II SA/Gl 242/16

WyrokWSA w Gliwicach2016-10-13

Skład orzekający: Grzegorz Dobrowolski, Piotr Broda, Maria Taniewska-Banacka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, wydana na podstawie niezgłoszenia się na egzamin kontrolny, może utrzymać się w obrocie prawnym, jeśli decyzja kierująca na ten egzamin została wcześniej uchylona przez sąd administracyjny?
Ratio decidendi
Decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, oparta na niezgłoszeniu się na egzamin kontrolny, nie może utrzymać się w obrocie prawnym, jeśli decyzja kierująca na ten egzamin została uchylona przez sąd administracyjny z powodu uchybień proceduralnych. W takiej sytuacji decyzja o cofnięciu uprawnień jest co najmniej przedwczesna, a sprawa powinna zostać rozważona ponownie po prawomocnym zakończeniu postępowania dotyczącego skierowania na egzamin.
Stan faktyczny
Skarżący został skierowany na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy. Po utrzymaniu tej decyzji w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, skarżący wniósł skargę do WSA, która została uwzględniona, a decyzje kierujące na egzamin zostały uchylone. W międzyczasie, z powodu niezgłoszenia się na egzamin, wydano decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, która również została utrzymana w mocy przez SKO. Skarżący wniósł kolejną skargę do WSA, zarzucając m.in. naruszenie przepisów i błąd w ustaleniach faktycznych. WSA uchylił zaskarżoną decyzję o cofnięciu uprawnień, uznając ją za przedwczesną w związku z wcześniejszym uchyleniem decyzji kierującej na egzamin.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta C. Zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. na rzecz skarżącego kwotę 680 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2016 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uprawnień do kierowania pojazdami 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r. nr [...] zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. na rzecz skarżącego kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z [...] r. Prezydent Miasta C. skierował J. P. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w zakresie prawa jazdy kategorii A, B w formie egzaminu państwowego, wyznaczając termin na złożenie powyższego egzaminu do dnia [...] r. Po rozpoznaniu wniesionego przez J. P. odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z [...] r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do tutejszego Sądu. Wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2016 r. sygn. akt II SA/Gl 23/16 Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W międzyczasie z uwagi na niepoddanie się przez stronę kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji w wyznaczonym terminie, Prezydent Miasta C., działając na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. d) ustawy o kierujących pojazdami z 5 stycznia 2011 (t.j.: Dz. U. 2015, poz. 155 z późn. zm.), decyzją z [...] r. nr [...] orzekł o cofnięciu J. P. uprawnień do kierowania pojazdami kategorii A oraz B. Powyższa decyzja, po rozpoznaniu wniesionego odwołania podnoszącego błąd w ustaleniach faktycznych, przedwczesność decyzji, niezgromadzenie należytego materiału dowodowego i uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań została decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r., nr [...] utrzymana w mocy. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, iż w myśl art. 103 ust.1 pkt lit. d ustawy o kierujących pojazdami starosta zobligowany jest do wydania decyzji cofającej uprawnienia w sytuacji kiedy strona nie zgłosiła się we wskazanym terminie na egzamin państwowy. Kluczową zatem kwestią w przedmiotowej sprawie, jest określenie terminu wykonalności skierowania na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikację kierowcy. Przepisy ww. ustawy nie zawierają odmiennych unormowań ustawowych i nie przewidują możliwości odmiennego uregulowania przez organ kwestii wykonalności skierowania na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikację kierowcy. Przyjąć zatem należy, iż decyzja ta podlega wykonaniu z dniem, w którym stanie się ostateczna. Adresat takiej decyzji zobowiązany jest do niezwłocznego wykonania tego ostatecznego rozstrzygnięcia, a tym samym niezwłocznego poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. Skoro zatem w sprawie wynika, że odwołujący się w wymaganym trybie został skierowany na kontrolne sprawdzenie jego kwalifikacji i w wskazanym terminie nie dopełnił tego obowiązku, to nie może budzić wątpliwości, zdaniem Kolegium, że przesłanki przewidziane w art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. d) ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, zostały spełnione. Pismem z dnia 24 lutego 2016 r. J. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na ww. decyzję Kolegium domagając się jej uchylenia i orzeczenia o istocie sprawy, ewentualnie o uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił: - naruszenie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. d) ustawy o kierujących pojazdami poprzez bezpodstawne uznanie, iż w przedmiotowej sprawie zasadnym jest cofnięcie w stosunku do skarżącego uprawnienia kategorii A, B, podczas gdy brak było podstaw do skierowania skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, a postępowanie nadal pozostaje w toku bowiem została złożona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, a także pomimo iż Sąd Rejonowy w C. XI Wydział Kamy sygn. akt [...], orzekł o zwrocie na rzecz J. P. zatrzymanego prawa jazdy, - błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, iż należy wydać przedmiotową decyzję podczas gdy jest to decyzja przedwczesna, a materiał dowodowy nie został zgromadzony w wystarczającym stopniu, - naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jak również poprzez nierozważenie zebranego w sprawie materiału dowodowego, - naruszenie art. 10 k.p.a. poprzez brak umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty, które zawarł był w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 22 czerwca 2016 r. tut. Sąd zawiesił prowadzone postępowanie sądowe. Zdaniem Sądu prawidłowość skierowania skarżącego na egzamin kontrolny stanowi bowiem kwestię wstępną, od której zależy wynik sprawy w przedmiocie cofnięcia uprawnień z uwagi na niezgłoszenie się skarżącego na ww. egzamin. W tej dacie wyrok z dnia 29 kwietnia 2016 r. sygn. akt II SA/Gl 23/16, uchylający rozstrzygnięcia organów w przedmiocie skierowania na egzamin, nie był bowiem jeszcze prawomocny. Postępowanie zostało następnie podjęte albowiem ww. wyrok sygn. akt II SA/Gl 23/16 uzyskał przymiot prawomocności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. 2014, poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. 2016, poz. 718 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że jest ona, aczkolwiek z innej przyczyny niż podniesiona w skardze, dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie. Wskazać w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. d) ustawy o kierujących pojazdami Starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku m.in. stwierdzenia niezgłoszenia się we wskazanym terminie na egzamin państwowy, który miał być przeprowadzony w trybie art. 49 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 lit. b) tejże ustawy. Decyzja ta ma charakter decyzji związanej, co oznacza że organ administracyjny nie działa w ramach uznania administracyjnego. Przy stwierdzeniu okoliczności, o których mowa powyżej, organ administracyjny zobowiązany jest bowiem do cofnięcia uprawnień osobie, która pomimo skierowania nie zgłosiła się na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, a tym samym stwarzać może zagrożenie zarówno dla siebie jak i innych uczestników ruchu drogowego. Bezspornym w sprawie jest, iż J. P. nie poddał się egzaminowi, na który został skierowany mocą ostatecznej decyzji. Tym samym Starosta [...] formalnie uprawniony był i jednocześnie zobowiązany do wydania decyzji w przedmiocie cofnięcia uprawnień. Jednakowoż J. P. po utrzymaniu w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzji kierującej go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji wniósł do tut. Sądu skargę. Wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2016 r. sygn. akt II SA/Gl 23/16 Sąd uchylił obie wydane w kwestii skierowania na egzamin decyzje (zarówno kierującą na egzamin decyzje pierwszoinstancyjną, jak i utrzymującą ją w mocy decyzję Kolegium) wskazując w uzasadnieniu powstałe w trakcie postępowania administracyjnego uchybienia. Sąd zalecił by w ponownym rozpoznaniu sprawy organ przeprowadził rzetelne postępowanie dowodowe z poszanowaniem praw skarżącego, należycie uzasadniając swoje rozstrzygnięcie oraz zapewniając, by odpowiadało ono prawu materialnemu. W konsekwencji także decyzja zaskarżona w niniejszej sprawie oraz poprzedzająca ją decyzja pierwszoinstancyjną muszą zostać wyeliminowane z obrotu prawnego. Podstawą faktyczną do ich wydania było bowiem niezgłoszenie się na egzamin (kontrolne sprawdzenie kwalifikacji), na który skarżący został skierowany. Skoro zatem postępowanie w przedmiocie skierowania na egzamin przeprowadzone musi zostać ponownie, a jego przyszły wynik jest nieznany, niewiadomym jest też czy w razie ewentualnego ponownego skierowania skarżącego na sprawdzenie kwalifikacji na egzamin ten skarżący się zgłosi i jaki będzie jego wynik, to w konsekwencji decyzje w przedmiocie cofnięcia uprawnień, jako co najmniej przedwczesne, nie mogą ostać się w obrocie prawnym. Sprawa, której przedmiotem jest cofnięcie uprawnień winna bowiem być rozważona ponownie, zależnie od wyniku postępowania w przedmiocie skierowania na egzamin i zachowania skarżącego w przypadku ewentualnego ponownego skierowania. W świetle przedstawionych wyżej wywodów należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. orzec jak w sentencji. O kosztach postępowania obejmujących wpis od skargi w kwocie 200,00 zł i wynagrodzenie pełnomocnika – 480,00 zł orzeczono na wniosek strony skarżącej na podstawie art. 200, 205 i 209 p.p.s.a. a także § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. 2015, poz. 1804).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło