II SA/Gl 209/13

WyrokWSA w Gliwicach2013-07-01

Skład orzekający: Iwona Bogucka, Bonifacy Bronkowski, Maria Taniewska-Banacka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca, który zaprzestał prowadzenia działalności transportowej, ma obowiązek przechowywania dokumentów dotyczących czasu pracy kierowców przez okres roku od daty ich sporządzenia, a jeśli tak, jakie są konsekwencje naruszenia tego obowiązku?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przedsiębiorca, który zaprzestał prowadzenia działalności transportowej, nadal ma obowiązek przechowywania dokumentów dotyczących czasu pracy kierowców przez okres roku od daty ich sporządzenia, zgodnie z przepisami prawa wspólnotowego. Naruszenie tego obowiązku, nawet w przypadku zniszczenia dokumentów przez osobę trzecią, podlega sankcji. Sąd uznał jednak, że organy błędnie zastosowały przepis dotyczący kary za nieokazanie dokumentów podczas kontroli, zamiast przepisu dotyczącego nieprzechowywania lub przechowywania niekompletnych dokumentów, co skutkowało wadliwym ustaleniem wysokości kary.
Stan faktyczny
Skarżący, S.K., został ukarany karą pieniężną za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, polegające na nieokazaniu podczas kontroli wykresówek i innych dokumentów dotyczących czasu pracy kierowcy. Skarżący twierdził, że zaprzestał prowadzenia działalności transportowej w 2011 r. i zniszczył dokumenty podczas porządków. Organy administracji nałożyły karę, uznając, że obowiązek przechowywania dokumentów nadal ciążył na skarżącym. Skarżący zaskarżył decyzję, podnosząc, że jako osoba nieprowadząca już działalności nie może być kontrolowana i karana.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant St. sekretarz sądowy Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2013 r. ze skargi S.K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym uchyla zaskarżoną decyzję i orzeka, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Pismem z 19 kwietnia 2012 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w K. zawiadomił S. K. o zamiarze wszczęcia kontroli w siedzibie przedsiębiorcy, dotyczącej przestrzegania przepisów określonych w art. 92a ustawy o transporcie drogowym, zgodności wykonywania działalności w zakresie uprawnień do wykonywania przewozów, zgodności wykonywania działalności w zakresie regulacji czasu pracy kierowców, a w przypadku wykonywania przewozów zwierząt, także w zakresie zgodności tej działalności z przepisami rozporządzenia rady (EW) nr 1/2005. W podstawie prawnej podano przepis art. 50 i 68 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r., nr 125, poz. 974 ze zm.) oraz przepis art. 79 ust. 1 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. W reakcji na zawiadomienie strona podała, że nie prowadzi już działalności w zakresie transportu drogowego od końca sierpnia 2011 r. Wyjaśniła także, że nie posiada wykresówek ani innych dokumentów za okres objęty kontrolą, zostały one zniszczone przy okazji porządków. W aktach sprawy znajduje się decyzja Prezydenta Miasta R. z [...]r. nr [...], którą wykreślono z ewidencji działalności gospodarczej wpis nr [...]dotyczący S. K.. Wykreślenie z ewidencji nastąpiło z dniem [...]r. Organ I instancji wystawił imienne upoważnienie do przeprowadzenia kontroli określając datę jej rozpoczęcia na 8 maja 2012 r. Wskazano także okres objęty kontrolą od 8 maja 2011 r. do 8 maja 2012 r. Strona odebrała to upoważnienie w dniu 10 maja 2012 r. w siedzibie organu. W tym samym dniu upoważniła do reprezentowania jej w trakcie kontroli przez B. K. W dniu 10 maja w siedzibie organu doręczono także stronie wezwanie do złożenia określonych dokumentów. W tym samym dniu skarżący złożył dokumenty wymienione w protokole okazania dokumentów, nie złożył natomiast licencji na wykonywanie przewozów, wykazu wypisów z licencji, tarcz tachografów oraz zaświadczeń potwierdzających nieprowadzenie pojazdów za czas objęty kontrolą. Skarżący wyjaśnił natomiast, że w okresie objętym kontrolą był jedynym kierowcą wykonującym przewozy. Do akt dołączono decyzję Prezydenta Miasta R. z [...]r. wygaszającą udzieloną w dniu [...]r. licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy, wydaną dla S. K. Dołączono także wykaz numerów rejestracyjnych pojazdów objętych tą licencją na dzień 4 kwietnia 2011 r., wynika z niego, że obejmowała ona jeden pojazd nr rej. [...]. Pismem z 10 maja 2012 r. S. K. oświadczył nadto, że za okres od 8 maja 2011 r. do dnia zakończenia działalności związanej z transportem drogowym, nie posiada żadnych wykresówek ani zaświadczeń o nieprowadzeniu pojazdu, jak też innych dokumentów poświadczających aktywność kierowcy. Wszelkie tego rodzaju dokumenty zostały spalone podczas porządków przed świętami. Organ I instancji sporządził protokół z kontroli, stwierdzono w nim m. in., że przedsiębiorca wyraził zgodę na przeprowadzenie kontroli w siedzibie organu. Ustalono, że za okres od 8 maja 2011 r. do 6 września 2011 r. przedsiębiorca nie dopełnił obowiązku przedłożenia wykresówek. Pismem z dnia 25 maja 2012 r. organ I instancji zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu, w związku z przeprowadzoną kontrolą, postępowania w zakresie naruszeń ujętych w lp. 6.3.7. załącznika nr 3 do ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, pouczając o prawach w postępowaniu. Zawiadomienie zostało odebrane przez B. K. Po zawiadomieniu o zakończeniu postępowania, decyzją z [...]r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego na podstawie art. 92a ust. 1 i 3, art. 93 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (DZ. U. z 2007 r., nr 125, poz. 874 ze zm.) nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 42.500 zł, którą zgodnie z art. 92a ust. 3 pkt 1 ustawy ograniczył do kwoty 15. 000 zł. W uzasadnieniu wyjaśnił, że kontrolą była objęta działalność gospodarcza polegająca na wykonywaniu transportu rzeczy, w zakresie jej zgodności z przepisami ustawy o transporcie drogowych i przepisami wykonawczymi, a także z przepisami: - Rozporządzenia nr 561/2006 Parlamentu i Rady z 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98 jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. WE L.102 z 11 kwietnia 2006 r.) – zwanego dalej Rozporządzeniem nr 561/2006, - ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (DZ. U. z 2004 r., nr 92, poz. 879 ze zm.), - rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L370 z 31 grudnia 1985 r.) – zwanego dalej rozporządzeniem nr 3821/85. W wyniku ustaleń stwierdzono naruszenia, którym strona nie zaprzeczyła, polegające na nieokazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu. Obowiązek przechowywania wykresówek i wydruków w każdym przypadku ich sporządzenia, w porządku chronologicznym i czytelnej formie, przez co najmniej rok po ich użyciu oraz obowiązek wydawania ich kopii na wniosek kierowców, a także okazywania lub doręczania wykresówek, wydruków oraz wczytanych danych na żądanie każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych wynika z art. 14 ust. 2 rozporządzenia nr 3821/85 w związku z art. 26 ust. 3 rozporządzenia nr 561/2006. W trakcie kontroli przedsiębiorca oświadczył, że w jego posiadaniu w okresie kontrolnym był pojazd marki [...] o nr rej. [...], którym wykonywał transport drogowy rzeczy. Biorąc pod uwagę fakt wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej decyzją z [...]r., przedsiębiorca winien był okazać do kontroli wykresówki oraz zaświadczenia o nieprowadzeniu pojazdu za okres od 8 maja 2011 r. do 6 września 2011 r. (data zakończenia działalności). Zakładając, że transport nie był wykonywany w dniu wolne od pracy, przedsiębiorca winien okazać stosowne dokumenty za okres 85 dni. Spalenie wykresówek nie zwalnia z tego obowiązku i odpowiedzialności za ich brak. Potwierdza to brzmienie art. 16a ustawy o transporcie drogowym. W tej sytuacji zastosowanie ma przepis art. 92 a ustawy, skutkujący sankcją określoną w lp. 6.3.7. załącznika nr 3 do ustawy, czyli nałożeniem kary w wysokości 500 zł za każdy dzień objęty obowiązkiem posiadania określonych dokumentów. Organ podał także, że nie znajduje podstaw do zastosowania art. 92 lit. b i lit. c ustawy o transporcie drogowym. W odwołaniu od decyzji S. K. podał, że wysokość kary przekracza jego możliwości finansowe. Podkreślił, że już od [...]r. nie prowadzi działalności gospodarczej, o czym informował organ już w kwietniu 2012 r. Potwierdził, że dokumenty dotyczące czasu pracy kierowcy zostały zniszczone przez jego żonę w czasie porządków i wniósł o anulowanie kary. Zaskarżoną decyzją z [...]r. nr [...]Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W podstawie prawnej podał art. 4 pkt 22 lit. a i lit. h, art. 92a ust. 1-6, art. 92c ustawy o transporcie drogowym, lp. 6.3.7. załącznika nr 3 do tej ustawy, art. 10 ust. 5 Rozporządzenia Rady (WE) nr 561/2006, art. 14 ust. 2 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, art. 25 ustawy o czasie pracy kierowców. W opisie stanu faktycznego podano, że kontrolą objęty był okres od 19 kwietnia 2011 r. do 19 kwietnia 2012 r., w tym okresie przedsiębiorca osobiście wykonywał przewozy drogowe. Następnie organ odwoławczy przytoczył w uzasadnieniu brzmienie przepisów powołanych w podstawie prawnej decyzji. Przyjęto, że strona nie udokumentowała czasu pracy kierowców za 85 dni roboczych w okresie kontrolnym od 8 maja 2011 r. do czasu zakończenia działalności w dniu 6 września 2012 r., zasadne jest wobec tego nałożenie kary wyliczonej zgodnie a lp.6.3.7 załącznika nr 3 do ustawy. Wyliczona kara wynosi 42 500 zł i podlega obniżeniu zgodnie z art. 92 a ust. 3-6 ustawy do kwoty limitu kar dopuszczalnego dla jednej kontroli. Wskazano, że na gruncie dotychczasowych przepisów obowiązek przechowywania i okazywania dokumentacji zapisów urządzeń rejestrujących przez okres 1 roku wynikał z art. 14 ust. 2 i 15 ust. 1 Rozporządzenia nr 3821/85. Zaprzestanie działalności nie zwalnia przedsiębiorcy z obowiązku przechowywania dokumentacji czasu pracy kierowców przez co najmniej rok. Organ odwoławczy podzielił przekonanie, że w sprawie nie może znaleźć zastosowania art. 92 c ustawy. Wyjaśnił, że nakładanie kar i ich wysokość nie zależy od uznania organu, lecz jest ściśle określona w ustawie. W skardze do sądu administracyjnego Skarżący podniósł, że skoro nie jest przedsiębiorcą, to nie może być kontrolowany. Podkreślił, że o zaprzestaniu działalności informował organy już od początku postępowania. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko podane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje: Przedmiotem postępowania administracyjnego była kwestia odpowiedzialności za brak dokumentów dotyczących czasu pracy kierowcy w sytuacji, gdy przedsiębiorca zakończył działalności gospodarczą polegająca na wykonywaniu przewozów drogowych. Rozstrzygnięcie sprawy wymaga w tej sytuacji ustalenia dwóch okoliczności. Po pierwsze, należy ustalić, czy Skarżący miał obowiązek przechowywania, po zaprzestaniu prowadzenia działalności, dokumentów dotyczących czasu pracy kierowców. Po drugi, w razie pozytywnej odpowiedzi na pierwsze pytanie, należy ustalić, jakie konsekwencje łączą się z brakiem takich dokumentów i naruszeniem obowiązku ich przechowywania. Trzeba przy tym zaznaczyć, że w sprawie nie było kwestionowane, że Skarżący wykonywał działalność w zakresie transportu drogowego rzeczy i nie dysponował w czasie kontroli żadnymi dokumentami dotyczącymi czasu pracy kierowcy. Strona przyznała, że dokumenty takie zostały zniszczone. Nie kwestionowano także, że w okresie objętym kontrolą Skarżący jako przedsiębiorca dysponował jednym samochodem o dopuszczalnej masie całkowitej większej niż 3,5 t. i był jedynym kierowcą wykonującym przewozy. Te okoliczności zostały przez Skarżącego zarówno przyznane, jak i znajdują częściowe potwierdzenie w zebranych w sprawie materiałach. Wobec rozpoczęcia kontroli w dniu 8 maja 2012 r., objęto jej zakresem okres roku, od 8 maja 2011 r. Wadliwe daty dotyczące okresu objętego kontrolą podane w uzasadnieniu organu II instancji, nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, albowiem w tym samym uzasadnieniu organ odwoławczy powołał się na ustalenia organu I instancji i za okres objęty kontrolą uznał czas od 8 maja 2011 r. do 8 maja 2012 r. Nie ma także znaczenia dla wyniku sprawy wadliwe przyjęcie przez organy obu instancji, że datą zakończenia działalności był [...]r. Taką datę nosi decyzja Prezydenta Miasta o wykreśleniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, nie jest to jednak data zakończenia prowadzenia działalności. Decyzja ta potwierdza, że wykreślenia działalności z ewidencji dokonano [...]r. i ta data jest datą zakończenia działalności Skarżącego w zakresie wykonywania transportu drogowego. Wadliwe stanowisko organów w tym zakresie nie miało jednak wpływu na rozstrzygnięcie (wobec ograniczenia kary do kwoty limitowanej ustawą w przypadku jednej kontroli) i nie stanowi podstawy do uchylenia decyzji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy winien jednak datę zakończenia działalności skorygować zgodnie ze stanem faktycznym. W nawiązaniu do tej daty należy ustalić, czy Skarżący miał obowiązek, po zaprzestaniu działalności, przechowywać przedmiotowe dokumenty i przez jaki okres. Jeżeli chodzi o kwestię związaną z obowiązkami przedsiębiorcy, to organ I instancji wadliwe powołał w swojej decyzji przepis art. 16a ustawy o transporcie drogowym. Przepis ten został dodany przez ustawę z 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (DZ. U. nr 244, poz. 1454) i obowiązuje od 1 stycznia 2012 r. W brzmieniu ówcześnie wprowadzonym przepis stanowił, że w razie cofnięcia lub wygaśnięcia licencji przedsiębiorca ma obowiązek przechowywać i udostępniać osobom uprawnionym do kontroli, dokumenty i inne nośniki informacji wymagane przepisami, o których mowa w art. 4 pkt 22 ustawy, przez okres jednego roku od dnia, w którym przestał wykonywać transport drogowy. Przepis ten ma odpowiednie zastosowanie także do przedsiębiorcy lub osoby fizycznej, którzy posiadali licencję i zaprzestali wykonywania działalności gospodarczej lub wykonywania przewozu. Przepis ten obowiązywał w dacie wszczęcia postępowania i następnie orzekania, nie obowiązywał jednak w dacie zaprzestania prowadzenia przez Skarżącego działalności, czyli w dniu [...]r. W tej sytuacji nie może on być źródłem obowiązku przechowywania i okazywania materiałów dokumentujących czas pracy kierowców. Zakres obowiązków przedsiębiorcy, kończącego działalność, musi być ustalony w oparciu przepisy obowiązujące w dacie zakończenia działalności, a nie wprowadzone później. Organ II instancji nie powołał już art. 16a jako podstawy obowiązku przechowywania dokumentów, uznając, że źródłem tego obowiązku były przepisy aktów prawa wspólnotowego. Sąd podziela pogląd organu II instancji, że w dacie zakończenia przez Skarżącego działalności w zakresie transportu drogowego, obowiązujący ówcześnie stan prawny zobowiązywał przedsiębiorcę, do przechowywania przez określony czas dokumentacji związanej z czasem pracy kierowców. Brak było przy tym odpowiednika art. 16a ustawy, odnoszącego się wprost do sytuacji zaprzestania działalności. W dniu [...]r., będącym w przekonaniu Sądu datą miarodajną dla ustalenia zakresu obowiązków Skarżącego w związku z zakończeniem działalności, przepis art. 4 ustawy o transporcie drogowym nie zawierał pkt 22, i jego powołanie w podstawie prawne decyzji organu II instancji nie jest zasadne. Okoliczność ta nie wyłącza jednak obowiązku przestrzegania tych przepisów prawa wspólnotowego, które mają moc powszechnie obowiązującą i bezpośrednie zastosowanie w krajowym porządku prawnym, bez potrzeby implementacji w drodze ustawy. Do takiej kategorii należą przepisy rozporządzeń wydawanych przez organy Unii Europejskiej. Zgodnie z art. 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, jego celem jest m. in. przyczynienie się do polepszenia metod monitorowania i egzekwowania przepisów przez Państwa Członkowskie oraz poprawy warunków pracy w transporcie drogowym. Art. 10 ust. 5 lit. a, pkt ii przewiduje, że przedsiębiorstwa transportowe używające pojazdów objętych zakresem tego rozporządzenia i wyposażonych w urządzenia rejestrujące zgodne z załącznikiem IB do rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 zapewniają, aby wszystkie dane wczytane zarówno z jednostki pojazdowej jak i z karty kierowcy, były przechowywane przez co najmniej dwanaście miesięcy po ich zarejestrowaniu oraz, na żądanie funkcjonariusza służb kontrolnych, były dostępne, bezpośrednio albo na odległość, na terenie tego przedsiębiorstwa. Podobnie przepis art. 14 ust. 2 rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 stanowi, że przedsiębiorstwo przechowuje wykresówki i wydruki w porządku chronologicznym oraz czytelnej formie, przez co najmniej rok po ich użyciu oraz wydaje ich kopie zainteresowanym kierowcom, na ich wniosek. Przedsiębiorstwo wydaje także zainteresowanym kierowcom na ich wniosek kopie danych wczytanych z kart kierowców oraz ich wydruki na papierze. Wykresówki, wydruki, oraz wczytane dane okazuje się lub doręcza na żądanie każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych. Przepisy te obowiązywały w czasie zakończenia działalności przez skarżącego i były dla niego źródłem obowiązku przechowywania materiałów związanych z dokumentowaniem czasu pracy kierowców przez okres roku od daty ich sporządzenia (zarejestrowania). Należy dostrzec, że z przepisów tych wynika inny okres przechowywania, niż w przypadku aktualnie obowiązującego art. 16 a ustawy, okres roczny winien być liczony od daty zarejestrowania aktywności kierowcy, podlega on zatem sukcesywnemu przesunięciu, liczonemu nie od daty zakończenia działalności, ale daty sporządzenia (zarejestrowania). W dacie rozpoczęcia kontroli winny zatem być przechowywane materiały dokumentujące czas pracy kierowcy pochodzące z daty wcześniejszej o 12 miesięcy i z dat kolejnych, aż do czasu zakończenia działalności. Sąd podziela przy tym stanowisko i argumentację przedstawione w wyroku WSA w Warszawie z 10 czerwca 2010 r., sygn. VI SA/Wa 481/10, że jakkolwiek przytoczone przepisy prawa wspólnotowego nie nakładają obowiązku przechowywania takich materiałów jak zaświadczenia (oświadczenia w przypadku przedsiębiorcy osobiści wykonującego pracę kierowcy) o nieprowadzeniu pojazdu, o jakich mowa w art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców, to również te dokumenty, traktowane przez ustawodawcę krajowego jako środek dokumentowania czasu pracy kierowcy, podlegają przechowywaniu przez okres 12 miesięcy. Służą one wykazaniu faktu nieprowadzenia pojazdu i usprawiedliwiają brak wykresówek. Wskazane przez organ przepisy prawa wspólnotowego określające okres przechowywania omawianych materiałów nie odnoszą się do sytuacji zaprzestania działalności przez przedsiębiorcę. Z faktu tego nie można jednak wnioskować, że skoro nakładają one określony obowiązek na przedsiębiorcę transportowego, to zaprzestanie wykonywania takiej działalności gospodarczej jest równoznaczne z wygaśnięciem obowiązku. Przepisy nie przewidują sytuacji, w których obowiązek ten ulega zmianie lub wygaśnięciu, wobec czego przechowywanie przez 12 miesięcy określonych materiałów nie ustaje po zaprzestaniu działalności i dotyczy także byłego przedsiębiorcy. Nie jest to przy tym sytuacja wyjątkowa, przepisy prawa publicznego przewidują w różnych przypadkach obowiązek przechowywania dokumentów dotyczących działalności już zakończonej, przykładem mogą być w tym zakresie przepisy prawa podatkowego ( art. 86 § 1 ordynacji podatkowej, art. 74 ustawy o rachunkowości). Drugą istotną w sprawie kwestią są konsekwencje naruszenia obowiązku przechowywania materiałów dokumentujących czas pracy kierowców. W dacie zakończenia działalności Skarżący winien, jak wyżej wyjaśniono, mieć świadomość ciążącego na nim obowiązku przechowywania przedmiotowych materiałów. Naruszenie tego obowiązku było także sankcjonowane. W ówcześnie obowiązującym stanie prawnym przepis art. 92 ust. 1 pkt 8 przewidywał, że karze podlega wykonywanie przewozu z naruszeniem obowiązków lub warunków wynikających ze wspólnotowych przepisów dotyczących przewozów drogowych. Kontrola w stosunku do Skarżącego została wszczęta w roku 2012. Stan prawy obowiązujący w dacie kontroli, a następnie orzekania przez organy uległ zmianie. Organy obu instancji jako podstawę wymiaru kary zastosowały załącznik nr 3 do ustawy i regułę określoną w lp. 6.3.7., naliczając karę w wysokości 500 zł za każdy dzień z tytułu nieokazania w czasie kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek, danych z karty kierowcy, z tachografu lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, przy czym wyliczoną kwotę ograniczono do wysokości określonej w art. 92a ust. 3 pkt 1 ustawy w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania. Zakwalifikowanie stanu faktycznego jako spełniającego warunki określone w lp. 6.3.7. załącznika nr 3 do ustawy w przekonaniu Sądu nie jest jednak prawidłowe. Celem ustalenia przepisów, które winny znaleźć zastosowanie przy ustaleniu sankcji za stwierdzony brak i naruszenie obowiązku przechowywania określonych materiałów, należy wziąć pod uwagę przepisy intertemporalne zawarte w ustawie z 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 244, poz. 1454), zwanej dalej ustawą zmieniającą. Zgodnie z jej art. 10, przepisy ustawy o transporcie drogowym w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą, stosuje się w sprawach o nałożenie kary pieniężnej za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, wszczętych i nie zakończonych decyzją ostateczną przed dniem jej wejścia w życie. Wobec faktu, że ustawa zmieniająca zawiera regulację intertemporalną, nie ma podstaw do rozstrzygania kwestii intertemporalnych związanych ze zmianą stanu prawnego, w oparciu o ogólne zasady prawa intertemporalnego. W pierwszej kolejności zastosowanie winny znaleźć reguły wprowadzone przez ustawodawcę. W dacie orzekania przez organy obowiązywała ustawa o transporcie drogowym w brzmieniu obowiązującym po 1 stycznia 2012 r. Przepis art. 10 ustawy zmieniającej rozciągnął jej zastosowanie także na postępowania dotyczące nałożenia kar pieniężnych na te sprawy, które zostały wszczęte przed zmianą, ale nie zostały ostatecznie zakończone. Nie budzi zatem wątpliwości, że do spraw dopiero wszczętych po dniu 1 stycznia 2012 r., a dotyczących nałożenia kar pieniężnych za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, zastosowanie winny znaleźć przepisu obowiązujące w dacie orzekania. Ustawa zmieniająca dokonała także zmian w załączniku nr 3. W szczególności z l.p. 1.6 załącznika nr 3 przewidziano karę w ryczałtowej wysokości 10. 000 zl za nieprzechowywanie lub przechowywanie niekompletnych dokumentów i innych nośników informacji, o jakich mowa w art. 16a i 33a ustawy, przez podmioty wymienione w tych przepisach. Należy zwrócić uwagę, że zacytowany punkt 1.6 załącznika nie odsyła do art. 16a i nie stanowi, że określona w nim wysokość kary dotyczy naruszenia określonego w art. 16a, ale z odwołaniem się do tego przepisu określa rodzaje dokumentów, których nie są przechowywane i wskazuje podmioty, które obowiązku przechowywania nie dopełniają. Nie ulega wątpliwości, że odpowiada to stanowi faktycznemu niniejszej sprawy, w której podstawą zarzutu jest zaniechanie przechowywania dokumentów dotyczących czasu pracy kierowcy przez przedsiębiorcę, który zakończył działalność. W przekonaniu Sądu ten przepis winien znaleźć w konsekwencji zastosowanie w zakresie wyliczenia kary za stwierdzone naruszenie. Skoro nie funkcjonuje już przedsiębiorca, w sprawie nie mogło mieć miejsca nieokazanie określonych dokumentów w czasie kontroli w przedsiębiorstwie. Organy przyjęły, że Skarżący, mimo obowiązku, nie przechowywał po zaprzestaniu działalności materiałów dokumentujących czas pracy kierowcy. Jest to sytuacja, której dotyczy właśnie lp. 1.6 załącznika, którego zastosowanie w tym brzmieniu do spraw dotyczących nałożenia kar pieniężnych przewiduje właśnie art. 10 ustawy zmieniającej. W skardze Skarżący podnosi, że skoro nie jest już przedsiębiorcą, to nie można go kontrolować. Nie jest konieczne dla rozstrzygnięcia sprawy, czy w stosunku do Skarżącego winny mieć zastosowanie przepisy regulujące zasady kontroli przedsiębiorców. Natomiast należy wskazać, że co do zasady, stanowisko Skarżącego o braku podstaw do przeprowadzania kontroli i nakładania kar za stwierdzone naruszenia, nie jest zasadne. Jak wyżej wskazano, mimo zakończenia działalności na Skarżącym przez pewien okres czasu ciążył jeszcze obowiązek przechowywania określonych dokumentów. Bezsporne jest, że obowiązek ten został naruszony, Skarżący bowiem przyznał, że określone dokumenty zostały zniszczone. Nie ma znaczenia dla sprawy, że zniszczenia dokonała osoba trzecia, prawidłowo organy przyjęły, że nie zachodzą w sprawie okoliczności zwalniające z odpowiedzialności osobę zobowiązaną. Wadliwie jedynie, w ocenie Sądu, ustalona została wysokość obliczonej kary, co było skutkiem zastosowania nieadekwatnego punktu załącznika do ustawy. Z podanych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 152 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji. Zalecenia dla dalszego postępowania wynikają dla organu odwoławczego z przedstawionych rozważań. O zwrocie kosztów w postaci uiszczonego wpisu od skargi nie orzeczono ze względu na brak stosownego wniosku strony skarżącej. Zgodnie z art. 209 p.p.s.a., sąd uwzględnia wniosek strony o zwrot kosztów w orzeczeniu uwzględniającym skargę. Warunkiem orzeczenia o zwrocie kosztów jest zatem wniosek strony. Przepis art. 210 § 1 p.p.s.a. stanowi, że strona traci uprawnienie do żądania zwrotu kosztów, jeżeli najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia nie zgłosi wniosku o przyznanie należnych kosztów. Stronę działającą bez adwokata lub radcy prawnego sąd powinien pouczyć o skutkach niezgłoszenia wniosku w powyższym terminie. Skarżący był dwukrotnie pouczony o prawie do złożenia wniosku o zwrot kosztów i terminie do dokonania tej czynności oraz skutkach wynikających z zaniechania w tym zakresie, raz w pkt 3 pouczenia dołączonego do wezwania z 26 lutego 2013 do usunięcia braków skargi, a drugi raz w pkt 5 pouczenia zawartego w zawiadomieniu o rozprawie z 14 maja 2013 r. Wniosek o zwrot kosztów do chwili zamknięcia rozprawy nie został złożony, wobec czego Sąd nie był uprawniony, mimo uwzględnienia skargi, do orzekania w tym zakresie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło