II SA/Gl 206/07
WyrokWSA w Gliwicach2007-08-22
Skład orzekający: Ewa Krawczyk, Włodzimierz Kubik, Rafał Wolnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może orzec o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli osoba ta opuściła lokal dobrowolnie, ale powołuje się na konflikt z innym mieszkańcem lokalu, który został potwierdzony wyrokiem karnym dotyczącym gróźb karalnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji publicznej prawidłowo orzekł o wymeldowaniu, ponieważ opuszczenie lokalu przez skarżącego miało charakter dobrowolny. Powoływany wyrok karny dotyczył incydentalnego zdarzenia po opuszczeniu lokalu i nie stanowił dowodu na przymusowe opuszczenie. Zameldowanie służy celom ewidencyjnym i nie jest związane z posiadaniem rzeczy w lokalu ani tytułem prawnym do niego.Stan faktyczny
G. G. został pozwany o wymeldowanie z pobytu stałego z lokalu przy ulicy [...] w T. przez L. G., która twierdziła, że G. G. nie mieszka tam od 2002 roku i nie partycypuje w kosztach utrzymania. Organ pierwszej instancji orzekł o wymeldowaniu, uznając opuszczenie lokalu za dobrowolne. G. G. odwołał się, twierdząc, że opuścił lokal przymusowo z powodu konfliktu z ojcem i powołał się na wyrok karny dotyczący gróźb. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy, uznając, że lokal nie stanowi centrum spraw życiowych G. G. i że zameldowanie służy celom ewidencyjnym. G. G. wniósł skargę do WSA, zarzucając stronniczość i nierzetelność postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk Sędziowie Sędzia WSA Włodzimierz Kubik Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.) Protokolant starszy referent Anna Trzuskowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi G. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę.
Wnioskiem z dnia [...] 2005 roku L. G. zwróciła się do Urzędu Miejskiego w T. o wymeldowanie syna G. G. z pobytu stałego w lokalu przy ulicy [...] w T.. Wskazała, że G. G. nie mieszka we wskazanym lokalu od dnia [...] 2002 roku. Nie partycypował też w kosztach utrzymania mieszkania.
Decyzją z dnia [...] roku, Nr [...] Burmistrz Miasta T. orzekł o wymeldowaniu G. G. z pobytu stałego z lokalu przy ulicy [...] w T.. Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia organ wskazał art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz.U. z 2006r., Nr 139, poz. 993 z późn. zm. ).
W uzasadnieniu organ przedstawił przebieg postępowania wyjaśniającego, które obejmowało zarówno przesłuchanie świadków jak i oględziny mieszkania przy ulicy [...] w T.. Organ doszedł do przekonania, iż zgromadzony materiał dowodowy wskazuje na opuszczenie lokalu przez G. G., którego dotyczy wniosek o wymeldowanie. Organ wskazał, iż G. G. dobrowolnie wyprowadził się z mieszkania, nie partycypował w kosztach jego utrzymania, nie nocował w nim, a składane rodzicom wizyty były krótkie i sporadyczne. Nadto organ podniósł, iż G. G. nie podjął żadnych działań, które wskazywałyby na zamiar zamieszkiwania pod wskazanym adresem. Zdaniem organu argumenty G. G. mające potwierdzać, iż przymusowo wyprowadził się z mieszkania nie zasługują na uwzględnienie, albowiem zdarzenia, na które powoływał się G. G. miały charakter incydentalny.
W odwołaniu od tej decyzji G. G. wskazał, że zamieszkuje w spornym lokalu, posiada w nim swoje rzeczy osobiste, przedmioty majątkowe i sprzęty gospodarstwa domowego. Wskazał ponadto, iż mieszkania nie opuścił dobrowolnie, lecz został do tego zmuszony ze względu na konflikty z ojcem. Powołał się na wyrok nakazowy Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] roku, sygn. akt [...], mocą którego Sąd uznał za winnego P. G. popełnienia czynu z art. 190 § 1 kk polegającego na kilkukrotnym grożeniu popełnieniem przestępstwa w dniu [...]roku w mieszkaniu przy ul. [...], w stosunku do G. G. w postaci groźby pozbawienia życia, wzbudzając w nim uzasadnioną obawę, że groźba ta zostanie spełniona (wina oskarżonego potwierdzona została wyrokiem Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] roku w sprawie o sygn. jw., którego odpis skarżący złożył na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2007 roku). Z kolei okoliczność, że w mieszkaniu przebywa sporadycznie jest wynikiem charakteru jego pracy, a także czasowym przebywaniem u matki swojego dziecka z uwagi na stan zdrowia tego dziecka.
Rozpoznając to odwołanie zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzją, Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Podzielił przy tym argumentację tego organu zawartą w treści uzasadnienia decyzji. Odnosząc się do podniesionych w odwołaniu zarzutów organ odwoławczy wskazał, iż przeprowadzone oględziny lokalu w sposób bezsporny wykazały, że lokal ten nie stanowi centrum spraw życiowych G. G.. Zauważył także organ odwoławczy, iż zameldowanie służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma potwierdzać fakt pobytu osoby w tym lokalu, nie zaś fakt pozostawienia przez nią rzeczy majątkowych.
Skargę na powyższą decyzję wniósł G. G. wnosząc o uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji jak i decyzji organu pierwszej instancji. Zarzucił stronniczość organów rozpoznających sprawę, naruszenie zasady równości oraz nierzetelność postępowania administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazał, iż w toku postępowania administracyjnego skarżącemu zapewniono czynny udział, a materiał dowodowy był zebrany i rozpatrzony z zachowaniem zasad wynikających z art. 7,77 i 80 kodeksu postępowania administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje :
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
W niniejszej sprawie, dokonując kontroli zaskarżonej decyzji, Sąd doszedł do przekonania , iż odpowiada ona prawu.
Zgodnie z przepisem art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad dwa miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.
W rozpoznawanej sprawie organ meldunkowy ustalił, iż skarżący nie przebywa w lokalu przy ulicy [...] w T., a fakt opuszczenia tegoż mieszkania nie miał charakteru przymusowego. Przeciwnie, zarówno organ pierwszej jak i drugiej instancji wykazał, iż skarżący nie tylko nie został zmuszony do opuszczenia lokalu, ale przede wszystkim nie podjął żadnych działań zmierzających do obrony jego prawa do przebywania w tym lokalu. Jakkolwiek skarżący podnosił, iż nie opuścił lokalu dobrowolnie, lecz było to następstwem konfliktu z ojcem, to jednak nie zdołał wykazać, iż przedsięwziął jakiekolwiek środki celem przywrócenia posiadania. Powoływany przez skarżącego wyrok Sadu Rejonowego w T. z dnia [...] roku, sygn. akt [...], dotyczy incydentalnego zachowania P. G. w dniu [...] roku, a zatem w dacie po wszczęciu postępowania w sprawie o wymeldowanie i już po opuszczeniu lokalu przez skarżącego. Nie może on zatem stanowić dowodu na okoliczność przymusowego opuszczenia lokalu, które to opuszczenie miało miejsce w 2002 roku, a jak sam skarżący przyznaje ostatni raz nocował w spornym lokalu ok. 2 lat temu.
Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wyjaśniał, że przez opuszczenie lokalu, o którym mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, należy rozumieć opuszczenie dobrowolne. Z kolei nie jest dobrowolnym opuszczeniem lokalu takie opuszczenie, do którego strona została zmuszona, jeśli strona ta podjęła przewidziane prawem środki w celu obrony swych praw do przebywania w tym lokalu, albo jeżeli fakt zmuszenia do opuszczenia lokalu jest oczywisty lub został stwierdzony w postępowaniu karnym (por. orz. NSA z dnia 22.08.2000r., V SA 108/00, z dnia 8.10.1986 r., Sa/Gd 1014/86, z dnia 26.04.1996 r., Sa/Wr 2828/95). Naczelny Sad Administracyjny wyjaśnił także, iż za równoznaczną z dobrowolnym opuszczeniem lokalu należy uznać sytuację, w której osoba w nim zameldowana została z niego usunięta przez dysponenta lokalu, ale nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu, których podjęcie doprowadziłoby do uznania działań dysponenta lokalu za bezprawne. (por. orz. NSA z dnia 25. 10.2005r. , II OSK 127/05).
Zdaniem Sądu z materiału dowodowego, a w szczególności z oświadczeń skarżącego wynika jednoznacznie, iż w lokalu nie przebywa i nie zamierza do niego powrócić. W tym stanie rzeczy uznać należy, iż brak jest przesłanek, aby czynność organu polegającą na wymeldowaniu uznać za sprzeczną z prawem.
Na marginesie zaznaczyć przyjdzie, choć w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 roku (Dz.U. Nr 78, poz. 716) nie ma to bezpośredniego wpływu na wynik sprawy, że skarżący nie legitymuje się jakimkolwiek tytułem prawnym do lokalu, zaś wniosek o wymeldowanie złożyła osoba będąca najemcą tego lokalu, a tym samym jego dysponentem.
Wskazać wreszcie przyjdzie, że przepisy ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych tak ukształtowały instytucję zameldowania, że ma ona służyć wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w danym lokalu. Skoro zatem osoba nie przebywa w lokalu, to jej zameldowanie stanowiłoby w istocie fikcję prawną.
Nie zasługują również na uwzględnienie sformułowane w skardze zarzuty naruszenia przez organy administracji zasady bezstronności i równości. W ocenie Sądu postępowanie administracyjne na wszystkich etapach zostało przeprowadzone prawidłowo z zachowaniem zasad wynikających z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.
Niezależnie od powyższego zwrócić należy skarżącemu uwagę, że zmiana stanu faktycznego lub prawnego w stosunku do tego, który miał miejsce w dacie wydania zaskarżonej decyzji może stanowić podstawę do wystąpienia z wnioskiem o ponowne zameldowanie, zaś organ meldunkowy będzie miał w takiej sytuacji obowiązek ponownie zbadać stan sprawy i jej okoliczności i wydać stosowne rozstrzygnięcie.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, iż w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia przez organ meldunkowy przepisów prawa, a zatem skarga podlega oddaleniu na zasadzie art. 151p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło