II SA/Gl 202/04
WyrokWSA w Gliwicach2005-08-11
Skład orzekający: Łucja Franiczek, Elżbieta Kaznowska, Włodzimierz Kubik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy o zmianie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, podjęta z naruszeniem wymogu pisemnego zawiadomienia wszystkich właścicieli nieruchomości, których interes prawny mógł być naruszony ustaleniami planu, jest nieważna?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy o zmianie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, podjęta z naruszeniem art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, który wymaga pisemnego zawiadomienia wszystkich właścicieli nieruchomości, których interes prawny może być naruszony ustaleniami planu, jest nieważna. Naruszenie to, polegające na niedoręczeniu zawiadomień lub doręczeniu ich po terminie, uniemożliwia zastosowanie przepisów dotychczasowych na podstawie art. 85 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.Stan faktyczny
Skarżąca T.L. wniosła skargę na uchwałę Rady Miejskiej w G. dotyczącą zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, kwestionując przebieg projektowanej drogi, która miała przeciąć jej działkę i zniszczyć istniejące obiekty gospodarcze. Organ planistyczny nie uwzględnił jej zastrzeżeń, argumentując koniecznością zapewnienia obsługi komunikacyjnej nowych terenów i nieracjonalnością dalszego prowadzenia produkcji rolnej w sąsiedztwie autostrady. Skarżąca domagała się przesunięcia przebiegu drogi, a w skardze wniosła o stwierdzenie nieważności uchwały.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały i orzeczono, że nie podlega ona wykonaniu w całości. Zasądzono od Gminy G. na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek Sędziowie: WSA Elżbieta Kaznowska Włodzimierz Kubik (spr.) Protokolant sekr. sąd. Elwira Massel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2005 r. sprawy ze skargi T.L. na uchwałę Rady Miejskiej w G. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały i orzeka, że nie podlega ona wykonaniu w całości, 2. zasądza od Gminy G. na rzecz skarżącej kwotę [...] zł ([...]zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania. SW
Uchwałą Rady Miejskiej w G. z dnia [...] nr [...] przystąpiono do sporządzenia zmiany miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta G. dla dzielnicy O. Projekt zmiany planu miejscowego wyłożony został do publicznego wglądu w dniach od [...] do [...]. Skarżącą T.L. noszącą wówczas nazwisko S., będącą właścicielką działki nr [...] zawiadomiono o terminie i miejscu wyłożenia projektu planu w dniu [...]. W dniu [...] wniosła ona zastrzeżenia do wyłożonego projektu kwestionując przyjęty w nim przebieg drogi oznaczonej symbolem [...]. Wskazała, że projektowana droga podzieli jej działkę na dwie części i przechodzić będzie przez istniejące na działce obiekty niezbędne do prowadzenia gospodarstwa rolnego, a to: dobudowaną do stodoły wiatę, betonowy gnojownik oraz szambo. Dodatkowo podniosła także, że wyjazd ze stodoły oraz obory będzie w przypadku utrzymania trasy przebiegu projektowanej drogi odbywał się bezpośrednio na ulicę.
Prezydent Miasta G. zarządzeniem z dnia [...] potraktował pisemne zastrzeżenia wniesione przez skarżącą jako zarzut i postanowił go nie uwzględnić. W uzasadnieniu zarządzenia podał on, że dotychczasowa zabudowana część działki skarżącej została przeznaczona w projekcie pod zabudowę mieszkaniowo-usługową (MNU), a pozostała część dotychczas przeznaczona pod uprawy rolne przewidziana została pod usługi komercyjne (UC2). Projektowana droga lokalna, której przebieg zakwestionowała T.L., ma natomiast zapewnić prawidłową obsługę komunikacyjną nowych terenów przeznaczonych pod zabudowę. Droga ta została poprowadzona optymalnie w stosunku do szerokości pasa terenu jaki ma obsługiwać. Prezydent miasta wskazał także, że wykorzystywanie nieruchomości skarżącej na cele produkcji rolnej po wybudowaniu autostrady stanie się "z oczywistych względów nieracjonalne".
Rada Miejska w G. uchwałą z dnia [...] nr [...], wydaną w oparciu o art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 24 ust 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. nr 15, poz. 139 ze zm.) w związku z art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 80, poz. 717), odrzuciła zarzut skarżącej. O terminie sesji Rady skarżąca została powiadomiona w dniu [...], a wskazaną wyżej uchwałę wraz z uzasadnieniem doręczono matce skarżącej w dniu [...]. W uzasadnieniu uchwały Rada Miejska w G. powtórzyła całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zarządzenia Prezydenta Miasta o nieuwzględnieniu zarzutu. Dodatkowo wskazała ona, że ustalenia projektu zmiany planu zostały podjęte w granicach uprawnień planistycznych określonych w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. nr 15, poz. 139 ze zm.) w związku z art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 80, poz. 717), a ponadto poinformowała o treści art. 36 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach T.L. uszczegółowiła argumenty podniesione w zarzucie. Wskazała, że nie domagała się rezygnacji z budowy projektowanej drogi lokalnej, lecz chodziło jej tylko o przesunięcie jej przebiegu, w taki sposób aby ominęła ona obiekty budowlane znajdujące się na jej działce. Zwróciła także uwagę, że w wyniku zmiany planu wiata i gnojownik znajdą się poza obszarem planu przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniowo-usługową.
W odpowiedzi na skargę Rada Miejska G. wniosła o jej oddalenie. Wskazała, że mając na względzie konieczność umożliwienia rozbudowy dzielnicy O., kierowała się zasadą racjonalnego gospodarowania przestrzenią poprzez stopniowe i kompleksowe powiększanie terenów zabudowy i stworzenie optymalnego układu dróg obsługujących te tereny. Decyzja o lokalizacji autostrady [...] w tym rejonie przesądziła jednocześnie o konieczności zmiany dotychczasowego użytkowania terenów położonych w jej sąsiedztwie. W szczególności kontynuowanie na działce skarżącej produkcji rolniczej stanie się w przyszłości ograniczone. Rada Miejska sprostowała także omyłkę zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały, polegającą na błędnym wskazaniu położenia zabudowanej część działki skarżącej w projekcie w strefie zabudowy mieszkaniowo-usługowej (MNU), tymczasem znalazła się ona w strefie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej (MN). Wreszcie Rada podniosła, że co prawda ustalenia projektu planu związane z przeprowadzeniem przez działkę skarżącej drogi [...] naruszają chroniony prawem interes prawny skarżącej wynikający z jej uprawnień właścicielskich, jednak nie miała ona obowiązku uwzględnienia zarzutu z uwagi na przysługujące jej z mocy ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym władztwo planistyczne. Tym samym działała ona w granicach przysługującego jej uznania, którego nie nadużyła.
W piśmie procesowym z dnia [...] skarżąca podtrzymała swoje wywody zawarte w skardze oraz wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały oraz zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, aczkolwiek nie powodów podniesionych przez skarżącą. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie będąc związany, stosownie do brzmienia art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. ) – dalej Poppsa - zarzutami i wnioskami skargi uznał, że zaskarżona uchwała została podjęta z naruszeniem prawa skutkującym jej nieważnością.
Uchwała odrzucająca zarzut skarżącej została podjęta w oparciu o art. 24 ust. 1 i 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 85 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W świetle tego ostatniego przepisu do miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego (...), w stosunku do których podjęto uchwałę o przystąpieniu do sporządzenia lub zmiany planu oraz zawiadomiono o terminie wyłożenia tych planów do publicznego wglądu, ale postępowanie nie zostało zakończone przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Wskazany w zacytowanym przepisie wymóg zawiadomienia o terminie wyłożenia planu do publicznego wglądu należy zdaniem Sądu odnieść do art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy o zagospodarowaniu, zgodnie z którym o terminie wyłożenia planu do publicznego wglądu należy zawiadomić podmioty wymienione w tym przepisie, a to : właścicieli lub władających nieruchomościami, których interes prawny może być naruszony ustaleniami planu, właścicieli nieruchomości, od których może być pobrana opłata z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oraz osoby, których wnioski nie zostały uwzględnione w projekcie planu. Powyższe oznacza, że dla zastosowania art. 85 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, czyli kontynuowania procesu planistycznego według poprzednio obowiązującej ustawy, wymagane było pisemne zawiadomienie przed dniem [...] wszystkich podmiotów wymienionych w art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Wymogu tego nie mogło zastąpić, wobec kategorycznego brzmienia przywołanego przepisu ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zawiadomienie tylko niektórych podmiotów, czy też ogłoszenie o terminie i miejscu wyłożenia projektu planu wraz z prognozą (Por w twej kwestii Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz. Red. Z. Niewiadomski, wyd. II, Warszawa 2005 r. s. 575 oraz T. Bąkowski, Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz. Kraków 2004 r. s. 218).
Z akt kontrolowanego postępowania planistycznego wynika tymczasem, że wielu osobom, którym wysłano zawiadomienie o terminie wyłożenia projektu zmiany planu, zawiadomienia tego nie doręczono przed dniem [...]. W szczególności z adnotacji umieszczonych na pocztowych dowodach doręczeń wynika, że w kilkanaście takich zawiadomień zostało odebranych po dniu [...] (m.in. przez A. i B.A., E. i B.M., B.K., J.D., Spółdzielnię A, T.P., A. i S.S., M.K., M.M., W.O. i in.). Kilku osobom zostały one doręczone w trybie art. 44 k.p.a., przy czym okres siedmiu dni o jakim była mowa w tym przepisie (w jego ówczesnym brzmieniu) upływał po dniu [...] (m.in. B.K., Z.D., czy A.S.). Ponad dwustu osobom zaś zawiadomienia takiego w ogóle nie doręczono (z różnych powodów), bądź w przesłanej do sądu dokumentacji brak dowodów jego doręczenia.
Wobec powyższych ustaleń nie ulega wątpliwości, że zaskarżona uchwała nie mogła być podjęta w trybie art. 24 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 85 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W tym stanie rzeczy na mocy art. 147 § 1 Poppsa w związku z art. 27 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym należało stwierdzić jej nieważność. Dodatkowo wskazać należy, że w opinii Sądu ten ostatnio wymieniony przepis stanowi lex specialis w stosunku do unormowania zawartego w art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 ze zm.). W przedmiocie wykonalności uchwały orzeczono na podstawie art. 152 Poppsa, zaś o kosztach postępowania Sąd orzekł po myśli art. 200 i art. 205 § 2 Poppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło