II SA/Gl 239/04

WyrokWSA w Gliwicach2005-08-11

Skład orzekający: Łucja Franiczek, Elżbieta Kaznowska, Włodzimierz Kubik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy odrzucająca zarzut dotyczący miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, podjęta w oparciu o przepisy dotychczasowe (ustawę o zagospodarowaniu przestrzennym) w sytuacji, gdy nie wszystkie podmioty, których interes prawny mógł być naruszony, zostały prawidłowo zawiadomione o wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu, jest zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Zaskarżona uchwała rady gminy jest nieważna, ponieważ została podjęta z naruszeniem prawa. W sytuacji, gdy postępowanie planistyczne rozpoczęto przed wejściem w życie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a nie zostało ono zakończone, stosuje się przepisy dotychczasowe. Kluczowym wymogiem dla zastosowania tych przepisów jest prawidłowe zawiadomienie wszystkich podmiotów, których interes prawny mógł być naruszony ustaleniami planu, o terminie wyłożenia projektu do publicznego wglądu. W niniejszej sprawie wymóg ten nie został spełniony, co skutkuje nieważnością uchwały.
Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na uchwałę Rady Miejskiej w G. odrzucającą ich zarzut dotyczący projektu zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zarzut dotyczył planowanej szerokości ulicy, która miała objąć część ich działki. Organ planistyczny nie uwzględnił zarzutu, argumentując zgodność projektu z przepisami o drogach publicznych. Rada Miejska odrzuciła zarzut, powołując się na przepisy ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym oraz ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Skarżący domagali się uchylenia uchwały, zarzucając dysponowanie ich własnością w sposób nieuzasadniony i nieprzemyślane decyzje urzędu.
Rozstrzygnięcie
1. Stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały i orzeka, że nie podlega ona wykonaniu w całości. 2. Zasądza od Gminy G. na rzecz skarżących solidarnie kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia NSA Łucja Franiczek Sędziowie WSA Elżbieta Kaznowska Włodzimierz Kubik /spr./ Protokolant sekr. sąd. Elwira Massel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2005 r. sprawy ze skargi T.R. i M.R. na uchwałę Rady Miejskiej w G. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały i orzeka, że nie podlega ona wykonaniu w całości, 2. zasądza od Gminy G. na rzecz skarżących solidarnie kwotę [...] zł /[...] zł/ tytułem zwrotu kosztów postępowania. SJ/ Uchwałą Rady Miejskiej w G. z dnia [...] nr [...] przystąpiono do sporządzenia zmiany miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta G. dla dzielnicy O. Projekt zmiany planu miejscowego wyłożony został do publicznego wglądu w dniach od [...] do [...]. Skarżących M. i T.R. będących współwłaścicielami zabudowanej działki nr [...] zawiadomiono o terminie i miejscu wyłożenia projektu planu w dniu [...]. Pismem z dnia [...] (wpłynęło do urzędu [...]) wnieśli oni zarzut do wyłożonego projektu w którym zakwestionowali określoną w projekcie planu szerokość ul. T. (oznaczonej jako [...]) domagając się zmiany jej klasy oraz przesunięcia jej przebiegu poza ich działkę. W uzasadnieniu zarzutu skarżący wskazali, że część ich działki znalazła się w pasie drogowym co "spowoduje całkowitą utratę funkcji użytkowej znacznej części ich nieruchomości". Zwrócili uwagę, że na rysunku projektu planu nie został naniesiony ich budynek. Wskazali, że udzielono im pozwolenia na budowę budynku wraz z szambem oraz bramy wjazdowej, przy czym dom jest usytuowany 6 m od krawędzi drogi, t. j. w minimalnej odległości, o jakiej jest mowa w art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2004 r. nr 204, poz.2086 ze zm.). Prezydent Miasta G. zarządzeniem z dnia [...] postanowił nie uwzględnić zarzutu wniesionego przez M. i T.R. W uzasadnieniu zarządzenia podał on, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne (Dz. U. nr 43, poz. 430) droga lokalna jaką jest zgodnie z obowiązującym planem ul. T. powinna mieć 12 m minimalnej szerokości w liniach rozgraniczających. Projekt zmiany planu, mimo iż jest bardziej szczegółowy niż obowiązujący dotychczas nie wprowadził, więc w tej kwestii istotnych zmian. W szczególności nie zmienił klasy drogi i jej linii rozgraniczających. Z uwagi na miejsce ul. T. w układzie komunikacyjnym, jej usytuowanie, długość, wielkość obsługiwanego, nie mogła też zostać obniżona klasa tej drogi. Wreszcie przyjęto w projekcie, iż na zabudowanym odcinku będzie ona miała dotychczasową szerokość, czyli 12 m w liniach rozgraniczających. Rada Miejska w G. uchwałą z dnia [...] nr [...] odrzuciła zarzut skarżących. O terminie sesji Rady na której był rozpatrywany zarzut skarżący zostali powiadomieni w dniu [...], a uchwałę wraz z uzasadnieniem doręczono im w dniu [...]. W podstawie prawnej zaskarżonej uchwały wskazano art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 24 ust 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. nr 15, poz. 139 ze zm.) w związku z art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 80, poz. 717). W uzasadnieniu uchwały Rada powtórzyła całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zarządzenia Prezydenta Miasta o nieuwzględnieniu zarzutu. Dodatkowo wskazała, że ustalenia projektu zmiany planu zostały podjęte w granicach uprawnień planistycznych gminy określonych w art. 4 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, a ponadto poinformowała o treści art. 36 tej ustawy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach M. i T. R. wnieśli o uchylenie zaskarżonej uchwały zarzucając jej "dysponowanie cudzą własnością w sposób absolutnie nieuzasadniony" oraz nieuwzględnienie argumentów zawartych w zarzutach, co miało wpływ na treść zaskarżonej uchwały. W uzasadnieniu skargi wskazali, że "zezwolenie na ogrodzenie posesji" od strony drogi otrzymali w [...] r., a na budowę szamba, które w ich opinii będzie musiało zostać zlikwidowane w związku z poszerzeniem drogi, półtora roku wcześniej. Powyższe prowadzi zaś do wniosku, że działalność Urzędu Miejskiego w zakresie urbanistyki jest ciągiem nieprzemyślanych, przypadkowych i nieodpowiedzialnych decyzji. W odpowiedzi na skargę Rada Miejska G. wniosła o jej oddalenie. W uzasadnieniu odpowiedzi podniesione zostało (poza powtórzeniem argumentów przytoczonych w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały oraz zarządzenia Prezydenta Miasta o nieuwzględnieniu zarzutu), że ustalona w projekcie planu linia rozgraniczająca ul. T. wyznacza jedynie nieprzekraczalną przyszłościową linię zabudowy, natomiast nie jest to równoznaczne z rozbudową drogi i nie skutkuje bezpośrednio koniecznością rozebrania istniejących ogrodzeń i przenoszenia ich w inne miejsce. Wreszcie Rada podniosła, że nie miała ona obowiązku uwzględnienia wniesionego zarzutu naruszenia interesu prawnego skarżących ustaleniami projektu planu, bowiem naruszenie to nie było związane z jednoczesnym naruszeniem porządku prawnego, gdyż gmina działała w zgodzie z obowiązującym prawem w granicach - przysługującego jej władztwa planistycznego. Działała więc w granicach przysługującego jej uznania, którego nie nadużyła. Na rozprawie skarżący T.R. złożył dodatkowe pismo podpisane przez obojga skarżących, w którym szczegółowo odnieśli się oni do odpowiedzi na skargę . Do pisma dołączono szereg załączników, w tym kopię mapy zasadniczej z naniesionymi liniami rozgraniczającymi teren inwestycji na działce nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, aczkolwiek nie powodów podniesionych przez skarżących. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie będąc związany, stosownie do brzmienia art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. ) – dalej Poppsa - zarzutami i wnioskami skargi uznał, że zaskarżona uchwała została podjęta z naruszeniem prawa, co skutkuje jej nieważnością. Uchwałę odrzucającą zarzut skarżących podjęto w oparciu o art. 24 ust. 1 i 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 85 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W świetle tego ostatniego przepisu do miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego (...), w stosunku do których podjęto uchwałę o przystąpieniu do sporządzenia lub zmiany planu oraz zawiadomiono o terminie wyłożenia tych planów do publicznego wglądu, ale postępowanie nie zostało zakończone przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Wskazany w zacytowanym przepisie wymóg zawiadomienia o terminie wyłożenia planu do publicznego wglądu należy zdaniem Sądu odnieść do art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy o zagospodarowaniu, zgodnie z którym o terminie wyłożenia planu do publicznego wglądu należy zawiadomić podmioty wymienione w tym przepisie, a to : właścicieli lub władających nieruchomościami, których interes prawny może być naruszony ustaleniami planu, właścicieli nieruchomości, od których może być pobrana opłata z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oraz osoby, których wnioski nie zostały uwzględnione w projekcie planu. Powyższe oznacza, że dla zastosowania art. 85 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, czyli kontynuowania procesu planistycznego według poprzednio obowiązującej ustawy, wymagane było pisemne zawiadomienie przed dniem [...] wszystkich podmiotów wymienionych w art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Wymogu tego nie mogło zastąpić, wobec kategorycznego brzmienia przywołanego przepisu ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zawiadomienie tylko niektórych podmiotów, czy też ogłoszenie o terminie i miejscu wyłożenia projektu planu wraz z prognozą (por. w twej kwestii: Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz. Red. Z. Niewiadomski, wyd. II, Warszawa 2005 r. s. 575 oraz T. Bąkowski, Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz. Kraków 2004 r. s. 218) Z akt kontrolowanego postępowania planistycznego wynika tymczasem, że wielu osobom, którym wysłano zawiadomienie o terminie wyłożenia projektu zmiany planu, zawiadomienia tego nie doręczono przed dniem [...]. Z adnotacji umieszczonych na pocztowych dowodach doręczeń wynika w szczególności, że w kilkanaście takich zawiadomień zostało odebranych po dniu [...] (m.in. przez A. i B. A., E. i B.M., B.K., J.D., Spółdzielnię A, T.P., A. i S.S., M.K., M.M., W.O. i in.). Kilku osobom zostały one doręczone w trybie art. 44 k.p.a., przy czym okres siedmiu dni o jakim była mowa w tym przepisie (w jego ówczesnym brzmieniu) upływał po dniu [...] (m.in. dotyczy to B.K. Z.D., czy A.S.). Ponad dwustu osobom zaś zawiadomień takich nie doręczono (z różnych powodów), bądź w przesłanej do sądu dokumentacji brak dowodów ich doręczeń. W świetle powyższych ustaleń nie ulega wątpliwości, że zaskarżona uchwała nie mogła być podjęta w trybie art. 24 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 85 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W tym stanie rzeczy na mocy art. 147 § 1 Poppsa w związku z art. 27 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym należało stwierdzić jej nieważność. Dodatkowo wskazać należy, że w opinii Sądu ten ostatnio wymieniony przepis stanowi lex specialis w stosunku do unormowania zawartego w art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 ze zm.). W przedmiocie wykonalności uchwały orzeczono na podstawie art. 152 Poppsa, zaś o kosztach postępowania Sąd orzekł po myśli art. 200 i 202 § 2 Poppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło