II SA/Gl 260/10
WyrokWSA w Gliwicach2010-06-24
Skład orzekający: Iwona Bogucka, Włodzimierz Kubik, Maria Taniewska-Banacka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] r. nr [...] o oddaniu gruntu w użytkowanie wieczyste, mimo że poprzedni wyrok NSA wskazywał na rażące naruszenie prawa i nakazywał rozważenie wystąpienia przesłanki nieodwracalnych skutków prawnych?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie przeprowadziło wszechstronnego postępowania wyjaśniającego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, w szczególności nie zbadało wszystkich przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. oraz nie wykazało w sposób należyty, dlaczego uznało, że wady decyzji nie mają charakteru kwalifikowanego i że nieodwracalne skutki prawne uniemożliwiają stwierdzenie nieważności. W związku z tym zaskarżona decyzja została uchylona jako przedwczesna.Stan faktyczny
Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji o oddaniu gruntu w użytkowanie wieczyste, wskazując na przeznaczenie działek na inny cel niż określony w umowie nabycia. Po wcześniejszych postępowaniach i wyroku NSA z 1999 r. uchylającym decyzję SKO, Kolegium stwierdziło naruszenie prawa, ale odmówiło stwierdzenia nieważności z powodu nieodwracalnych skutków prawnych. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów k.p.a. oraz Konstytucji RP, a także rażące naruszenie prawa przy ustalaniu ceny gruntu.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. i orzeka, że nie podlega ona wykonaniu w całości. Zasądza na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędziowie Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Protokolant Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2010 r. sprawy ze skarg J. N., A. R., D. R., M. W., I. B. i U. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o oddaniu gruntu w użytkowanie wieczyste 1. uchyla zaskarżoną decyzję i orzeka że nie podlega ona wykonaniu w całości, 2. zasądza na rzecz skarżących od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. kwotę 542 (pięćset czterdzieści dwa) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Na mocy aktu notarialnego z dnia [...] r. Rep. A nr [...], M.N., K. B., J. N., I. R. i mał. A. R. sprzedali Skarbowi Państwa w trybie art. 6 ustawy z dnia [...]r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, działki nr 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 mapy 3, obrębu R. o łącznej powierzchni 15,28 arów - z przeznaczeniem pod budynek usług socjalno-technicznych.
Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Kierownik Wydziału Geodezji i Gospodarki Urzędu Miejskiego w R. orzekł o oddaniu w użytkowanie wieczyste "A" w R. na okres 99 lat działek budowlanych, m. in. wyżej opisanych z mocy art. 20 i 22 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz. 99). W uzasadnieniu decyzji podano, że działki przeznaczone zostały pod budowę zespołu mieszkalno-usługowego zgodnie z decyzją nr [...] z dnia [...]r.
Wnioskiem z dnia [...]r., uzupełnionym dalszymi pismami, J.N. , U. R., A. R. , D. R., I. B. i M. W., domagali się stwierdzenia nieważności powyższej decyzji z uwagi na przeznaczenie działek na inny cel niż określony w umowie nabycia ich na rzecz Państwa.
Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji z [...] r. Swoje rozstrzygnięcie w wyniku ponownego rozpoznania sprawy podtrzymało decyzją z dnia [...]r. nr [...].
W wyniku rozpoznania wniesionej przez J.N., U. R., A. R., D. R., I. B. i M. W. skargi Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach wyrokiem z dnia 23 września 1999 r. sygn. akt II SA/Ka 1769/97 uchylił zaskarżoną decyzję SKO z uwagi na nie wystarczające wyjaśnienie okoliczności sprawy. W uzasadnieniu Sąd przesądził, iż wydanie decyzji o oddaniu w użytkowanie wieczyste gruntów zabudowanych z pominięciem rozstrzygnięcia co do bytu prawnego budynków i urządzeń rażąco naruszało przepisy art. 21 i 22 ust. 2 ustawy z dnia 28 kwietnia 1985 o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Jednocześnie Sąd wskazał, iż przy ponownym rozpatrzeniu sprawy należy także rozważyć występowanie przesłanki negatywnej z art. 156 § 2 k.p.a. w postaci nieodwracalnych skutków prawnych.
W efekcie wydanego przez Sąd wyroku decyzją z dnia [...]r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. stwierdziło, że decyzja Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w R. z dnia [...] r. nr [...] została wydana z naruszeniem prawa, a stwierdzenie jej nieważności nie jest możliwe, gdyż wywołała ona nieodwracalne skutki prawne. W lakonicznym uzasadnieniu Kolegium wskazało, że Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym powyżej wyroku uchylił poprzednią decyzję Kolegium, gdyż decyzja organu I instancji z 1987 r. została wydana z naruszeniem przepisów obowiązującej w dacie jej wydania przepisów ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości oraz przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 1985 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu oddawania w użytkowanie wieczyste gruntów i sprzedaży nieruchomości państwowych. Natomiast Kolegium oparło swoją decyzję z dnia 2 października 1997 r. na tekście ustawy ogłoszonym obwieszczeniem Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa w Dz. U. z roku 1991. Nadto w tymże wyroku Sąd zwrócił uwagę, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy należy "rozważyć występowanie przesłanki negatywnej z art. 156 § 2 k.p.a. w postaci nieodwracalnych skutków prawnych". Z uwagi na to, że ocena prawna wyrażona w wyroku Sądu w myśl art. 30 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym wiąże organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia, Kolegium orzekło w sentencji zgodnie z powołanym wyrokiem.
Pismem z dnia [...]r. reprezentowani przez fachowego pełnomocnika J. N., A.R., U. R., I. B., D. R., i M. W. zwrócili się do SKO w K. o stwierdzenie nieważności wskazanej wyżej decyzji tegoż organu z [...] r. z uwagi na rażące naruszenie prawa. Wnioskodawcy wskazali w uzasadnieniu wadliwość powołanej w decyzji Kolegium podstawy prawnej (art. 157 § 1 i 158 § 1 k.p.a.), brak wskazania jakie naruszenia wyliczone w art. 156 § 1 k.p.a. w decyzji z [...] r. wystąpiły i na jakiej podstawie i w oparciu o jakie okoliczności Kolegium uznało, że w decyzja z [...] r. wywołała nieodwracalne skutki prawne.
Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. odmówiło stwierdzenia nieważności swojej decyzji z dnia [...]r. stwierdzającej, że decyzja Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w R. z dnia [...]r. nr [...] została wydana z naruszeniem prawa lecz stwierdzenie jej nieważności nie jest możliwe, gdyż wywołała ona nieodwracalne skutki prawne. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że decyzję z dnia [...]r. poprzedzała wnikliwa analiza materiału dowodowego sprawy. Kolegium podkreśliło, cytując treść art. 156 § 1 i 2 k.p.a., że stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych. Mogą je zatem uzasadniać jedynie kwalifikowane wady prawne decyzji administracyjnej, wymienione w wyżej przytoczonym przepisie. Nie powodują zaś takich konsekwencji wszystkie inne uchybienia prawa. W dalszej części Kolegium przytoczyło treść art. 107 k.p.a. oraz tezy wyroków NSA podkreślając, że decyzja niespełniająca wymogów określonych w art. 107 k.p.a. jest decyzją wadliwą. Naruszenie art. 107 k.p.a. powodować może jednak różne konsekwencje prawne. Weryfikowanej w niniejszym postępowaniu decyzji z [...] r. niewątpliwie zarzucić można, iż uzasadnienie nie zawiera wszystkich okoliczności, które organ uznał za udowodnione wydając rozstrzygniecie. Jednakże obecny skład Kolegium nie dopatrzył się w weryfikowanej decyzji wady stanowiącej przesłankę do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa w oparciu o art. 156 pkt 2 k.p.a. W dalszej kolejności Kolegium wskazało, iż decyzja z dnia [...]r. budzi zastrzeżenia w zakresie powołanej podstawy prawnej, jak i uzasadnienia prawnego i faktycznego co nie oznacza jednakowoż, że doszło do wydania jej z rażącym naruszeniem prawa. Na poparcie swego twierdzenia Kolegium zacytowało kolejny wyrok NSA. Reasumując podkreśliło, że w decyzji z dnia [...]r. podstawa prawna jej wydania nie obejmuje rozstrzygnięcia zawartego w sentencji, jednakże nie jest wadliwa i nie jest z tym rozstrzygnięciem sprzeczna. Natomiast treść uzasadnienia faktycznego i prawnego pomimo swej wadliwości, jest zgodna z sentencją, która podjęta została po wnikliwej analizie materiału dowodowego sprawy i wskazań zawartych w wyroku NSA z dnia 23 września 1999 r. A skoro naruszeniu temu odmawia się charakteru rażącego, o który mowa w art. 156 § pkt 2 k.p.a., to tym samym w sprawie nie zaistniały podstawy do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa w decyzji z dnia [...]r.
Pismem z dnia [...]r. działające przez pełnomocnika strony, wyrażając niezadowolenie z podjętego rozstrzygnięcia, wniosły o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu pełnomocnik podtrzymał w całości zarzuty podniesione we wniosku o stwierdzenie nieważności.
Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy swoje rozstrzygnięcie z dnia [...]r., w uzasadnieniu przytaczając in extenso argumenty wskazane w decyzji utrzymanej w mocy.
Pismem z dnia [...]r. zastępowani przez pełnomocnika skarżący wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję SKO w K., domagając się jej uchylenia. Decyzji zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w powiązaniu z art. 7-9 k.p.a., a także naruszenie art. 2, 20, 21, 23, 31 i 64 Konstytucji RP w zw. z art. 8 ust. 2 tejże Konstytucji. W uzasadnieniu skarżący podtrzymali dotychczasowe zarzuty zawarte w kierowanych do organu pismach w sprawie. Jednocześnie dodatkowo podnieśli, iż zaskarżona decyzja narusza podstawowe wartości przepisów regulujących sprawę zwrotu i rozliczenia mienia zbędnie wywłaszczonego. W dalszej części skarżący dali wyraz swym poglądom i ocenom politycznym, a następnie wskazali, że grunt o powierzchni 572 m2 wywłaszczono za cenę 18 starych złotych za 1 m2, czyli 572 m2 x 18 zł = 10.296 starych zł, czyli po denominacji za 1,02 PLN, a Gmina R. z naruszeniem prawa sprzedała przedmiotowy grunt RSM R. za cenę 100.000,00 zł. Zdaniem skarżących było to w zatem w istocie zagrabienie ich mienia. W konsekwencji nie może budzić wątpliwości to, iż skarżący ponieśli negatywne skutki prawne, które wynikły z wadliwej decyzji SKO z [...] r., z uwagi na naruszenie obligatoryjnego obowiązku zwrotu zbędnie wywłaszczonej nieruchomości. Także art. 157 § 1 k.p.a. i art. 158 § 1 k.p.a. powołane w decyzji z [...] r. jako podstawy prawne, nie mogą być podstawą merytorycznego rozstrzygnięcia, są bowiem przepisami określającymi właściwość organów administracji państwowej, nie są przepisami kompetencyjnymi i dlatego w praworządnym państwie nie mogą być podstawą rozstrzygnięcia merytorycznego, jak w konkretnej sprawie. Całkowicie bezzasadne jest stanowisko w zaskarżonej decyzji odnośnie dyrektyw zawartych w zasadach ogólnych k.p.a., podjęcie bowiem czynności cywilnoprawnej, której mocą nastąpiło przeniesienie własności nieruchomości, nie stanowi przeszkody do stwierdzenia nieważności na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. Dałoby to skarżącym, jako poprzednim właścicielom nieruchomości, legitymację do występowania z akcją cywilną i sąd powszechny rozstrzygnąłby czy i jakie skutki w sferze prawa cywilnego wywołały czynności Gminy Miasta R. . Zastosowana wykładnia w zaskarżonej decyzji, pozbawia poprzedniego właściciela nieruchomości, czyli skarżących, takiej legitymacji w postępowaniu cywilnym, Odstąpienie od stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji i ograniczenie się do stwierdzenia wydania jej z naruszeniem prawa oznacza nadto pozostawienie w obrocie prawnym wadliwej decyzji i prowadzi do utrzymania skutków prawnych, jako że korzysta z domniemania legalności.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty, które zawarł był w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Nadto w myśl art. 152 cytowanej ustawy w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku.
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie. Zdaniem tut. Sądu stanowiąca przedmiot zaskarżenia decyzja narusza bowiem przepisy postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przystępując do szczegółowych rozważań należy w pierwszej kolejności wskazać, iż w myśl art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. 2000, Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:
1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości,
2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa,
3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną,
4) została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie,
5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały,
6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą,
7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.
Przytoczony przepis, stanowiący wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych, wylicza enumeratywnie te istotne kwalifikowane wady decyzji administracyjnej, których ustalenie musi pociągać za sobą stwierdzenie nieważności, chyba że zachodzi sytuacja z art. 156 § 2 k.p.a. Stwierdzenie nieważności decyzji może mieć jednak miejsce tylko wtedy, gdy decyzja w sposób niewątpliwy dotknięta jest przynajmniej jedną z wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. wad (por. np. wyrok naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lipca 1983 r., sygn. akt II SA 581/83, Prob.Praw. 1984, nr 10, s. 28).
Podkreślenia w tym miejscu wymaga, iż wszczęcie postępowania na żądanie strony wskazującej tylko wybraną bądź wybrane przesłanki nieważności spośród wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., nie zwalnia organu od przeprowadzenia kontroli decyzji, w sprawie której wszczęto postępowanie, w pełnym zakresie pod względem występowania wszystkich wskazanych w przepisie tym przesłanek – por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2001 r., sygn. akt IV SA 645/99, LEX nr 53459. Dodać także należy, że rozstrzygnięcie sprawy w przedmiocie nieważności następuje na podstawie wyczerpujących wyników czynności dowodowych, które bądź to ujawnią istnienie przesłanek nieważności wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. bądź też zezwolą na uznanie, że przesłanki te nie występują, a tym samym decyzja, której zgodność z prawem została zakwestionowana przez stronę jest prawidłowa bądź dotknięta jest wprawdzie wadami jednak niekwalifikowanymi, innymi niż wymienione w przywołanej normie.
Zdaniem składu orzekającego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wymogów tych w niezbędnym zakresie nie dochowało, a w konsekwencji zaskarżone rozstrzygnięcie ocenić należy jako co najmniej przedwczesne. Nie tylko bowiem nie zbadało zakwestionowanej przez strony decyzji z [...]r. pod kątem wystąpienia w niej także innych niż podniesiona we wniosku wyliczonych w art. 156 § 1 k.p.a. przesłanek lecz nawet odnosząc się do przesłanki przez strony wskazanej nie wyjaśniło, w sposób wszechstronny, jakich konkretnie wadliwości dopatrzyło się w stanowiącej przedmiot postępowania nieważnościowego decyzji z [...] r. i dlaczego jego zdaniem wadliwości te nie mają charakteru kwalifikowanego.
W odniesieniu do zarzutów podniesionych przez strony przypomnieć bowiem należy, że zdaniem stron decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z [...] r. dotknięta była kwalifikowaną wadą w postaci rażącego naruszenia prawa. Trzeba zatem w tym miejscu wskazać, iż rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 1992 r., sygn. akt V SA 86/92 i 436-466/92, ONSA 1993, nr 1, poz. 23). W konsekwencji Kolegium winno było w pierwszej kolejności zbadać i ocenić czy osnowa decyzji oraz jej uzasadnienie nie naruszają w sposób rażący przepisów prawa materialnego bądź procesowego. Z uwagi zaś na to, że decyzja z [...] r. stanowiła efekt ponownego, w wyniku wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach z dnia 23 września 1999 r. sygn. akt II SA/Ka 1769/97, rozpoznania sprawy analiza ta wymagać winna także zbadania i oceny czy decyzja zgodna była z oceną prawną i wskazaniami wyrażonymi przez Sąd w wyroku. Przypomnieć zatem należy, że w wyroku z dnia 23 września 1999 r. Sąd przesądził, iż wydanie decyzji o oddaniu gruntów w użytkowanie wieczyste w przypadku, gdy chodzi o grunt zabudowany z pominięciem rozstrzygnięcia co do bytu prawnego budynków i urządzeń rażąco naruszało przepisy art. 21 i 22 ust. 2 ustawy z dnia 28 kwietnia 1985 o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Sąd nie przesądził natomiast czy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne nakazując zbadanie tego przez SKO w K. (cyt. "Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy pod kątem wyżej naprowadzonych okoliczności należy także rozważyć występowanie przesłanki negatywnej z art. 156 § 2 k.p.a. w postaci nieodwracalnych skutków prawnych").
Decyzją z dnia 16 listopada 1999 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. stwierdziło, że decyzja Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w R. z dnia [...] r. [...]została wydana z naruszeniem prawa, a stwierdzenie jej nieważności nie jest możliwe, gdyż wywołała ona nieodwracalne skutki prawne. W lakonicznym uzasadnieniu organ podał jedynie, iż podjął wskazane rozstrzygnięcie w zgodzie z wyrokiem NSA, nie wskazał jednak czy i jakie ustalenia przeprowadził w kwestii nieodwracalności skutków prawnych, jakie są owe skutki i jakie okoliczności doprowadziły go do wniosku, iż skutki te istotnie mają charakter nieodwracalny. Ustalenia te wydają się być kluczowe w sprawie albowiem jak to wskazano powyżej wbrew sugestii sformułowanej w uzasadnieniu decyzji Kolegium z [...] r. kwestia nieodwracalności skutków nie została przez Sąd przesądzona. W trakcie obecnie prowadzonego postępowania w przedmiocie nieważności decyzji z [...] r. Kolegium w uzasadnieniu odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...]r. ustosunkowało się do wymienionej kwestii podając jedynie, iż zdaniem organu decyzja z [...] r. podjęta została po wnikliwej analizie materiału dowodowego. Kolegium ani jednym słowem nie wskazało jednak na czym opiera swe twierdzenie, jakie skutki prawne decyzji z [...] r. wystąpiły i dlaczego zgadza się z zawartą w decyzji z [...] r. tezą o ich nieodwracalności. W konsekwencji nie wiadomo zatem, bowiem stosownych danych nie zawierają akta administracyjne, jakie były dalsze losy nieruchomości stanowiącej przedmiot wywłaszczenia i czy rzeczywiście status nieruchomości powodował, iż odwrócenie skutków prawnych nie było możliwe.
Także inne zawarte w uzasadnieniu decyzji z dnia [...]r. tezy Kolegium stanowią jedynie ogólne sformułowania poparte zacytowanym orzecznictwem, bez jakiegokolwiek odniesienia do konkretnych okoliczności sprawy. Nie wiadomo zatem np. jakie uchybienia w zakresie uzasadnienia Kolegium, jak stwierdziło, uznało za istniejące i dlaczego oceniło je jako stanowiące wadę niekwalifikowaną.
W konsekwencji wydana w dniu [...]r. decyzja nie dawała pełnego obrazu przyjętego przez Kolegium toku myślenia i płynących z niego ocen. W wyniku złożonego przez strony wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy Kolegium rozpatrywało jednak kwestię nieważności po raz wtóry, kiedy to po wszechstronnym zbadaniu sprawy mogło szerzej i głębiej uzasadnić wyrażane tezy i oceny. Ponownie rozpoznając sprawę Kolegium obowiązane jest bowiem po raz kolejny rozpatrzyć całokształt okoliczności faktycznych i prawnych.
W rzeczywistości z decyzji wydanej w dniu [...]r. nie wynika jednak by organ przeprowadził dodatkowe ustalenia i ponownie dokonał koniecznych ocen. Uzasadnienie wydanej przez Kolegium decyzji, aczkolwiek obszerne, stanowi bowiem w swej części merytorycznej powtórzenie in extenso uzasadnienia decyzji z dnia [...]r. a jedynymi zmianami jakie w tym zakresie Kolegium wprowadziło była wymiana kolejności dwóch akapitów oraz dodanie akapitu stanowiącego cytat z komentarza do k.p.a. Nadal zatem pozostały wskazane wyżej niejasności, a fakt ten uniemożliwia Sądowi ocenę prawidłowości bądź wadliwości przyjętej przez Kolegium tezy, iż wprawdzie decyzja z [...] r. dotknięta była uchybieniami to jednak nie stanowiącymi wad kwalifikowanych.
Z powyższych względów Sąd uznał konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego uznając ją za rozstrzygnięcie co najmniej przedwczesne, wydane bez należytego rozważenia wszystkich okoliczności sprawy, a w konsekwencji naruszające art. 7, 77 § 1 i 156 § 1 i 2 k.p.a. Powtórnie rozpoznając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy Kolegium uwzględni powyższe uwagi i wszechstronnie rozważy czy wystąpiły w sprawie jakiekolwiek, wyliczone w art. 156 § 1 k.p.a. podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji z [...]r. Dopiero po przeprowadzeniu stosownych ustaleń, w tym ujmujących ocenę poprawności bądź wadliwości stwierdzenia w decyzji z [...] r., iż nieodwracalne skutki prawne uniemożliwiają stwierdzenie nieważności decyzji z [...] r., Kolegium wyda stosowną, należycie umotywowaną decyzję.
W świetle przedstawionych wyżej wywodów należało uwzględnić skargę i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzec jak w sentencji. Nadto w myśl art. 152 cytowanej ustawy określono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. O kosztach obejmujących wpis od skargi w kwocie 200,00 zł, wynagrodzenie pełnomocnika – 240,00 zł oraz opłatę skarbową od pełnomocnictw – 102,00 zł orzeczono na wniosek skarżących na podstawie art. 200, 205 i 209 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1348 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło