II SA/Gl 245/18
WyrokWSA w Gliwicach2018-05-23
Skład orzekający: Andrzej Matan, Bonifacy Bronkowski, Łucja Franiczek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która jest niezgodna z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, podlega stwierdzeniu nieważności w całości lub w części?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która narusza ustalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, podlega stwierdzeniu nieważności w całości lub w części na podstawie art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Niezgodność planu miejscowego ze studium stanowi naruszenie zasad sporządzania planu, co obliguje sąd administracyjny do wyeliminowania wadliwego aktu prawa miejscowego, niezależnie od upływu czasu od daty jego podjęcia.Stan faktyczny
Właściciele nieruchomości wezwali Radę Miasta Piekary Śląskie do usunięcia naruszenia prawa, zarzucając niezgodność miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Po bezskutecznym wezwaniu, wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, domagając się stwierdzenia nieważności uchwały. Gmina wniosła o oddalenie skargi, argumentując, że skarżący wykraczają poza zakres wezwania.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w zakresie dotyczącym terenu położonego w Piekarach Śląskich objętego jednostką strukturalną planu o symbolu B19R, stanowiącego działkę nr [...], arkusz mapy nr 15-7.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędzia NSA Łucja Franiczek, Protokolant specjalista Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2018 r. sprawy ze skargi B.S. i W.S. na uchwałę Rady Miasta w Piekarach Śląskich z dnia 31 maja 2006 r. nr LIII/517/06 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w zakresie dotyczącym terenu położonego w Piekarach Śląskich objętego jednostką strukturalną planu o symbolu B19R , stanowiącego działkę nr [...], arkusz mapy nr 15-7.
Rada Miejska w Piekarach Śląskich podjęła w dniu 31 maja 2006 r. uchwałę nr LIII/517/06 "W sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta Piekary Śląskie w obszarze 1" (dalej: uchwała), stwierdzając jej zgodność z ustaleniami Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Piekary Śląskie, zatwierdzonego uchwałą Nr XXI11/178/2000 Rady Miasta w Piekarach Śląskich z dnia 28 września 2000 r.
Pismem z dnia 27 listopada 2017 r. W. S. oraz B. S., jako współwłaściciele nieruchomości położonej w Piekarach Śląskich, oznaczonej jako działka nr 1, arkusz mapy nr [...]-[...], zlokalizowanej przy ul. [...] w Piekarach Śląskich, dla której Sąd Rejonowy w T. prowadzi księgę wieczystą nr [...], wezwali Radę Miasta Piekary Śląskie do usunięcia naruszenia prawa, polegającego na tym, że postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyjętego w/w uchwałą nr LIII/517/06, dotyczące przeznaczenia terenu stanowiącego tę działkę, są niezgodne ze Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Piekary Śląskie przyjętego uchwałą nr XXIII/178/2000 z dnia 28 września 2000r.
Wzywający zarzucili, że wskazana uchwała narusza art. 20 ust. 1 zd. 1 w zw. z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2016 r., poz. 778 z późn. zm., zwanej dalej u.p.z.p.) poprzez uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego naruszającego ustalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, co zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. u.p.z.p. powoduje nieważność uchwały rady gminy w całości lub części.
Pismem z dnia [...] r. Przewodniczący Rady Miasta Piekary Śląskie odpowiedział na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, przedstawiając plan aktualizacji studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta Piekary Śląskie oraz miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Pismem z dnia 14 lutego 2018 r. W. i B. S. wnieśli skargę na powyższą uchwałę, zarzucając jej naruszenie art. 20 ust. 1 zd. 1 w zw. z art. 15 ust. 1 u.p.zs.p. poprzez uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego naruszającego ustalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, co zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym powoduje nieważność uchwały rady gminy w całości lub w części. Skarżący zażądali stwierdzenia nieważności tej uchwały na podstawie art. 20 p.p.s.a. oraz wnieśli o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Powołali się przy tym na wyroki WSA w Gliwicach wydane odnośnie tego samego terenu w analogicznym stanie faktycznym.
W odpowiedzi na skargę, reprezentowana przez radcę prawnego Gmina Piekary Śląskie, wniosła o jej oddalenie argumentując, iż w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa skarżący wskazywali na niezgodność uchwały planistycznej ze studium w zakresie dotyczącym działki nr 1, zaś obecnie, co wykracza poza przedmiot wezwania, żądają unieważnienia całego planu. Natomiast nie cała uchwała planistyczna jest niezgodne ze studium.
Rozpoznając skargę w tak sprecyzowanej treści Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga podlega merytorycznemu rozpoznaniu. Skarżący jako współwłaściciele działki nr 1, położonej w jednostce skarżonego planu o symbolu [...], są legitymowani do wniesienia skargi na uchwałę w przedmiocie planu miejscowego - w zakresie, jakim dotyczy przeznaczenia tej działki. Zgodnie z art. 14 ust. 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym plan taki jest aktem prawa miejscowego. Jego ustalenia są wiążące i obowiązujące na danym terenie, kształtując wraz z innymi przepisami sposób wykonywania prawa własności (art. 6 ust. 1 ustawy). Uchwała dotyczy zatem interesu prawnego skarżących w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2018 r. poz. 994, dalej: u.s.g.). Interes ten został przy tym niewątpliwie zaskarżoną uchwałą naruszony gdy zważy się, że zgodnie z jej treścią działka skarżących została objęta strefą planu oznaczoną symbolem RP - jako teren rolny bez prawa zabudowy ( 13 ust. 1 uchwały).
Spełnione zostały też przesłanki formalne skargi w postaci wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa, zaś skarga została wniesiona w ustawowym terminie 30 dni od doręczenia odpowiedzi na to wezwanie.
Dokonując oceny zgodności zaskarżonej uchwały w zaskarżonym zakresie z prawem należy stwierdzić, że fakt opublikowania uchwały przez Wojewodę Śląskiego w żadnej mierze nie przesądza o legalności aktu, a jedynie stanowi warunek jego wejścia w życie. Badanie zgodności uchwały z prawem następuje na podstawie stanu faktycznego i prawnego, obowiązującego w dacie jej podjęcia. Stąd też nieistotne jest, że w dniu 13 marca 2008 r. Rada Miasta w Piekarach Śląskich przystąpiła do zmiany studium, przyjętego uchwałą z dnia 28 września 2000 r.
Zapisy tego studium zachowały moc po wejściu w życie ustawy z dnia 27 marca 2003 r., co wynika z treści art. 87 ust. 1 tej ustawy. Ustalenia studium są zaś wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych (art. 9 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Obowiązkiem organu wykonawczego gminy jest wykonanie m.in. analizy dotyczącej m.in. stopnia zgodności przewidywanych rozwiązań planistycznych z ustaleniami studium przed podjęciem przez radę uchwały o przystąpieniu do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co wynika z treści art. 14 ust. 5 tej ustawy.
W konsekwencji, sporządzenie projektu panu miejscowego następuje m.in. zgodnie z postanowieniami studium (art. 15 ust. 1 tej ustawy), zaś stosownie do art. 20 ust. 1 zd. 1 u.p.zp., plan miejscowy uchwala rada gminy, po stwierdzeniu, ze nie narusza on ustaleń studium.
Z mocy art. 28 ust. 1 tej ustawy, naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, skutkuje nieważnością uchwały rady gminy w całości lub części. Kwestię zgodności zapisów planu co do przeznaczenia terenu z postanowieniami studium jako wiążącymi na etapie opracowania planu, należy przy tym niewątpliwie zaliczyć właśnie do zasad planistycznych.
Stąd też stwierdzenie przez sąd administracyjny tego faktu obliguje do wyeliminowania wadliwego aktu prawa miejscowego w drodze stwierdzenia jego nieważności w całości lub w części, niezależnie od upływu czasu od daty podjęcia uchwały (art. 94 ust. 1 u.s.g.).
W konsekwencji w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki do stwierdzenia nieważności uchwały w zaskarżonej części po upływie roku od jej podjęcia z powodu naruszenia art. 20 ust. 1 zd. 1 u.p.z.p. Dotyczy to treści uchwały odnoszącej się do terenu położonego w Piekarach Śląskich objętego jednostką strukturalną planu o symbolu [...], stanowiącego działkę skarżących nr 1, arkusz mapy [...]-[...], oznaczonego w planie jako tereny rolne bez prawa zabudowy rolniczej.
Jest poza sporem, iż w dacie podjęcia kwestionowanej uchwały teren ten objęty był postanowieniami studium, uchwalonego w 2000 r. w świetle którego był on przeznaczony pod tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej o symbolu MW. Taki stan rzeczy bez zmiany postanowień studium uniemożliwiał przeznaczenie w planie miejscowym działki skarżących pod tereny rolne bez prawa do zabudowy rolniczej. Stwierdzenie w treści zaskarżonej uchwały zgodności zapisów planu dla jednostki [...] z ustaleniami studium, przyjętego w 2000 r. jest więc obiektywnie nieprawdziwe z uwagi na diametralnie różne przeznaczenie terenu w obydwu aktach.
Zgodność planu miejscowego z zapisami studium musi zaś istnieć w dacie podjęcia uchwały.
Z tych też względów kwestionowana uchwała w zaskarżonym zakresie, obejmującym część działki skarżących nr 1, nie mogła się ostać i podlegała wyeliminowaniu z obrotu prawnego w drodze stwierdzenia jej nieważności w części na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., zwanej dalej ustawą p.p.s.a.). Zbieżne w tym względzie stanowisko odnośnie tej samej jednostki strukturalnej (symbol [...]) przedmiotowego planu tutejszy Sąd zajął przy tym już wcześniej m.in. w wyrokach z dnia 31 października 2014 r. sygn. akt II SA/GI 281/14; z dnia 15 kwietnia 2016 r. sygn. akt II SA/G11097/15 i z dnia 22 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Gl 18/17.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło