II SA/Gl 254/15

WyrokWSA w Gliwicach2015-08-26

Skład orzekający: Maria Taniewska-Banacka, Piotr Broda, Elżbieta Kaznowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego jest właściwy do prowadzenia postępowania w sprawie niewykonania obowiązku rozbiórki obiektu tymczasowego po upływie terminu użytkowania tego obiektu?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie jest właściwy do prowadzenia postępowania egzekucyjnego w sprawie rozbiórki obiektu tymczasowego po upływie terminu jego użytkowania. Właściwym organem do egzekwowania rozbiórki jest organ administracji architektoniczno-budowlanej. Wobec tego postępowanie wszczęte przez organ nadzoru budowlanego w tej sprawie należy umorzyć jako bezprzedmiotowe.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął postępowanie w sprawie niewykonania obowiązku rozbiórki tymczasowego garażu blaszanego na działce w B., który został wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę z ograniczonym terminem użytkowania. Po upływie terminu użytkowania organ nadzoru budowlanego umorzył postępowanie, uznając, że właściwym organem do egzekwowania rozbiórki jest organ administracji architektoniczno-budowlanej. Skarżący kwestionowali tę decyzję i podnosili zarzuty dotyczące nierzetelności organu nadzoru budowlanego oraz błędnej kwalifikacji prawnej garażu.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Protokolant sekretarz sądowy Aleksandra Gumuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi B.K.K. i J. K. na decyzję [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Pismem z dnia [...] r. . Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta B., powiadomił B. K.-K. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie niewykonania obowiązku rozbiórki obiektu tymczasowego – garażu przenośnego blaszanego zlokalizowanego na działce 1 w B. przy ul. [...]. Do akt sprawy załączona została decyzja Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. udzielająca B. K. pozwolenia na budowę garażu przenośnego blaszanego na działce położonej w B. przy ul. [...] jako obiektu tymczasowego do końca roku [...]. Na decyzji zawarta została adnotacja o prolongacie terminu tymczasowości garażu do dnia [...]r. Ponadto do akt sprawy załączone zostało pismo z dnia [...]r. Kierownika Wydziału Gospodarki Przestrzennej i Ochrony Środowiska Urzędu Miejskiego w B. informujące o wyrażeniu zgody na kolejną prolongatę ww. decyzji do dnia [...] r. Na dalszą prolongatę utrzymania istniejącego garażu nie wyrazili zgody współwłaściciele nieruchomości toteż decyzją z dnia [...] r. wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta B. nakazano wykonanie rozbiórki ww. garażu w terminie do dnia [...] r. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...] r. z tym tylko, że termin rozbiórki Wojewoda określił jako [...] Do akt sprawy dołączono także wyrok z dnia 29 lipca 1982 r., sygn. akt SA/Ka 205/82, którym Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. Decyzją z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta B., działając na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzył w całości postępowanie administracyjne w sprawie niewykonania obowiązku rozbiórki ww. obiektu tymczasowego. W uzasadnieniu organ zrelacjonował stan faktyczny sprawy a następnie podkreślił, że decyzję o pozwoleniu na budowę obiektu tymczasowego na określony czas wydał Prezydent Miasta B.. Decyzja o pozwoleniu na budowę na okres czasowy, po upływie ustalonego terminu stanowi zaś automatycznie decyzję o rozbiórce. W konsekwencji organem właściwym do wyegzekwowania warunku zawartego w ww. decyzji tj. warunku dotyczącego czasu użytkowania tymczasowego obiektu budowlanego jest Prezydent Miasta B.. Po upływie wyznaczonego terminu organ ten powinien był przystąpić do wyegzekwowania rozbiórki przedmiotowego garażu. Skoro zaś postępowanie w sprawie niewykonania rozbiórki wszczął organ nadzoru budowlanego czyli organ niewłaściwy, to postępowanie to należało umorzyć. Od powyższej decyzji, pismem z dnia [...] r., odwołanie wnieśli B. K. - K. i J K.. Po rozpatrzeniu wniesionego odwołania decyzją z dnia [...] r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał zaskarżoną doń decyzję pierwszoinstancyjną w mocy. W uzasadnieniu zrelacjonował przebieg postępowania administracyjnego wskazując następnie, iż przedmiotowe postępowanie dotyczyło obiektu tymczasowego - garażu blaszanego przenośnego. Obiekty tymczasowe wznoszone są na czas określony, a po upływie tego okresu winny być rozebrane przez inwestora bez dodatkowych czynności administracyjnych. Jednakże jeżeli inwestor nie rozbierze przedmiotowego obiektu tymczasowego w określonym czasie, to wówczas organ administracji architektoniczno-budowlanej egzekwuje wykonanie rozbiórki obiektu w oparciu o przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przeprowadzenie ww. postępowania i czynności wyjaśniających w ramach tegoż postępowania nie leżą w kompetencji organów nadzoru budowlanego, lecz organów administracji architektoniczno – budowlanej. Tym samym należy uznać, iż organ powiatowy zasadnie wydał decyzję umarzającą postępowanie w przedmiotowej sprawie. Brak jest bowiem przedmiotu postępowania, który warunkowałby władcze działanie ze strony organów nadzoru budowlanego. Pismem z dnia 7 lutego 2015 r. B. K.-K. i J K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na ww. decyzję [...]WINB zarzucając, iż organy nadzoru budowlanego nie są właściwe do wyjaśniania i orzekania w sprawach spornych wynikłych między stroną a Prezydentem Miasta B.. Skarżący podnieśli nadto, że organ traktuje nadal jako prawomocne decyzje Wojewody [...] i Prezydenta B. określające termin rozbiórki garażu z dniem [...] r. pomimo że zostały one uchylone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. SA/Ka 205/82 z dnia 29 lipca 1982 r. Powiatowemu Inspektoratowi Nadzoru Budowlanego zarzucono również nierzetelność w sporządzaniu dokumentów, powodującą przewlekłe, nieterminowe postępowanie (2 lata) poprzez: a) nieujawnienie po wizji w dniu [...] r. nielegalnie wybudowanego garażu przez współwłaścicielkę J. W.-M.; b) potwierdzenie w protokole faktu posiadania dokumentacji przez J. W.-M. (warunki zabudowy), uchylonej w całości przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją nr [...] z dnia [...] r.; c) dokonania wpisu w wyżej wymienionym protokole: cyt. "wygaśnięcia decyzji na mój garaż"; d) kierowania do skarżącej pism grożących wyburzeniem jej garażu, z równoczesną akceptacją faktycznie nielegalnie wybudowanego garażu przez J. W.-M.. Skarżący podkreślili, że garaż wybudowany został legalnie na podstawie decyzji Prezydenta Miasta B. nr [...] z dnia [...] r. z ograniczonym czasem do dnia [...] r. i dalszą prolongatą do [...] r. Następnie decyzją nr [...] z dnia [...] r. skarżąca otrzymała prolongatę do dnia [...] r.. W roku [...] otrzymała decyzję [...] z dnia [...] r. nakazującą rozbiórkę garażu do dnia [...] r. W trybie odwoławczym od ww. decyzji Wojewoda [...] zatwierdził decyzję Prezydenta B. w przedmiocie rozbiórki garażu ze zmienionym terminem do dnia [...] r. Zdaniem skarżących Naczelny Sąd Administracyjny w sentencji wyroku uchylił nie tylko zaskarżoną decyzję Wojewody nakazującą rozbiórkę do dnia [...] r. i decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. nakazującą rozbiórkę do dnia [...] r., lecz także, w dalszej części sentencji wyroku pkt 1, poprzednie dwie decyzje z ograniczonymi terminami nr [...] do dnia [...] r. i nr [...] do dnia [...] r. Sąd stwierdził, iż decyzje na rozbiórkę garażu zostały wydane z naruszeniem prawa procesowego i polecił w uzasadnieniu wyroku ponowne rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji. Wojewoda B. sprawy nie rozpatrzył i decyzji nie wydał, a Prezydent B. zaniechał postępowanie. W konkluzji skargi strony wniosły o "ponowne kompleksowe rozpatrzenie sprawy i zobowiązanie Prezydenta Miasta B. do wydania ostatecznej decyzji kończącej trwające 33 lata postępowanie i pozwalającej na legalne użytkowanie naszego garażu". W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty, które zawarł był w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. 2014, poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. 2012, poz. 270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, odpowiada obowiązującemu prawu, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem składu orzekającego, nie może zostać uwzględniona. Przystępując do szczegółowych rozważań należy w pierwszej kolejności wskazać, iż w myśl art. 105 § 1 k.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne, czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2006 r., sygn. akt I OSK 967/05). Odnosząc powyższe uwagi do okoliczności przedmiotowej sprawy w pełni zgodzić się należy z orzekającymi w sprawie organami, że obiekty tymczasowe wznoszone są na czas określony, a po upływie tego okresu winny być rozebrane przez inwestora bez dodatkowych czynności administracyjnych. Jednakże jeżeli inwestor nie rozbierze przedmiotowego obiektu tymczasowego w określonym czasie, to wówczas organ administracji architektoniczno-budowlanej egzekwuje wykonanie rozbiórki obiektu w oparciu o przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Tym samym ponieważ przedmiotowy garaż stanowił obiekt tymczasowy to nie organy nadzoru budowlanego lecz organ administracji architektoniczno-budowlanej winien, z uwagi na niedokonanie przez inwestora rozbiórki, podjąć stosowne działania. Podkreślenia wymaga nadto, że wskazanym przez strony przedmiotem skargi jest decyzja [...]WINB. Tym samym wbrew żądaniom sformułowanym w skardze Sąd nie może w niniejszym postępowaniu badać czynności podjętych bądź niepodjętych przez Prezydenta Miasta B. ani nakazać mu wydania jakiejkolwiek decyzji. Nie może też odnieść się do zarzutów dotyczących postępowania organów wobec garażu nie należącego do skarżących, wykracza to bowiem poza zakreślony skargą przedmiot obecnego postepowania. Notabene, jak wynika z dodatkowych wypowiedzi skarżących w trakcie rozprawy przed tut. Sądem w dniu 26 sierpnia 2015 r. skarżący w pełni zgadzają się z umarzającym postępowanie rozstrzygnięciem PINB i faktem, iż w zaskarżonej decyzji [...]WINB umorzenie to utrzymał w mocy. W tej części rozstrzygnięcia skarżący uznają za słuszne. Jedyną zaś przyczyną wniesienia skargi jest fakt, iż w zaskarżonej decyzji organ nadal traktuje garaż jako obiekt tymczasowy, pomimo że zdaniem skarżących Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w K. w sentencji wyroku z dnia 29 lipca 1982 r., sygn. akt SA/Ka 205/82, uchylił nie tylko zaskarżoną decyzję Wojewody nakazującą rozbiórkę do dnia [...] r. i decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. nakazującą rozbiórkę do dnia [...] r., lecz także, w dalszej części sentencji wyroku pkt 1, poprzednie dwie decyzje wskazujące dopuszczalny termin użytkowania garażu (nr [...] i nr [...]). Zdaniem Sądu tezy te nie są trafne. Choć bowiem istotnie numery decyzji zawarte w sentencji ww. wyroku mogą wprowadzać w błąd to jednak jednoznaczne wskazanie, iż Sąd uchyla jedynie decyzję zaskarżoną (z dnia [...] r.) i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. czynią niewątpliwym, że tylko te dwa akty zostały przez Sąd wyeliminowane z obrotu prawnego. Zostało to podkreślone w uzasadnieniu wyroku kiedy to Sąd, nie podając już numerów decyzji zaakcentował, iż poza decyzją zaskarżoną uchyla również decyzję pierwszoinstancyjną z [...] r. Sąd podkreślił nadto tymczasowy, ograniczony terminem, charakter decyzji udzielającej pozwolenia na budowę garażu. Nie ulega zatem wątpliwości, że Sąd nie wyeliminował z obrotu prawnego ani ograniczonego terminem pozwolenia na budowę garażu jako obiektu tymczasowego (notabene takie rozstrzygnięcie oznaczałoby, iż skarżący nie dysponują już pozwoleniem na budowę), ani też późniejszego aktu w przedmiocie prolongaty. W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił skargi uznając ją za niezasadną i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło