II SA/Gl 2002/13
WyrokWSA w Gliwicach2014-05-28
Skład orzekający: Elżbieta Kaznowska, Iwona Bogucka, Włodzimierz Kubik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy można zmienić ostateczną decyzję zezwalającą na prowadzenie zbiorowego zaopatrzenia w wodę w zakresie obszaru działania, rozszerzając go na całą gminę, jeśli pierwotna decyzja dotyczyła tylko części gminy, w trybie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Zmiana ostatecznej decyzji w trybie art. 155 KPA jest dopuszczalna tylko w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego oraz z udziałem tych samych stron. Wniosek o rozszerzenie obszaru działania przedsiębiorstwa na całą gminę, podczas gdy pierwotna decyzja dotyczyła tylko części gminy, dotyczy nowego stanu faktycznego i nowego przedmiotu rozstrzygnięcia, co uniemożliwia zastosowanie art. 155 KPA. Ponadto, ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę zawiera szczegółowe regulacje dotyczące zezwoleń, ich zmiany i cofnięcia, co wyłącza stosowanie art. 155 KPA w tym zakresie.Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. uzyskała zezwolenie na prowadzenie zbiorowego zaopatrzenia w wodę na określonym obszarze (część miasta R. i część gminy M. obejmujące konkretne ulice). Wnioskiem z 2012 r. Spółka wystąpiła o zmianę zezwolenia poprzez rozszerzenie obszaru działania na całą gminę M., powołując się na art. 155 KPA. Organy administracji (Międzygminny Związek Wodociągów i Kanalizacji oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze) odmówiły uwzględnienia wniosku, uznając, że wniosek dotyczy nowego stanu faktycznego i nowego przedmiotu rozstrzygnięcia, co wyklucza zastosowanie art. 155 KPA. Spółka wniosła skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Protokolant specjalista Małgorzata Orman, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2014 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji zezwalającej na prowadzenie działalności w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Międzygminny Związek Wodociągów i Kanalizacji w W., działając na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o powszechnym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz.U. Nr 72, poz. 747), po pozytywnym rozpatrzeniu złożonego wniosku, udzielił "A" Spółka z o.o. w R. zezwolenia na prowadzenie zbiorowego zaopatrzenia w wodę, począwszy od dnia 1 czerwca 2003 r. na czas nieokreślony. W zezwoleniu określono obszar działania przedsiębiorstwa jako część miasta R. poprzez określenie konkretnych ulic oraz część gminy M. dzielnica [...] – także w okolicach o określonych z nazwy ulicach.
Pismem z dnia 3 stycznia 2012 r. "A" Spółka z o.o. w R. wystąpiła do Międzygminnego Związku Wodociągów i Kanalizacji w W. o zmianę wymienionego powyżej zezwolenia poprzez zastąpienie wyszczególnionych nazw ulic w zezwoleniu ogólnym określeniem danej miejscowości, tj. zastąpienie w części II określającej obszar działania – "część gminy M. – dzielnica [...] – o podanych ulicach" brzemieniem –"obszarem działania przedsiębiorstwa objętym niniejszym zezwoleniem jest Gmina M.". Uzasadniając swój wniosek Spółka podniosła, iż szczegółowe określenie odbiorców prowadzi bezpośrednio do monopolizacji usług, co jest niezgodne z obowiązującym ustawodawstwem, a dokładne sprecyzowanie adresatów odbioru usług pozbawia tych odbiorców możliwości wyboru innych dostawców wody, co uniemożliwia rozwój przedsiębiorstwa oraz wpływa demobilizująco na społecznie oczekiwaną obniżkę kosztów dostawy wody.
Decyzją z dnia [...] r. Międzygminny Związek Wodociągów i Kanalizacji w W., przywołując w podstawie prawnej art. 107, art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 3 ust. 1, ust. 2 pkt 3, art. 16, art. 17b pkt 5 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (t.jedn. Dz.U. z2006 r., Nr 123, poz. 858 ze zm.) odmówił zmiany własnej decyzji z dnia [...] r. w sprawie udzielenia zezwolenia "A" Spółka z o.o. w R. na prowadzenie zbiorowego zaopatrzenia w wodę.
W wyniku złożonego odwołania, sprawę rozpatrywało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., które decyzją z dnia [...] r. uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu Kolegium podniosło, iż w odwołaniu zarzucono wydanie przedmiotowej decyzji bez faktycznej podstawy prawnej, gdyż w ocenie Spółki podstawa prawna wskazywana w decyzji jest podana mylnie albo całkowicie nietrafnie. Wobec faktu, iż powyższa wątpliwość nie może zostać wyjaśniona w postępowaniu drugoinstancyjnym, bowiem mogło by to prowadzić do ewentualnego naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 Kodeksu postępowania administracyjnego) Kolegium zmuszone było orzec jak na wstępie. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy wskazał jakie wątpliwości winien wyjaśnić organ pierwszej instancji w ponownym postępowaniu.
Pismem z dnia 10 sierpnia 2012 r. "A" Spółka z o.o. w R. sprecyzowała swój pierwotny wniosek, wyjaśniając, iż opiera się na art. 155 Kodeksu postępowaniu administracyjnego, zgodnie z którym decyzja ostateczna, na mocy której spółka nabyła prawa do zbiorowego zaopatrzenia w wodę części gminy, może być za zgodą strony zmieniona przez organ, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się takiej zmianie, a nadto przemawia za tym słuszny interes strony. Zdaniem Spółki spełnione zostały wszystkie przesłanki wskazane w art. 155 Kodeksu.
Decyzją z dnia [...] r. Międzygminny Związek Wodociągów i Kanalizacji w W., przywołując w podstawie prawnej art. 107 i art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 3 ust. 1, ust. 2 pkt 3, art. 16, art. 17b pkt 5 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (t.jedn. Dz.U. z2006 r., Nr 123, poz. 858 ze zm.) odmówił zmiany własnej decyzji z dnia [...] r. w sprawie udzielenia zezwolenia "A" Spółka z o.o. w R. na prowadzenie zbiorowego zaopatrzenia w wodę. W uzasadnieniu po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania organ przywołując treść art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego stwierdził, iż decyzje wydane na tej podstawie mają charakter decyzji uznaniowych. Istotą postępowania w tym trybie jest sprawdzenie, czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją przesłanki, które przemawiałyby za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej. Prawną możliwością zastosowania tego trybu jest prowadzenie postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego oraz z udziałem tych samych stron. Nie może ono natomiast zmierzać do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem. Mając na uwadze, iż decyzja z dnia [...] r. obejmowała obszar zgodny z wnioskiem zainteresowanej Spółki z dnia 5 maja 2003 r. , to uwzględnienie obecnego wniosku Spółki dotyczącego zmiany decyzji ostatecznej w przedmiocie objęcia całego obszaru Gminy M. jest niezasadne w świetle cytowanego powyżej art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego. Ponadto dla zmiany ostatecznej decyzji w tym trybie konieczne jest, aby zmianie nie sprzeciwiały się przepisy szczególne oraz przemawiał za tym interes społeczny, co zdaniem organu nie ma miejsca w niniejszej sprawie. Przywołał w tym miejscu organ art. 16 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę wskazując, że na prowadzenie zbiorowego zaopatrzenia w wodę jest wymagane uzyskania zezwolenia wydawanego przez wójta (burmistrza, prezydenta ) w drodze decyzji. Zezwolenie to wydaje się po sprawdzeniu spełnienia ściśle określonych warunków. Zgodnie z art. 3 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę oraz art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym zbiorowe zaopatrzenie w wodę jest zadaniem własnym gminy. Gmina ma zapewnić zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków z własnego budżetu i od uznania gminy zależy wybór, czy obowiązek ten będzie realizowany przez gminny zakład budżetowy czy w inny sposób.
Odnosząc się do wniosku strony o zmianę decyzji ostatecznej z dnia [...] r. organ stwierdził, iż prowadzenie zbiorowego zaopatrzenia w wodę równolegle przez dwa przedsiębiorstwa wodociągowo- kanalizacyjne na tym samym obszarze byłoby ekonomicznie nieuzasadnione, powodując wzrost kosztów, a nie ich obniżkę.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła "A" Spółka z o.o. w R., wnosząc o uchylnie zaskarżonej decyzji bądź alternatywnie o jej zmianę zgodnie ze złożonym wnioskiem. Zgodnie z art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego decyzja, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony zmieniona przez organ, który ją wydał lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się tej zmianie, a nadto przemawia za tym słuszny interes strony. Zdaniem odwołującej Spółki brak jest jakichkolwiek przepisów szczególnych, które sprzeciwiałyby się wprowadzeniu takiej zmiany. Zmiana decyzji w omawianym trybie nie wymaga dodatkowego postępowania i może być dokonana w ramach ustalonego już stanu faktycznego. Nie do przyjęcia jest w ocenie Spółki argumentacja organu przedstawiona w zaskarżonej decyzji dotycząca prowadzenia działalności w tym zakresie tylko przez gminę lub jej jednostkę organizacyjną. Nie przekonują także argumenty ekonomiczne, prowadzące do monopolizacji tego rodzaju usług przez gminę. Spółka dodała, że ceny usług dostaw wody oferowana przez nią jest od wielu lat niższa od ceny konkurencji.
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. powtórnie uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu po zacytowaniu przepisów ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków oraz przywołaniu treści art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego Kolegium stwierdziło, iż kwestionowana decyzja nie może pozostać w obrocie prawnym. Uznało za słuszne wskazanie etapów postępowania w sprawie zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej w trybie przywołanego art. 155 Kodeksu. W pierwszym etapie niezbędne jest zbadanie przesłanek dopuszczalności takiego postępowania. W zależności od wyników tego postępowania wydaje się decyzję kończącą postępowanie lub przechodzi się do drugiego etapu będącego w istocie postępowaniem rozpoznawczym. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą zmiana ostatecznej decyzji w trybie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego dopuszczalna jest wyłącznie w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego z udziałem tych samych stron. Organ może zatem zmienić decyzję ostateczną tylko przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym istniejącym w dniu wydania tej decyzji z udziałem tych samych stron.
Jeżeli w toku poczynionych powyżej ustaleń organ stwierdzi możliwość zastosowania trybu przewidzianego w art. 155 Kodeksu, to powinien przystąpić do zbadania przesłanek zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej w tym trybie, a mianowicie organ administracji może zmienić lub uchylić decyzję ostateczną, jeżeli spełnione zostały łącznie następujące przesłanki: w obrocie prawnym istnieje decyzja ostateczna, za zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony, wszystkie strony wyraziły zgodę na zmianę decyzji oraz zmianie tej nie sprzeciwiają się przepisy szczególne. Zatem przedmiotem drugiego etapu postępowania jest stwierdzenie istnienia wymienionych przesłanek.
W ocenie organu odwoławczego organ pierwszej w kontrolowanym postepowaniu nie zbadał czy w sprawie zachodzą przesłanki wymienione w cytowanym powyżej art. 155 Kodeksu i nie uzasadnił w kontekście uznania administracyjnego, jak również stosownie do art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Rozpatrując ponownie sprawę organ winien zbadać dopuszczalność zastosowania w niniejszej sprawie wnioskowanego trybu z art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego, a następnie istnienie przesłanek zmiany decyzji ostatecznej wymienionych w tym przepisie.
Ponownie rozpatrując sprawę Międzygminny Związek Wodociągów i Kanalizacji w W. decyzją z dnia [...] r., na podstawie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił "A" Sp. z o.o. w R. zmiany własnej decyzji z dnia [...] r. w sprawie udzielenia zezwolenia Spółce w R. na prowadzenie działalności w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę. W uzasadnieniu po przedstawieni przebiegu postępowania organ przywołał treść art. 155 Kodeksu oraz stwierdził iż zmiana decyzji jest możliwa w przypadku łącznego spełnienia przesłanek w nim wymienionych. W wyniku przeprowadzonej analizy organ doszedł do przekonania, iż wnioskowana przez Spółkę zmiana ostatecznej decyzji jest niedopuszczalna z uwagi na brak tożsamości pomiędzy stanem faktycznym istniejącym w dacie wydania decyzji przez Zarząd Międzygminnego Związku Wodociągów i Kanalizacji a stanem faktycznym wynikającym z wniosku z dnia 3 stycznia 2012 r. Ostateczna decyzja z dnia [...] r. wydana została przez Zarząd w węższym stanie faktycznym, gdyż dotyczyła zezwolenia na prowadzenie zbiorowego zaopatrzenia w wodę w części gminy M. i została wydana w wyniku uwzględnienia złożonego wówczas wniosku w całości. Obecnie zaś Spółka domaga się zmiany tej decyzji w oparciu o nowe (szersze) okoliczności faktyczne, wnosząc o zmianę tej decyzji poprzez zastąpienie poszczególnych ulic ogólnym określeniem miejscowości M. Posiadane przez Spółkę zezwolenie na prowadzenie działalności na obszarze konkretnych ulic, nie jest tożsame z dopuszczalnością prowadzenia takiej działalności na obszarze całej gminy M., a to powoduje niedopuszczalność zmiany tej decyzji. Zdaniem organu wniosek spółki z dnia 3 stycznia 2012 r. dotyczy innego (nowego) stanu faktycznego, aniżeli stan faktyczny w oparciu, o który wydana została pierwotna decyzja. Wobec powyższego bezprzedmiotowe stało się badanie pozostałych przesłanek dopuszczalności zmiany decyzji na podstawie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W odwołaniu od powyższej decyzji "A" Spółka z o.o. w R. wniosła o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji, zarzucając błędną wykładnię art. 155, a także naruszenie art. 7 i art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nieuwzględnienie wniosku o uzupełnienie postępowania. W ocenie Spółki zmiana decyzji w trybie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego może nastąpić w zaistniałym i niezmienionym stanie faktycznym i prawnym sprawy, a nadto spełnione zostały wszystkie przesłanki wskazane w tym przepisie, tzn. wniosek dotyczy decyzji ostatecznej z dnia [...] r., na mocy tej decyzji Spółka nabyła prawo do zbiorowego zaopatrywania w wodę na terenie poszczególnych ulic gminy M,. Z uwagi, iż decyzja wydana została na rzecz wnioskującej Spółki – występuje tylko jedna strona – sama zainteresowana Spółka, wniosek o zmianę decyzji został skierowany do podmiotu, który ją wydał, obowiązujące przepisy nie sprzeciwiają się zmianie takiej decyzji, a nadto przemawia za tym interes społeczny, który zbieżny jest w tym przypadku ze słusznym interesem strony. Skarżąca Spółka nie podziela stanowiska zaprezentowanego przez organ, który powołał się na brak tożsamości stanu faktycznego i prawnego. W jej ocenie stan faktyczny jak i prawny nie uległy zmianie.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu stwierdziło, że stosowanie do art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków na prowadzenie zbiorowego zaopatrzenia w wodę wymagane jest zezwolenie wydane przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) w drodze decyzji. Zezwolenie to może być wydane po spełnieniu określonych w przepisie wymagań i zawierać powinno niezbędne, wymienione w przepisie (art. 18) informacje. W myśl art. 18d cytowanej ustawy zmiana i cofnięcie wydanego zezwolenia następuje w drodze decyzji.
W myśl art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego decyzja, na mocy której strona nabyła prawo może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona p[rzez organ administracji, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Kolegium powtórzyło, iż postępowanie w tym trybie rozróżnia dwa etapy.
Po zbadaniu akt niniejszej sprawy Kolegium uznało prawidłowość zaskarżonej decyzji, podzielając stanowisko organu pierwszej instancji, iż brak jest tożsamości stanu faktycznego w sprawie. Na dowód powyższego wyjaśniło, iż wniosek Spółki o zmienię przedmiotowego zezwolenia dotyczy kwestii rozstrzygniętych już częściowo "decyzją zezwoleniową z dnia [...] r." Decyzja w przedmiocie udzielenia zezwolenia na prowadzenie zbiorowego zaopatrzenia w wodę dotyczyło w gminie M. dzielnicy [...] - okolic konkretnie wymienionych ulic, podczas gdy wniosek o zmianę decyzji o udzielnie zezwolenia dotyczy rozciągnięcia zakresu zezwolenia na całą gminę M. Dotyczy on zatem nowego obszaru działania, który nie był przedmiotem rozstrzygania w decyzji z dnia [...] r. Nie można zatem stwierdzić, że w sprawie występuje tożsamość stanu faktycznego sprawy, a to prowadzić musi do wniosku, iż wobec niespełnienia jednej z przesłanek dopuszczalności stosowania art. 155 Kodeksu, odmowa zmiany decyzji jest uprawniona.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniosła "A" Spółka z o.o. w R., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu podniosła, iż w jej ocenie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. jest wadliwa. Wskazując na treść art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego podkreśliła możliwość zmiany lub uchylenia decyzji mocą której strona nabyła prawa, za zgodą strony, jeżeli nie sprzeciwiają się temu przepisy szczególne i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. W ocenie skarżącej wszystkie przesłanki wymienione w przywołanym przepisie zostały w sprawie spełnione. Nie sprzeciwiają się temu przepisy ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Poprzez świadczenie usług przez dwa podmioty na danym terenie odbiorcy usług (mieszkańcy) będą mieć możliwość wyboru dostawcy, co spowoduje podniesienie jakości usług i obniżenie ceny. Zatem słuszny interes strony i interes społeczny jest oczywisty i nie wymaga uzasadnienia. Skarżąca nie podziela twierdzeń organ odwoławczego, iż jej wniosek dotyczy kwestii częściowo rozstrzygniętych decyzją z dnia [...] r. oraz kwestii zupełnie nowych. W jej odczuciu stan faktyczny przedmiotowej sprawy nie uległ zmianie. Powołując się na orzecznictwo skarżąca podniosła, iż spełnione zostały wszystkie wymogi określone w art. 155 Kodeksu. Dodatkowo skarżąca wskazała na uchybienia i nieścisłości zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 28 maja 2014 r. Wiceprezes Zarządu skarżącej Spółki podtrzymał skargę wnosząc o uchylenie decyzji obu instancji. Podkreślił, że w jego ocenie zasadne jest zastosowanie w sprawie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż spełnione zostały wszystkie przesłanki. Zwrócił uwagę na względy celowościowe, podkreślając, iż brak zmiany decyzji pierwotnej wpłynie na brak możliwości rozwoju firmy, brak konkurencji w gminie oraz niewykorzystanie posiadanych zasobów, co będzie miało także odbicie w cenie dostarczanej wody.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując niniejszą sprawę zważył, co następuje :
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zarówno zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa w stopniu mogącym uzasadniać jej uchylenie.
Zgodnie bowiem z zapisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) - sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem decyzji, postanowień, czynności i innych aktów administracyjnych. Kontrolują zatem czy organy administracyjne wydające zaskarżone akty nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, i to naruszenia mającego bądź mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy czy stanowiącego podstawę wznowienia postępowania, albo wreszcie naruszenia prawa uzasadniającego ich nieważność, albowiem jedynie wówczas jest możliwe uchylenie kwestionowanej decyzji bądź stwierdzenie jej nieważności (art.145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Przy czym, po myśli art.134 tej ustawy, sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, czyli rozpatrują sprawę w jej całokształcie.
Przedmiotem niniejszego postępowania był wniosek skarżącej "A" Spółka z o.o. w R., w którym domagała się ona zmiany ostatecznej decyzji Międzygminnego Związku Wodociągów i Kanalizacji w W. z dnia [...] r. udzielającej jej zezwolenia na prowadzenie zbiorowego zaopatrzenia w wodę począwszy od dnia 1 czerwca 2003 r. na określonym terenie, tj. części miasta R. obejmującego konkretnie wymienione ulice oraz części gminy M.- także w obszarze konkretnie wskazanych ulic.
Kontrolowane postępowanie, zgodnie z wnioskiem Spółki, prowadzone było w trybie nadzwyczajnym uregulowanym w art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z tym przepisem zmiana ostatecznej decyzji administracyjnej na mocy, której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Postępowanie oparte na wymienionym przepisie daje zatem organom administracyjnym możliwość uchylenia bądź zmiany decyzji ostatecznej w oparciu, o którą ukształtowane zostały prawa i obowiązki stron i w wyniku wydania nowej decyzji doprowadzenie do zmiany ustalonych praw i obowiązków. Podkreślenia jednak wymaga, że prowadzenie powyższego postępowania dopuszczalne jest tylko, gdy obowiązują przepisy prawne na podstawie których decyzja została wydana oraz nie uległ zmianie stan faktyczny sprawy. Celem tego postępowania nie jest bowiem ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, aczkolwiek jest ono samodzielnym postępowaniem administracyjnym o charakterze nadzwyczajnym pozwalającym na uchylenie lub zmianę ostatecznej decyzji, po zbadaniu i powzięciu przekonania, że zezwalają na to przesłanki określone w tym przepisie. Organ winien więc w pierwszej kolejności dokonać prawidłowej wykładni wskazanego przepisu, rozważyć przesłanki dopuszczalności prowadzenia postępowania w tym trybie, a następnie zbadać istnienie przesłanek zmiany lub uchylenia ostatecznej decyzji z dnia [...] r. we wnioskowanym trybie.
W przedmiotowej sprawie organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił, iż w sprawie brak jest tożsamości przedmiotu. Nie ma sporu co do faktu, iż decyzja Międzygminnego Związku Wodociągów i Kanalizacji w W. z dnia [...] r. udzielała "A" Spółka z o.o. w R. zezwolenia na prowadzenie zbiorowego zaopatrzenia w wodę mieszkańców tylko w części R. (w obszarze wymienionych dokładnie ulic) oraz w części gminy M. (także w obszarze ściśle określonych ulic). Wniosek złożony w dniu 3 stycznia 2012 r. dotyczył natomiast rozszerzenia tak prowadzonej działalności na cały obszar gminy M. Decyzja wydawana na podstawie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego może dotyczyć wyłącznie kwestii już rozstrzygniętych decyzją, której dotyczy wniosek o jej uchylenie lub zmianę, a nie kwestii nowych. Prawna możliwość zastosowania tego trybu uwarunkowana jest prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego oraz z udziałem tych samych stron. Już sam ten fakt uniemożliwiał dalsze prowadzenie postępowania w trybie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Należy nadto zauważyć, że art. 155 Kodeksu dopuszcza zmianę lub uchylenie decyzji ostatecznej w przypadku zaistnienia określonych przesłanek, a mianowicie gdy za zmianą lub uchyleniem decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony, wszystkie strony wyrażają zgodę na jej zmianę lub uchylenie oraz nie sprzeciwiają się przepisy szczególne. W niniejszej sprawie będą to przepisy ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków, która to ustawa zawiera szczegółową regulację dotyczącą zasad udzielania podmiotom zezwoleń na prowadzenie zbiorowego zaopatrzenia w wodę. Zgodnie z art. 16 tej ustawy na prowadzenie zbiorowego zaopatrzenia w wodę jest wymagane uzyskania zezwolenia wydawanego przez wójta (burmistrza, prezydenta ) w drodze decyzji. Zezwolenie to wydaje się po sprawdzeniu spełnienia ściśle określonych warunków. Nadto zgodnie z ustawą organ może ograniczyć zakres udzielonego zezwolenia, jeżeli na obszarze gminy działalność w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę lub zbiorowego odprowadzania ścieków prowadzi gmina lub jej jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej. Odmowę udzielenia zezwolenia powoduje nie tylko prowadzenie takiej działalności przez gminę lub jej jednostkę organizacyjną ale także prowadzenie takiej działalności na podstawie ustawy (czyli wydanego zezwolenie) przez jakikolwiek inny podmiot – przy założeniu, że chodzi o ten sam obszar działania. Podkreślenia wymaga fakt, że Międzygminny Związek Wodociągów i Kanalizacji w W. powierzył działalność w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę na całym obszarze gminy M. utworzonemu przez ten związek – Przedsiębiorstwu Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. w W. Zgodnie bowiem z art. 3 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę oraz art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym zbiorowe zaopatrzenie w wodę jest zadaniem własnym gminy. Gmina ma zapewnić zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków z własnego budżetu i od uznania gminy zależy wybór, czy obowiązek ten będzie realizowany przez gminny zakład budżetowy czy w inny sposób, posiadając w tym zakresie swoisty monopol.
Dodatkowo trzeba podkreślić, iż w myśl art. 18d cytowanej ustawy zmiana i cofnięcie wydanego zezwolenia następuje w drodze decyzji, a zatem także na podstawie wymienionej ustawy. Skoro zatem wymieniona ustawa określa zarówno zasady udzielenia wymienionych zezwoleń, jak również przewiduje ich zmianę lub cofnięcie to nie może zezwolenie udzielone Spółce decyzją z dnia [...] r. zmieniane we wnioskowanym przez skarżącą Spółkę trybie na podstawie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Mając zatem na uwadze powyższe brak było możliwości pozytywnego rozpatrzenia wniosku skarżącej, a działanie orzekających w sprawie organów należy uznać za w pełni prawidłowe i zasadne.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie stwierdzając naruszenia prawa przez organ odwoławczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) oddalił skargę. Skarga nie mogła odnieść skutku, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło