II SA/Gl 247/18

PostanowienieWSA w Gliwicach2018-05-24

Skład orzekający: Łukasz Strzępek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której jedynym źródłem dochodu jest zasiłek okresowy z pomocy społecznej w kwocie 317 zł netto miesięcznie, może zostać zwolniona z kosztów sądowych i otrzymać adwokata z urzędu w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, której jedynym źródłem dochodu jest niski zasiłek okresowy z pomocy społecznej, nieposiadająca majątku i zaspokajająca jedynie elementarne potrzeby egzystencjalne, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Sąd ocenia sytuację materialną poprzez porównanie posiadanych środków z kosztami postępowania, uznając, że w przypadku wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej, nawet przy najdalej idących wysiłkach, strona nie jest w stanie samodzielnie ponieść tych kosztów.
Stan faktyczny
Skarżący K.W. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie dotyczącą cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Jednocześnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. Skarżący wskazał, że jego jedynym dochodem jest zasiłek okresowy z pomocy społecznej w kwocie 317 zł netto miesięcznie, nie posiada majątku, a z dochodu partycypuje w kosztach utrzymania brata. Po wezwaniu uzupełnił wniosek o dodatkowe dokumenty.
Rozstrzygnięcie
1) zwolniono skarżącego od kosztów sądowych; 2) ustanowiono dla skarżącego adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. postanawia: 1) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych; 2) ustanowić dla skarżącego adwokata z urzędu Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie fachowego pełnomocnika (adwokata z urzędu). W druku podał, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z bratem, z którym jednakże nie utrzymuje bliższych kontaktów i gdzie zajmuje jeden pokój. Wnioskodawca nie posiada żadnego majątku, a jego źródłem utrzymania się jest zasiłek okresowy z pomocy społecznej uzyskiwany w kwocie 317 zł netto miesięcznie. Z zasiłku tego 100 zł skarżący przekazuje bratu z tytułu partycypacji w kosztach utrzymania, resztę zaś przeznaczana zaspokojenie własnych potrzeb. Na wezwanie referendarza sądowego skarżący nadesłał rachunki za usługi telekomunikacyjne oraz decyzję GOPS w M. przyznającą mu wspomniany wyżej zasiłek. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Należy przy tym wyraźnie podkreślić, że skorzystanie z tej formy prawa pomocy zostało przewidziane dla osób, które znajdują się w wyjątkowo trudnym położeniu materialnym a z przedstawionych okoliczności wynika, że nawet przy najdalej idących wysiłkach nie są w stanie samodzielnie wygospodarować środków na ten cel. Ocena sytuacji osobistej i materialnej osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy następuje poprzez porównanie dwóch wartości: środków, które pozostają do jej dyspozycji oraz potencjalnych wydatków związanych z postępowaniem sądowym. W rozpoznawanej sprawie, na obecnym etapie postępowania sądowego jego koszty sprowadzają się do wpisu od skargi w wysokości 200 zł – zgodnie z treścią § 2 ust. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 2193 oraz z 2006 r. poz. 322 ze zm.). Oceniając z tej perspektywy sytuację materialną i osobistą skarżącego uznano, że jego wniosek zasługuje na uwzględnienie w całości. Zauważyć bowiem przyjdzie, że wnioskodawca nie posiada w zasadzie żadnego majątku, a jego dochód jest bardzo niski i pozwala na zaspokojenie elementarnych potrzeb egzystencjalnych. Do tego dodać należy, że źródłem owego dochodu jest świadczenie ze środków pomocy społecznej, co pośrednio potwierdza tezę o trudnej sytuacji materialnej strony. Ani przedłożone dokumenty, ani też informacje podane przez stronę nie rodziły zastrzeżeń względem wiarygodności, co pozwoliło uznać, że zachodzą uzasadnione okoliczności przemawiające za przyznaniem skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zważywszy na powyższe, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w związku z art. 258 §1 i §2 pkt 7 tej ustawy postanowiono jak w sentencji orzeczenia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło