II SA/Gl 251/07

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy W druku formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, który wpłynął do Sadu w dniu [...] r. M. C. zwróciła się o zwolnienie jej od kosztów sadowych. Skarżąca wskazała, iż utrzymuje się z renty rodzinnej w wysokości [...] zł netto, a będąc osobą w podeszłym wieku ([...] lat) pewną część swojego dochodu przeznacza na leczenie. Z treści złożonych oświadczeń wynika, że wnioskodawczyni zamieszkuje wraz z czteroosobową rodziną jej syna w budynku mieszkalnym o pow. [...] m2, przy czym, wedle twierdzeń skarżącej, rodzina syna prowadzi odrębne od niej gospodarstwo domowe. W skład jej majątku wchodzi również nieruchomość rolna o pow. [...] ha. Skarżąca zadeklarowała również, że nie posiada żadnych środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach lub lokatach bankowych, nie jest również właścicielką jakichkolwiek przedmiotów o wartości przewyższającej 3.000 euro. Pomimo wezwania referendarza sądowego M. C. nie wskazała wysokości dochodów uzyskiwanych przez jej syna oraz jego małżonkę. Rozpoznając przedmiotowy wniosek zważono co następuje: Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sadowych nie zasługiwał na uwzględnienie, gdyż nie wykazano, aby sytuacja majątkowa skarżącej nie pozwalała jej na poniesienie kosztów postępowania sądowego. Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). W świetle treści przywołanych wyżej przepisów oraz przedstawionych przez M. C. okoliczności nie da się jednoznacznie stwierdzić, iż skarżąca jest osobą zasługującą na uwzględnienie jej wniosku. Przede wszystkim zauważyć przyjdzie, że wnioskodawczyni posiada stałe źródło dochodu w wysokości ponad [...] zł miesięcznie netto. Okoliczność ta pozwala stwierdzić, iż ma ona możliwość zaplanowania swoich wydatków również z uwzględnieniem konieczności poniesienia kosztów sądowych. W tym kontekście wypada zwrócić uwagę, że skarżąca uiściła wpis od skargi w wysokości [...] zł, który na etapie postępowania przed tut. Sądem był zasadniczym wydatkiem. Fakt ten pozwala przypuszczać, iż będzie ona również w stanie ponieść inne, potencjalne koszty. Trzeba także zaznaczyć, że M. C. zamieszkuje wraz z rodziną syna, przy czym nie przedstawiła ona żadnego wiarygodnego powodu, który pozwoliłby dać wiarę jej twierdzeniu, że syn prowadzi odrębne od niej gospodarstwo domowe. W tym miejscu wskazać należy, że ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z dnia 5 marca 1964 r. Nr 649, poz. 59 ze zm.) ustanawia generalne zasady wspierania się przez członków rodzin, w tym rodziców i dzieci (art. 87 tej ustawy). Należy zatem oczekiwać, iż w sytuacji braku możliwości wygospodarowania środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego wnioskodawczyni w pierwszej kolejności winna poszukiwać wsparcia u członków swojej rodziny, a dopiero później, gdyby pomoc ta okazała się niewystarczająca – zwrócić się o zwolnienie jej z kosztów sądowych. Trudno bowiem oczekiwać, że to Skarb Państwa jest zobowiązany wspierać osoby znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej, podczas gdy maja one członków rodziny mogących im pomóc. W tym miejscu przypomnieć wypada, że skarżąca, pomimo wezwania referendarza sądowego nie udzieliła wyjaśnień co do wysokości dochodów uzyskiwanych przez syna i jego małżonkę. Taki stan rzeczy wyklucza możliwość obiektywnego stwierdzenia, że rodzina M. C. znajduje się w naprawdę trudnej sytuacji materialnej, co uzasadniałoby ewentualne przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.