II SA/Gl 217/12
PostanowienieWSA w Gliwicach2012-06-06
Skład orzekający: Łucja Franiczek, Włodzimierz Kubik, Maria Taniewska-Banacka, Rafał Wolnik, Bonifacy Bronkowski, Ewa Krawczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziów od rozpoznania sprawy na wniosek strony, gdy strona podnosi zarzuty dotyczące braku bezstronności sądu, braku możliwości swobodnej wypowiedzi, niepowoływania świadków i nieznajomości dowodów?Ratio decidendi
Sąd wyłącza sędziego na wniosek strony lub na jego własne żądanie, jeżeli istnieją okoliczności mogące wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności. Wniosek o wyłączenie sędziego może zostać uwzględniony, gdy sędzia sam złoży wyjaśnienie wskazujące na istnienie takich wątpliwości. Natomiast samo subiektywne przekonanie strony o braku bezstronności sędziego lub niezadowolenie z przebiegu postępowania nie stanowi podstawy do wyłączenia, jeśli nie uprawdopodobniono obiektywnych przyczyn budzących wątpliwości co do bezstronności.Stan faktyczny
Skarżący J. S. i J. S. złożyli wniosek o wyłączenie sędziów od rozpoznania sprawy dotyczącej skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie robót budowlanych. Zarzucili sądowemu składowi orzekającemu brak bezstronności, sugerując, że sąd ma już ustalone zdanie, nie pozwala na swobodne wypowiedzi, nie powołuje świadków i nie jest zainteresowany dowodami. Sędzia Rafał Wolnik złożył wyjaśnienie, w którym wskazał na możliwość uzasadnionej wątpliwości co do jego bezstronności ze względu na wcześniejszy udział w podobnej sprawie i ton wypowiedzi skarżących. Sędziowie Bonifacy Bronkowski i Ewa Krawczyk złożyli wyjaśnienia, w których zaprzeczyli istnieniu podstaw do ich wyłączenia.Rozstrzygnięcie
1. Wyłączono sędziego Rafała Wolnika od rozpoznania sprawy; 2. Oddalono wniosek o wyłączenie sędziów Bonifacego Bronkowskiego i Ewy Krawczyk.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Łucja Franiczek Sędziowie sędzia WSA Włodzimierz Kubik (spr.) sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. S. i J.S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wykonania określonych robót budowlanych w kwestii wniosku skarżących o wyłączenie sędziów Bonifacego Bronkowskiego, Ewy Krawczyk i Rafała Wolnika p o s t a n a w i a 1. wyłączyć sędziego Rafała Wolnika od rozpoznania sprawy; 2. oddalić wniosek o wyłączenie sędziów Bonifacego Bronkowskiego i Ewy Krawczyk.
Na rozprawie, która odbyła się w dniu 18 maja 2012 r. skarżący J. i J. S. złożyli wniosek o wyłączenie sędziów w wyznaczonym składzie orzekającym na mocy art. 19 p.p.s.a. w związku z uzasadnioną wątpliwością "co do bezstronnego procesowania w meritum sprawy" ze skargi na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wykonania określonych robót budowlanych.
Uzasadniając swój wniosek skarżący podnieśli, że Sąd występuje jakoby miał już ustalone zdanie i rozstrzygnięcie, nie znając wszystkich dowodów w sprawie, tym samym łamie art. 4 kpk. Nadto oświadczyli, że Sąd w wyznaczonym składzie nie udziela skarżącym zgody na swobodną, pełną wypowiedź w sprawie, nie powołuje również zgłoszonych przez nich świadków, jak również nie jest zainteresowany dowodami będącymi w ich posiadaniu. Zdaniem skarżących o tym, że skład sędziowski ma już ustalony werdykt świadczy również czas przewidziany na rozprawę, tj. 40 minut. Skarżąca J. S. podniosła również, że cyt. "WSA stał się zupełnie niewiarygodny, zajmuje się wyłącznie "laniem wody i biciem piany", bełkotem proceduralnym, zupełnym zanikiem walki o prawdę". W związku z powyższym wnosi w imieniu własnym i swojego męża wniosek o wyłączenie składu sędziowskiego mającego procesować na rozprawie w dniu 18 maja 2012 r.
W dniu 28 maja 2012 r. sędzia Rafał Wolnik złożył wyjaśnienie, o którym mowa w art. 22 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, na okoliczności wskazane przez skarżących, przemawiające za jego wyłączeniem. W wyjaśnieniu powyższym wskazał, że nie są mu znane przyczyny uzasadniające wyłączenie, o których mowa w art. 18 p.p.s.a. Jednocześnie oświadczył, że brał udział jako sprawozdawca w rozpoznaniu sprawy ze skargi skarżących, sygn. akt II SA/Gl 1075/07 i szereg argumentów i zarzutów, jakie stanowiły podstawę skargi w tamtej sprawie jest również podnoszonych przez skarżących w niniejszej sprawie. Dodatkowo podniósł, że ton wystąpień skarżących, jakie miały miejsce od czasu wydania przez Sąd poprzedniego postanowienia w przedmiocie odmowy wyłączenia jego osoby od orzekania, może stanowić o ich uprzedzeniu do niego. W ocenie sędziego Rafała Wolnika taki stan rzeczy powoduje, że wypowiedzi skarżących godzą w jego dobre imię i naruszają poczucie godności sprawowanego urzędu. Biorąc pod uwagę powyższe, sędzia uważa, że na obecnym etapie postępowania po jego stronie zachodzi okoliczność, o której mowa w art. 19 p.p.s.a., co zmusza sędziego do złożenia wniosku o wyłączenie jego osoby od orzekania w niniejszej sprawie.
W dniu 28 i 30 maja 2012 r. wyjaśnienia złożyli również sędziowie - kolejno Ewa Krawczyk i Bonifacy Bronkowski na okoliczności podane przez skarżącego, wskazując, że brak jest podstaw do wyłączenia ich z mocy ustawy oraz nie są im znane przyczyny, o których mowa w art. 19 tej ustawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a. p.p.s.a, niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 p.p.s.a., sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Przepis ten, w odróżnieniu od art. 18 p.p.s.a. zawierającego katalog przyczyn powodujących wyłączenie sędziego z mocy samej ustawy, dotyczy względnych przesłanek wyłączenia sędziego. Podstawą wyłączenia sędziego na gruncie tego przepisu są zarówno okoliczności wynikające ze stosunku osobistego pomiędzy sędzią, a jedną ze stron lub jej przedstawicielem, charakteryzujące się przede wszystkim istnieniem więzi emocjonalnej, której podstawą jest stosunek pokrewieństwa, przyjaźni, dłuższej znajomości, zależności służbowej, gospodarczej, społecznej, jak również wszelkie obiektywnie zaistniałe okoliczności, dające podstawę do zaistnienia wątpliwości co do bezstronności sędziego.
Biorąc pod uwagę powyższe w ocenie Sądu należało uwzględnić wniosek skarżących w odniesieniu do sędziego Rafała Wolnika. Należało bowiem wziąć pod uwagę oświadczenie sędziego, z treści którego wynika, że na obecnym etapie postępowania zachodzi okoliczność tego rodzaju, że może wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w sprawie, co z kolei uzasadnia uwzględnienie wniosku skarżących co do jego wyłączenia.
Okoliczności wskazane przez skarżących zdaniem Sądu nie uzasadniają natomiast wyłączenia sędziów Bonifacego Bronkowskiego i Ewy Krawczyk od udziału w niniejszej sprawie. W stosunku do żadnego z nich nie zachodzą bowiem przesłanki, o których mowa w art. 18 p.p.s.a. Ponadto, skarżący nie uprawdopodobnili także zaistnienia okoliczności, uzasadniających wyłączenie ich na podstawie art. 19 p.p.s.a. Przesłanki wyłączenia sędziów nie może bowiem stanowić samo subiektywne przeświadczenie skarżących, iż dany sędzia działa niejako na ich szkodę. Wniosek o wyłączenie sędziego uzasadniają bowiem jedynie okoliczności, które obiektywnie mogą wywołać wątpliwości co do jego bezstronności, tego zaś rodzaju przyczyn Sąd nie dopatrzył się w niniejszej sprawie. Skarżący w żaden sposób nie odnieśli się do przesłanek określonych w art. 18 i 19 p.p.s.a. Obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających wyłączenie sędziego spoczywa natomiast na wnioskodawcy, o czym świadczy treść art. 20 § 1 p.p.s.a.
Także podniesiony przez skarżących zarzut nierozpatrzenia ich wniosków, czy też niewzięcia pod uwagę przedstawianych przez nich dowodów, w żaden sposób nie uprawdopodabnia jakiegokolwiek osobistego stosunku sędziego do skarżących. Sędzia nie podlega wyłączeniu z mocy ustawy z tej tylko przyczyny, że skarżący nie zgadzają się z rozstrzygnięciami wydanymi w sprawie z udziałem tego sędziego. Niezadowolenie strony z rozstrzygnięcia sprawy, czy też ze sposobu prowadzenia postępowania sądowego nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego, bowiem zarzuty te strona może podnosić w środkach odwoławczych, w ramach kontroli instancyjnej.
Wskazać również trzeba, że z oświadczeń złożonych przez sędziego Bonifacego Bronkowskiego i Ewę Krawczyk wynika, że brak jest podstaw do wyłączenia ich od rozpoznania niniejszej sprawy z mocy ustawy (art. 18 p.p.s.a.) oraz nie zachodzą przyczyny wyłączenia, o których mowa w art. 19 p.p.s.a. W sytuacji natomiast, gdy prawdziwość złożonego przez sędziego oświadczenia, iż nie zachodzą żadne z okoliczności określonych w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., nie budzi żadnych wątpliwości, wniosek o jego wyłączenie nie zasługuje na uwzględnienie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2010 r., sygn. akt I OZ 864/10, LEX nr 742120).
Tym samym Sąd nie dopatrzył się w niniejszej sprawie podstawy do wyłączenia sędziów Bonifacego Bronkowskiego i Ewy Krawczyk z mocy samej ustawy (art. 18 p.p.s.a.), jak również z powodu innych okoliczności mogących wywołać uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności (art. 19 p.p.s.a.).
Wskazać należy, że Sąd nie odniósł się natomiast do zarzutów dotyczących rozpoznania spraw o sygn. akt II SA/Gl 1075/07, II SA/Gl 1228/08, II SA/Gl 35/08 i II SA/Gl 909/08, gdyż te mogły być podnoszone jedynie w środkach odwoławczych od orzeczeń wydanych w tych sprawach, a nie mają jakiegokolwiek znaczenia przy rozpoznawaniu wniosku o wyłączenie sędziów w rozpoznawanej sprawie.
Mając na względzie powyższe Sąd, działając na podstawie wskazanych wyżej przepisów i przy zastosowaniu art. 22 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło