II SA/Gl 220/15

WyrokWSA w Gliwicach2015-09-02

Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Piotr Broda, Elżbieta Kaznowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma podstawy do wydania decyzji nakazującej przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom w przypadku zmiany stanu wód na gruncie, nawet jeśli zmiany te nastąpiły w wyniku legalnych działań budowlanych i obejmują zamiar wykonania drenażu?
Ratio decidendi
Organy administracji publicznej nie mogą odstąpić od obowiązku dokładnego zbadania sprawy w zakresie wykonanych na podstawie pozwoleń robót budowlanych i ich zgodności z zatwierdzonym projektem, ani od podjęcia konkretnych rozstrzygnięć w sytuacji, gdy zmiana ukształtowania terenu na działkach sąsiednich przyczyniła się do zmiany stanu wód na gruncie ze szkodą dla działki sąsiedniej. Nawet jeśli legalne działania budowlane i zamiar wykonania drenażu są brane pod uwagę, organ musi samodzielnie poczynić wyczerpujące ustalenia dotyczące wpływu tych działań na nieruchomość skarżącego i zablokowania naturalnego odpływu wód.
Stan faktyczny
Skarżący M. L. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Z., która odmówiła nakazania właścicielom sąsiednich działek przywrócenia stanu poprzedniego w zakresie stosunków wodnych. Skarżący podnosił, że podniesienie sąsiednich terenów spowodowało obniżenie jego działki i jej zalewanie. Organy administracji początkowo nakazały przywrócenie stanu poprzedniego, następnie uchyliły tę decyzję, a w kolejnym postępowaniu odmówiły nakazania przywrócenia stanu poprzedniego, uznając, że właściciele sąsiednich działek podjęli działania zmierzające do przyjęcia napływających wód opadowych poprzez ujęcie w dokumentach projektowych drenażu. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Z. i zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. na rzecz skarżącego kwotę 300 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Protokolant specjalista Małgorzata Orman, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 września 2015 r. sprawy ze skargi M. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] r., 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. na rzecz skarżącego kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 1 września 2010 r. M. L. zwrócił się do Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu Miejskiego w Z. o wyjaśnienie i ewentualną interwencję w sprawie podwyższania terenów przyległych do jego działki. Wskazał, że wobec wykupienia terenów wokół jego działki przez jednego właściciela, wszystkie otaczające go działki zostały podniesione, wskutek czego jego działka pozostała przynajmniej kilkadziesiąt centymetrów poniżej. Spowoduje to zalania jego działki, gdyż nie jest w stanie ponieść kosztów jej podniesienia. W piśmie z dnia 12 października 2011 r. zwrócił się o wszczęcie postępowania w trybie art. 29 ustawy Prawo wodne, a w piśmie z dnia 30 lipca 2012 r., ponowił prośbę, podnosząc, że otoczony z trzech stron przez działki należące do p. S. posiada utrudniony dostęp do swojej działki, a podejmowane działania przez sąsiada powodują podniesienie sąsiednich posesji o ok 1 m., powodując dalsze obniżenie jego działki. Prezydent Miasta Z. zawiadomił o wszczęciu postępowania, przeprowadził oględziny terenu, zgromadził niezbędną dokumentację zdjęciową a następnie decyzją z dnia [...] r., działając na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, nakazał I. i D. S., właścicielom gruntu w granicach działek o nr [...],[...] i [...] w Z., przywrócenie stanu poprzedniego na wymienionych działkach poprzez zdjęcie nadsypanego ponad naturalny poziom gruntu w pasie 1,5m na działce nr [...] i [...] oraz na działce nr [...] w pasie 1,0m. W wyniku odwołań złożonych przez M. L. oraz D. S. sprawę badało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C., które decyzją z dnia [...] r. uchyliło decyzję Prezydenta Miasta Z. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazało na potrzebę dokładnego zbadania charakteru dotychczasowych działań zobowiązanego, ustalenia naturalnego ukształtowania terenu, potwierdzonego badaniem rzędnych tego terenu, a w razie potrzeby skorzystania z opinii biegłego rzeczoznawcy. Prowadząc ponownie postępowanie organ uzupełnił materiał dowodowy gromadząc m.in. projekt zagospodarowania terenu działek nr [...],[...] i [...], projekt zmiany sposobu użytkowania części administracyjnej na hotel oraz części magazynowej na salę przyjęć okolicznościowych wraz z dobudową klatki schodowej, oraz protokół oględzin terenu, a następnie decyzją z dnia [...] r., na postawie art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne, odmówił nakazania I. i D. S., właścicielom gruntu w granicach działek o nr [...],[...] i [...] w Z., przywrócenia stanu poprzedniego na wymienionych działkach. W uzasadnieniu wyjaśnił, że w toku przeprowadzonego postępowania ustalono, iż działka wnioskującego - nr [...] graniczy od zachodu z działką nr [...], od południa z działką nr [...] a od wschodu z działką nr [...]. Wymienione tereny charakteryzują się bardzo słabą przepuszczalnością gruntu. Pierwotnie powierzchnia tego terenu była płaska, a na południu pomiędzy ulicą [...] a wymienionymi działkami na powierzchni występowała woda. Na działkach nr [...],[...] i [...] na podstawie udzielonego pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania części administracyjnej na hotel oraz części magazynowej na salę przyjęć okolicznościowych prowadzone są prace budowlane, a w dokumentach (decyzji i projekcie budowlanym) nie było żadnych zapisów na temat zmiany ukształtowania terenu. Na działce nr [...] należącej do Marka L. znajduje się budynek jednorodzinny bez podpiwniczenia (wzdłuż granicy z działką nr [...] aż do granicy z działką nr [...]) oraz pomieszczenia gospodarcze (wzdłuż ulicy [...]). W latach 90-tych w budynku zamieszkiwał wnioskodawca, a teren był uprawiany. Od czasu nadsypania sąsiednich terenów, a w szczególności działek nr [...],[...] i [...] - na działce pojawiła się woda. Przeprowadzone oględziny terenu potwierdziły, że wykonane zostało od strony ulicy [...] ogrodzenie z podmurówką betonową o wysokości 75 cm nad poziom drogi, przy ściśnie zachodniej budynku M. L. na działce nr [...] grunt został nadsypany o około 70 cm nad izolację fundamentu budynku, a na działce nr [...] należącej do M. L. stwierdzono niezabezpieczony zbiornik - szambo pełen wód. Według ustaleń, na podstawie oględzin i po analizie map, wynika, że naturalny spływ wody następuje od północy w kierunku południowym Zatem wody z działki nr [...] spływały naturalnie na południe na działkę nr [...]. Nadsypanie gruntu szczególnie na działce nr [...], graniczącej z działką nr [...] od południa spowodowało zablokowanie swobodnego odpływu wód, a wręcz przyczynia się do napływu wód opadowych na działkę nr [...] od południa. Ustalono także, że woda opadowa z rynien dachu odprowadzana jest na działkę nr [...]. Jednocześnie organ stwierdził, że możliwe jest usunięcie nadsypanego na sąsiednich działkach gruntu celem przywrócenia poprzedniego stanu, a wobec takich ustaleń nakazał decyzją jego usunięcie, jednak decyzja ta została uchylona przez organ odwoławczy a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia. W toku ponownie prowadzonego postępowania organ zwrócił się do stron postępowania m.in. o przedstawienie aktualnych pomiarów rzędnych oraz stanu zabezpieczenia gruntu. W odpowiedzi D. S. oświadczył, że oczekuje na mapę z aktualnymi rzędnymi a podniesienie gruntu nastąpiło zgodnie z pozwoleniami na budowę (decyzje nr [...] i nr [...]). W dołączonym do akt sprawy projekcie zamiennym zmiany sposobu użytkowania części administracyjnej na hotel oraz części magazynowej na salę przyjęć okolicznościowych potwierdzono, że jest to podmokły teren i nieprzepuszczalne grunty gliniaste i przewidziano drenaż z odprowadzaniem wód opadowych do istniejącej kanalizacji deszczowej. Wskazano również na potrzebę nadsypania terenu dla wykonania wejść bez progów do budynku dla osób niepełnosprawnych. Z kolei M. L. stwierdzając, że nie posiada badań geotechnicznych przedstawiających stan wody na gruncie przed powstaniem szkody. Wskazał, że przywrócenie do stanu poprzedniego musiałoby obejmować co najmniej likwidację ziemi nadsypanej na działkach należących do państwa S.. Przy tak zebranym materiale dowodowym Prezydent Miasta Z. uznał, że zmiana ukształtowania terenu na działkach państwa S. z pewnością przyczyniła się do zmiany stanu wód na gruncie ze szkodą dla gruntu M. L.. Przywołując jednak art. 29 ust. 2 i art. 29 ust. 3 Prawa wodnego stwierdził, że D.S. podjął działania zmierzające do przyjęcia napływających wód opadowych poprzez ujęcie w dokumentach projektowych drenażu na swoich działkach. Podjął zatem działania związane z wykonaniem urządzeń zapobiegających szkodom. Kontrola zgodności wykonania prac z projektem budowlanym i wydanym pozwoleniem na budowę wykracza poza kompetencje organu. W jego ocenie z uwagi na podjęcie przez właściciela działki sąsiedniej prac zatwierdzonych decyzją starosty wydana zgodnie z ustawą Prawo budowlane brak jest podstaw do spełnienia żądania wnioskującego o wydanie decyzji o przywróceniu stanu poprzedniego. Odwołanie od powyższej decyzji złożył M. L. wnosząc o jej uchylenie. Wskazał, iż poprzednia decyzja zobowiązywała właścicieli sąsiednich działek do przywrócenia stanu poprzedniego. Została ona jednak uchylona a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. zwróciło uwagę na konieczność dokonania pomiarów rzędnych terenu, na którym zlokalizowane są działka nr [...] i działki pozostałe (nr [...],[...] i [...]). Zasugerowało również celowość wykonania specjalistycznej opinii, podkreślając, że ocena zmiany stosunków wodnych wymaga, co do zasady, wiadomości specjalnych i odpowiedniej wiedzy z zakresu hydrologii, gospodarki wodnej, melioracji wodnych a także odpowiednich analiz, badań, pomiarów czy obliczeń. Organ pierwszej instancji prowadząc ponownie postępowanie nie zastosował się do tych wskazań opierając się jedynie na piśmie przedłożonym przez właściciela sąsiednich działek. Ustalenia takie nie są wyczerpujące i wystarczające, a stwierdzenie tego organu, że "zmiana ukształtowania terenu na działkach państwa S. z pewnością przyczyniła się do zmiany stanu wód na gruncie ze szkodą dla gruntu pana L." zobowiązywało organ pierwszej instancji do wydania decyzji nakazującej przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. W jego ocenie bezpodstawne jest poprzestanie organu na ustaleniu, że zostały podjęte działanie związane z wykonaniem urządzeń zapobiegających szkodom poprzez ujęcie ich w dokumentach projektowych drenażu na swoich działkach. Nie jest bowiem wystarczające ujęcie działań w projekcie, a konieczne jest ich wyraźne nakazanie, tym bardziej, że sam organ przyznał, że utracił kontrolę nad sprawdzeniem ich wykonania. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg sprawy, odwołał się do treści art. 29 ustawy Prawa wodnego, a następnie wyjaśniło, że przeprowadzone w dniu 15 grudnia 2015 r. oględziny przedmiotowych nieruchomości potwierdziły nadsypanie działek nr [...] i nr [...] w stosunku do działki nr [...]. Ustalono też na podstawie wyjaśnień D. S., że nabywając działki w [...] r., działki nr [...] i nr [...] były już podwyższone ponad poziom ulicy [...], a sam dodatkowo podwyższył działkę nr [...] o około 50 - do 60 cm z uwagi na spadek terenu od budynku do ogrodzenia. Dodał, że na działce nr [...] został wykonany drenaż wzdłuż granicy z działka [...] do połowy działki nr [...]. Wyjaśnił, że tak formuje teren własnych działek, by woda opadowa odpływała w kierunku studzienek kanalizacyjnych i częściowo stawu zlokalizowanego na działce nr [...], a poziom podmurówki ogrodzenia powstrzymuje napływ wody na działkę M. L.. Dodał, że teren budynku mieszkalnego w granicy działek nr [...] i nr [...] jest odizolowany od gruntu w taki sposób, aby nie doprowadzić do jego zawilgocenia. Z kolei M. L. wyjaśnił, że obecny właściciel sąsiednich działek wykonał nową podmurówkę przy granicy z działką nr [...] podnosząc ją o około 1m (cegła i beton), a całą działkę nr [...] poniesiono o ok. 80 cm. Do akt sprawy dołączono także mapę z pomiaru powykonawczego budynku wraz z przyłączami, z której wynika przebieg kanalizacji deszczowej na działkach nr [...],[...] i [...]. Z analizy przedstawionego dokumentu wynika, zdaniem organu odwoławczego - przy porównaniu rzędnych terenu, że wody opadowe z działek spływać będą do wskazanych studzienek kanalizacyjnych. W oparciu o tak ustalony stan faktyczny, po analizie zgormadzonych w sprawie dokumentów organ podniósł, że nie tylko zmiana ukształtowania terenu na działkach stanowiących własność I. i D. S. przyczyniła się do zmiany stanu wód na gruncie w tym rejonie ze szkodą dla działki nr [...]. Zauważył nadto, że małżonkowie S. dokonali zmian na swoich nieruchomościach w oparciu o wydane przez Starostę [...] decyzje (nr [...] z dnia [...] r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzielającą pozwolenia na budowę oraz nr [...] z dnia [...] r. o zmianie wymienionego pozwolenia). Organem właściwym do ustalenia zgodności z udzielonymi pozwoleniami - w tym prawidłowego wykonania drenażu, jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. Zdaniem organu mając na uwadze wykładnię pojęcia "stan wody na gruncie" jakiej dokonał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 799/11- tzn. iż "przez stan wody na gruncie, o jakim mowa w art. 29 ust. 1 ustawy Prawo wodne należy rozumieć zarówno naturalny stan wody na gruncie jak i stan wody na gruncie, który powstał w wyniku legalnego zagospodarowania terenu w wyniku budowy określonych obiektów budowlanych" Prezydent Miasta Z. nie ma podstaw do wydania decyzji na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach złożył M. L.. Zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne poprzez nietrafne przejęcie, że organ nie ma podstaw do wydania decyzji zobowiązującej do przywrócenia stanu poprzedniego czy też wykonania urządzeń zapobiegających szkodom oraz naruszenie prawa procesowego poprzez niedopełnienie obowiązków spoczywających na organie administracji z mocy art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy. Uwzględniając powyższe wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Z. oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu podkreślił, że sprawa była już uprzednio przedmiotem prowadzonego przez Prezydenta Miasta Z. postępowania, zakończonego decyzją nakazującą przywrócenie stanu poprzedniego. Decyzja ta został jednak uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C., które wskazało na konieczność precyzyjnego ustalenia stanu faktycznego, podnosząc przede wszystkim potrzebę dokonania pomiarów rzędnych terenu, na którym występują działki nr [...] oraz nr [...],[...] i [...]. Zasugerowano również celowość zlecenia wykonania specjalistycznej opinii, podnosząc, przyjęty przez orzecznictwo administracyjne pogląd, że ocena zmiany stosunków wodnych wymaga - co do zasady - wiadomości specjalnych i odpowiedniej wiedzy z zakresu hydrologii, gospodarki wodnej, melioracji wodnych oraz ewentualnie przeprowadzenia analiz, badań, pomiarów i obliczeń. Pomimo, iż w ponownym postępowaniu zakończonym kwestionowaną w odwołaniu decyzją organ pierwszej instancji, w ocenie skarżącego, nie dostosował się do wskazań organu odwoławczego, na co zwrócił on uwagę już w odwołaniu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. W ocenie skarżącego jest to podejście niekonsekwentne. Stwierdzenie Kolegium, że zmiana ukształtowania terenu na działkach należących do I. i D. S. przyczyniła się do zmiany stanu wód na gruncie ze szkodą dla działki nr [...], choć nie jest to jedyna przyczyna, obligowało organ do wydania decyzji przewidzianej w art. 29 ust. 3 Praw wodnego. Zatem organy dokonały błędnej wykładni tego przepisu. W sprawie doszło także do naruszenia przepisów prawa procesowego poprzez niedopełnienie obowiązków spoczywających na organach administracyjnych z mocy art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. W myśl art. 7 Kodeksu organy winny podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a art. 77 nakłada na organy obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W niniejszej sprawie nie doszło, zdaniem skarżącego, do dokładnego wyjaśnienia sprawy, a organy zaniedbały przeprowadzenia z urzędu dowodu ze specjalistycznej opinii. W ocenie skarżącego zaskarżona decyzja narusza jego słuszny interes, a wobec powyższego wniesienie skargi okazało się konieczne i uzasadnione. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 2 września 2015 r. skarżący podtrzymał skargę i zawartą w niej argumentację, Wyjaśnił, że nie brał udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji o zmianie sposobu użytkowania budynku na salę przyjęć okolicznościowych na sąsiedniej działce. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpatrując niniejszą sprawę zważył, co następuje: Skargę należy uznać za zasadną, gdyż nie do odparcia jest zarzut, iż zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało z mającym wpływ na wynik sprawy naruszeniem przepisów procedury administracyjnej, a to: art. 7, art. 77 (1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. W rezultacie doprowadziło to do wydania rozstrzygnięcia bez wyczerpującego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, co uniemożliwia na obecnym etapie postępowania dokonanie prawidłowej oceny sprawy. Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego – zasadą prawdy obiektywnej organy administracji publicznej stojąc na straży praworządności podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W myśl art. 77 Kodeksu organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a w myśl art. 80 – dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona. Za dowolne należy więc potraktować ustalenia faktyczne mające wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale nie w pełni kompletnym czy dostatecznie i wnikliwie rozpatrzonym. Przedmiotem w sprawie jest rozstrzygnięcie wydane na podstawie art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t.jedn. z 2012 r., poz. 145) odmawiające nakazania I. i D. S., właścicielom gruntu w granicach o numerach ewidencyjnych [...],[...] i [...] (k.m. [...] obręb Z.) przywrócenia stanu poprzedniego na wymienionych działkach. Na mocy art. 29 Prawa wodnego właściciel gruntu nie może, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na gruncie wody opadowej, ani kierunku odpływu ze źródeł – ze szkodą dla gruntów sąsiednich, ani odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie (§ 1), na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wód, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich (§2), oraz w przypadku, gdy spowodowane przez właściciela gruntu zmiany na gruncie wpływają szkodliwie na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom (§ 3). Zacytowana regulacja nie pozostawia więc wątpliwości, że na właścicielu nieruchomości ciąży obowiązek takiego jej użytkowania, by nie powodować zmian w stanie wody na gruncie wpływających ze szkodą na grunty sąsiednie, a kiedy dojdzie do takiej zmiany, to na nim ciąży obowiązek usunięcia stwierdzonych przeszkód lub zmian. W niniejszej sprawie prowadzone z wniosku M. L. postępowanie w sposób bezsporny potwierdziło fakt zmiany ukształtowania działek leżących wokół działki skarżącego, a mianowicie ustalono, że działki nr [...],[...] i częściowo działka nr [...] zostały nadsypane w stosunku do stanu pierwotnego. Ustalono także, że "zmiana ukształtowania terenu na działkach Państwa S. z pewnością przyczyniła się do zmiany stanu wód na gruncie ze szkodą dla gruntu pana L.". Jak bowiem wynika z analizy przeprowadzonej przez orzekające w sprawie organy, przedmiotowy teren naturalnie ukształtowany był w pochyleniu od strony północnej ku południowej, taki został ustalony naturalny spływ wód opadowych. Stąd podniesienie gruntu na działce nr [...], która od strony południowej bezpośrednio graniczy z działką skarżącego, zablokowało naturalny odpływ wody z jego terenu - działki nr [...]. Już te ustalenia powinny doprowadzić organ do szczegółowego i wszechstronnego zbadania sprawy i spowodować potrzebę wnikliwego rozważenia możliwości zastosowania rozstrzygnięć przewidzianych w art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne. Pomimo takiego ustalenia organy uznały jednak, że w sprawie nie można wydać decyzji opartej na powyższym przepisie, co w rezultacie doprowadziło do wydania w sprawie decyzji sprzecznej z ustaleniami faktycznymi. Skoro niewątpliwie doszło do nadsypania sąsiedniego terenu przez małżonków S. i niewątpliwie powyższe działania doprowadziły do zmiany kierunku odpływu wód, to wszystko to doprowadziło do szkodliwego działania na grunt skarżącego. Stanowisko organów, iż było to tylko jednym z powodów szkodliwego działania na nieruchomość skarżącego nie może powodować braku działania organów. Przepis art. 29 Prawa wodnego nie nakłada bowiem na organ prowadzący postępowanie ustalenia wszystkich przyczyn danego stanu wody na gruncie, ale nakazuje właściwemu organowi wyjaśnienie czy powstanie szkody może być następstwem zmiany stanu wody na gruncie sąsiednim. Z kolei ustalenie, że istnieje związek przyczynowo- skutkowy pomiędzy zmianą stanu wód na działkach sąsiednich a wystąpieniem szkody na działce należącej do skarżącego nie zwalnia w żadnym wypadku orzekających organów od działania. W ocenie składu orzekającego także ustalenie, że do zmiany stanu wód na gruncie sąsiednim doszło w wyniku działań legalnych podjętych na podstawie udzielonych pozwoleń na budowę (decyzje Starosty [...]: nr [...] z dnia [...] r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę oraz nr [...] z dnia [...] r. o zmianie wymienionego pozwolenia dot. projektu zmiany sposobu użytkowania części administracyjnej na hotel oraz części magazynowej na salę przyjęć okolicznościowych wraz z dobudową klatki schodowej) nie może zwolnić organu orzekającego z obowiązku dokładnego zbadania sprawy w zakresie wykonanych na podstawie udzielonych pozwoleń robót budowlanych przez inwestorów i ich zgodności z zatwierdzonym projektem budowlanym. Nie może także spowodować odstąpienia od podjęcia konkretnych rozstrzygnięć zamiar wykonania drenażu terenów inwestora. Przede wszystkim w tym zakresie ustalenia wymaga kwestia ewentualnego wpływu tych działań na nieruchomość skarżącego, a w szczególności ustalenie czy zamierzone działania spowodują naturalny odpływ wód opadowych z działki skarżącego zablokowany nadsypaniem od południa działki nr [...]. W ocenie składu orzekającego sprawa ta nie została w sposób zadowalający wyjaśniona. Wobec złożoności problemu nie sposób nie podzielić twierdzeń skarżącego, że zasadnym byłoby w sprawie zlecić przygotowanie specjalistycznej opinii, mając na uwadze, przyjęty przez orzecznictwo administracyjne pogląd, że ocena zmiany stosunków wodnych wymaga - co do zasady - wiadomości specjalnych i odpowiedniej wiedzy z zakresu hydrologii, gospodarki wodnej, melioracji wodnych oraz ewentualnie przeprowadzenia analiz, badań, pomiarów i obliczeń. Potrzebę taką dostrzegło zresztą Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchylając pierwszą decyzję Prezydenta Miasta Z. do ponownego rozpoznania, zalecając w razie potrzeby dla prawidłowego rozstrzygnięcia wykonanie specjalistycznej opinii. W tym zakresie wypada zgodzić się z twierdzeniem skarżącego, iż Kolegium wykazało się niekonsekwencją wobec utrzymania w mocy decyzji organu, który nie zastosował się do wskazań zawartych w decyzji uchylającej sprawę do ponownego rozpatrzenia. Twierdzenia organów, iż wobec działania właścicieli sąsiednich działek na podstawie udzielonych pozwoleń na budowę oraz wobec podjęcia działań zmierzających do przyjęcia napływających wód opadowych poprzez ujęcie w dokumentach projektowych drenażu na swoich działkach zwalnia organy od orzeczenia sankcji przewidzianych w art. 29 ust. 3 Prawa wodnego nie może być zaakceptowane przez Sąd. W tym zakresie organy powinny poczynić samodzielne, wyczerpujące i jednoznaczne ustalenia. Dopiero w takich warunkach możliwe będzie podjęcie właściwego rozstrzygnięcia sprawy. Z tych wszystkich względów decyzje organów obu instancji podlegały uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a i lit.c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Wobec mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy jej niedostatecznego wyjaśnienia i rozważenia (w przedstawionych wyżej kwestiach), nie można bowiem odeprzeć jednocześnie zarzutu skarżących, że decyzje organów obu instancji zapadły również z mającym wpływ na wynik sprawy naruszeniem art. 29 ust. 3 Prawa wodnego. O kosztach postępowania sądowego stosownie do jego wyniku na podstawie art. 200 cytowanej ustawy. Wskazania co do postępowania organów przy ponownym rozpatrzeniu sprawy wynikają wprost z przedstawionych wyżej rozważań Sądu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło