II SA/Gl 232/11

WyrokWSA w Gliwicach2011-09-12

Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Elżbieta Kaznowska, Rafał Wolnik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę, wydana na podstawie oświadczenia inwestora o prawie do dysponowania nieruchomością, może zostać wzruszona w trybie wznowienia postępowania, jeśli oświadczenie to okaże się nieprawdziwe, a od daty wydania decyzji upłynęło pięć lat?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że nawet jeśli oświadczenie inwestora o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane okaże się nieprawdziwe, a decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana z naruszeniem prawa, to uchylenie tej decyzji nie jest możliwe, jeśli od jej doręczenia upłynęło pięć lat. W takiej sytuacji organ administracji ma obowiązek jedynie stwierdzić wydanie decyzji z naruszeniem prawa i wskazać przyczyny, dla których nie została ona uchylona.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na budowę wydanego przez Starostę T. na rozbudowę budynków na działce nr [...] w celu prowadzenia domu weselnego. Skarżący T. i M. M., będący współwłaścicielami działki, zarzucili, że pozwolenie zostało wydane z naruszeniem ich praw, ponieważ oświadczenie inwestorów o prawie do dysponowania nieruchomością było nieprawdziwe. Po wielokrotnych postępowaniach administracyjnych i sądowych, w tym uchyleniu poprzednich decyzji przez WSA w Gliwicach, organy administracji stwierdziły wydanie pozwolenia z naruszeniem prawa, ale odmówiły jego uchylenia z uwagi na upływ pięciu lat od daty doręczenia. Skarżący wnieśli skargę do WSA, kwestionując odmowę uchylenia decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant referent - stażysta Aleksandra Gumuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi T. M. i M. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania z naruszeniem prawa decyzji w sprawie pozwolenia na budowę oddala skargę. Starosta T. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił I. S. i L. S. pozwolenia na rozbudowę budynków usytuowanych na działce nr [...] w granicy z działkami nr [...] i nr [...] w T. ul. [...] – [...], celem przeznaczenia ich na dom weselny z pokojami gościnnymi. Wydanie decyzji nastąpiło na wniosek inwestorów, do którego dołączyli oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością, na cele budowlane, w którym podali, że są współwłaścicielami działki nr [...]. Wnioskiem z dnia 31 maja 2007 r. T. M. i M. M. zwrócili się o wznowienie powyższego postępowania, zarzucając że są współwłaścicielami działki objętej pozwoleniem na budowę, pozwolenie zostało wydane z ich pominięciem oraz, że złożone oświadczenie inwestorów jest nieprawdziwe. Po ponownym rozpoznaniu wniosku w związku z wyrokiem WSA w Gliwicach z dnia 10 kwietnia 2008 r. sygn. akt II SA/GL 84/08 Starosta T. odmówił wznowienia postępowania z powodu naruszenia terminu z art. 148 kpa ( decyzja z dnia 26 sierpnia 2008 r. nr CBA. 73518-434/08). Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] r. nr [...] orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji, zaś skargę na decyzję ostateczną odrzucono postanowieniem WSA w Gliwicach z dnia 27 kwietnia 2009 r. sygn. akt II SA/GL 167/09. Postępowanie w sprawie zakończonej ww. pozwoleniem na budowę zostało jednakże wznowione z urzędu przez Starostę T. postanowieniem nr [...] podjętym w dniu [...] r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa w którym organ orzekający uznał, że dołączony do wniosku o wznowienie odpis z księgi wieczystej Kw Nr [...] potwierdza fakt, iż T. i m. M. są współwłaścicielami działki nr [...] i stąd oświadczenie inwestorów o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane może zawierać nieprawdę. Następnie Starosta T. pismem z dnia 18 września 2008 r. powiadomił Prokuraturę Rejonową w T. o możliwości popełnienia przestępstwa poprzez złożenie nieprawdziwego oświadczenia. Postanowieniem z dnia [...] r. sygn. akt [...] umorzono dochodzenie w powyższej sprawie z uwagi na brak czynu zabronionego. W tym stanie sprawy decyzją z dnia [...] r. nr [...], podjętą z up. Starosty T. na podstawie art. 145 § 1 pkt 5, art. 149 § 1 i 2 oraz art. 151 § 1 pkt 1 kpa, stwierdzono brak podstaw do uchylenia decyzji z dnia [...] r. Organ I instancji po zrelacjonowaniu przebiegu dotychczasowego postępowania podał, ze w toku wznowionego postępowania ustalono, iż działki nr [...] i nr [...], powstałe z podziału działek nr [...] i [...], stanowią współwłasność po ½ części małżonków S. i M. W Sądzie Rejonowym w T. toczy się zaś postępowanie o zniesienie współwłasności. Nadto, powołując się na oświadczenie małż. S. organ administracji uznał, że po dokonanym podziale, zatwierdzonym decyzją z dnia [...] r., błędnie interpretując treść decyzji podziałowej, iż działka nr [...] jest ich własnością, złożyli w błędzie oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane, będąc jednak w dobrej wierze z uwagi na nieformalny podział gruntu do użytkowania. W odwołaniu T. M. i M. M. m.in. zarzucili, że umorzenie postępowania karnego nie miało waloru wiążącego, przy czym złożone oświadczenie było niekompletne, a w szczególności organ I instancji nie wyegzekwował na etapie pozwolenia na budowę odpisu księgi wieczystej celem ustalenia stanu prawnego nieruchomości. Wojewoda [...] odwołania tego nie uwzględnił i decyzją z dnia [...] r. nr [...] orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. Zdaniem organu odwoławczego, błędnie co prawda wskazano przesłankę wznowieniową z art. 145 § 1 pkt 5 kpa, podczas gdy postępowanie dotyczy przesłanek z pkt 1 i 2, jednak zasadna była odmowa wznowienia postępowania, jako że Prokuratura Rejonowa nie stwierdziła przestępstwa, zaś zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, oświadczenie inwestora nie wymaga udokumentowania i organ administracji nie jest zobligowany do sprawdzenia jego prawdziwości, zwłaszcza że odwołujący się uczestniczyli w postępowaniu zakończonym decyzją o pozwoleniu na budowę. W następstwie wniesionej przez T. i M. M. skargi na powyższą decyzję Wojewody została ona uchylona wraz z poprzedzającą ją decyzją Starosty T. prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 2 grudnia 2009 r. sygn. akt II SA/GL 667/09. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd stwierdził, ze zgodnie z art. 35 ust. 4 w zw. z art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane ( obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 156 poz. 1118 ze zm.), warunkiem udzielenia pozwolenia na budowę jest m.in. złożenie oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Przez takie prawo należy rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych ( art. 3 pkt 11 tej ustawy ). W przypadku współwłasności nieruchomości bądź budynków stanowiących odrębną nieruchomość, a także w sytuacji przysługiwania użytkowania wieczystego kilku osobom, na zabudowę nieruchomości wymagana jest zgoda wszystkich współwłaścicieli bądź użytkowników wieczystych, jako ze chodzi o czynność przekraczającą zwykły zarząd rzeczą wspólną ( art. 199 kodeksu cywilnego ). Podział geodezyjny nieruchomości nie znosi współwłasności. W przypadku zawarcia umowy o podział nieruchomości do użytkowania jedynie w przypadku, gdy umowa taka przewiduje uprawnienie do zabudowy, należy przyjąć, że stanowi ona uprawnienie do wykonywania robót budowlanych w rozumieniu art. 3 pkt 11 ustawy – Prawo budowlane. Podział quoad usum, nie wymaga też żadnej szczególnej formy. Udzielenie pozwolenia na budowę dopuszczalne jest jedynie w wypadku, gdy oświadczenie inwestora jest obiektywnie prawdziwe, a więc gdy inwestor legitymuje się tytułem w rozumieniu art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego. Bez znaczenia jest nieświadomość prawna, czy dobra wiara składającego oświadczenie. Oświadczenie to należy zaś zakwalifikować do kategorii dokumentów, wymienionych w art. 75 § 2 kpa. Taki charakter prawny oświadczenia uprawnia organ administracji architektoniczno – budowlanej, a w pewnych sytuacjach wręcz obliguje do zbadania prawdziwości danych, objętych oświadczeniem ( vide : m.in. wyrok NSA z dnia 9 listopada 2005 r. sygn. akt II OSK 179/05, ONSA i WSA 2006/3/88. Stwierdził też Sąd, że podważenie prawdziwości oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane, nie wymaga stwierdzenia przez sąd karny bądź inny organ faktu popełnienia przestępstwa. O ile bowiem danej osobie nie można przypisać winy w rozumieniu prawa karnego, to nie oznacza, że legitymuje się tytułem do zabudowy nieruchomości, wymienionym w art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego. Zdaniem Sądu jeżeli złożone przez inwestora oświadczenie nie zostanie zakwestionowane w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę, decyzja podlegać może wzruszeniu w nadzwyczajnych trybach. W sytuacji, gdy w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę, organ administracji architektoniczno – budowlanej nie dysponował dokumentami w postaci odpisu księgi wieczystej lub innymi z których wynikałby inny stan prawny działki nr [...], późniejsze ujawnienie tych dowodów i faktów, stanowi przesłankę wznowieniową wymienioną w art. 145 § 1 pkt 5 kpa i nie wymaga stwierdzenia faktu popełnienia przestępstwa zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 oraz § 2 kpa, jak błędnie uznał organ odwoławczy. W konsekwencji Sąd zarzucił, że organy administracji nie przeprowadziły należycie postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, czym naruszono wymogi art. 149 § 2 kpa i co doprowadziło do przedwczesnego wydania decyzji o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy wznowieniowej Sąd polecił aby organ I instancji w pierwszym rzędzie w oparciu o akta administracyjne sprawy o pozwolenie na budowę ustalił, czy do oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane inwestorzy dołączyli jakiekolwiek dokumenty, które wskazywałyby na inny stan prawny, niż wynikający ze złożonego oświadczenia. W takiej bowiem sytuacji w sprawie brak byłoby przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 5 kpa, co uzasadnia wydanie decyzji o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa. Wzruszenie wadliwej decyzji o pozwoleniu na budowę możliwe będzie wówczas jedynie w drodze stwierdzenia jej nieważności z mocy art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Gdyby zaś z akt tych nie wynikało, że skarżący są użytkownikami wieczystymi działki nr [...] w ½ części, bowiem geodezyjny podział nieruchomości nie stanowi podziału prawnego, zbadania wymagać będzie treść umowy o podział do użytkowania. Jeżeli umowa taka, nawet zawarta ustnie, przewidywała uprawnienie do zabudowy tej działki, to złożone oświadczenie jest obiektywnie prawdziwe na gruncie art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego. Zatem i w tym wypadku zachodzić będzie podstawa do wydania decyzji z art. 151 § 1 pkt 1 kpa. Gdyby natomiast umowa quoad usum nie zawierała postanowień w kwestii prawa do zabudowy działki, wówczas zachodzić będzie przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 5 kpa, obligująca do ponownego rozpatrzenia sprawy o udzielenie pozwolenia na budowę, tak jakby w sprawie tej nie wydano żadnej decyzji, co oznacza powrót do etapu złożenia samego wniosku w tym przedmiocie. Jednakże w takiej sytuacji należy uwzględnić aktualny stan prawny działki nr [...] i zbadać, czy sporna inwestycja została już zrealizowana, co wyklucza dopuszczalność wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Wreszcie, w tym wypadku należy zbadać wystąpienie przesłanek negatywnych z art. 146 kpa. Od doręczenia decyzji z dnia [...] r. upłynęło bowiem pięć lat, co przy ponownym rozpoznaniu sprawy, przy stwierdzeniu przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 5 kpa, stanowi prawną przeszkodę uchylenia wadliwej decyzji dotychczasowej z mocy art. 151 § 2 kpa. W takim wypadku organ administracji winien ograniczyć się do stwierdzenia wydania decyzji z dnia [...] r. z naruszeniem prawa oraz wskazania przyczyn, z powodu których nie uchylił decyzji. Stwierdził nadto Sąd, ze dla rozstrzygnięcia sprawy wznowieniowej nieistotny jest fakt, czy inwestorzy dopuścili się odstępstwa od udzielonego pozwolenia na budowę. Kwestia ta może być bowiem przedmiotem odrębnego postępowania przed organami nadzoru budowlanego. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Starosta T. decyzją z dnia [...] r., nr [...] stwierdził wydanie spornego pozwolenia na budowę z naruszeniem prawa podając jednocześnie, że uchylenie tego pozwolenia nie może nastąpić ponieważ od jego doręczenia upłynęło 5 lat. W następstwie złożonych od tej decyzji odwołań została ona uchylona a sprawa przekazana organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia decyzją Wojewody [...] z dnia [...] r. Nr [...]. Podstawą wydania tej decyzji odwoławczej było ustalenie, że w postępowaniu nie brali udziału następcy prawni jednej ze zmarłej strony. Orzekając kolejny raz Starosta T. decyzja z dnia [...] r. Nr [...], wydaną z powołaniem się na treść art. 145 § 1 pkt 5, art. 146 § 1, art. 147 § 1 i § 2 oraz art. 151 § 2 kpa ponownie stwierdził wydanie z naruszeniem prawa objętej postępowaniem wznowieniowym decyzji Starosty T. z dnia [...] r. Nr [...] o pozwoleniu na budowę. Jednocześnie podał, że uchylenie tej decyzji nie może nastąpić z przyczyn o jakich mowa w art. 145 § 1 pkt 5 kpa, gdyż od dnia jej doręczenia upłynęło 5 lat. W uzasadnieniu decyzji organ orzekający opisał przebieg dotychczasowego postępowania w sprawie oraz w odniesieniu do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego stwierdził, że złożone przez inwestorów małżonków S. oświadczenie o prawie dysponowania działką [...] nie było obiektywnie prawdziwe. Umowa między nimi a małżonkami M. co do podziału nieruchomości nie regulowała bowiem kwestii podejmowania na wydzielonych działkach decyzji inwestycyjnych ( budowlanych ) samodzielnie przez każde z małżeństw. W konsekwencji Starosta ustalił, że w sprawie zaistniała przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Jednocześnie zgodnie z wytycznymi Sądu zawartymi w omówionym wyżej wyroku z dnia 2 grudnia 2009 r. Starosta T. ustalił, że od doręczenia stronom pozwolenia na budowę upłynęło 5 lat, co uniemożliwia uchylenie tego pozwolenia w postępowaniu wznowieniowym a zobowiązuje do stwierdzenia, że pozwolenie to zostało wydane z naruszeniem prawa. W odwołaniu od tej decyzji T. i M. małżonkowie M. wnieśli o jej zmianę przez uchylenie kwestionowanego pozwolenia na budowę. Zarzucili, ze o ile prawidłowo ustalił organ orzekający wystąpienie przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 5 kpa to w ogóle pominął fakt, że w sprawie zaistniała również przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 1 kpa, do której to przesłanki organ orzekający się w ogóle nie ustosunkował, z pominięciem ich zdaniem szczegółowych wytycznych zawartych w wydanym w tej sprawie wyroku. Podkreślili, że inwestorzy byli w pełni świadomi, że zgoda na podział działki nie regulowała kwestii podejmowania na wydzielonych działkach samodzielnych decyzji inwestycyjnych. Podali nadto, że orzeczeniem sądu cywilnego doszło do zniesienia współwłasności nieruchomości w innych granicach, niż wynikały one z decyzji podziałowej ( Burmistrza T. z [...] r.). Wojewoda [...] odwołania tego nie uwzględnił i zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia w szczególności stwierdził, że w wydanym w tej sprawie wyroku z dnia [...] r. WSA w Gliwicach nie kazał przy ponownym rozpatrzeniu sprawy zbadać czy kwestionowane pozwolenie na budowę zostało wydane w wyniku przestępstwa lub w oparciu o fałszywe dowody lecz z punktu widzenia ziszczenia się przesłanki wznowieniowej określonej w art. 145 § 1 pkt 5 kpa tj. czy nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub dowody, które istniały w dniu wydania pozwolenia na budowę a nie były organowi znane. Zdaniem Wojewody zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do ustalenia, że pomiędzy współwłaścicielami budynku i współużytkownikami wieczystymi nieruchomości tj. małżonkami S. i małżonkami M. doszło do zawarcia umowy quoad usum, która przewidywałaby prawo do dysponowania terenem na cele budowlane. W konsekwencji należało przyjąć, że złożone przez małżonków S. przed uzyskaniem pozwolenia na budowę oświadczenie o dysponowaniu działką nr [...] przy ul. [...] w T. nie polegało na prawdzie. Zdaniem organu inwestorzy biorąc pod uwagę całokształt okoliczności sprawy składając to oświadczenie pozostawali w błędnym ale i usprawiedliwionym przekonaniu, że sporna działka stanowi ich wyłączną własność. Działali zatem w dobrej wierze i dlatego też nie można im zarzucić, ze sporne pozwolenie na budowę uzyskali w wyniku przestępstwa lub świadomego wprowadzenia w błąd organów administracji publicznej. Z tego też powodu zdaniem Wojewody nie jest zasadny podniesiony w odwołaniu zarzut, że sprawa powinna być rozpatrzona w oparciu o przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 kpa. Dalej organ odwoławczy stwierdził, że w postępowaniu w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę w celu jego uproszczenia i odformalizowania przyjmowane jest od inwestora pod rygorem odpowiedzialności karnej oświadczenie, że dysponuje on nieruchomością na cele budowlane. Oświadczenie takie organ budowlany powinien przyjąć pod warunkiem, że z akt sprawy nie wynikają dowody przeciwne. Takimi przeciwnymi dowodami Starosta T. wydający pozwolenie na budowę z dnia [...] r. nie dysponował. Za przyjęciem przez ten organ prawdziwości tego oświadczenia przemawiał nadto fakt, że małżonkowie M. jako współwłaściciele budynku i współużytkownicy wieczyści działki nr [...] brali udział w postępowaniu zakończonym kwestionowanym pozwoleniem i żadnych zastrzeżeń co do zamierzenia inwestycyjnego małżonków S. nie zgłosili. Nie wnieśli również od tego pozwolenia odwołania. W konsekwencji Wojewoda podtrzymał ustalenia organu pierwszej instancji co do spełnienia się przesłanki wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 kpa i co do podstaw wydania orzeczenia opartego na treści art. 151 § 2 kpa w zw. z art. 146 § 1 kpa. W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję Wojewody [...] T. i m. małżonkowie M. zakwestionowali jej legalność w części dotyczącej" odmowy wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 kpa", jako naruszających ich "prawa obywatelskie". W uzasadnieniu skargi podnieśli, że złożone przez inwestorów w sprawie o pozwolenie na budowę oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane było oświadczeniem fałszywym gdyż nie było zgodne z prawdą, a nadto zostało złożone w złej wierze. Ich zdaniem do oparcia pozwolenia na budowę na fałszywym dowodzie przyczynił się też organ orzekający, który nie zbadał prawdziwości złożonego przez inwestorów oświadczenia chociażby przez zażądanie wypisu z księgi wieczystej. Nadto podnieśli, że wydanie opartego na fałszywym oświadczeniu pozwolenia na budowę doprowadziło do kosztownego procesu cywilnego w wyniku którego dokonano nowego podziału geodezyjnego nieruchomości z wydzieleniem części wspólnej co pociąga za sobą konieczność dokonywania nowych ustaleń w zakresie zarządzania tą częścią. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie powołując zapadłe w postępowaniu wznowieniowym orzeczenia organów oraz wyroki sądu. Na rozprawie sądowej w dniu 29 sierpnia 2011 r. skarżący oświadczyli, że istniała między nimi i małżonkami S. pisemna umowa podziału nieruchomości do użytkowania z której jednak nie wynika aby strony zezwalały na prowadzenie na poszczególnych działkach inwestycji budowlanych. Jednocześnie oświadczyli, że gdyby małżonkowie S. nie przekroczyli przy realizacji spornej inwestycji granic działki, która została im przyznana zgodnie z podziałem do użytkowania, to inwestycji tej by nie kwestionowali. Na rozprawie tej pełnomocnik małżonków S. oświadczył zaś, że w ogóle nie zachodziła przesłanka wznowieniowa gdyż istniała pomiędzy stronami ustna umowa upoważniająca każdą z nich do prowadzenia inwestycji na przydzielonych im zgodnie z tą umową działkach. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem brak jest zdaniem Sądu podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem obowiązującego prawa, które to naruszenie dawałoby podstawę do jej wzruszenia na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 152, poz. 1280 ze zm., zwanej dalej ustawą p.p.s.a.). Należy podkreślić, że decyzja ta oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty T. z dnia [...] r. zostały wydane po ponownym rozpatrzeniu sprawy w wyniku prawomocnego wyroku tutejszego Sądu z dnia 2 grudnia 2009 r. sygn. akt II SA/GL 667/09. Zgodnie z art. 153 ustawy p.p.s.a. wyrażona w tym wyroku ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania były wiążące dla organów przy ponownym rozpoznawaniu sprawy. Wiąże również Sąd przy rozpoznawaniu niniejszej skargi. Z wyroku tego wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy powinny ustalić i rozważyć czy zaistniała podstawa wznowienia określona w art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Wbrew stanowisku skarżącej z wyroku tego nie wynika ab y sprawa miała być rozpoznawana co do przyczyn wznowienia z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 kpa. W wyroku tym Sąd jedynie stwierdził, że podważenie prawdziwości oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane nie wymaga stwierdzenia przez sąd karny lub przez inny organ faktu popełnienia przestępstwa. O prawdziwości takiego oświadczenia decyduje nowiem obiektywny stan prawny pozwalający na stwierdzenie czy prawo takie w rozumieniu art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego rzeczywiście inwestorowi przysługuje. W tym względzie jest bez znaczenia nieświadomość prawna, czy dobra wiara składającego oświadczenie. Z wyrażonym w tym wyroku, a wiążącym organy orzekające i Sąd stanowiskiem, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy ustaleń i rozważań wymaga podstawa wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 kpa koresponduje z treścią postanowienia Starosty T. z dnia [...] r. o wznowieniu z urzędu postępowania zakończonego ostateczną decyzją tego Starosty z dnia [...] r. Wynika z tego postanowienia, że postępowanie zostało wznowione w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z wyrażoną w poprzednim wyroku oceną prawną i co do zasady z zawartymi w tym wyroku wskazaniami co do dalszego postępowania. W zaskarżonej decyzji znalazło się bowiem ustalenie, że w dacie wydania objętego postępowaniem wznowieniowym pozwolenia na budowę organ architektoniczno-budowlany nie dysponował żadnymi dowodami podważającymi wiarygodność złożonych przez małżonków S. oświadczeń co do prawa dysponowania na cele budowlane działką nr [...]. Jakkolwiek z akt administracyjnych niniejszej sprawy nie wynika aby ustalenie to zostało dokonane w oparciu o akta administracyjne sprawy w której pozwolenie na budowę zostało wydane, to ustalenie to jest zgodne z prawdą co Sąd stwierdził przez dopuszczenie w postępowaniu sądowym dowodu z tych akt ( akt sprawy w przedmiocie pozwolenia na budowę), których treść była stronom znana. Z akt tych wynika, że skarżący małżonkowie M. brali udział w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę i tym samym znali treść zamierzenia inwestycyjnego małżonków S. Na karcie 32 odwrót tych akt znajduje się m.in. osobista adnotacja skarżącego, że zapoznał się z projektem. Zasadnie zaakcentowano zatem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że również takie zachowanie skarżących w tamtym postępowaniu nie dawało podstaw do powzięcia przez organ architektoniczno – budowlany wątpliwości co do prawdziwości dołączonych do wniosku o pozwolenie na budowę oświadczeń co do prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Dalej zgodnie z wytycznymi zawartymi w poprzednim wyroku organy orzekające ustaliły, że w 2000 r. doszło do zawarcia pomiędzy skarżącymi i małżonkami S. ustnej umowy o podziale nieruchomości do użytkowania ale nie przewidywała ona uprawnień do zabudowy przydzielonych im działek. Zdaniem Sądu ustalenie to w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego budzi wątpliwości również gdy chodzi o jego uzasadnienie w odniesieniu do zgromadzonych w sprawie dowodów. W szczególności trudno dopatrzeć się jego źródła w treści protokołu rozprawy administracyjnej z dnia 6 maja 2010 r., na który powołują się organy obu instancji. Dla wykazania treści zawartej w tym względzie przez strony umowy skarżący powoływali się na istniejącą niby umowę na piśmie. Na żądanie Sądu umowy takiej jednak nie przedłożyli. Przedłożyli jedynie wspólny wniosek z dnia 2 czerwca 2000 r. (k. 62 akt sąd.) o wydanie opinii co do możliwości dokonania podziału nieruchomości. Nie stanowi on jednak z całą pewnością umowy quoad usum . Gdyby jednak wziąć pod uwagę treść tego wniosku oraz złożone na rozprawie sądowej ( k. 56 akt sądowych ) oświadczenie skarżących, że nie kwestionowaliby prawa zabudowy działki przez małżonków S. gdyby ci przy realizacji inwestycji nie przekroczyli granic działki, to istniały raczej powody do przyjęcia, że według ustnego podziału do użytkowania małżonkowie S. mieli zgodę skarżących na dysponowanie działką na cele budowlane. Ustalenie takie dawałoby zaś podstawę do przyjęcia, że w sprawie nie zachodzi w ogóle przesłanka wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Takie stanowisko skutkowałoby jednak wydaniem przez Sąd orzeczenia na niekorzyść skarżących co w świetle treści art. 134 § 2 ustawy p.p.s.a. jest niedopuszczalne. W konsekwencji należało przyjąć, że organy orzekające prawidłowo ustaliły w świetle treści poprzedniego wyroku, że w sprawie wystąpiła przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 5 kpa polegająca na ujawnieniu już po wydaniu pozwolenia na budowę faktu, że pozwolenie to zostało oparte na oświadczeniach małżonków S. co do prawa dysponowania działką na cele budowlane, które nie było obiektywnie prawdziwe. Okoliczność ta nie była przy tym znana organowi wydającemu pozwolenie na budowę i była istotna w tamtej sprawie. Gdyby jednocześnie nie budzi wątpliwości i zostało stwierdzone oraz przesądzone już poprzednim wyrokiem, że od doręczenia przedmiotowego pozwolenia na budowę upłynęło pięć lat, to wydanie orzeczenia o stwierdzeniu wydania tego pozwolenia z naruszeniem prawa z jednoczesnym wskazaniem okoliczności z powodu której organ spornego pozwolenia nie uchybił odpowiada treści art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 1, art. 149 § 2 i art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Oznacza to, że pomimo częściowo niedostatecznego uzasadnienia zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Wobec powyższego skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło