II SA/Gl 269/15
WyrokWSA w Gliwicach2015-10-14
Skład orzekający: Ewa Krawczyk, Grzegorz Dobrowolski, Maria Taniewska-Banacka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opuszczenie lokalu w wyniku wykonania orzeczenia eksmisyjnego uzasadnia wydanie decyzji o wymeldowaniu osoby eksmitowanej?Ratio decidendi
Opuszczenie lokalu w wyniku wykonania orzeczenia eksmisyjnego, nawet jeśli nastąpiło pod przymusem, jest traktowane na równi z dobrowolnym wyprowadzeniem się i stanowi podstawę do wydania decyzji o wymeldowaniu. Osoba eksmitowana, która nie korzysta ze środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu, traci prawo do pobytu stałego w tym miejscu.Stan faktyczny
Spółdzielnia zwróciła się o wymeldowanie M. G. z pobytu stałego w lokalu po jego eksmisji. Organ I instancji wydał decyzję o wymeldowaniu, wskazując na opuszczenie lokalu w wyniku czynności komorniczych. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy, podkreślając, że opuszczenie lokalu w wyniku eksmisji uzasadnia wymeldowanie. M. G. wniósł skargę, zarzucając wybiórczość decyzji i naruszenie art. 10 k.p.a.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Protokolant specjalista Małgorzata Orman, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2015 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę.
Pismem z dnia 16 września 2014 r. Spółdzielnia "A" w D. zwróciła się do organu I instancji o wymeldowanie M. G. z pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] w D. Do wniosku dołączono kserokopie: wyroku Sądu Rejonowego w D. sygn. akt [...] z dnia [...] r. orzekającego wobec ww. eksmisję z przedmiotowego lokalu, zawiadomienie o wszczęciu egzekucji w celu dokonania eksmisji z lokalu oraz protokół z dnia [...] r. z przeprowadzonych wobec ww. czynności eksmisyjnych.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta D., działając na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j.: Dz. U 2006, Nr 139, poz. 993 z późn. zm.), orzekł o wymeldowaniu M. G. z pobytu stałego w ww. lokalu. W uzasadnieniu organ wskazał, że bezspornym jest fakt, iż M. G. opuścił lokal i nie mieszka w nim co potwierdza protokół eksmisji z dnia [...] r. sygn. akt [...] przeprowadzonej przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w D. Opróżniony lokal został wydany wierzycielowi.
Organ wskazał, iż zgodnie z treścią art. 15 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego jest obowiązana wymeldować się najpóźniej w dniu opuszczenia tego pobytu. M. G. obowiązku tego nie wykonał, bowiem opuścił lokal, ale nie dopełnił ciążącej na nim powinności wymeldowania się.
W lakonicznym odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej M. G. wskazał, że decyzja jest niezgodna z przepisami oraz ze stanem faktycznym sprawy albowiem lokal opuścił nie z własnej woli tylko na wniosek Spółdzielni.
W wyniku rozpoznania wniesionego odwołania decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał zaskarżoną doń decyzję pierwszoinstancyjną w mocy. W uzasadnieniu wskazał, iż dnia [...] r. przeprowadzono czynności komornicze w celu wykonania eksmisji M. G. z przedmiotowego lokalu, w wyniku których lokal został całkowicie opróżniony i zabezpieczony przez wierzyciela. Potwierdza to protokół sporządzony z tych czynności przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w D. W przedmiotowej sprawie nie ma żadnych wątpliwości, że M. G. nie zamieszkuje w lokalu przy ul. [...] w D., nie ma także prawnej możliwości powrotu do tego lokalu z uwagi na treść prawomocnego wyroku sądu powszechnego. Od daty eksmisji M. G. zamieszkuje w lokalu socjalnym, co sam potwierdza, wskazując w swoim piśmie z dnia [...] r., a także w odwołaniu adres lokalu socjalnego. Zatem ustanie pobytu odwołującego w rzeczonym lokalu jest bezsporne.
Organ podkreślił, że w myśl utrwalonego orzecznictwa sądowoadministracyjnego opuszczenie lokalu, o którym mowa w art. 15 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, obejmuje swym zakresem także przypadki wykonania orzeczenia eksmisyjnego, bądź to dobrowolnie, bądź też wskutek usunięcia osoby zameldowanej z lokalu przez komornika stosownie do sądowego tytułu wykonawczego.
Pismem z dnia 17 lutego 2015 r. M. G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. W lakonicznym uzasadnieniu wskazał, że jego zdaniem decyzja jest wybiórcza, dwuznaczna, sprzeczna z porządkiem prawnym. Nadto organ II instancji nie dopuścił strony do czynnego udziału w postępowaniu czym naruszył art. 10 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Za niezasadne uznał nadto zarzuty skarżącego dotyczące niezapewnienia stronie czynnego udziału w toczącym się postępowaniu odwoławczym. Postępowanie odwoławcze ograniczyło się bowiem do wezwania wnioskodawcy przedmiotowego postępowania meldunkowego o uzupełnienie braku formalnego, tj. podpisu, o czym M. G. został powiadomiony pismem z dnia 2 grudnia 2014 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2014, poz. 1647 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez m.in. kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. 2012, poz. 270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie może zostać uwzględniona.
Przystępując do szczegółowych rozważań należy w pierwszej kolejności wskazać, iż w myśl art. 1 ust. 2 cytowanej już wyżej ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, obowiązującej w dacie orzekania przez organ I i II instancji, ewidencja ludności polega m.in. na rejestracji danych o miejscu pobytu osób. Celom ewidencyjnym służy zameldowanie, które winno potwierdzać fakt pobytu osoby w lokalu.
Szczegółowym kwestiom związanym z wymeldowaniem poświęcony został w ustawie art. 15, zgodnie z którego ust. 1 osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące, jest obowiązana wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. W myśl natomiast ust. 2 wskazanego wyżej przepisu organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.
Odnosząc się do wskazanej wyżej ciążącej na organie gminy powinności dokonania wymeldowania osoby, która wbrew przepisom obowiązku tego sama nie dopełniła zaakcentować należy, że opuszczenie miejsca stałego pobytu, jako niezbędna przesłanka wymeldowania, określona w art. 15 ust. 2 cyt. ustawy, winno być co do zasady rozumiane jako dobrowolne wyprowadzenie się wynikające z własnej woli osoby zainteresowanej, a nie z powodu bezprawnych działań lub zachowań innych osób - por. w tej kwestii np. uzasadnienie wyroku NSA w Warszawie z dnia 17 marca 2003 r., sygn. akt V SA 2323/02. Na równi z dobrowolnym wyprowadzeniem się z lokalu traktuje się jednak także sytuację, w której wprawdzie dana osoba wyprowadza się pod przymusem bądź zostaje z lokalu bezprawnie usunięta jednak godzi się z tym i nie korzysta z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. Jak słusznie podkreśla w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewoda [...] opuszczenie lokalu, o którym mowa w art. 15 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych obejmuje swym zakresem także przypadki wykonania orzeczenia eksmisyjnego, bądź to dobrowolnie, bądź też wskutek usunięcia osoby zameldowanej z lokalu przez komornika stosownie do sądowego tytułu wykonawczego (por. wyrok WSA w Gliwicach z 25 września 2013 r., sygn. akt II SA/Gl 865/13). Opuszczenie lokalu mieszkalnego wskutek wykonania wyroku nakazującego eksmisję jest bowiem opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 cyt. ustawy, które uzasadnia wydanie decyzji o wymeldowaniu osoby eksmitowanej (wyrok NSA z 20 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 915/10).
Oceniając merytoryczną poprawność decyzji o wymeldowaniu zbadać zatem należy, czy skarżący istotnie w sposób określony powyżej opuścił miejsce pobytu, z którego zostały wymeldowany. Jak wynika z akt sprawy zarówno organ I jak też II instancji uznały, iż skarżący opuścił miejsce stałego pobytu w sposób uzasadniający wymeldowanie z lokalu. Analizując przedłożony w sprawie materiał dowodowy zdaniem tut. Sądu ocenę tę należy w całej rozciągłości podzielić.
Bezspornym jest bowiem, jak to jednoznacznie wynika z akt sprawy, iż Sąd Rejonowy w D. wyrokiem z dnia [...] r. w sprawie sygn. akt [...] nakazał M. G. opuszczenie i opróżnienie z rzeczy lokalu przy ul. [...] w D. oraz wydanie tego lokalu Spółdzielni "A" w D. W punkcie drugim wyroku orzeczono, że pozwanemu przysługuje uprawnienie do otrzymania lokalu socjalnego. Dnia 19 sierpnia 2014 r. przeprowadzono czynności komornicze w celu wykonania eksmisji M. G. z przedmiotowego lokalu, w wyniku których lokal został całkowicie opróżniony i zabezpieczony przez wierzyciela. Potwierdza to protokół sporządzony z tych czynności przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w D. W przedmiotowej sprawie nie ma zatem żadnych wątpliwości, że M. G. opuścił przedmiotowy lokal, nie zamieszkuje w nim, nie ma także prawnej możliwości powrotu do tego lokalu z uwagi na treść prawomocnego wyroku sądu powszechnego. Od daty eksmisji zamieszkuje w lokalu socjalnym, co sam potwierdza, wskazując w pismach adres lokalu socjalnego.
Skoro zatem niewątpliwym jest, że skarżący opuścił lokal, z którego został wyeksmitowany, a opuszczenie to miało charakter trwały i w dalszym ciągu pod tym adresem nie zamieszkuje, to orzekającą o wymeldowaniu decyzję organu I instancji uznać należy za zgodną z prawem. Prawidłowo też Wojewoda [...] decyzję tę utrzymał w mocy rozstrzygnięciem stanowiącym przedmiot skargi.
Ustosunkowując się zaś do zarzutu skargi co do naruszenia przez organ II instancji art. 10 k.p.a. Sąd stwierdza, że istotnie skarżącego nie powiadomiono w trakcie postępowania odwoławczego o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Uchybienie to nie ma jednak najmniejszego wpływu na wynik sprawy albowiem skarżący ani w toku postępowania administracyjnego, ani w skardze, ani w toku postępowania sądowego nie wskazał żadnych merytorycznych argumentów przemawiających przeciwko wymeldowaniu.
W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło