. i K. P. obowiązek wykonania rozbiórki obiektów budowlanych w postaci zabudowań tartacznych składających się z dwóch budynków warsztatowych i jednego budynku magazynowego na trociny oraz dwóch wiat zlokalizowanych na działce o numerze ewidencyjnym 1 w J .
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu 28.08.2019 r. do organu I instancji wpłynęło pismo Wójta Gminy J. a z dnia 22.08.2019 r. (znak: [...]) przekazujące zgodnie z właściwością wystąpienie mieszkańców ul. [...] w J. w sprawie wyjaśnienia legalności budowy obiektów budowlanych związanych z prowadzeniem na terenie działek nr ew. 2,1 i 3 działalności tartacznej. W związku z powyższym w celu zgromadzenia materiału dowodowego organ I instancji po ustaleniu i zawiadomieniu stron postępowania w dniu 08.10.2019 r. przeprowadził oględziny na przedmiotowym terenie. W trakcie oględzin przeprowadzonych przy udziale współwłaściciela działki nr ew. 1 K. P. stwierdzono, że na przedmiotowej działce znajdują się obiekty budowlane związane z prowadzoną przez właścicieli działki działalnością gospodarczą, polegającą na przecieraniu i obróbce drewna. Obiekty usytuowane na działce nr ew. 1. oznaczono na załączonym do protokołu z kontroli szkicu następującymi numerami:
1/ nr 1 - budynek o wymiarach 8,15 x 18,70 m wykonany w konstrukcji drewnianej osłoniętej ścianami z desek deskami i przekryty blachą trapezową,
2/ nr 2 - budynek o wymiarach 4,00 x 4,60 m również o konstrukcji drewnianej osłoniętej deskami, przekryty blachą trapezową,
3/ nr 3 - wiata o konstrukcji drewnianej przekryta blachą trapezową o wymiarach 13,20 x 6,45 m usytuowana między budynkiem nr 1 i Nr 2,
4/ nr 4 - wiata o konstrukcji drewnianej przekryta blachą trapezową i blachodachówką o wymiarach 18,70 x 3,90 m przylega od strony południowej do budynku Nr i,
5/ nr 5 - zbiornik na trociny o wymiarach 5,30 x 4,10 m osłonięty ścianami z płyt OSB.
Biorący udział w oględzinach posesji K. P. oświadczył, że wraz z żoną nabył w roku 2019 działkę nr ew. 1. wraz z istniejącymi na niej obiektami budowlanymi. Działalność tartaczna w w/w obiektach była już prowadzona od roku 2000. Właściciele posesji nie posiadają żadnych dokumentów związanych z budową i użytkowaniem obiektów budowlanych objętych postępowaniem. K. P. załączył do akt sprawy kopię projektu podziału pierwotnej działki nr ew. 4 wraz z mapą do zasiedzenia sporządzoną przez biegłego geodetę. Z przedłożonych dokumentów wynika, że pierwotna działka nr 4 została geodezyjnie podzielona i w wyniku tego podziału powstała działka nr ew. 1 , na której zlokalizowane są przedmiotowe obiekty budowlane.
W celu uzupełnienia materiału dowodowego organ I instancji pismem z dnia 10.10.2019 r. zwrócił się do Urzędu Gminy w J. o przekazanie do akt sprawy wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Na podstawie pozyskanego do akt sprawy wypisu i wyrysu z m.p.z.p. zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy J. [...] z dnia [...] r. ustalono, że działka nr ew. 1. w części na której zlokalizowane są przedmiotowe obiekty budowlane znajduje się na terenie jednostki o symbolu: ZW28 o przeznaczeniu podstawowym zieleń przywodna i wody powierzchniowe płynące z dopuszczalnym przeznaczeniem: ust 3. 1) grunty orne, 2) drogi wewnętrzne, 3) przeprawy mostowe i kładki piesze, 4) obiekty, urządzenia i sieci infrastruktury technicznej, 5) kablowa linia elektroenergetyczna 110 kV. Na wszystkich terenach zakazuje się lokalizacji obiektów kubaturowych za wyjątkiem określonych w ust 3 pkt3 i 4.
W związku z powyższym PINB w Z. dnia [...] r. wydał decyzję nr [...], którą nakazał E. i K. P. (dalej: strony), rozbiórkę obiektów budowlanych tartacznych składających się z dwóch wiat oraz dwóch budynków i zbiornika na trociny zrealizowanych na działce o numerze ewidencyjnym 1. w J. .
Od powyższej decyzji strony wniosły odwołanie za pośrednictwem pełnomocnika w osobie adwokat, zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego przez organ I instancji, tj. art. 7 i 8 k.p.a., a także art. 48 ust. 1 pr. bud.
ŚWINB decyzją z dnia [...] r., znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
W trakcie postępowania prowadzonego przez PINB, w dniu 8 czerwca 2020 r. przesłuchano w charakterze świadka A.K., który oświadczył, że: " w czasie kiedy był właścicielem działki nr 1. Pan K. P. jako dzierżawca wybudował obiekty budowlane będące przedmiotem postępowania. Była to budowa na przestrzeni kilku lat, trwało do od 2010 r. do 2018 r. W tym czasie obiekty te były wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej przez Pana K. P. związanej z obróbką drewna. Pan A. K. nie brał udziału w tej inwestycji i nie uzyskał żadnej zgody na budowę."
W dniu 8 czerwca 2020 r. PINB przesłuchał w charakterze świadka F. S., który oświadczył, że obiekty wg jego wiedzy powstawały sukcesywnie, pierwszy około roku 2000, ale wówczas dzierżawcą działki była inna osoba – W.J., następne w latach od 2006 do 2009. Wykonane przez K. P. obiekty budowlane były wykorzystywane do prowadzenia działalności tartacznej.
W dniu 2 czerwca 2020 r. G. i S. P. złożyli oświadczenie w formie pisemnej, iż działalność tartaczna jest prowadzona przez K. P. od około 2006 roku.
W. J. złożył pisemne oświadczenie, że ok. 2000 r. poprosił A.K. o kawałek miejsca na jego działce, gdzie ustawił maszynę TRUCK i prowizoryczne zadaszenie. Sporadycznie przecierał tam drzewo. Nigdy nie budował tam żadnych baraków. Wedle jego wiedzy wszelkie zabudowania tartaczne wybudował K. P. .
W dniu 4 sierpnia 2020 r. PINB w trakcie rozmowy telefonicznej prowadzonej z pracownikiem Urzędu Gminy J. uzyskał informację, że przed zatwierdzeniem m.p.z.p. Uchwałą Rady Gminy J. nr [...] z dnia [...] r. przekazanym do akt sprawy obowiązywał m.p.z.p. zatwierdzony Uchwałą Rady Gminy J. nr [...] z dnia [...] r., zgodnie z którym obecna działka o nr ewidencyjnym 1. w J. zlokalizowana była na terenie oznaczonym symbolem R/ZZ - tereny rolne w strefie zalewowej bez możliwości budowy nowych budynków i obiektów związanych z usługami tartacznymi.
PINB dnia [...] r. wydał decyzję nr [...], znak: [...], którą nakazał stronom obowiązek wykonania rozbiórki obiektów budowlanych w postaci zabudowań tartacznych składających się z dwóch budynków warsztatowych i jednego budynku magazynowego na trociny oraz dwóch wiat zlokalizowanych na działce o numerze ewidencyjnym 1. w J. .
Odwołanie od powyższej decyzji pełnomocnik stron wniósł odwołanie pismem z dnia 19 października 2020 r., zarzucając naruszenie art. 48 ust. 1 pr. bud. oraz 48 ust. 2 pr. bud., a także brak ustaleń w zakresie granic działki o numerze ewidencyjnym 1. w J. .
ŚWINB utrzymując w mocy decyzję organu I instancji podzielił jego stanowisko co do zaistnienia podstaw do wydania nakazu rozbiórki przedmiotowych obiektów.
W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy wyjaśnia, że z uwagi na nowelizację Prawa budowlanego, która weszła w życie 19 września 2020 r., w ustalonym stanie faktycznym sprawy znajduje zastosowanie art. 25 ustawy z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (t.j. Dz.U. 2020 poz. 471), zgodnie z którym do spraw rozpoznawanych na podstawie Prawa budowlanego, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej - wskazane w art, 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym.
Bez wątpienia budowa dwóch budynków warsztatowych, dwóch wiat oraz budynku magazynowego, wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, którego inwestor nie uzyskał.
Jeśli chodzi o wiaty, to wymagane było pozwolenie na budowę przedmiotowych obiektów, co wynika z postanowień art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, "Pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 25 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki". W tym przypadku mamy do czynienia z wiatami znacznie przekraczającymi powierzchnię, która jest zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia (wiata nr 3 - ok. 85,14 m2, wiata nr 4 - ok. 72,93 m2).
ŚWINB odstępuje od stanowiska wyrażonego w poprzedniej decyzji, w którym stwierdził, iż w zakresie wiat objętych postępowaniem należy wszcząć postępowanie legalizacyjne z uwagi na to, iż wiaty nie są obiektami kubaturowymi. Pogląd jego co do samej kwestii obiektu kubaturowego pozostaje nadal aktualny, ale zachodzą przeszkody do legalizacji wynikające z planu miejscowego. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego zatwierdzony uchwałą Rady Gminy J. nr [...] z dnia [...], jako przeznaczenie podstawowe dla jednostki "ZW 1-42" wskazuje zieleń przywodną i wody powierzchniowe płynące, natomiast, jako. przeznaczenie dopuszczające grunty rolne, 2. drogi wewnętrzne, 3. przeprawy mostowe i kładki piesze, 4. obiekty, urządzenia i sieci infrastruktury technicznej, 5. kablową linię elektroenergetyczną 110 kV.
Zatem z uwagi na przeznaczenie obiektów objętych postępowaniem, tj. wykorzystywanie ich do prowadzenia działalności tartacznej wykluczona jest możliwość ich lokalizacji na terenie objętym symbolem "ZW". Wykorzystywanie przedmiotowych obiektów do prowadzenia działalności zajmującej się obróbką drewna zostało potwierdzone dowodami z osobowych źródeł dowodowych, tj. oświadczeniami i zeznaniami świadków, a także pismem Inspektora Pracy z dnia 26.09.2019 r.
Proces legalizacji na gruncie prawa budowlanego, stosownie do art. 48 ust. 1 pkt. 2 Prawa budowlanego, może mieć miejsce jeśli budowa jest zgodna z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jeśli obiekt nie jest zgodny z obowiązującym w dacie orzekania m.p.z.p. wówczas nie można stwierdzić, iż przesłanka zgodności z przepisami planistycznymi została spełniona, a więc nie można skutecznie wszcząć procedury legalizacyjnej. Całkowicie błędnym argumentem posługuje się pełnomocnik skarżących powołując się na uchwałę NSA z dnia 16 grudnia 2013 r., sygn. akt II OPS 2/13, oraz wskazując na jej podstawie, że "w postępowaniu w przedmiocie nakazania przymusowej rozbiórki, należy uwzględnić także przeznaczenie terenu, na którym powstał obiekt budowlany od daty jego budowy". Przytaczając wyrwany z kontekstu fragment stanowiska NSA, pełnomocnik pomija kwestię, iż powyższa uchwała odnosi się do obiektów powstałych pod rządami ustawy Prawo budowlane z 1974 r., a więc nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.
Orzeczenie nakazu rozbiórki przewidzianego w art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane nie jest bezwzględnym obowiązkiem w tym sensie, że przed jego wydaniem należy zweryfikować, czy możliwa jest legalizacja samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego. Legalizacja warunkowana jest przede wszystkim łącznym spełnieniem przesłanek, wymienionych w art. 48 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 Prawa budowlanego. Budowa musi być zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a ponadto nie może naruszać przepisów, w tym techniczno- budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem (art. 48 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego). Dopiero w przypadku łącznego zrealizowania tych wymogów właściwy organ nadzoru budowlanego może podjąć dalsze czynności, zmierzające do legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu. Co za tym idzie w sytuacji stwierdzenia niezgodności budowy z przepisami planistycznymi, a zatem niezrealizowanie jednej z przesłanek, wykluczona jest możliwość legalizacji samowoli budowlanej i oznacza to konieczność wydania decyzji nakazującej rozbiórkę na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego.
W skardze z 18 grudnia 2020 r. strony (dalej: skarżący, reprezentowani przez pełnomocnika w osobie adwokat, podnoszą następujące zarzuty:
1/ naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art. 8 oraz art. 9 k.p.a., który miał istotny wpływ na wynik postępowania poprzez brak dokładnego zbadania okoliczności sprawy, a w konsekwencji:
a) niewyczerpujące ustalenie przeznaczenia działki nr 1. w J. w planie zagospodarowania przestrzennego,
b) nieuprawnione, bo nie znajdujące oparcia w materiale dowodowym, przyjęcie, że z uwagi na przeznaczenie obiektów objętych postępowaniem tj. wykorzystywanie ich do prowadzenia działalności tartacznej wykluczona jest możliwość ich lokalizacji na terenie objętym w planie zagospodarowania przestrzennego symbolem ZW pomimo, iż z zapisów tego planu wynika jednoznacznie, że przeznaczenie dopuszczalne to także grunty rolne a więc takie, które mogą zastać zajęte pod prowadzenie działalności gospodarczej, a działalność ta była i jest prowadzona przez skarżących w tym miejscu od kilkunastu lat,
c) brak zweryfikowania, czy w przypadku pozostałych, poza wiatami, obiektów zlokalizowanych na działce skarżących, istnieje możliwość ich dostosowania do ustaleń planu tj. takiej zmiany ich parametrów, aby odpowiadały one ustaleniom planu;
2/ naruszenie art. 7 w zw. z art. 8 k.p.a. w stopniu, który miał istotny wpływ na wynik sprawy poprzez trak wnikliwej i wyczerpującej analizy w zakresie faktycznych zakazów i nakazów wynikających z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie możliwości prowadzenia działalności gospodarczej na terenie działki nr 1. w J. i przyjęcie, że działalności tej prowadzić skarżący nie mają prawa, pomimo, iż z materiału dowodowego wynika jednoznacznie, że działalność ta była prowadzona w tym miejscu od wielu lat i przez ten czas nie zdarzyło się, aby ktokolwiek zakwestionował jej legalność w jakimkolwiek zakresie (w tym w zakresie niezgodności z m.p.z.p.), zwłaszcza w zakresie w jakim uczyniły to organy w przedmiotowej sprawie uznając tę działalność za niedopuszczalną w tym miejscu;
3/ naruszenie art 8 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez zaskakujące oraz całkowicie niezrozumiałe na tym etapie sprawy dla skarżących, odstąpienie od stanowiska, iż w zakresie wiat objętych postępowaniem należy wszcząć postępowanie legalizacyjne (co istotne, pomimo podtrzymywania poglądu co do samej kwestii obiektu kubaturowego) - na skutek uznania, że z uwagi na wykorzystywanie tych wiat do prowadzenia działalności tartacznej wykluczona jest możliwość ich lokalizacji na terenie objętym w planie zagospodarowania przestrzennego symbolem ZW, podczas gdy zakaz taki nie wynika z planu zagospodarowania przestrzennego, z planu wynika natomiast jednoznacznie, że przeznaczenie dopuszczalne tego terenu to także grunty rolne a więc takie, które mogą zostać zajęte pod prowadzenie działalności gospodarczej, co w tym przypadku nastąpiło i trwa od kilkunastu za wiedzą i pełnym zezwoleniem gminy.
Skarżący wnoszę o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z załączonych do niniejszej skargi dokumentów w postaci:
a) protokołu kontroli podatkowej przeprowadzonej przez pracowników Urzędu Gminy J. w dniu [...] r. w przedmiocie gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej,
b) decyzji w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2019 z dnia [...]r.
c) decyzji w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2020 z dnia [...]r.
wszystkie w/w dokumenty na okoliczność wykazania, że prowadzenie przez skarżących działalności : polegającej na obróbce drewna na działce nr 1. w J. nie tylko nie jest zakazane przez ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - jak twierdzą organy w przedmiotowej sprawie I- ale w pełni zgodne z tymi ustaleniami o czym dobitnie świadczy protokół kontroli podatkowej oraz wydawane na w oparciu o ustalenia tej kontroli decyzje podatkowe, z których wynika jednoznacznie, że skarżący z uwagi na prowadzoną na tym terenie działalność gospodarczą opłacali i opłacają podatek od nieruchomości a nie podatek od nieruchomości rolnej, co dowodzi, że działalność ta była i jest na tym terenie dozwolona.
Mając na uwadze podniesione zarzuty skarżący wnoszą o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji w całości i zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania.
Wnoszą także o wstrzymanie wykonania decyzji nakazującej rozbiórkę z uwagi na zagrożenie poniesienia nieodwracalnych skutków w przypadku niezwłocznego wykonania decyzji. Jak wynika z akt sprawy skarżący prowadzą działalność w tym miejscu od kilkunastu lat. Dochody uzyskiwane z tej działalności pozwalają na utrzymanie rodziny. Są to jedyne dochody rodziny. Obecnie skarżący nie mają możliwości przeniesienia i prowadzenia tej działalności w innym miejscu. Nie bez znaczenia jest także to, iż nakłady finansowe związane z koniecznością rozbiórki i ewentualnego miejsca prowadzenia działalności również będą wysokie. Wszystko to wskazuje, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji do czasu wydania orzeczenia w tej sprawie jest konieczny i uzasadniony. Skutki wykonania decyzji będą bowiem niemożliwe do odwrócenia, a ponadto wykonanie decyzji wiąże się ze znacznymi kosztami, których w przypadku uwzględnienia skargi nikt skarżącym nie zwróci.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik wywodzi, że działalność gospodarcza na przedmiotowej działce była prowadzona od wielu lat, także w czasie, kiedy obowiązywał poprzedni plan miejscowy i nie była nigdy kwestionowana. Za wiedzą i przyzwoleniem Gminy płacą oni podatek od nieruchomości wykorzystywanej pod działalność gospodarczą, a nie rolną.
Nawiązując do wcześniejszej decyzji ŚWINB, w której organ dopuścił możliwość legalizacji wiat jako obiektów kubaturowych, twierdzą, że skoro obiekt taki może być lokalizowany na tym terenie, to nie powinien podlegać rozbiórce jedynie z tego powodu, że jest wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej.
Organy nadzoru nie dokonały także weryfikacji tego, czy na ternie oznaczonym symbolem ZW zachodzi możliwość dostosowania do wymagań planu miejscowego pozostałych obiektów znajdujących się na działce.
Zdaniem skarżących, w przypadku gruntów rolnych możliwe jest zajęcie ich pod działalność gospodarczą, co w tym przypadku nastąpiło. Użytki rolne, jak wynika z ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, tylko w tym jednym przypadku podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Taki właśnie stan został stwierdzony w trakcie kontroli podatkowej w 2016 roku, a więc jeszcze przed wejściem w życie planu z 2017 r. Nie podjęto wówczas żadnych działań prowadzących do zaprzestania takiej działalności, ale została ona uznana za dozwoloną w tym miejscu. Wobec tego wniosek, zgodnie z którym wykorzystywanie nieruchomości do prowadzenia działalności tartacznej na terenie ZW jest błędna.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, przy czym ze względu na regulacje przejściowe zawarte w art. 25 ustawy z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (t.j. Dz.U. 2020 poz. 471), zgodnie z którym do spraw rozpoznawanych na podstawie Prawa budowlanego, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej - wskazane w art, 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym, tj. w ustalonym stanie faktycznym sprawy przepisy Prawa budowlanego - tekst jednolity z 7 lipca 2020 r.( Dz. U. z 2020 r. poz. 1333; w skrócie "pr .bud.").
Problem jest o tyle istotny, że przepisy nowelizujące instytucje samowoli budowlanej oraz jej legalizacji, zawarte w art. 48 i 49 pr. bud. uległy istotnym zmianom, skutkiem których wybór właściwej podstawy materialnoprawnej ma zasadnicze znaczenie dla toku postępowania, ale przede wszystkim dla końcowego rozstrzygnięcia sprawy.
W kontrolowanej sprawie zasadnie organy obu instancji zastosowały przepis art. 48 ust. 1 pr. bud. – w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji – który ówcześnie stanowił, że: "Organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego:
1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo
2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia."
Legalizacja samowoli budowlanej następowała w trybie art. 49 pr. bud.
Stosownie do art. 48 ust. 2 pr. bud., w zw. z ust. 3, jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie, tym zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona.
W razie spełnienia wymagań, określonych w ust. 1, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego, jeżeli budowa została zakończona (art. 49 ust. 4 pkt. 2 pr. bud.). Jeśli natomiast wymagania te nie zostały spełnione, organ nadzoru wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego.
W rozpatrywanej sprawie nie budzi wątpliwości to, że mamy do czynienia z obiektami budowlanymi w rozumieniu art. 48 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt. 1 pr. bud.
Na działce nr ew. 1. znajdują się następujące budynki, zrealizowane w latach 2000-2010:
1/ nr 1 - budynek o wymiarach 8,15 x 18,70 m wykonany w konstrukcji drewnianej osłoniętej ścianami z desek deskami i przekryty blachą trapezową,
2/ nr 2 - budynek o wymiarach 4,00 x 4,60 m również o konstrukcji drewnianej osłoniętej deskami, przekryty blachą trapezową,
3/ nr 3 - wiata o konstrukcji drewnianej przekryta blachą trapezową o wymiarach 13,20 x 6,45 m usytuowana między budynkiem nr 1 i Nr 2,
4/ nr 4 - wiata o konstrukcji drewnianej przekryta blachą trapezową i blachodachówką o wymiarach 18,70 x 3,90 m przylega od strony południowej do budynku Nr 1,
5/ nr 5 - zbiornik na trociny o wymiarach 5,30 x 4,10 m osłonięty ścianami z płyt OSB.
Jako przeznaczenie podstawowe dla jednostki "ZW 1-42", w ramach której znajduje się jednostka "ZW-28", gdzie zlokalizowana jest działka nr 1 , w świetle postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy J. nr [...] z dnia [...] r. (dalej: MPZP), wskazuje się zieleń przywodną i wody powierzchniowe płynące, natomiast, jako przeznaczenie dopuszczające 1. grunty rolne, 2. drogi wewnętrzne, 3. przeprawy mostowe i kładki piesze, 4. obiekty, urządzenia i sieci infrastruktury technicznej, 5. kablową linię elektroenergetyczną 110 kV.
Plan dopuszcza lokalizacje obiektów kubaturowych na tym terenie, ale jedynie w postaci obiektów, urządzeń i sieci infrastruktury technicznej.
Natomiast wszystkie obiekty znajdujące się na działce nr 1. wykorzystywane były do prowadzenia działalności gospodarczej (tartacznej), a więc niezgodnie z MPZP.
Już z tych względów podjęcie czynności legalizacyjnych było wykluczone, zaś orzeczenie nakazu rozbiórki, na podstawie art. 48 ust. 1 pr.bud., w odniesieniu do przedmiotowego zespołu obiektów budowlanych – jak to uczynił PINB, a co zaakceptował ŚWINB w zaskarżonej decyzji – było nieuniknione.
Sąd nie podziela zarzutów podnoszonych w skardze, bowiem przeznaczenie działki nr 1. w planie miejscowym zostało prawidłowo ustalone. Przeznaczenie to wyklucza możliwość prowadzenia działalności tartacznej, natomiast pozwala na prowadzenie działalności rolnej. W świetle postanowień planu nie ma możliwości legalizacji obiektów wykorzystywanych do prowadzenia działalności gospodarczej – tartacznej.
Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę w całości oddalił
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło