II SA/Gl 27/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Broda po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu na skutek wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji p o s t a n a w i a 1. wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji, w części dotyczącej pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, 2. w pozostałej części wniosek oddalić. Zaskarżoną decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] r., nr [...], nakładającą na Z. i T. K. obowiązek rozbiórki stawu, zlokalizowanego na działce nr [...], położonej w miejscowości M., gmina K. oraz udzielił pozwolenia na użytkowanie powyższego obiektu wraz z urządzeniami wodnymi. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ nie ustosunkował się do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, wniósł natomiast o oddalenie skargi. Na mocy zarządzenia z dnia 18 lutego 2015r. wezwano skarżącego do podania i uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący wyjaśnił, że T. K. piętrząc wodę na stawie podnosi poziom wód gruntowych, a trwanie istniejącego stanu rzeczy powoduje podtapianie okolicznych gruntów co obniża ich klasy bonitacyjne. W dalszej części uzasadnienia wskazał, że przedmiotowy staw nie zawiera żadnych zabezpieczeń, a wydostająca się woda powoduje podtapianie jego posesji z uwagi na brak urządzeń zbierających wodę. Odpis skargi wraz z zawartym w niej wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji doręczono uczestnikom postępowania wraz z pouczeniem o możliwości ustosunkowania się do wspomnianego wniosku w terminie 5 dni. Z możliwości tej skorzystali uczestnicy postępowania Z. oraz T. K., którzy wnieśli o oddalenie wniosku z uwagi na fakt, iż decyzja nie podlega wykonaniu w drodze egzekucji. W dalszej części uzasadnienia wskazali, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest bezprzedmiotowe, ponieważ na jej mocy nikt nie może wykonywać żadnych czynności faktycznych, które mogłyby ingerować w sferę uprawnień skarżącego. Uczestnicy wskazali również, że zarzuty skarżącego odnośnie podnoszenia wód oraz podtapiania jego posesji są gołosłowne i nie mają poparcia w faktach. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm., dalej P.p.s.a.), wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie powoduje, co do zasady, wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Jednakże po przekazaniu skargi, zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części takiego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Należy zaznaczyć, że chodzi o taką szkodę (majątkową lub niemajątkową), która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Zaś trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (zob. uzasadnienie postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r. sygn. akt II SA/Bk 352/06 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnosząc się do wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w części uchylającej decyzję organu I instancji należy wskazać, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmowany jest pogląd, zgodnie z którym decyzja kasacyjna, jako akt mający charakter czysto procesowy, co do zasady nie podlega wstrzymaniu w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 21 stycznia 2011 r., sygn. akt II OZ 3/11; postanowienie NSA z 8 czerwca 2010 r. sygn. akt II OZ 489/10). W ocenie Sądu, jeżeli decyzja organu pierwszej instancji nie została wydana wraz z rygorem natychmiastowej wykonalności albo też nie podlega ona wykonaniu z mocy prawa, kasacyjny charakter rozstrzygnięcia drugoinstancyjnego oznacza, że na jego mocy ani nie zostają przyznane uprawnienia, ani też nie zostają nałożone jakiekolwiek obowiązki na adresata tego rodzaju decyzji. Taka sytuacja strony postępowania administracyjnego nie może prowadzić do powstania negatywnych dlań następstw w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, do których nawiązuje art. 61 § 3 p.p.s.a. Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącego w kwestii wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w części udzielającej pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego (stawu) Sąd stwierdził, że może ona rodzić dla skarżącego niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wbrew twierdzeniom uczestników postępowania umożliwia ona bowiem wykonywanie czynności faktycznych, które mogłyby ingerować w sferę uprawnień skarżącego, gdyż korzystanie z przedmiotowego obiektu mogłoby spowodować ujemne skutki w postaci znacznych strat materialnych związanych z podtopieniem jego posesji. Dodatkowo przypomnieć należy, że sąd wydając postanowienie o wstrzymaniu wykonania nie dokonuje oceny zasadności skargi (por. postanowienie NSA z dnia 9 lipca 2004 FZ 163/04), bowiem niezgodność z prawem, która jest przedmiotem oceny sądu w toku rozprawy i ochrona tymczasowa wynikająca z art. 61 p.p.s.a. to dwie różne kwestie, a merytoryczna ocena legalności decyzji w tym postępowaniu poddawałaby w wątpliwość istotę sądownictwa administracyjnego. Z tej przyczyny, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.