II SA/Gl 265/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B.B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego na skutek wniosku pełnomocnika skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji p o s t a n a w i a: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Zaskarżoną decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...]r., nr [...]o nałożeniu na inwestora B.B. [...] zlokalizowanej na działkach nr [...]położonych w miejscowości C., gmina K., stanowiących własność Ochotniczej Straży Pożarnej. Pełnomocnik skarżącej uzasadniając sformułowany w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania powołanego na wstępie rozstrzygnięcia wskazał na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody w postaci niepowetowanej straty. Podniósł bowiem, że skarżąca prowadzi działalność gospodarczą przy użyciu spornej wagi samochodowej. W jego ocenie wykonanie kwestionowanej decyzji mogłoby uniemożliwić skarżącej dalsze prowadzenie działalności gospodarczej, a w efekcie utratę pozycji gospodarczej na rynku lokalnym, na co pracowała przez wiele lat. Jako trudny do odwrócenia skutek, pełnomocnik przywołał – wykluczenie z obrotu handlowego. Zagospodarowanie części rynku, na której działa Skarżąca przez inny podmiot i brak możliwości powrotu na niego, zdaniem pełnomocnika może wystąpić nawet w przypadku uwzględnienia skargi. Wobec utraty kontrahentów, skarżąca zmuszona będzie do likwidacji swojej działalności gospodarczej. Pełnomocnik zaznaczył, że wykonanie zaskarżonego aktu rodzi prawdopodobieństwo spowodowania istotnej i trwałej zmiany rzeczywistości gospodarczej w której funkcjonuje skarżąca. Mimo takiej możliwości, organ jak i uczestnicy postępowania nie odnieśli się do przedmiotowego wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznając wniosek, zważył: W świetle art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej zwanej "p.p.s.a.", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Sąd może jednak na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie aktu w całości lub w części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Przy czym chodzi tu o szkodę (majątkową lub niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. W konsekwencji przesłanką wstrzymania wykonania jest uprawdopodobnienie, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a ocena tych przesłanek pozostawiona jest uznaniu Sądu. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Jednakże, choć uprawdopodobnienie przez stronę skarżącą podstaw złożonego wniosku winno być rozpatrywane w kategoriach podejmowania działań we własnym procesowym interesie, to jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 31 marca 2005 r., sygn. akt II OZ 155/05 (dostępne w internetowej bazie orzeczeń na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.) w razie złożenia wniosku o wstrzymanie, rzeczą Sądu jest zbadać z urzędu, a więc i bez wniosków strony, okoliczności decydujące o wstrzymaniu, bądź odmowie wstrzymania wykonania aktu lub czynności. Tak więc w pierwszej kolejności uwzględniając charakter zaskarżonego rozstrzygnięcia należy zaznaczyć, że instytucja wstrzymania wykonania odnosi się jedynie do takich zaskarżonych aktów lub czynności, które podlegają wykonaniu, tj. nakazują stronie wykonanie nałożonego na nią obowiązku lub dokonanie określonej czynności podlegającej wyegzekwowaniu w trybie postępowania egzekucyjnego. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. O możliwości przyznania ochrony na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. decyduje to, czy w postępowaniu sądowoadministracyjnym prowadzonym w graniach sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem administracyjnym, w wyniku wstrzymania wykonania tego aktu, nastąpi ochrona strony, przed skutkami, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Należy zatem rozważyć jakie skutki prawne i faktyczne może wywołać zaskarżona decyzja. W realiach rozpoznawanej sprawy chodzi o ocenę, czy może powstać znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki wywołane rozbiórką spornej wagi samochodowej, jeżeli okazałoby się, że w wyniku uchylenia decyzji organów administracyjnych nie powinna być ona dokonana. Mając na uwadze charakter przedmiotowej decyzji należy przyjąć, że jej wykonanie zrodzi przesłanki wskazane w treści powołanego wyżej art. 61 § 3 p.p.s.a. Z przeglądu orzecznictwa wypracowanego na tle omawianej instytucji, wyłania się bowiem jednolite stanowisko, że nakaz rozbiórki obiektu budowlanego przed zakończeniem sprawy sądowoadministracyjnej, ze swej istoty wiąże się z potencjalnym niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W sprawach budowlanych, w których zazwyczaj chodzi o budowę lub rozbiórkę obiektu, trwałe skutki wykonania decyzji administracyjnych są nieuniknione. Wykonanie decyzji nakazującej rozbiórkę ze swej istoty rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Każda bowiem rozbiórka obiektu wiąże się z utratą nakładów finansowych poniesionych na jego realizację, a także z poniesieniem nakładów finansowych w celu wykonania nałożonego obowiązku, choć w każdym przypadku należy to indywidualnie rozpatrywać, uwzględniając charakter spornej inwestycji. Sąd wziął zatem pod uwagę podniesione przez pełnomocnika skarżącej kwestie wpływu następstw wykonania zaskarżonej decyzji na prowadzoną przez skarżącą działalność gospodarczą, jak również realia wolnego rynku. Nie bez znaczenia postaje także fakt braku stanowiska uczestników postępowania co do rozpoznawanego wniosku. Jednocześnie należy podkreślić, że uwzględnienie wniosku nie przesądza o zasadności wniesionej skargi, albowiem dopiero na rozprawie Sąd rozstrzygnie o zgodności zaskarżonego aktu z prawem. Z chwilą zaś wydania w sprawie orzeczenia kończącego postępowanie sądowe, stosownie do art. 61 § 6 p.p.s.a., niniejsze postanowienie upadnie. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. postanowił orzec jak w sentencji.