II SA/Gl 24/15

PostanowienieWSA w Gliwicach2015-04-20

Skład orzekający: sędzia NSA Bonifacy Bronkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy stronie przysługuje prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sytuacji, gdy skarga o wznowienie postępowania jest oczywiście bezzasadna z powodu upływu ustawowego terminu do jej wniesienia?
Ratio decidendi
Prawo pomocy nie przysługuje stronie w przypadku oczywistej bezzasadności skargi, co obejmuje również sytuacje procesowe, takie jak upływ terminu do jej wniesienia. Skoro skarga o wznowienie postępowania została wniesiona po upływie pięcioletniego terminu określonego w art. 278 P.p.s.a. i nie zachodzą wyjątki od tej zasady, jest ona oczywiście bezzasadna, co obliguje sąd do odmowy przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżąca M.S. wniosła skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem WSA w Gliwicach z 2005 r. W późniejszym piśmie wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy, oceniając jednocześnie dopuszczalność skargi o wznowienie postępowania.
Rozstrzygnięcie
Odmówić przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Bonifacy Bronkowski po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.S. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 czerwca 2005 r., sygn. akt II SA/Ka 2122/03 w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. W dniu 5 stycznia 2015 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) M. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 czerwca 2005 r., sygn. akt II SA/Ka 2122/03 oddalającym jej skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Z kolei w piśmie z dnia 14 lutego 2015 r. wystąpiła z wnioskiem o przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Na wezwanie Sądu wniosek ten złożyła na urzędowym formularzu PPF. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwanej dalej P.p.s.a.) umożliwia stronie przyznanie prawa pomocy. Przyznanie następuje na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie z treścią art. 245 P.p.s.a. prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (prawo pomocy w zakresie całkowitym), bądź też zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, bądź też od opłat sądowych i wydatków albo obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (prawo pomocy w zakresie częściowym). Treść żądania strony wskazuje, że domaga się prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy wiąże się jednak ściśle z dopuszczalnością złożenia skargi, albowiem zgodnie z art. 247 P.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi. O oczywistej bezzasadności skargi można mówić wtedy, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi więc o sytuację, w której obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego (por. J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz Warszawa 2004, str. 321, wyrok NSA z dnia 7 stycznia 2003 r. sygn. akt 745/02). Podkreślenia wymaga, iż prawo pomocy nie przysługuje przede wszystkim w razie oczywistej bezzasadności skargi z przyczyn procesowych, np. nie ulega wątpliwości, że upłynął termin do jej wniesienia, czy też strona nie wyczerpała toku instancji (zob. postanowienie NSA z 28 stycznia 2009 r., sygn. akt I OZ 35/09), stanowiących podstawę do odrzucenia skargi, która to sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. W myśl powyższego wywodu skargę w rozpatrywanej sprawie należy uznać za bezzasadną i to w sposób oczywisty, co obliguje sąd do odmowy uwzględnienia wniosku o przyznanie stronie prawa pomocy bez względu na zakres żądania. Artykuł 278 P.p.s.a. zakreśla nieprzekraczalny termin do złożenia skargi o wznowienie postępowania. Z jego treści wynika bowiem, że nie można żądać wznowienia, jeżeli od uprawomocnienia się orzeczenia upłynęło pięć lat. Wyjątkiem od tej generalnej zasady jest pozbawienie strony możności działania oraz brak należytej reprezentacji strony. W sprawie będącej przedmiotem niniejszego rozstrzygnięcia nie ulega wątpliwości, że skarżąca nie może się już domagać wznowienia postępowania zakończonego w 2005 r. Niezaprzeczalnie pięcioletni termin z art. 278 P.p.s.a. już dawno minął. Zauważyć przy tym należy, że podstawą skargi nie są wskazane wcześniej okoliczności szczególne, wyłączające rygor zachowania terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. Z tego też powodu skarga w sprawie, w której M. S. domaga się przyznania prawa pomocy, została odrzucona nieprawomocnym postanowieniem Sądu z dnia 20 kwietnia 2015 r. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 247 P.p.s.a., orzeczono, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło