II SA/Gl 200/04
WyrokWSA w Gliwicach2005-08-08
Skład orzekający: Łucja Franiczek, Elżbieta Kaznowska, Rafał Wolnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, podjęta na podstawie przepisów dotychczasowych (ustawa z 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym) po wejściu w życie nowej ustawy (z 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym), mogła być kontynuowana, jeśli nie zawiadomiono pisemnie wszystkich zainteresowanych o terminie wyłożenia projektu planu do publicznego wglądu przed dniem wejścia w życie nowej ustawy?Ratio decidendi
Procedura planistyczna wszczęta na podstawie ustawy z 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym mogła być kontynuowana po wejściu w życie ustawy z 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym tylko wtedy, gdy do dnia wejścia w życie nowej ustawy (11 lipca 2003 r.) zawiadomiono pisemnie wszystkich zainteresowanych o terminie wyłożenia projektu planu do publicznego wglądu. Niespełnienie tego warunku, co miało miejsce w niniejszej sprawie, skutkuje brakiem podstaw prawnych do dalszego prowadzenia postępowania w trybie przepisów dotychczasowych, a tym samym nieważnością uchwały.Stan faktyczny
Rada Miejska w G. podjęła uchwałę o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Projekt planu wyłożono do publicznego wglądu. M.K. zgłosił zastrzeżenia dotyczące przebiegu projektowanej drogi przez jego posesję. Zarówno Prezydent Miasta, jak i Rada Miejska odrzuciły zarzut M.K., powołując się na władztwo planistyczne gminy i możliwość dochodzenia odszkodowania na podstawie art. 36 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. M.K. złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie prawa procesowego poprzez nieuwzględnienie jego zarzutów. Sąd uwzględnił skargę, stwierdzając nieważność uchwały z innych przyczyn niż podniesione przez skarżącego.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały i orzeczono, że nie podlega ona wykonaniu; 2. Zasądzono od Gminy G. na rzecz skarżącego kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący - Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Asesor WSA Rafał Wolnik, Protokolant ref. staż. Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2005 r. sprawy ze skargi M.K. na uchwałę Rady Miejskiej w G. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały i orzeka, że nie podlega ona wykonaniu; 2. zasądza od Gminy G. na rzecz skarżącego kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uchwałą Rady Miejskiej w G. z dnia [...]r. nr [...], podjętą na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 12 ust. 1 , 2 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (t. jedn. Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.) przystąpiono do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta G., dla terenu zlokalizowanego po północnej stronie projektowanej autostrady [...], stanowiącego dzielnicę O.
Projekt miejscowego planu zagospodarowania wyłożono do publicznego wglądu w okresie od [...]r. do [...]r. Informację o terminie wyłożenia projektu planu ogłoszono w prasie, wywieszono na tablicach ogłoszeń oraz poinformowano pisemnie zainteresowanych.
Pismem z dnia [...]r. zatytułowanym "Protest" M.K. zgłosił zastrzeżenia do powyższego projektu planu, nie wyrażając zgody na przeprowadzenie drogi przez jego posesję - działkę o nr [...], Ark. [...].
Zarządzeniem nr [...] z dnia [...]r. Prezydent Miasta G. nie uwzględnił zarzutu pana M.K. W uzasadnieniu wyjaśnił, że aktualnie działka skarżącego znajduje się w strefach oznaczonych symbolami: V/D ([...]) - strefa osiedli podmiejskich, tereny zabudowy mieszkaniowej ekstensywnej, XIV/M ([...]) - strefa terenów otwartych, upraw rolnych oraz XIII/O - tereny kolei, lotnisk i komunikacji (ulica [...]), natomiast w projekcie zmiany planu działka ta leży w terenie oznaczonym symbolami: MN - tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, MNU - tereny zabudowy mieszkaniowo-usługowej, RP - tereny upraw polowych oraz KL 1/2 - ulica lokalna. Wyjaśnił, że jedna z ulic przewidywana do obsługi komunikacyjnej nowych, przewidzianych pod zabudowę terenów przebiega przez nieruchomość skarżącego. Po rozważeniu jednak sugestii przesunięcia tej drogi, stwierdzono, że nie jest możliwa jej korekta, gdyż przesunięcie czy to w kierunku południowym czy północnym będzie mało efektywne i nieekonomiczne, a nadto nie przyniesie przewidywanych rozwiązań komunikacyjnych. Wskazał, że przyjęte rozwiązania zgodne są z obowiązującym prawem, w granicach przysługującego na podstawie art. 4 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym gminie władztwa planistycznego a ewentualne niedogodności rozstrzygane będą zgodnie z art. 36 cytowanej ustawy.
Pismem z dnia [...]r. M.K. został powiadomiony o sesji Rady Miejskiej w G. w dniu [...]r., podczas której miały być rozpoznane nieuwzględnione zarzuty i protesty zgłoszone do wystawionego projektu planu.
Na sesji tej Rada Miejska w G. uchwałą nr [...] podjętą na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (t. jedn. Dz.U. z 1999, Nr 15, poz. 139 z późn. zm.) w związku z art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) odrzuciła zarzut M.K. Uzasadniając swoje stanowisko Rada powtórzyła argumentację przedstawioną przez Prezydenta Miasta G., podkreślając, że na podstawie art. 36 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, jeżeli w związku z uchwaleniem planu korzystanie z nieruchomości będzie ograniczone lub niemożliwe, można żądać od gminy odszkodowania, wykupienia nieruchomości albo zamiany tej nieruchomości na inną.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M.K. zarzucając otrzymanej uchwale naruszenie prawa procesowego poprzez nieuwzględnienie istotnych treści zawartych w zarzutach, co miało istotny wpływ na treść zaskarżonego aktu prawnego, wniósł o uchylenie zaskarżonej uchwały i przekazanie sprawy ponownie do Gminy celem uwzględnienia zarzutów stron. W uzasadnieniu swojej skargi podkreślił, że projektowana droga lokalna nie jest absolutnie konieczna, uwzględniając fakt budowy i przebudowy szeregu innych ciągów komunikacyjnych w dzielnicy (modernizacja ulicy [...], budowa ulicy "[...]" oraz rozbudowa ulicy [...]). W tym kontekście planowana ulica, przecinająca jego działkę jest zbędna. Dorzucił, że w wyniku przeprowadzenia planowanej drogi, jego działka zostanie przecięta na trzy nierówne części, bez możliwości czy to zabudowy, czy wykorzystania rolniczego.
W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w G. wniosła o oddalenie skargi i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu wyjaśniła, że zaskarżoną uchwałą odrzucono zarzut skarżącego zgłoszony do projektu zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta G., obejmującego dzielnicę O. Wyjaśniła, że już zgodnie z uchwałą Rady Miejskiej Nr [...] z dnia [...]r. ustalono, że przedmiotem zmiany planu na dzielnicy O. będzie m.in. wskazanie linii rozgraniczających ulice, place z urządzeniami pomocniczymi. Zaplanowana ulica przebiegająca przez nieruchomość skarżącego, przeznaczona jest do obsługi komunikacyjnej nowych terenów przewidzianych w projekcie pod zabudowę mieszkaniową. Jej przesunięcie w kierunku północnym czy południowym, chociaż rozważane, nie zostało przyjęte, gdyż po ewentualnym przesunięciu planowana droga nie spełniałaby przewidywanej dla niej roli, tzn. nie obsługiwałaby nowych terenów zabudowy. Podkreślił, że rezerwa terenu w wyłożonym planie o symbolu KL 1/2 nie jest równoznaczna z natychmiastową realizacją tej ulicy. Wyjaśniła, że zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym - gmina działa w granicach przysługującego jej władztwa planistycznego, w ramach którego ustala przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenów położonych na obszarze gminy. Dodała, że kwestionowany w zarzucie projekt planu sporządzony został zgodnie z procedurą określoną w art. 18 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 - 10 cytowanej powyżej ustawy. Dlatego też działając w ramach przysługującego jej władztwa planistycznego, postanowiła odrzucić zgłoszony zarzut.
Na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2005 r. skarżący M.K. złożył dodatkowe pismo z dnia [...]r., w którym podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, a nadto dodał, że działka jego, zakwalifikowana jako działka budowlana, poprzez fakt przecięcia jej projektowaną drogą znacznie straci na wartości. Powtórzył swoje argumenty przemawiające za zmianą lokalizacji przewidywanej drogi. Stwierdził, że nie wyraża zgody na proponowane zmiany, gdyż naruszają one jego prawo własności w stopniu niedopuszczalnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z odmiennych powodów niż przedstawione w niej zarzuty.
Zaskarżona uchwała podjęta została na podstawie art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie z tym ostatnim przepisem do miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oraz planów zagospodarowania przestrzennego województw, w stosunku do których podjęto uchwalę o przystąpieniu do ich sporządzenia lub zmiany planu oraz zawiadomiono o terminie wyłożenia tych planów do publicznego wglądu, ale postępowanie nie zostało zakończone przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe, czyli przepisy ustawy z 1994 r.
Zdaniem Sądu doszło do naruszenia powyższych przepisów, gdyż brak było podstaw prawnych do dalszego prowadzenia postępowania w trybie "starej" ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. W dniu 11 lipca 2003 r. weszła bowiem w życie nowa ustawa - ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Z analizy przepisu intertemporalnego tej ustawy należy wnosić, że procedury planistyczne wszczęte pod rządami dawnej ustawy mogą być kontynuowane, jeżeli do dnia wejścia w życie nowej ustawy - czyli do dnia 11 lipca 2003 r. zawiadomiono o terminie wyłożenia planów do publicznego wglądu wszystkich zainteresowanych, czyli odniesiono się do treści art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Oznacza to, że dla zastosowania art. 85 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, czyli do kontynuowania procesu planistycznego według poprzedniej ustawy, wymagane jest zawiadomienie na piśmie o terminie wyłożenia projektu planu przed 11 lipca 2003 r. wszystkich podmiotów, o których mowa w art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym.
W opinii Sądu nie ma podstaw do przyjęcia, że wymóg ten został spełniony, gdyż o wyłożeniu projektu planu nie zawiadomiono wszystkich a tylko niektóre podmioty. Nie można także uznać, wobec jednoznacznej treści art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, że wymóg ten został spełniony poprzez ogłoszenie o terminie i miejscu wyłożenia projektu planu dokonane w trybie art. 18 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o planowaniu przestrzennym. Powyższe rozważania muszą prowadzić do stwierdzenia, że procedura planistyczna w rozpatrywanej sprawie nie mogła być kontynuowana po
10 lipca 2003 r. w oparciu o przepisy "starej" ustawy. Z przedłożonych bowiem akt sprawy wynika, że do dnia 11 lipca 2003 r. nie powiadomiono na piśmie wszystkich uprawnionych o terminie wyłożenia do publicznego wglądu proponowanego projektu planu. Stanowisko takie prezentowane jest także w dostępnych komentarzach do ustawy - zobacz: Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz pod redakcją Z.Niewiadomskiego. Wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 2004, str. 572 i n. oraz T. Bąkowski - Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz. Zakamycze 2004, s. 247 i n.
Sąd ustalił że wiele podmiotów o terminie wyłożenia projektu planu do publicznego wglądu zostało zawiadomionych po dacie 10 lipca 2003 r. Wśród nich jest B.K., której awizo o przesyłce pozostawiono w dniu [...], zatem przy założeniu doręczenia zastępczego po 7 dniach, doręczenie nastąpiło w dniu
[...]r. Należy dodać, że B.K. również złożyła zarzut, który Rada Miejska odrzuciła i który będzie przedmiotem rozpoznania przez tutejszy Sąd, a zatem ewidentnie była to osoba legitymująca się interesem prawnym. Już sam powyższy przykład wystarczy, aby zdecydować, że nie została wykonana dyspozycja warunkująca prowadzenie procedury planistycznej na dotychczasowych warunkach, tzn. w trybie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Z dostępnych Sądowi materiałów wynika, że takich osób było znacznie więcej. Wśród osób, które o wyłożeniu projektu planu dowiedziały się po 10 lipca 2003 r. znalazły się m.in.: J.D., T.P., Gminna Spółdzielnia [...] ([...]r.), E.M., B.M., B.K. ([...]r.), D.G. ([...]r.), A.S. ([...]r.), A.A. ([...]r.), A.S. ([...]r.) czy M.T. ([...]r.). Wielu osobom taka informacja w ogóle nie została doręczona - m.in. M. i W. G., L.K., A.N., K. i M. K. i inni. Powyższe oznacza, że zaskarżona uchwała nie mogła znaleźć podstawy prawnej w art. 24 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.
Mając na uwadze przedstawione powyżej argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) oraz art. 27 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, orzekł jak w sentencji. Wobec uwzględnienia skargi Sąd zobowiązany był, zgodnie z dyspozycją art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, do określenia w wyroku czy i w jakim zakresie zaskarżony akt nie może być wykonywany.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 209 cytowanej ustawy.
SJ/
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło