II SA/Gl 206/08

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy W związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...] zł – zgodnie z § 2 ust. 3 pkt. 5 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), skarżący zwrócił się o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych (vide pismo z dnia [...] r.). Następnie, na urzędowym formularzu, wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. We wniosku wskazał, iż jest osobą ubogą, bezrobotną. Skarżący nie wyjaśnił jednak skąd czerpie środki na utrzymanie się, wobec czego wezwaniem referendarza sądowego z dnia 17 kwietnia 2008 r. zobowiązano go do udzielenia wyjaśnień w tym zakresie. W piśmie procesowym z dnia [...] r. A. M. wskazał, iż pozostaje na utrzymaniu matki, która pokrywa wszelkie opłaty. Kolejnym wezwaniem zobowiązano więc skarżącego do wskazania wysokości dochodu uzyskiwanego przez jego matkę, jednakże wnioskodawca nie udzielił na nie odpowiedzi. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Na wstępie zauważyć trzeba, że przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Przedmiotem badania przy analizie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest całokształt okoliczności związanych z sytuacją materialną wnioskodawcy. Tak zakreślony przedmiot oceny nie pozwolił jednak stwierdzić, że A. M. jest osobą, której wniosek zasługiwałby na uwzględnienie. Warunkiem przyznania prawa pomocy jest wyjaśnienie wszelkich okoliczności dotyczących sytuacji materialnej osoby występującej z takim wnioskiem. Ocena, czy wnioskodawca kwalifikuje się do udzielenia mu wsparcia ze środków publicznych następuje po wszechstronnym zbadaniu jego sytuacji materialnej. Stąd też ustawodawca wyposażył referendarzy sądowych w uprawnienie do wzywania stron do nadesłania dokumentów potwierdzających wiarygodność zawartych w druku urzędowego formularza oświadczeń (por. art. 255 P.p.s.a.). Równocześnie to na stronie ciąży obowiązek przekonania Sądu (referendarza sądowego) o prawdziwości swoich twierdzeń oraz o istnieniu okoliczności od których uzależnione jest uwzględnienie złożonego wniosku. Nieprzypadkowo bowiem ustawodawca w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. użył terminu "wykazać" w znaczeniu udowodnić, przedstawić coś w sposób przekonywający, pokazać, unaocznić (por. Słownik języka polskiego pod red. naukową prof. dr Mieczysława Szymczaka, tom III, Wydawnictwo Naukowe PWN Sp. z o.o. Warszawa 1978, wydanie IX 1994 r., s.805). Konsekwencją braku dostatecznych dowodów potwierdzających prawdziwość twierdzeń skarżącego może być odmowa przyznania prawa pomocy. Odnosząc powyższe spostrzeżenia do realiów rozpoznawanej sprawy stwierdzić przyjdzie, że A. M. nie wykazał, aby znajdował się w sytuacji pozwalającej na przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Bezspornie ustalono bowiem, że wnioskodawca jest osobą bezrobotną, pozbawioną prawa do zasiłku (vide zaświadczenie z urzędu pracy nadesłane przy piśmie procesowym z dnia [...] r.). Nie wiadomo jednakże jaka jest przyczyna takiego stanu rzeczy, gdyż biorąc pod uwagę obecną koniunkturę na rynku pracy [...] letni [...] jest w stanie znaleźć zatrudnienie odpowiadające jego wykształceniu i kwalifikacjom, zaś skarżący nie wskazał żadnych okoliczności, które w sposób obiektywny uniemożliwałyby mu podjecie pracy. Dalej wskazać przyjdzie, że wnioskodawca zaznaczył, iż pozostaje na utrzymaniu matki, która ponosi wszelkie koszty. Taki stan rzeczy skłaniał do ustalenia wysokości dochodów matki skarżącego, która jako osoba najbliższa ma nie tylko prawo lecz również obowiązek wspierać syna (art. 87 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z dnia 5 marca 1964 r. Nr 649, poz. 59 ze zm.). A.M. uchylił się jednakże od udzielenia odpowiedzi w tym zakresie. Okoliczność ta zaś znaczenie przy ocenie możliwości majątkowych skarżącego. W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy nie można więc z całą pewnością stwierdzić, że wnioskodawca zasługuje na przyznanie prawa pomocy w całości. Zasygnalizowane wątpliwości wykluczają bowiem obiektywne stwierdzenie, iż A. M. jest osobą, która powinna być zwolniona od kosztów sądowych i za którą Skarb Państwa powinien wyłożyć środki na pokrycie wynagrodzenia dla adwokata ustanowionego z urzędu. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.