II SA/Gl 202/14
WyrokWSA w Gliwicach2014-06-27
Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Piotr Broda, Maria Taniewska-Banacka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prokurent samoistny (jednoosobowy) może skutecznie podpisać odwołanie od decyzji administracyjnej w imieniu spółki, jeśli zarząd spółki jest wieloosobowy i wymaga łącznego działania dwóch członków zarządu lub jednego członka zarządu łącznie z prokurentem?Ratio decidendi
Prokurent samoistny (jednoosobowy) jest umocowany do samodzielnego reprezentowania spółki, w tym do podpisania odwołania od decyzji administracyjnej. Ustanowienie zarządu wieloosobowego i określonego sposobu jego reprezentacji (np. łącznego działania) nie ogranicza uprawnień prokurenta samoistnego, zgodnie z art. 205 § 3 k.s.h. W związku z tym, postanowienie SKO stwierdzające niedopuszczalność odwołania z powodu podpisu prokurenta samoistnego zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego.Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. stwierdziło niedopuszczalność odwołania od decyzji nakładającej karę pieniężną za zajęcie pasa drogowego, ponieważ odwołanie zostało podpisane jedynie przez prokurenta samoistnego, podczas gdy zarząd spółki wymagał łącznego działania dwóch członków zarządu lub jednego członka zarządu z prokurentem. Spółka skarżąca zarzuciła organowi błędną interpretację przepisów Kodeksu spółek handlowych dotyczących reprezentacji przez prokurenta samoistnego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie i orzekł, że nie podlega ono wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda (spr.),, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant specjalista Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi [A] Sp. z o.o. w B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania od decyzji w sprawie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia uchyla zaskarżone postanowienie i orzeka, że nie podlega ono wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Decyzją z dnia [...]. Zarząd Dróg Miejskich w G. nałożył na "A" Sp. z o.o. karę pieniężną w wysokości [...]zł za zajęcie pasa drogowego drogi powiatowej ul. [...] bez zezwolenia.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł prokurent ukaranej spółki J. D. kwestionując zasadność uznania, że przyczepa zabudowana konstrukcją stanowi reklamę w rozumieniu art. 4 ust. 23 ustawy o drogach publicznych.
Pismem z dnia [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wezwało skarżącą spółkę do uzupełnienia odwołania w terminie 7 dni o brakujący podpis, pod rygorem stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. Wskazując jednocześnie, że z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego wynika, iż do reprezentowania skarżącej spółki uprawnieni są dwaj członkowie zarządu łącznie, bądź członek zarządu łącznie z prokurentem, tym czasem odwołanie zostało podpisane tylko przez prokurenta.
W odpowiedzi pismem z dnia [...]. prokurent spółki wskazał, że zarząd spółki udzielił mu pełnomocnictwa w formie prokury samoistnej ujawnionej we wpisie do KRS i na tej podstawie wniósł o uwzględnienie, że odwołanie zostało podpisane skutecznie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia [...]. nr [...]na podstawie art.134 k.p.a. stwierdziło niedopuszczalność odwołania. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia SKO wskazało na treść przepisów regulujących kwestię dopuszczalności wniesienia odwołania oraz uzupełnienia braków wniosku strony, powołując się w tym zakresie na orzecznictwo sądowoadministracyjne. Stwierdziło również, że nie akceptuje argumentacji strony w zakresie uprawnień prokury samoistnej do reprezentacji skarżącej spółki, która zdaniem organu prowadziłaby do sytuacji, w której prokurent samodzielny w wyniku udzielenia mu prokury nabyłby więcej uprawnień niż posiadał zarząd będący ustawowym organem prowadzącym sprawy spółki oraz reprezentującym ją na zewnątrz.
Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniósł w imieniu "A" Spółka z o.o. B., ul. [...]T., prokurent spółki J. D., zarzucając niezgodną z obowiązującym prawem interpretację przepisów z zakresu ustanowienia i reprezentacji osoby prawnej, w szczególności art. 204, art. 208 i art. 632 Kodeksu spółek handlowych. Nadto prawnie niedopuszczalną interpretację pełnomocnictwa jakim jest prokura samoistna ujawniona w KRS. W uzasadnieniu skargi wskazał, że zapis w dziale 2 KRS nie jest zapisem określającym specjalny sposób reprezentacji a stanowi jedynie powtórzenie obowiązującej zasady opisanej w art. 205 § 1 k.s.h. Ponadto w tym samym dziale 2 KRS wpisana jest dodatkowa forma reprezentacji spółki jakim jest prokura, natomiast przyjęte przez SKO stanowisko pozbawia możliwości reprezentacji spółki przez prokurenta samoistnego.
W odpowiedzi na skargę SKO w K. podtrzymało w całości stanowisko i argumentację zawartą w treści zaskarżonego postanowienia i na tej podstawie wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, bowiem zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego jak i przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie rozważań wskazać należy, że stosownie do art. 35 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny ( Dz. U. z 2014r., poz. 121, dalej " k.c.") powstanie ustrój i ustanie osób prawnych regulują właściwe przepisy a w wypadkach i zakresie w przepisach tych przewidzianych organizację i sposób działania osoby prawnej reguluje także jej statut. Zgodnie zaś z art. 38 k.c. osoba prawna działa przez swoje organy w sposób przewidziany w ustawie i opartym na niej statucie. Przepisami właściwymi w tym wypadku będą przepisy ustawy z dnia 15 września 2000r. Kodeksu spółek handlowych ( Dz. U. z 2013r., poz.1030, dalej "k.s.h.") a co do sposobu reprezentowania art. 205 k.s.h. Stosownie do unormowań w nim zawartych jeżeli zarząd, jak w analizowanym przypadku, jest wieloosobowy, sposób reprezentowania określa umowa spółki. Jeżeli umowa nie zawiera zaś żadnych postanowień w tym przedmiocie do składania oświadczeń w imieniu spółki wymagane jest współdziałanie dwóch członków zarządu albo jednego członka zarządu łącznie z prokurentem (§ 1). Jednakże zgodnie § 3 tego przepisu, przepis § 1 nie wyłącza ustanowienia prokury jednoosobowej lub łącznej i nie ogranicza praw prokurentów wynikających z przepisów o prokurze. Przez przepisy te należy zaś rozumieć przepisy Rozdziału III Działu VI Kodeksu cywilnego.
Wskazać należy, że prokura jest pełnomocnictwem szczególnego rodzaju o ustawowo określonym zakresie umocowania. Stosownie do treści art. 109¹ § 1k.c. prokura jest pełnomocnictwem udzielonym przez przedsiębiorcę podlegającego obowiązkowi wpisu do rejestru przedsiębiorstw, które obejmuje umocowanie do czynności sądowych i pozasądowych, jakie są związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa. Nie można jej ograniczyć ze skutkiem wobec osób trzecich, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej ( § 2). Prokura jest jednym z najszerszych znanych pełnomocnictw a poza jej zakresem, stosownie do treści art. 109³ k.c. pozostaje jedynie umocowanie do czynności, które pozbawiają przedsiębiorcę prawa korzystania z przedsiębiorstwa jak jego zbycie, dokonanie czynności prawnej na podstawie której następuje oddanie go do czasowego korzystania oraz zbywanie i obciążanie nieruchomości. W przypadku prokury jednoosobowej (samoistnej) prokurent działa jednoosobowo. W sytuacji, gdy w umowie spółki ustanowiono zarząd wieloosobowy to, stosownie do art. 205 § 3 k.s.h. nie ogranicza to uprawnień prokurenta samoistnego. Ustanowiony w art. 205 § 1 k.s.h., bądź też w analogicznych rozwiązaniach wynikających z umowy spółki, mechanizm kontrolny dotyczy, bowiem członków zarządu a nie prokurentów. Dlatego, więc jeżeli ustanowiona jest reprezentacja łączna zarządu bądź zarządu z prokurentem, to w każdym przypadku prokurent, który legitymuje się prokurą samoistną, może reprezentować spółkę samodzielnie przy czynnościach objętych jej zakresem (por. A. Kidyba. Kodeks spółek handlowych. Komentarz. Wyd. VII, Lex 2010 oraz wyrok NSA z dnia 12 maja 2011r. sygn. akt II FSK 2205/09, postanowienie SN z dnia 5 lipca 2013r., sygn. akt IV Cz 64/13).
Jak wynika z dołączonego do akt sprawy wypisu z Krajowego Rejestru Sądowego prokurent spółki "A" B. legitymuje się prokurą samoistną (jednoosobową), co oznacza, że był umocowany do podpisania i złożenia w imieniu skarżącej spółki odwołania od decyzji Zarząd Dróg Miejskich w G. z dnia [...]. Tym samym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. było zobowiązane do kontroli legalności kwestionowanej decyzji.
Mając powyższe na uwadze należało zaskarżone postanowienie uchylić na podstawie art.145 § 1 pkt 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012r., poz. 270 z późn. zm.)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło