II SA/Gl 1996/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie : Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędzia WSA Bożena Suleja - Klimczyk po rozpoznaniu w dniu 2 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy terenu postanawia: 1. oddalić wniosek o wyłączenie sędziów: Agaty Ćwik – Bury, Krzysztofa Kanduta, Pawła Kornackiego, Artura Żurawika 2. odrzucić wniosek o wyłączenie sędziów: Anny Apollo, Iwony Boguckiej, Barbary Brandys-Kmiecik, Piotra Brody, Bonifacego Bronkowskiego, Eugeniusza Christa, Grzegorza Dobrowolskiego, Przemysława Dumany, Łucji Franiczek, Małgorzaty Herman, Magdaleny Jankiewicz, Małgorzaty Jużków, Beaty Kalagi-Gajewskiej, Elżbiety Kaznowskiej, Leszka Kiermaszka, Beaty Kozickiej, Ewy Krawczyk, Teresy Kurcyusz-Furmanik, Ewy Madej, Andrzeja Matana, Bożeny Miliczek-Ciszewskiej, Stanisława Niteckiego, Wojciecha Organiściaka, Barbary Orzepowskiej-Kyć, Bożeny Pindel, Szczepana Praxa, Teresy Randak, Marzanny Sałudy, Renaty Siudyki, Marii Taniewskiej-Banackiej, Anny Tyszkiewicz-Ziętek, Iwony Wiesner, Rafała Wolnika, Krzysztofa Wujka, Edyty Żarkiewicz. Pismem z dnia [...] r. skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie tut. Sądu z dnia 20 lipca 2015 r. o odmowie przyznania prawa pomocy, w którym zawarła wniosek o wyłączenie od rozpoznania zażalenia sędziów WSA w Gliwicach oraz NSA. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 25 sierpnia 2015 r. wezwano skarżącą do uzupełnienia braku formalnego wniosku o wyłączenie sędziów poprzez wskazanie sędziów, których wniosek dotyczy, w szczególności określając czy wnosi o wyłączenie wszystkich sędziów orzekających w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach, czy też w Wydziale II tego Sądu – w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Jednocześnie wezwano skarżącą do podania przyczyn uzasadniających wyłączenie oraz powołanie okoliczności lub dowodów uprawdopodobniających istnienie przyczyn wyłączenia. Odpowiadając w terminie na powyższe wezwanie skarżąca w piśmie z dnia [...]r. wniosła o wyłączenie od rozpoznania niniejszej sprawy Sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w osobach: Agaty Ćwik – Bury, Krzysztofa Kanduta, Pawła Kornackiego, Artura Żurawika, Anny Apollo, Iwony Boguckiej, Barbary Brandys-Kmiecik, Piotra Brody, Bonifacego Bronkowskiego, Eugeniusza Christa, Grzegorza Dobrowolskiego, Przemysława Dumany, Łucji Franiczek, Małgorzaty Herman, Magdaleny Jankiewicz, Małgorzaty Jużków, Beaty Kalagi-Gajewskiej, Elżbiety Kaznowskiej, Leszka Kiermaszka, Beaty Kozickiej, Ewy Krawczyk, Teresy Kurcyusz-Furmanik, Ewy Madej, Andrzeja Matana, Bożeny Miliczek-Ciszewskiej, Stanisława Niteckiego, Wojciecha Organiściaka, Barbary Orzepowskiej-Kyć, Bożeny Pindel, Szczepana Praxa, Teresy Randak, Marzanny Sałudy, Renaty Siudyki, Marii Taniewskiej-Banackiej, Anny Tyszkiewicz-Ziętek, Iwony Wiesner, Rafała Wolnika, Krzysztofa Wujka, Edyty Żarkiewicz. Uzasadniając wniosek jako przyczynę wyłączenia sędziów skarżąca wskazała na bezpodstawną odmowę zwolnienia z kosztów sądowych, zarzuciła błędną ocenę jej sytuacji materialnej. Według skarżącej "skoro jeden sędzia tak orzekł, to inni nie będą chcieli orzekać odmiennie aby nie narazić się koledze". W niniejszej sprawie skarżąca wniosła po raz pierwszy o wyłączenie sędziów: Agaty Ćwik – Bury, Krzysztofa Kanduta, Pawła Kornackiego, Artura Żurawika. Wobec złożonego wniosku wskazani wyżej sędziowie złożyli oświadczenia, iż brak jest podstawy do ich wyłączenia z mocy ustawy (art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) oraz, że nie zachodzą przyczyny wyłączenia, o których mowa w art. 19 tej ustawy. Natomiast wyłączenia pozostałych, wymienionych we wniosku sędziów skarżąca domaga się ponownie. Skarżąca wystąpiła bowiem o wyłączenie sędziów przy sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego z dnia 7 maja 2014 r. oddalającego jej wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wniosek o wyłączenie sędziów został oddalony postanowieniem WSA w Opolu z dnia 26 września 2014 r. sygn. akt II SO/Op 60/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Instytucja wyłączenia sędziego ma na celu zagwarantowanie bezstronności przy orzekaniu w danej sprawie, to znaczy ma zapewnić, aby na treść rozstrzygnięcia nie miały wpływu osobiste zapatrywania i uprzedzenia osoby biorącej udział w jego podjęciu. Zgodnie z art. 18 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm. – zwanej w skrócie P.p.s.a) wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy samej ustawy, bądź też na wniosek strony. Przyczyny wyłączenia z mocy ustawy zostały enumeratywnie wymienione w art. 18 § 1 P.p.s.a., stosownie do którego sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowo-administracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Na mocy art. 18 § 3 P.p.s.a. również sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi. Wskazane wyżej przyczyny wyłączenia sędziego tworzą katalog zamknięty, co uniemożliwia stosowanie w tym zakresie wykładni rozszerzającej. Tym samym, nie można wyłączyć sędziego z mocy ustawy w przypadkach innych niż przewidziane przez ustawodawcę, bez względu na subiektywne odczucia osób występujących w sprawie. Niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 P.p.s.a., w myśl art. 19 tej ustawy, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Powołany wyżej art. 19 P.p.s.a. nie wskazuje jakiego rodzaju okoliczności mogłyby uzasadniać podejrzenie braku bezstronności i tym samym wyłączenie sędziego. Wobec powyższego zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania oraz na treść podejmowanego rozstrzygnięcia przez sędziego. Mogą to być więc okoliczności wynikające ze stosunku osobistego pomiędzy sędzią a jedną ze stron, jak również wszelkie obiektywnie zaistniałe okoliczności, dające podstawę do powstania wątpliwości, co do bezstronności sędziego. Ponadto, jak podkreśla się w orzecznictwie, okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi być realna, a nie potencjalna (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 września 2008 r., sygn. akt II FZ 420/08, publ. Lex nr 1042844). Nie jest zatem wystarczająca sama podejrzliwość strony, czy też utrata zaufania strony do sędziego. Nie ma przy tym znaczenia subiektywne przekonanie skarżącego o braku bezstronności sędziego, lecz konieczne jest wykazanie poważnych, konkretnych powodów, które obiektywnie uzasadniają wątpliwość co do jego bezstronności. Odnosząc powyższe uwagi do wniosku skarżącej o wyłączenie sędziów tut. Sądu, tj. Agaty Ćwik – Bury, Krzysztofa Kanduta, Pawła Kornackiego, Artura Żurawika podnieść należy, że w świetle przytoczonych wyżej przepisów prawa nie może on odnieść skutku. W stosunku do żadnego z tych sędziów nie zachodzą bowiem okoliczności, o których mowa w art. 18 P.p.s.a., tj. uzasadniających wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy z mocy ustawy. Jednakowoż skarżąca nie uprawdopodobniła zaistnienia okoliczności uzasadniających wyłączenie tych sędziów na podstawie art. 19 P.p.s.a. które pozwoliłby uwzględnić jej wniosek. Zdaniem Sądu akcentowana przez skarżącą okoliczność bezzasadnej odmowy zwolnienia jej od kosztów sądowych nie może stanowić przesłanki wyłączenia sędziów na wniosek strony, w szczególności nie może ona zostać oceniona jako okoliczność mogąca wywoływać wątpliwość co do bezstronności sędziego. Należy wskazać, że zgodnie z ugruntowanym poglądem orzecznictwa żądanie wyłączenia sędziego tylko z powodu kwestionowania przez wnioskodawcę zasadności i prawidłowości rozstrzygnięć podejmowanych z udziałem sędziego objętego wnioskiem jest niedopuszczalne. Rozstrzygnięcia te mogą być kwestionowane jedynie w drodze właściwych środków zaskarżenia, przysługujących stronie w toku postępowania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 maja 2012 r., sygn. akt I OZ 368/12). Jednocześnie samo subiektywne przeświadczenie skarżącej o braku bezstronności sędziów, którzy w jej ocenie nie będą chcieli orzekać odmiennie w sprawie ze względu na wzajemne koleżeńskie relacje, nie stanowi przesłanki do wyłączenia sędziów na podstawie art. 19 P.p.s.a. Ponadto z wyjaśnień zawartych w oświadczeniach złożonych przez sędziów Agatę Ćwik – Bury, Krzysztofa Kanduta, Pawła Kornackiego, Artura Żurawika, wynika, że nie istnieją żadne okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości co do ich bezstronności w tej sprawie, a także nie zachodzi żadna z przesłanek wymienionych w art. 18 P.p.s.a. Skarżąca natomiast nie podała we wniosku okoliczności, które podważałyby wiarygodność złożonych oświadczeń. Wobec zatem braku faktycznych i prawnych przesłanek wyłączenia ww. sędziów, należało na podstawie art. 22 § 1 i 2 P.p.s.a., wniosek oddalić. Odnosząc się natomiast do żądania skarżącej o wyłączenie pozostałych sędziów, tj.: Anny Apollo, Iwony Boguckiej, Barbary Brandys-Kmiecik, Piotra Brody, Bonifacego Bronkowskiego, Eugeniusza Christa, Grzegorza Dobrowolskiego, Przemysława Dumany, Łucji Franiczek, Małgorzaty Herman, Magdaleny Jankiewicz, Małgorzaty Jużków, Beaty Kalagi-Gajewskiej, Elżbiety Kaznowskiej, Leszka Kiermaszka, Beaty Kozickiej, Ewy Krawczyk, Teresy Kurcyusz-Furmanik, Ewy Madej, Andrzeja Matana, Bożeny Miliczek-Ciszewskiej, Stanisława Niteckiego, Wojciecha Organiściaka, Barbary Orzepowskiej-Kyć, Bożeny Pindel, Szczepana Praxa, Teresy Randak, Marzanny Sałudy, Renaty Siudyki, Marii Taniewskiej-Banackiej, Anny Tyszkiewicz-Ziętek, Iwony Wiesner, Rafała Wolnika, Krzysztofa Wujka, Edyty Żarkiewicz - wskazać należy, że wyłączenia ich skarżąca domaga się już po raz drugi. Poprzedni wniosek o wyłączenie m.in. wskazanych wyżej sędziów złożony przy sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego oddalającego wniosek skarżącej w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, został oddalony przez WSA w Opolu prawomocnym postanowieniem z dnia 26 września 2014 r. sygn. akt II SO/Op 60/14. Natomiast zgodnie z art. 22 § 4 P.p.s.a. ponowny wniosek o wyłączenie sędziego niezawierający podstaw wyłączenia albo oparty na tych samych okolicznościach, podlega odrzuceniu bez składania wyjaśnień przez sędziego, którego dotyczy. Analiza okoliczności podniesionych w ponownie złożonym wniosku o wyłączenie sędziów z powodu "bezzasadnej odmowy zwolnienia od kosztów sądowych" pozwala stwierdzić że wniosek został oparty na tych samych okolicznościach, co uprzednio złożony wniosek oraz nie zawiera podstaw wyłączenia określonych w przytoczonych wyżej przepisach ustawowych i dlatego, na mocy art. 22 § 4 P.p.s.a., podlegał odrzuceniu. Mając zatem powyższe na uwadze orzeczono, jak w sentencji.