II SA/Gl 2/25
WyrokWSA w Gliwicach2025-05-16
Skład orzekający: Artur Żurawik, Edyta Kędzierska, Aneta Majowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wymiana drzwi wejściowych do lokalu mieszkalnego, skutkująca ich otwieraniem na zewnątrz i zmniejszeniem szerokości drogi ewakuacyjnej, stanowi naruszenie przepisów Prawa budowlanego i warunków technicznych, uzasadniające nakaz doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego?Ratio decidendi
Wymiana drzwi wejściowych do lokalu mieszkalnego, które po otwarciu zmniejszają wymaganą szerokość drogi ewakuacyjnej poniżej dopuszczalnych norm (§ 242 ust. 4 i § 62 ust. 1 Warunków technicznych), stanowi istotne naruszenie przepisów Prawa budowlanego. W takiej sytuacji organ nadzoru budowlanego ma obowiązek nakazać doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, w tym demontaż i montaż nowych drzwi spełniających wymogi prawne, nawet jeśli pierwotne roboty nie wymagały pozwolenia na budowę.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej demontaż drzwi wejściowych do lokalu mieszkalnego i przełożenie ich do wewnątrz, ze względu na naruszenie przepisów dotyczących szerokości drogi ewakuacyjnej oraz minimalnej szerokości drzwi wejściowych. Skarżący kwestionował zasadność tej decyzji, podnosząc, że drzwi po otwarciu nie zmniejszają drogi ewakuacyjnej i że przepisy dotyczące szerokości drzwi nie mają zastosowania do istniejących budynków. Organy nadzoru budowlanego, po wcześniejszym uchyleniu ich decyzji przez WSA, ustaliły, że drzwi po otwarciu zmniejszają szerokość drogi ewakuacyjnej do 40 cm (z wymaganych 1,2 m) oraz że ich szerokość w świetle ościeżnicy wynosi 84,5 cm (z wymaganego 90 cm).Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Sędzia WSA Edyta Kędzierska, Asesor WSA Aneta Majowska (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2025 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 4 listopada 2024 r. nr WINB.WOA.7721.348.2024.KC w przedmiocie doprowadzenia obiektu do stanu pierwotnego oddala skargę.
Przedmiotem skargi D. K. (dalej: Strona, Skarżący) wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w dniu 16 grudnia 2024 r. stała się decyzja Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. (dalej: organ odwoławczy, ŚWINB) nr WINB.WOA.7721.348.2024.KC z dnia 4 listopada 2024 r. w przedmiocie doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego.
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.
Postępowanie zostało wszczęte wobec zawiadomienia [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w K. (dalej: Spółdzielnia, wpływ do organu 21 lutego 2023 r.) o wymianie drzwi wejściowych do lokalu mieszkalnego przy ul. [...] [...] w K. w sposób niezgodny z przepisami przeciwpożarowymi oraz warunkami wydanymi przez Spółdzielnię. Z przeprowadzonych w dniu 28 marca 2023 r. oględzin wynika, że drzwi zewnętrzne lokalu mieszkalnego nr [...] otwierają się na klatkę schodową zawężając prześwit do 40 cm (szerokość korytarza 130 cm, szerokość drzwi 90 cm, karta nr 5 akt administracyjnych). Decyzją Nr [...], znak: [...] z dnia 4 maja 2023 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. (dalej: organ pierwszej instancji, PINB), w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 682 z późn. zm., dalej: Pr. bud.), nałożył na Stronę obowiązek demontażu drzwi zewnętrznych do ww. lokalu mieszkalnego celem doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, w terminie do dnia 31 sierpnia 2023 r., stwierdzając naruszenie § 242 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 1225, dalej: warunki techniczne, w.t. (karta nr 8 akt administracyjnych).
Na skutek wniesionego odwołania, ŚWINB decyzją z dnia 1 sierpnia 2023 r. nr [...], uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji oraz umorzył postępowanie w sprawie, argumentując, że w sprawie nie doszło do naruszenia § 242 warunków technicznych, ponieważ drzwi po ich całkowitym otwarciu przylegają do ściany klatki schodowej, a przyjęte rozwiązanie nie wpływa na szerokość poziomej drogi ewakuacyjnej (karta nr 13 akt administracyjnych).
Po rozpoznaniu skargi Spółdzielni, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 25 stycznia 2024 r. sygn. akt II SA/Gl 1567/23 uchylił zaskarżoną decyzję ŚWINB z dnia 1 sierpnia 2023 r. nr [...]. Sąd zwrócił uwagę, iż z racji na usytuowanie otworów drzwiowych mieszkań nr [...] i [...] w tzw. wnęce, zmniejszenie szerokości drogi ewakuacyjnej następuje nie tyle przy pełnym otwarciu drzwi (przy założeniu, że nie odbywa się to w świetle przeciwległych drzwi), co przy ich częściowym otwarciu. Podkreślił, że niepełne ich otwarcie prowadzić będzie zawsze do naruszenia wymagań określonych w § 242 w.t. w zakresie szerokości drogi ewakuacyjnej. Co więcej, organ odwoławczy nie dostrzegł, że ograniczenie to występować będzie w świetle otworu wejściowego do lokalu nr [...]. Okoliczność ta ma niebagatelne znaczenie, ponieważ wpływa negatywnie na możliwości ewakuacyjne ich mieszkańców także z racji na ograniczenie wykorzystania szerokości wspomnianego światła otworu drzwiowego. Podniósł ponadto, że sporne drzwi - jak wynika z dokumentacji fotograficznej - nie opierają się o ścianę, a instalację (rury), która zlokalizowana jest przy ścianie. Dowody te nie pozwalają na jednoznaczne stwierdzenie, a co nie zostało wyjaśnione w toku postępowania administracyjnego, ale wydaje się, że oparcie spornych drzwi o wspomniane rury powoduje, że pozostają one w świetle otworu wejściowego do mieszkania nr [...]. Sąd stwierdził, iż organ odwoławczy naruszył art. 80 k.p.a. dokonując błędnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, a w konsekwencji niezasadnie doprowadzając do umorzenia postępowania administracyjnego. Zasygnalizował również, że istnieje możliwość odstępstwa od ogólnych reguł wynikających z § 242 w.t. w sytuacji, gdy drzwi wyposażone są w urządzenie samoczynnie je zamykające.
Ponownie rozpoznając sprawę, ŚWIB postanowieniem z dnia 8 maja 2024 r. zlecił przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego (karta nr 21 akt administracyjnych). Z protokołu oględzin przeprowadzonych w dniu 7 czerwca 2024 r. wynika, że skrzydło drzwi lokalu nr [...] stanowiących wyjście na drogę ewakuacyjną po ich całkowitym otwarciu zmniejsza wymaganą szerokość drogi ewakuacyjnej, nadto pomiary drzwi w świetle ościeżnicy wynoszą 84,50 cm.
Decyzją z dnia 2 sierpnia 2024 r. nr [...], ŚWINB uchylił decyzję organu pierwszej instancji Nr [...] z dnia 4 maja 2023 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wyjaśniając, że naruszenia wynikającego z § 62 ust. 1 w.t., tj. niezachowania wymaganej szerokości drzwi wejściowych w świetle ościeżnicy wynoszącej co najmniej 90 cm (jest 84,5 cm), nie sposób doprowadzić w ramach prowadzonego postępowania naprawczego do stanu zgodnego z prawem. W sprawie zachodzi zatem konieczność demontażu drzwi, jednak uwzględniając obowiązek z § 61 ust. 1 w.t., posiadania przez mieszkanie drzwi wejściowych, konieczne jest również wydanie nakazu montażu drzwi wejściowych (karta nr 26 akt administracyjnych).
PINB, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Pr. bud., decyzją Nr [...] znak [...] z dnia 1 października 2024 r., nakazał Stronie doprowadzenie części obiektu do stanu poprzedniego poprzez przełożenie drzwi zewnętrznych do wewnątrz lokalu nr [...] opisanego wyżej budynku mieszkalnego, oraz poinformowanie organu o wykonaniu obowiązku, z pouczeniem, że niewykonanie obowiązku do 7 stycznia 2025 r. spowoduje wszczęcie postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu organ powiatowy wskazał, że drzwi zawęziły nie tylko światło poziomej drogi ewakuacyjnej do niedopuszczalnej szerokości wynoszącej zaledwie 40 cm, ale również zawęziły obszar służący ewakuacji dla użytkowników sąsiedniego mieszkania, zwłaszcza w zakresie dotyczącym osób niepełnosprawnych. W przypadku otwartych drzwi do lokalu nr [...] ewentualna ewakuacja wózka osoby niepełnosprawnej z lokalu sąsiedniego, zostanie utrudniona lub ograniczona w niedopuszczalny sposób. Roboty budowlane zostały zrealizowane w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w § 242 w.t. Decyzja została doręczona Stronie w dniu 3 października 2024 r.
W odwołaniu wniesionym w ustawowym terminie, obecnie Skarżący zarzucił naruszenie § 242 w.t. przez jego nieprawidłowe zastosowanie, ponieważ drzwi do lokalu otwierają się całkowicie na ścianę, a po ich otwarciu nie zawężają wymaganej przepisami prawa szerokości drogi ewakuacyjnej, a także naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. przez brak wszechstronnej oceny materiału dowodowego oraz ustaleń faktycznych, polegające na nieuwzględnieniu, że drzwi przy otwarciu całkowicie zachodzą na ścianę. Odwołujący się podkreślił, że popełnione błędy wynikały z kontroli pomiaru, nadto treść protokołu z oględzin była przygotowana przed ich rozpoczęciem. Wskazał, że decyzja naraża na nieodwracalne straty finansowe w wysokości ok. 5.000 zł. Zwrócił również uwagę na konieczność sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w zapisie nazwiska Odwołującego się.
ŚWINB zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia 4 listopada 2024 r. nr WINB.WOA.7721.348.2024.KC, działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 Pr. bud., uchylił decyzję PINB Nr [...] z dnia 1 października 2024 r. (pkt 1) oraz na podstawie 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 Pr. bud. nakazał Skarżącemu doprowadzenie części obiektu do stanu poprzedniego poprzez przełożenie drzwi zewnętrznych do wewnątrz lokalu nr [...] zlokalizowanego w budynku mieszkalnym przy ulicy [...] [...] w K. (pkt 2). Po przywołaniu dotychczasowego przebiegu postępowania, organ odwoławczy wyjaśnił, że stosownie do art. 50 ust. 1 pkt 4 Pr. bud. organy nadzoru budowlanego prowadzą postępowania naprawcze, gdy wykonane prace w sposób istotny odbiegają od ustaleń i warunków określonych w przepisach, w tym w szczególności w warunkach technicznych, także wtedy gdy nie wymagały one pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia, natomiast istotą postępowania, o którym mowa w art. 51 Pr. bud. jest doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Następnie organ odwoławczy przywołał brzmienie przepisów znajdujących zastosowanie w sprawie, ustalenia oględzin, a także wskazał na związanie wyrokiem tut. Sądu z dnia 25 stycznia 2024 r. sygn. akt II SA/Gl 1567/23. ŚWINB wyjaśnił, że stwierdzone naruszenie § 242 ust. 2 w.t. mogło być rozważane w kontekście zamontowania, w myśl § 242 ust. 4 w.t., urządzenia samoczynnie zamykającego drzwi do lokalu nr [...], jednakże naruszenia wynikającego z § 62 ust. 1 w.t., tj. niezachowania wymaganej szerokości drzwi wejściowych w świetle ościeżnicy wynoszącej co najmniej 90 cm (jest 84,5 cm), nie sposób doprowadzić w ramach prowadzonego postępowania naprawczego do stanu zgodnego z prawem. W tej sytuacji zastosowanie znalazł art. 51 ust. 1 pkt 1 Pr. bud., poprzez wydanie nakazu obejmującego przywrócenie obiektu do stanu poprzedniego, obejmującego, z uwagi na treść § 62 ust. 1 w.t., zarówno demontaż jak i montaż drzwi wejściowych. ŚWINB wyjaśnił również, że w sprawie nie ulega wątpliwości kto jest inwestorem robót, a z uwagi na omyłkę pisarską w nazwisku zobowiązanego, konieczne stało się wydanie przez organ odwoławczy decyzji reformatoryjnej.
Decyzja została doręczona Stronie w dniu 15 listopada 2024 r.
Z rozstrzygnięciem nie zgodził się Skarżący. W skardze sformułował zarzut naruszenia § 61 ust. 1 pkt 2 w.t. wskazując, że przepis ten ujmując normy drzwi wejściowych obowiązuje od 16 grudnia 2002 r. i dotyczy nowych projektowanych budynków, a budynki powstałe przed wejściem w życie tego rozporządzenia podlegały wcześniejszym normom oraz naruszenie § 242 pkt 2 w.t. Skarżący wniósł o uchylenie pkt 2 zaskarżonej decyzji. Podkreślił, że drzwi nie zmniejszają wymaganej szerokości drogi ewakuacyjnej pozostawiając szerokość tej drogi powyżej 1,2 m po całkowitym ich otwarciu, natomiast przywrócenie stanu pierwotnego naraża Skarżącego na straty w wysokości ok. 8.000 zł. Zwrócił też uwagę, że na str. 3 uzasadnienia wyroku tut. Sąd wskazał, że "według ustaleń poczynionych przez Wojewódzkiego Inspektora, szerokość skrzydła drzwi w pozycji pełnego otwarcia nie wpływa na szerokość drogi ewakuacyjnej, a tym samym nie narusza § 242 w.t.".
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W dniu 28 stycznia 2025 r. do akt wpłynęło pismo Skarżącego, w którym Skarżący zwrócił uwagę, że organ odwoławczy w złożonej odpowiedzi nie uzasadnia, dlaczego uznaje bezzasadność zarzutów skargi.
Uczestniczka postępowania – Spółdzielnia, pismem z dnia 17 lutego 2025 r. wniosła o odrzucenie skargi oraz podtrzymała argumentację przedstawioną w piśmie z dnia 31 sierpnia 2023 r., w którym podkreśliła m.in., że szerokość skrzydła drzwi wynosi 84 cm i "z chwilą ich całkowitego otwarcia pozostają one w dalszym ciągu w przestrzeni drogi ewakuacyjnej zawężając drogę ewakuacyjną do wymiaru 44 cm", co "zakłóca ewakuację osób z budynku, w razie pożaru może dojść do uderzenia drzwiami lokalu mieszkalnego nr [...] osób ewakuujących się z lokalu mieszkalnego nr [...]".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje.
Zgodnie z regulacją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części - art. 151 p.p.s.a.
Przedmiotem kontroli rozpoznawanej sprawy, w oparciu o wymienione wyżej kryteria, została objęta opisana wyżej decyzja ŚWINB w przedmiocie doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego. Przeprowadzona zgodnie z kryterium legalności sądowoadministracyjna kontrola zaskarżonego rozstrzygnięcia organu administracji publicznej wykazała, że jest ono zgodne z prawem.
Brak było podstaw do uwzględnienia skargi.
Ramy prawne kontroli sądowej skarżonej decyzji wyznaczają przede wszystkim przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Tryb naprawczy, o którym mowa w art. 50 i art. 51 Pr. bud., znajduje zastosowanie w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49f Pr. bud., jeżeli roboty budowalne zostały wykonane m.in.: w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska (art. 50 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 omawianego prawa), w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach (art. 50 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 51 ust. 7 omawianego prawa).
Celem postępowania naprawczego jest przede wszystkim doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Dlatego, w toku postępowania należy ustalić, czy wykonane roboty budowlane są zgodne z przepisami prawa, a jeśli nie to jakie ewentualnie czynności należy przedsięwziąć, aby zaistniały stan doprowadzić do zgodności z prawem. W tym przypadku organ, w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 Pr. bud., nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Natomiast w przypadku ustalenia, że nie jest możliwe doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem organ ma obowiązek orzec na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Pr. bud. nakaz zaniechana dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.
Ponieważ roboty budowlane nie prowadziły do realizacji nowego obiektu budowlanego ani jego części a stanowiły inny przypadek niż wskazany w art. 48 i 49b ustawy, to niewątpliwie rozważenia wymagał przepis art. 51 ust. 1 Pr. bud. Przypomnieć również w tym miejscu należy treść uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 października 2016 r. w sprawie o sygn. II OPS 1/16, w której wskazano, że do robót budowlanych i obiektów budowlanych, które nie wymagają pozwolenia na budowę i nie są objęte obowiązkiem zgłoszenia mogą być stosowane przepisy art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine ustawy Prawo budowlane, a także art. 51 ust. 7 tej ustawy jeżeli roboty te zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine.
W rozpoznawanej sprawie organy nadzoru budowlanego badały czy wykonane przez Skarżącego roboty budowlane polegające na wymianie drzwi wejściowych do lokalu mieszkalnego pozostają zgodne z przepisami, w tym przepisami warunków technicznych. Na skutek prac doszło do zmiany sposobu otwierania drzwi, polegającej na tym, że po wymianie otwierają się na zewnątrz, nie zaś do wewnątrz lokalu.
Jak wyjaśnił tut. Sąd w wyroku zapadłym w niniejszej sprawie z dnia 25 stycznia 2024 r. sygn. akt II SA/Gl 1567/23, nie istnieje zakaz montażu drzwi otwieranych na zewnątrz, o ile takie rozwiązanie nie stoi w kolizji z wymaganiami bezpieczeństwa ludzi określonymi w przepisach dotyczących zagrożeń pożarowych, w szczególności, jeżeli sposób umieszczenia i otwierania drzwi nie narusza wymagań prawa dotyczących drogi ewakuacyjnej (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lutego 2014 r. sygn. akt II OSK 2304/12). Zwrócić również należy uwagę, że § 242 ust. 4 r. w.t. ma znaczenie dla prawnej oceny zachowania właściwej szerokości drogi ewakuacyjnej nie tylko z mieszkania inwestora, ale i z innych mieszkań. Skoro skrzydła drzwi, stanowiących wyjście na drogę ewakuacyjną, po ich całkowitym otwarciu, nie mogą zmniejszać szerokości tej drogi, to nie mogą także, po ich całkowitym otwarciu, zmniejszać szerokości drogi ewakuacyjnej, na którą wychodzi się innymi drzwiami (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 16 września 2015 r. sygn. akt II OSK 715/14, z dnia 26 czerwca 2018 r. sygn. akt II OSK 1880/16; podobnie na gruncie rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, Dz. U. 1995 r. Nr 10 poz. 46 z późn. zm., wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 lipca 2000 r. sygn. akt II SA/Gd 980/98). Nie budzi wątpliwości, że drzwi mieszkania w budynku wielomieszkaniowym prowadzące na klatkę schodową stanowią, w świetle § 236 ust. 1 i ust. 3 w.t., wyjście ewakuacyjne na drogę ewakuacyjną (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 31 maja 2012 r., sygn. akt II SA/Bk 80/12, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2015 r. VII SA/Wa 1840/14).
Przepisy art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego znajdują zatem zastosowanie do usunięcia nieprawidłowości powstałych w trakcie procesu inwestycyjnego, czyli również w wyniku robót budowlanych polegających na wymianie drzwi wejściowych do lokalu mieszkalnego w budynku mieszkalnym wielorodzinnym.
Regulacjami wymagającymi analizy w przedmiotowej sprawie stały się § 242 oraz § 62 ust 1 warunków technicznych.
Stosownie do brzmienia pierwszego z nich, szerokość poziomych dróg ewakuacyjnych należy obliczać proporcjonalnie do liczby osób mogących przebywać jednocześnie na danej kondygnacji budynku, przyjmując co najmniej 0,6 m na 100 osób, lecz nie mniej niż 1,4 m (§ 242 ust. 1). Dopuszcza się zmniejszenie szerokości poziomej drogi ewakuacyjnej do 1,2 m, jeżeli jest ona przeznaczona do ewakuacji nie więcej niż 20 osób (§ 242 ust. 2 w.t.). W rozpoznawanej sprawie szerokość drogi ewakuacyjnej wynosi 1,3 m (protokół z oględzin, karta nr 23 akt administracyjnych). Zgodnie natomiast z brzmieniem § 242 ust. 4 warunków technicznych, skrzydła drzwi stanowiących wyjście na drogę ewakuacyjną nie mogą, po ich całkowitym otwarciu, zmniejszać wymaganej szerokości tej drogi. Wymagania nie stosuje się do drzwi wyposażonych w urządzenia samoczynnie je zamykające.
Konieczność poczynienia szczegółowych ustaleń w zakresie zmniejszenia drogi ewakuacyjnej po całkowitym otwarciu drzwi lokalu nr [...], stała się przyczyną zastosowania przez tut. Sąd kompetencji kasatoryjnych względem decyzji organu odwoławczego z dnia 1 sierpnia 2023 r. umarzającej postępowanie w sprawie.
ŚWINB wykonał wskazania tut. Sądu, dokonując w ramach ponownie prowadzonego postępowania ustaleń w zakresie zmniejszenia drogi ewakuacyjnej po całkowitym otwarciu drzwi lokalu mieszkalnego nr [...]. Z ustaleń tych wynika m.in., że szerokość drogi ewakuacyjnej wynosi 130 cm, ta część drogi ewakuacyjnej jest przeznaczona dla nie więcej niż 20 osób, skrzydło drzwi lokalu nr [...] stanowiących wyjście na drogę ewakuacyjną po ich całkowitym otwarciu zmniejsza wymaganą szerokość drogi (protokół z oględzin z dnia 7 czerwca 2024 r. wraz z dokumentacją fotograficzną, karta nr 23 akt administracyjnych).
Wskazane ustalenie, prowadzi niewątpliwie do niezgodności z § 242 ust. 4 w.t. Analiza zastosowania odstępstwa odnoszącego się do urządzenia samoczynnie zamykającego drzwi, nie byłaby jednak uzasadniona także z innej przyczyny, tj. niezgodności wykonanych prac z regulacją § 62 ust. 2 w.t. obowiązującej od 15 czerwca 2002 r. Zgodnie z tym przepisem, drzwi wejściowe do budynku i ogólnodostępnych pomieszczeń użytkowych oraz do mieszkań powinny mieć w świetle ościeżnicy co najmniej: szerokość 0,9 m i wysokość 2 m. W przypadku zastosowania drzwi zewnętrznych dwuskrzydłowych szerokość skrzydła głównego nie może być mniejsza niż 0,9 m. Sąd podziela pogląd, iż przepis ten jest przepisem szczególnym do regulacji § 239 ust. 1 w.t., w zakresie w jakim odnosi się do drzwi wejściowych do mieszkania.
Minimalną szerokość drzwi wejściowych do mieszkania w sposób wyłączny normuje § 62 ust. 1 w.t., niezależnie od tego, czy są równocześnie wyjściem z pomieszczeń na drogi ewakuacyjne (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 1840/14). Dla drzwi wejściowych z mieszkania na klatkę schodową budynku, które są równocześnie wyjściem z pomieszczeń na drogi ewakuacyjne, minimalną szerokość określa przepis § 62 ust. 1 rozporządzenia na 0,9 m w świetle ościeżnicy.
Z protokołu oględzin przeprowadzonych w dniu 7 czerwca 2024 r. wynika, iż został naruszony § 62 ust. 1 w.t., ponieważ zgodnie z pomiarami - szerokość drzwi do lokalu mieszkalnego nr [...] w świetle ościeżnicy wynosi 84,50 cm (protokół z oględzin wraz z dokumentacją fotograficzną, karta nr 23 akt administracyjnych). Powyższe znajduje potwierdzenie w znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji zdjęciowej. Wyniki tych oględzin nie zostały skutecznie zakwestionowane. Także sam Skarżący wyjaśnił, że "drzwi mają szerokość 80 cm" (pismo z dnia 23 kwietnia 2023 r., karta nr 7 akt administracyjnych).
Z przywołanego materiału dowodowego wynika bezspornie, że ww. szerokość w świetle ościeżnicy nie spełnia wymogu minimalnej szerokości 0,9 m.
Niewątpliwie powyższe roboty budowlane związane z wymianą przez Skarżącego drzwi w lokalu mieszkalnym nr [...] według regulacji ustawy Prawo budowlane nie były objęte potrzebą uzyskania pozwolenia na budowę czy też dokonania zgłoszenia. Jednakże skoro wykonanie tych prac spowodowało: zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia, lub w sposób istotny odbiegało od ustaleń przyjętych w przepisach prawa, konieczne stało się zastosowanie przepisu art. 50 ust. 1 pkt 2 lub 4 in fine Pr. bud., a także art. 51 ust. 7 tej ustawy.
Jak zasadnie wskazuje organ odwoławczy, zastosowane w niniejszej sprawie rozwiązanie techniczne zagraża bezpieczeństwu pożarowemu oraz pozostaje w sprzeczności z przepisami techniczno-budowlanymi. W tej sytuacji na organie spoczywał obowiązek zapewnienia doprowadzenia obiektu budowalnego do stanu zgodnego z przepisami i niezagrażającego bezpieczeństwu ludzi i mienia.
Należy przypomnieć, że przepisy warunków technicznych dotyczące bezpieczeństwa pożarowego stosuje się również do użytkowanych budynków istniejących (§ 207 ust. 2 w.t.). Nawet pozostawanie w budynkach istniejących, rozwiązań nieodpowiadających aktualnym standardom technicznym, nie uprawnia do podejmowania w obrębie budynku nowych inwestycji, które nie odpowiadałyby aktualnie obowiązującym warunkom technicznym. Nieuzasadniona pozostawała w tym zakresie argumentacja skargi.
W sprawie nie doszło do naruszenia omawianych wyżej przepisów warunków technicznych. Regulacja § 61 ust. 1 pkt 2 oraz § 242 ust. 2 w.t., wskazane w skardze, nie stanowiły podstawy zapadłego rozstrzygnięcia. Ponadto dopuszczalne zmniejszenie szerokości drogi ewakuacyjnej z minimalnej 1,4 m do 1,2 m, o której to sytuacji mowa w drugim z przywołanych przepisów, zostało stwierdzone przez organ i wynika wprost z protokołu oględzin.
Podnoszone natomiast w skardze skutki finansowe wydanego nakazu pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie. Powołany w skardze fragment uzasadnienia wyroku tut. Sądu z 25 stycznia 2024 r. dotyczy części historycznej uzasadnienia, w przywołanej części relacjonuje jedynie stanowisko organu odwoławczego odnoszące się do uprzedniego umorzenia postępowania w sprawie (str. 3 uzasadnienia wyroku). W kwestii przedłożonej do skargi dokumentacji zdjęciowej, wyjaśnienia wymaga, że sąd administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego, którego celem jest ustalenie stanu faktycznego, a jedynie weryfikuje legalność wydanych przez organy administracji aktów (art. 106 § 3 p.p.s.a.).
Postępowanie zostało przeprowadzone w sposób zgodny z regułami wynikającymi z przepisów postępowania, w tym prawidłowego zastosowania przepisów określających zasady związane z gromadzeniem dowodów, ich oceną oraz uzasadnieniem wydanych decyzji. Stan faktyczny sprawy został wnikliwie ustalony w toku ponownie prowadzonego postępowania, a twierdzenia organów znajdują potwierdzenie w aktach administracyjnych sprawy i nie budzą wątpliwości.
W ocenie Sądu, organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji wskazał motywy, którymi kierował się przy jej podejmowaniu, w zaskarżonej decyzji odwoływał się do stanu faktycznego sprawy i do norm prawnych mających w niej zastosowanie. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia rygory uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji.
Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi, dokonując kontroli w granicach danej sprawy, ale poza granicami zarzutów, także nie dopatrzył się przyczyn mogących stanowić podstawę do zastosowania kompetencji kasacyjnych.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło