II SA/Gl 246/13
WyrokWSA w Gliwicach2013-09-04
Skład orzekający: Ewa Krawczyk, Elżbieta Kaznowska, Maria Taniewska-Banacka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zmiana sposobu użytkowania części budynku mieszkalnego na cele biurowe, bez uwzględnienia wymogów bezpieczeństwa pożarowego, pracy oraz zmiany obciążeń, stanowi podstawę do nakazania przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zmiana sposobu użytkowania części budynku mieszkalnego na cele biurowe, nawet jeśli nie prowadzi do zmian w zakresie bezpieczeństwa pożarowego czy obciążeń, zawsze stanowi zmianę w rozumieniu art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, ze względu na konieczność spełnienia wymogów bezpieczeństwa i higieny pracy, które nie dotyczą funkcji mieszkalnej. Ponadto, w przypadku niewykonania nakazu wstrzymania użytkowania lub nieprzedłożenia wymaganych dokumentów, organ jest zobligowany do nakazania przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania na podstawie art. 71a ust. 4 Prawa budowlanego.Stan faktyczny
Właściciele budynku mieszkalnego zmienili sposób jego użytkowania, wykorzystując część pomieszczeń na cele biurowe, co zostało stwierdzone podczas kontroli. Pomimo nakazu wstrzymania użytkowania części budynku i przedłożenia dokumentów legalizacyjnych, właściciele nie wykonali tych obowiązków. Organ nadzoru budowlanego nakazał przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania. Po utrzymaniu tej decyzji w mocy przez organ odwoławczy, właściciele wnieśli skargę do sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2013 r. sprawy ze skargi A.M. i G.M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania części obiektu budowlanego oddala skargę.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wszczął z urzędu w dniu [...] r. postępowanie w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania części budynku mieszkalnego zlokalizowanego przy ul. [...] w K. na budynek biurowy. Nieruchomość przy ul. [...] w K., działka nr "1", stanowiąca własność A. M. i G. M., zabudowana jest budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym, zrealizowanym na podstawie decyzji Prezydenta Miasta K., nr [...] z dnia [...]r., zmienionej następnie decyzją nr [...] z dnia [...]r. Zatwierdzony został wówczas aneks do projektu budowlanego i udzielone zostało pozwolenie na kontynuowanie budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego z biurem wraz ze zmianą sposobu użytkowania części pomieszczeń domu mieszkalnego jednorodzinnego na lokal biurowy. Zgłoszenie zamiaru przystąpienia do użytkowania zostało dokonane w dniu [...]r. i przyjęte bez sprzeciwu w dniu [...]r.
Zgodnie z zatwierdzonym projektem pomieszczenia biurowe winny znajdować się tylko na parterze, a pomieszczenia na 1 piętrze i w piwnicy powinny służyć celom mieszkalnym.
W trakcie przeprowadzonych w dniu [...]r. przez inspektorów Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w K. czynności kontrolnych stwierdzono, że w budynku nie tylko parter lecz także piętro zajmowane są na pomieszczenia biurowe firmy "A" S.A., a część pomieszczeń piwnicy przeznaczona jest na serwerownię i magazyn ww. firmy. W kontroli brał udział prokurent spółki "A" S.A., użytkującej obiekt.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...]r. nakazano A. i G. M. wstrzymać użytkowanie części obiektu - lokali na pierwszym piętrze i pomieszczeń piwnicznych oraz przedłożyć w terminie do [...]r. określone dokumenty, w myśl art. 71a ust. 1 Prawa budowlanego (ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Dz. U. 2010, Nr 243, poz. 1623). Postanowienie doręczono w dniu [...]r. W dniu [...]r. pełnomocnik Skarżących złożył do organu wniosek o przedłużenie terminu do przedłożenia dokumentów. [...]r. organ przeprowadził kolejną kontrolę w obiekcie, w trakcie której ustalono, co zapisano w protokole, iż użytkowanie części budynku nie zostało wstrzymane zgodnie z postanowieniem nr [...]. Z kontroli, w której brał udział prokurent spółki "A" S.A. wykonano dokumentację zdjęciową.
W dniu [...]r. PINB w K. wydał decyzję nr [...], nakazująca przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu.
W wyniku rozpoznania odwołania od ww. decyzji nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]r., [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując przede wszystkim na naruszenia procedury administracyjnej przez organ I instancji, w tym na uniemożliwienie stronom zapoznania się z aktami sprawy oraz na niewskazanie na czym dokładnie polegała zmiana sposobu użytkowania części budynku, zgodnie z art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Decyzją nr [...] z dnia [...]r. [...]WINB umorzył natomiast postępowanie odwoławcze w związku z wniesionym przez "A" S.A. odwołaniem od decyzji nr [...]. Na decyzję tę została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gliwicach. Została ona prawomocnie oddalona wyrokiem o sygn. akt II SA/Gl 864/12.
W dalszym toku postępowania PINB w K. otrzymał pisma Inspektora Pracy Państwowej Inspekcji Pracy, Okręgowego Inspektora Pracy oraz Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w K., z których wynika, iż w stosunku do założeń projektowych nastąpiła zmiana sposobu użytkowania części budynku. Wskazano, iż w pomieszczeniach zostały spełnione wymagania bhp dla pomieszczeń biurowych, a nadto, iż zgodnie z § 209 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2002 nr 75 poz. 690 ze zm.), wyodrębnione zostały w budynku co najmniej dwie odrębne strefy pożarowe, zaliczone do kategorii zagrożenia ludzi ZL III - użyteczności publicznej oraz ZL IV - mieszkalne. Pismem z dnia [...]r. PINB w K. poinformował o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia co do zebranych materiałów i dowodów. W dniu [...]r. z aktami sprawy zapoznał się pełnomocnik A. M. i G. M.
Decyzją nr [...] z dnia [...]r. PINB w K. nakazał na podstawie art. 71a ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. A. M. i G. M. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania (funkcji mieszkalnej) w pomieszczeniach na pierwszym piętrze i w pomieszczeniach piwnicznych w budynku mieszkalnym z lokalem biurowym przy ul. [...] w K. W uzasadnieniu organ I instancji zrelacjonował przebieg postępowania administracyjnego i poczynione w jego trakcie ustalenia, a następnie wskazał, że w zaistniałej sytuacji zmianie uległy co najmniej warunki bezpieczeństwa pożarowego, pracy oraz wielkość obciążeń. Dowodami, na których się oparto są stosowne protokoły kontrolne, których żadna ze stron nie zakwestionowała. Stworzenie nowych stanowisk pracy w części obiektu mieszkalnego (na piętrze) oraz zmiana wielkości obciążeń (wartości charakterystyczne obciążeń technologicznych równomiernie rozłożonych; pokoje i pomieszczenia mieszkalne w domach indywidualnych-[...] kN/m2, wszelkie pokoje biurowe [...] kN/m2 (wg [...] Obciążenie budowli. Obciążenia zmienne technologiczne. Podstawowe obciążenia technologiczne i montażowe) nie budzi najmniejszych wątpliwości. Potwierdzeniem powyższego miała być ekspertyza, której właściciele nie przedłożyli. Nadto w piśmie [...] z dnia [...]r. Komenda Miejska Państwowej Straży Pożarnej w K. stwierdziła, że sposób użytkowania pod względem przeciwpożarowym określony jest w § 209 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2012 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, gdzie do odmiennych grup zagrożenia ludzi zakwalifikowano funkcję mieszkalną (ZL IV), a do innej użyteczności publicznej, w tym m.in. biurową, socjalną, usługową (ZLIII). Wobec powyższych ustaleń można uznać, że w pomieszczeniach na 1 piętrze budynku mieszkalnego przy ul. [...] w K. nastąpiła zmiana sposobu użytkowania w stosunku do założeń projektowych. Organ I instancji zaakcentował, że pismem z dnia [...]r. strony przez pełnomocnika poinformowane zostały o możliwości zapoznania się z zebranymi dowodami i materiałami oraz wypowiedzenia się na ich temat w terminie 7 dni od daty otrzymania powyższego zawiadomienia. Wobec ewidentnej zmiany sposobu użytkowania, nieprzedłożenia wymaganych dokumentów i nie wstrzymania użytkowania części obiektu należało orzec jak w sentencji decyzji.
Decyzję doręczono stronom na ręce pełnomocnika w dniu [...]r. i w ustawowym terminie w dniu [...]r. złożył on od niej odwołanie. Organ II instancji wezwał go następnie do uzupełnienia braków formalnych (podpis), które zostały uzupełnione w terminie w piśmie z dnia [...]r. W odwołaniu podniesiono, iż zaskarżoną decyzją PINB w K. naruszył przepisy postępowania (art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a., art. 138 § 2 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a., art. 85 § 1 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a.) oraz przepisy ustawy Prawo budowlane - art. 71a ust. 4 i 71 ust. 1 pkt 2.
W wyniku rozpoznania wniesionego odwołania decyzją z dnia [...]r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał zaskarżoną doń decyzję pierwszoinstancyjną w mocy. W uzasadnieniu zrelacjonował stan faktyczny sprawy oraz przytoczył i omówił zastosowany przez organ I instancji jako podstawa zaskarżonej decyzji art. 71 Prawa Budowlanego, a także stosowne orzecznictwo. Zaakcentował, że postanowieniem nr [...] z dnia [...]r. wydanym na podstawie art. 71a ust. 1 Prawa budowlanego wstrzymano użytkowanie części budynku mieszkalnego z lokalem biurowym w zakresie pomieszczeń na pierwszym piętrze i pomieszczeń piwnicznych oraz zobowiązano A. M. i G. M. do przedłożenia w terminie do dnia [...]r. określonych dokumentów. Postanowienie to nie zostało zaskarżone ani przy odwołaniu od decyzji nr [...] z dnia [...]r., ani też przy odwołaniu od decyzji nr [...] z dnia [...]r. Zobowiązani nie przedłożyli w wyznaczonym terminie wymaganych dokumentów, a kontrola przeprowadzona w dniu [...]r. wykazała, iż pomimo wstrzymania użytkowania części budynku był on dalej użytkowany.
Zgodnie z art. 71a ust. 4 Prawa budowlanego, w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w art. 71a ust. 1, albo dalszego użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, pomimo jego wstrzymania, właściwy organ, w drodze decyzji, nakazuje przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Organ odwoławczy podkreślił, że na obecnym etapie postępowania badaniu podlega przede wszystkim zasadność zastosowania normy wyrażonej w przepisie art. 71a ust. 4 Prawa budowlanego. Jak bezsprzecznie wynika z tego przepisu, organ nadzoru budowlanego jest zobligowany do wydania nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, gdy zostaną spełnione wymienione w nim przesłanki. Przesłanki te nie muszą zostać spełnione łącznie, na co wskazuje użyty w przepisie spójnik "albo". Przesłankę taką stanowi zarówno niewykonanie w terminie obowiązku, o którym mowa w art. 71a ust. 1, jak i dalsze użytkowanie obiektu budowlanego lub jego części, pomimo jego wstrzymania. W niniejszej sprawie nie ma wątpliwości co do tego, iż zobowiązani nie przedstawili w terminie, który upływał w dniu [...]r. wymaganych dokumentów, a nadto - co potwierdza protokół z kontroli przeprowadzonej w dniu [...]r., obiekt był użytkowany w części, w której nakazano wstrzymanie jego użytkowania. Podkreślić należy, iż spełnienie jednej z tych przesłanek wystarczające jest do wydania decyzji, o której mowa w art. 71a ust. 4 Prawa budowlanego. Jednocześnie, odnosząc się do podniesionego w odwołaniu zarzutu nieprawidłowego przeprowadzenia przez organ postępowania, w tym nieprzeprowadzenia oględzin, podkreślić należy, iż nie znajduje on uzasadnienia. Wskazać bowiem trzeba, iż faktycznie przeprowadzono czynności kontrolne zgodnie z przepisem art. 81 a Prawa budowlanego, a nie oględziny, czego nie zmienia fakt, że w protokole sporządzonym z czynności w nagłówku wpisano "protokół oględzin", i organ nadzoru był uprawniony do wykonywania czynności kontrolnych bez konieczności uprzedzania właściciela. Jakkolwiek tut. organ w poprzedzającej zaskarżoną decyzję decyzji z dnia [...]r. wskazywał, iż czynności kontrolne przeprowadzone przez organ po wydaniu postanowienia nr [...], w toczącym się już postępowaniu winny raczej przybrać formę oględzin, niż kontroli, z zachowaniem wymogów proceduralnych określonych w art. 79 k.p.a., to nie można uznać, by nieprzeprowadzenie oględzin stanowiło naruszenie procedury pozwalające na uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Po umożliwieniu stronom zapoznania się z aktami sprawy, dotychczas zebranymi dowodami i materiałami przed wydaniem decyzji nie można już mówić o naruszeniu art. 81 k.p.a.. Bez znaczenia dla niniejszej sprawy jest, iż po uchyleniu decyzji z dnia [...]r. czynności organu polegały jedynie na umożliwieniu Stronom zapoznania się z aktami sprawy. Skoro bowiem w wyniku podjęcia tego rodzaju czynności uczyniono zadość wymaganiom art. 10 § 2 k.p.a., i w rezultacie zgodnie z art. 81 k.p.a. uzyskano możliwość uznania ustalonych w sprawie okoliczności faktycznych za udowodnione, to należy takie postępowanie organu I instancji ocenić jako prawidłowe. Przeprowadzone postępowanie dowodowe jest wystarczające do podjęcia rozstrzygnięcia na podstawie art. 71a ust. 4 Prawa budowlanego. Prawidłowo również w ocenie organu odwoławczego PINB w K. wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż w części budynku (pierwsze piętro oraz piwnica) nastąpiła zmiana warunków bezpieczeństwa pożarowego, pracy oraz wielkość obciążeń. Skoro bowiem w ww. części budynku zamiast projektowanego sposobu użytkowania - mieszkalnego, podjęto działalność w ramach działalności firmy "A" S.A., a pomieszczenia projektowane jako mieszkalne i piwniczne służą jako pomieszczenia biurowe oraz serwerowni, stwierdzić należy, iż spełnione został przesłanki z art. 71 ust. 1 Prawa budowlanego. W niniejszej sprawie organ prowadząc postępowanie w sprawie zebrał dowody świadczące o tym, że doszło do naruszenia przepisów art. 71a ust. 2 Prawa budowlanego i prawidłowo zastosował art. 71a ust. 1 Prawa budowlanego. Podkreślić przy tym należy, iż co do zasady, wobec niezaskarżenia przez strony postanowienia wydanego w trybie art. 71a ust. 1 Prawa budowlanego, ocenie podlegać winna jedynie kończąca sprawę decyzja wydana na podstawie art. 71a ust. 4 Prawa budowlanego. Niemniej jednak w ocenie organu odwoławczego postanowienie wydane na podstawie art. 71a usta. 1 Prawa budowlanego znajduje podstawy i jest uzasadnione, a co za tym idzie, niezastosowanie się do jego nakazów obligowało organ do wydania zaskarżonej decyzji, w myśl art. 71a ust. 4.
Pismem z dnia 15 stycznia 2013 r. działający przez pełnomocnika r. pr. S. K. A. M. i G. M. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję organu II instancji wnosząc o jej uchylenie, a także uchylenie poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej. Zaskarżonej decyzji pełnomocnik zarzucił, iż została ona wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego oraz prawa materialnego, a to:
art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. - poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie okoliczności faktycznych, w szczególności zaś przez niewykazanie (nieudowodnienie), iż w budynku należącym do Skarżących rzeczywiście nastąpiła zmiana sposobu użytkowania w rozumieniu art. 70 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego
art. 10 § 1 k.p.a. - poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej odwołaniem decyzji organu nadzoru budowlanego I instancji pomimo, iż została ona wydana w następstwie przeprowadzenia postępowania bez zapewnienia stronom możliwości brania w nim czynnego udziału, a tym samym - bez zapewnienia im możliwości należytej obrony ich interesu prawnego;
art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa Budowlanego - poprzez błędną wykładnię tego przepisu, sprowadzającą się do przyjęcia, że sam fakt wykorzystywania części będącego własnością Skarżących budynku na cele inne niż mieszkalne jest tożsamy ze zmianą sposobu użytkowania w rozumieniu wskazanego przepisu bez konieczności badania wpływu tegoż zmienionego sposobu użytkowania na warunki bezpieczeństwa pożarowego, pracy, zdrowotne, higieniczno - sanitarne, ochrony środowiska bądź na wielkość lub układ obciążeń, a w konsekwencji - poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu polegające na przyjęciu, iż pomimo braku zbadania przesłanek określonych w jego treści w budynku Skarżących doszło do zmiany sposobu użytkowania w rozumieniu tej normy prawnej;
art. 71a ust. 4 Prawa budowlanego - przez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu polegające na utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji, nakładającej na Skarżących obowiązek przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania budynku przy ul. [...] w K. pomimo nieustalenia i niewykazania przez organy obu instancji w sposób wymagany przepisami prawa procesowego materialnoprawnych przesłanek podjęcia rozstrzygnięcia o takiej treści;
art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez merytorycznie wadliwe i niekompletne uzasadnienie zaskarżanej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji PINB w K. z dnia [...]r.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez m.in. kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. 2012, poz. 270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie może zostać uwzględniona.
W pierwszej kolejności wskazać w tym miejscu należy, że w myśl art. 71a ust. 1 Prawa budowlanego w razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego zgłoszenia, właściwy organ, w drodze postanowienia:
1) wstrzymuje użytkowanie obiektu budowlanego lub jego części;
2) nakłada obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w art. 71 ust. 2.
Zgodnie z ust. 2 przywołanego przepisu po upływie terminu lub na wniosek zobowiązanego, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, i - w przypadku stwierdzenia jego wykonania - w drodze postanowienia ustala wysokość opłaty legalizacyjnej. Natomiast stosownie do ust. 4 cytowanego artykułu w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1, albo dalszego użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, pomimo jego wstrzymania, albo zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, pomimo wniesienia sprzeciwu, o którym mowa w art. 71 ust. 3-5, właściwy organ, w drodze decyzji, nakazuje przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części.
Podkreślenia wymaga, iż orzekające nakaz przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania z art. 71a ust. 4 Prawa budowlanego decyzje nie są zależne od woli organu. Decyzje podejmowane na podstawie art. 71a ust. 4 ustawy Prawo budowlane mają bowiem charakter związany. Oznacza to, że jeżeli stwierdzona zostaje samowolna zmiana sposobu użytkowania i nie ma możliwości jej legalizacji, to organ jest nie tylko uprawniony, lecz nadto obligowany do wydania nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania.
Zaakcentowania wymaga nadto, że skorzystanie z możliwości legalizacji poprzez m.in. wykonanie nałożonych przez organ czynności, a następnie uiszczenie opłaty legalizacyjnej, nie jest obowiązkiem inwestora, a jedynie swojego rodzaju przywilejem - sposobem sanowania samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu lub jego części. Nie korzystając z przywileju tego inwestor musi jednak liczyć się z tym, iż w takim przypadku właściwy organ zobligowany jest wydać decyzję nakazującą przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania.
Bezspornym w sprawie jest, iż po stwierdzeniu, że bez stosownego zgłoszenia odnośnie zmiany sposobu użytkowania nie tylko parter lecz i piętro należącego do skarżących budynku zajmowane są na pomieszczenia biurowe firmy "A" S.A., a część pomieszczeń piwnicy przeznaczona jest na serwerownię i magazyn ww. firmy (pomimo że zgodnie z zatwierdzonym projektem pomieszczenia biurowe winny znajdować się tylko na parterze, a pomieszczenia na 1 piętrze i w piwnicy powinny służyć celom mieszkalnym) postanowieniem nr [...] z dnia [...]r. nakazano A. i G. M. wstrzymać użytkowanie części obiektu - lokali na pierwszym piętrze i pomieszczeń piwnicznych oraz przedłożyć w terminie do [...]r. określone dokumenty, w myśl art. 71a ust. 1 Prawa budowlanego. Postanowienie to nie zostało przez małżonków M. zakwestionowane w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej.
Bezspornym jest też, że zobowiązani nie przedłożyli w wyznaczonym terminie wymaganych dokumentów, a nadto kontrola przeprowadzona w dniu [...]r. wykazała, iż pomimo doręczenia im ww. postanowienia wstrzymującego użytkowanie części budynku nie respektowali jego treści i budynek w oznaczonych w postanowieniu częściach nadal był użytkowany na cele biurowe.
Okoliczności te wynikają jednoznacznie z uzasadnień zarówno decyzji pierwszoinstancyjnej, jak i utrzymującej ją w mocy decyzji [...]WINB w K., nie zostały też zakwestionowane ani w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej, ani w skardze. Przyznał je także pełnomocnik skarżących w trakcie rozprawy przed tut. Sądem w dniu 4 września 2009 r. kiedy to na pytanie Sądu oświadczył, że nie kwestionuje ani faktu, że na pierwszym piętrze budynku znajdują się biura, ani też faktu, iż skarżący po otrzymaniu stosownego postanowienia ani nie wstrzymali użytkowania wskazanej w postanowieniu części obiektu, ani nie przedłożyli dokumentów, do przedłożenia których byli zobowiązani.
Skoro zatem, jak to stwierdzono powyżej, bezspornym jest, iż skarżący ani nie wstrzymali użytkowania na cele biurowe pomieszczeń wyliczonych w postanowieniu, ani nie przedłożyli dokumentów, do których przedłożenia byli zobowiązani to swoim działaniem uniemożliwili tym samym rozpatrywanie przez organ ewentualnej legalizacji (czy w istocie byłaby ona możliwa o tym decydowałaby bowiem treść koniecznej dokumentacji). Spowodowali w efekcie, iż organ nadzoru budowlanego, na podstawie art. 71a ust. 4 Prawa budowlanego, zobligowany był do nakazania przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania wskazanej w decyzji części obiektu.
W konsekwencji wydaną przez organ I instancji decyzję uznać należy za nie naruszającą prawa, jej wydanie stanowiło bowiem obowiązek organu. Poprawnie zatem organ II instancji rozstrzygnięcie to utrzymał w mocy decyzją stanowiącą w wyniku wniesionej skargi przedmiot niniejszego postępowania sądowego.
Oceny tej nie mogą zmienić argumenty sformułowane w skardze, nie odnoszące się zresztą do kwestii wskazanych powyżej. Podstawowy bowiem zarzut pełnomocnika skarżących stanowi teza, iż organ nie wykazał w sposób należyty, że przeznaczenie fragmentu części mieszkalnej budynku na cele biurowe stanowiło zmianę sposobu użytkowania, o której mowa w art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, który to przepis wskazuje, iż przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń. Zdaniem pełnomocnika skarżących taka zmiana nie nastąpiła. Przeznaczenie części pomieszczeń mieszkalnych na działalność biurową nie spowodowało bowiem zmian, o których mowa w przywołanej normie.
Sąd twierdzenia tego zdecydowanie nie podziela. Wprawdzie bowiem istotnie teoretycznie mogą zaistnieć sytuacje, w których konkretna zmiana w zakresie funkcji obiektu (np. na bardzo podobną) może nie prowadzić do zmiany sposobu użytkowania zdefiniowanej w art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego to jednak w przedmiotowej sprawie sytuacja taka ewidentnie nie ma miejsca. Zmiana bowiem funkcji mieszkalnej na biurową (związaną z zatrudnianiem pracowników) zawsze i bezsprzecznie musi być uznana za taką właśnie zmianę, o której mowa w przywołanej normie. Oczywistym jest bowiem i nie wymagającym dowodów, iż nie istnieją w systemie prawa żadne wymogi bhp odnoszące się do funkcji mieszkalnej budynku. Wymogi takie zawsze zapewnione natomiast być muszą we wszystkich zakładach pracy, niezależnie od rodzaju prowadzonej w nich działalności. Tym samym respektowania wymogów takich wymagają w przedmiotowym wypadku pomieszczenia przeznaczone na działalność biurową firmy, której małżonkowie M. pomieszczenia użyczyli. Orzekający w sprawie organ I instancji trafnie wskazał też kwestie bezpieczeństwa pożarowego i obciążeń, jednakowoż już sama tylko zmiana w zakresie wymogów bhp była wystarczająca do uznania, iż wystąpiły okoliczności z art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego i do zastosowania podjętych przez organ działań.
Nie można także podzielić sformułowanych w skardze zarzutów co do wadliwości uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Uzasadnienie to pozostaje w zgodzie z art. 107 k.p.a. Jest bardzo obszerne, bardzo szczegółowe, zdaniem Sądu wnikliwie prezentuje stan faktyczny i prawny sprawy, wskazując i omawiając zarówno podstawy prawne jak też poczynione w ramach postępowania administracyjnego ustalenia i wyprowadzone z nich wnioski. Jasno i klarownie prezentuje sformułowane przez organ oceny, odnosząc się także do zarzutów odwołania.
Nie wpływa także na dokonaną przez Sąd ocenę sformułowany przez pełnomocnika skarżących zarzut naruszenia w ramach postępowania pierwszoinstancyjnego art. 10 k.p.a, stronom zapewniono bowiem możliwość czynnego udziału w postępowaniu, w którym notabene pełnomocnik skarżących brał aktywny udział składając pisma. Powiadomieniem z dnia [...]r. PINB w K. poinformował nadto o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia co do zebranych materiałów i dowodów. W dniu [...]r. z możliwości zapoznania się z aktami pełnomocnik A. M. i G. M. skorzystał, co potwierdził wówczas pisemnym oświadczeniem. W konsekwencji podnoszony przez pełnomocnika fakt, iż w ciągu paru poprzedzających miesięcy nie posiadał ważnego pełnomocnictwa albowiem takowe wskutek upływu czasu wygasło, pozostaje bez znaczenia w sprawie, zwłaszcza że w okresie od wpływu do organu w dniu [...]r. decyzji uchylającej poprzednie rozstrzygnięcie do ponownego rozpoznania do czasu przedłożenia przez pełnomocnika w dniu [...]r. nowego pełnomocnictwa żadne czynności dowodowe nie były przez organ prowadzone, co zresztą zarzucono organowi w odwołaniu..
W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło