II SA/Gl 27/09

PostanowienieWSA w Gliwicach2009-03-12

Skład orzekający: Ewa Krawczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny może wstrzymać wykonanie decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym (nakaz rozbiórki), jeśli skarga dotyczy decyzji wydanej w postępowaniu nadzwyczajnym (odmowa uchylenia decyzji o rozbiórce)?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie może wstrzymać wykonania decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym, jeśli skarga dotyczy decyzji wydanej w postępowaniu nadzwyczajnym, ponieważ decyzje te, mimo że dotyczą tych samych stron, zostały wydane na podstawie innych przepisów prawnych i dotyczą innych stanów faktycznych, co oznacza, że nie są sprawami tożsamymi. Granice sprawy, w których sąd może udzielić ochrony tymczasowej, obejmują jedynie postępowania przed organami pierwszej i drugiej instancji, a nie postępowania podejmowane w ramach trybów nadzwyczajnych.
Stan faktyczny
Strona skarżąca A. P. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. utrzymującą w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę blaszanego garażu wybudowanego bez pozwolenia. Wraz ze skargą wniosła o wstrzymanie wykonania obu decyzji, argumentując, że nadano im rygor natychmiastowej wykonalności, co spowoduje natychmiastową rozbiórkę i poniesienie znacznej szkody (brak miejsca na garaż, koszty demontażu i wywiezienia). Podkreśliła, że wstrzymanie nie wpłynie negatywnie na interes społeczny.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o wstrzymanie wykonania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego na skutek wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] p o s t a n a w i a: oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] r. nr [...] odmawiającą uchylenia lub zmiany decyzji z dnia [...] r. nr [...] nakazującej A. P. rozbiórkę wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę blaszanego garażu, oznaczonego nr [...], na działce nr [...] przy ul. [...] w G. Na powyższe rozstrzygnięcie A. P. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta G. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazania skarżącemu rozbiórki powołanego na wstępie garażu. Strona skarżąca uzasadniając przedmiotowy wniosek wskazała, iż aktom, o których wstrzymanie wystąpiła, nadany został rygor natychmiastowej wykonalności, co oznacza w konsekwencji natychmiastową rozbiórkę i usunięcie spornego obiektu, na dowód czego skarżący powołał się na otrzymane wezwanie do wykonania przedmiotowej rozbiórki. Wnioskodawca nadto zaznaczył, iż żaden przepis szczególny nie wyłącza wstrzymania rozstrzygnięć o rozbiórce. Podniósł nadto, iż nieuwzględnienie wniosku wyrządzi mu znaczną szkodę, mieszka on bowiem w bloku i nie posiada żadnego miejsca, w którym mógłby posadowić garaż w oczekiwaniu na zakończenie zawisłej sprawy. Zmuszony byłby zatem do odpłatnego zlecenia zdemontowania i wywiezienia garażu jako odpadu. Podkreślił dalej, iż wstrzymanie decyzji nie wpłynie negatywnie na interes społeczny, gdyż garaż posadowiony na zapleczu bloku w którym mieszka nikomu nie przeszkadza, wkomponowany jest w istniejącą zieleń, zajmując znikomą powierzchnię, która nie jest przeznaczona do innych celów, zaś teren wokół niego jest czysty i zadbany. Istnieniu spornego garażu nie sprzeciwiają się ani mieszkańcy, ani też zarządzająca blokiem administracja. Organ odwoławczy mimo takiej możliwości nie odniósł się do wniosku. Rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył: Instytucję wstrzymania wykonania decyzji organu administracji publicznej po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego reguluje art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), dalej p.p.s.a., zgodnie z którym po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Postanowienie to sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym (art. 61 § 5 p.p.s.a.). Jak wynika z powyższego, przedmiotem wstrzymania wykonania może być zarówno zaskarżony akt lub czynność jak i inne akty podjęte w granicach tej samej sprawy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym istnieje spór odnośnie pojęcia "granic tej samej sprawy", a mianowicie, czy dopuszczalne jest wstrzymanie wykonania decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym w razie wniesienia skargi na decyzję zapadłą w trybie nadzwyczajnym, a co ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Należało zatem rozważyć w pierwszej kolejności, czy powołana decyzja z dnia [...] r. mieści się w granicach sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] r. Sąd stoi na stanowisku, iż przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej mogą być wyłącznie akty (czynności) podjęte w sprawie poddanej kontroli sądu na skutek złożonej skargi. Zgodnie z powszechnym stanowiskiem doktryny granice sprawy wyznaczają elementy podmiotowe i przedmiotowe, które należy badać przy ustalaniu tożsamości sprawy. Szczególnego znaczenia przy omawianiu granic sprawy nabiera więc zagadnienie tożsamości sprawy administracyjnej. Zauważyć, należy, iż tożsamość elementów podmiotowych to tożsamość podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków, a tożsamość przedmiotowa to tożsamość treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy prawnej i faktycznej. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja wydana w postępowaniu nadzwyczajnym na podstawie art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity - Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) odmawiająca uchylenia lub zmiany decyzji administracyjnej w przedmiocie rozbiórki wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę blaszanego garażu. Postępowanie to zmierza przede wszystkim do ustalenia, czy zachodzą przesłanki, o jakich mowa w powołanym przepisie, do jego zastosowania przy wydaniu zaskarżonego aktu, a mianowicie, czy przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i czy przemawia za tym interes społeczny lub słuszny strony. Postępowanie takie jest zatem nowym odrębnym postępowaniem, nie zaś kontynuacją czy powtórzeniem poprzedniego zakończonego decyzją ostateczną w przedmiocie nakazania rozbiórki. Rozpoznawany wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczy natomiast aktów wydanych w postępowaniu zwyczajnym, którego podstawę stanowiły przepisy prawa materialnego, zmierzające do ustalenia, czy miała miejsce w istocie samowola budowlana, a jeśli tak, to do oceny warunków i rygorów dopuszczalności zalegalizowania samowolnie wzniesionego obiektu. Tak więc istotą tegoż postępowania jest doprowadzenie sytuacji sprzecznej z prawem do stanu zgodnego z obowiązującymi przepisami. Mając powyższe na względzie, skoro decyzje zapadłe w postępowaniu zwykłym i nadzwyczajnym, choć dotyczą tych samych stron, zostały wydane na podstawie innych przepisów prawnych i dotyczą innych stanów faktycznych, to nie są sprawami tożsamymi. Tożsamość sprawy ma miejsce, gdy występują te same podmioty w sprawie, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym. W skład przedmiotu sprawy wchodzi również podstawa prawna wydania aktu i stan faktyczny, który w postępowaniu zwykłym i nadzwyczajnym jest inny. W zakresie wyznaczonym przez art. 61 § 3 zdanie ostatnie p.p.s.a. sąd uprawniony jest do wstrzymania aktów (czynności) wydawanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy, brak jest zatem podstaw do wstrzymania wykonania aktu w innej sprawie. Zdaniem Sądu decyzje wydane w postępowaniu zwykłym, objęte wnioskiem o wstrzymanie nie mieszczą się w granicach sprawy będącej przedmiotem zaskarżenia w niniejszym postępowaniu. Postępowania mieszczące się w granicach danej sprawy dotyczą bowiem jedynie postępowań przed organami pierwszej i drugiej instancji, a nie postępowań podejmowanych w ramach trybów nadzwyczajnych. Uznać zatem należało, że zarówno decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r., jak również decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta G. z dnia [...] r., nie podlegają ochronie tymczasowej w postępowaniu, którego przedmiotem jest odmowa uchylenia lub zmiany decyzji o rozbiórce. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie przywołanego wyżej art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. postanowił orzec jak w sentencji. Na marginesie wskazać należy, iż decyzje objęte wnioskiem o wstrzymanie wykonania, były już przedmiotem rozpoznania przez Sąd w sprawie o sygn. akt II SA/Gl 306/07, w której to prawomocnym wyrokiem z dnia 8 października 2007 r. oddalono skargę, zaś w trakcie postępowania sadowego oddalono również wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji będącej przedmiotem tegoż postępowania, a co za tym idzie również rozpoznawanego wniosku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło