II SA/Gl 271/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Sędziowie Asesor WSA Tomasz Dziuk, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 maja 2021 r. sprawy ze skargi S. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji dotyczącej zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku w wyniku wznowienia postępowania oddala skargę Decyzją z dnia [...] r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (SKO), po rozpatrzeniu wniosku o wznowienie postępowania złożonego przez S. L. (strona, skarżąca) w sprawie zakończonej decyzją własną z dnia [...] r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję wydaną przez Prezydenta Miasta R. odmawiającą stronie prawa do: 1) zasiłku rodzinnego na dziecko K. L. i dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego; 2) zasiłku rodzinnego na dziecko B. L. i dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego; 3) zasiłku rodzinnego na dziecko M. L. i dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego oraz dodatku z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej - odmówiło uchylenia decyzji własnej z dnia [...] r. z uwagi na brak podstaw do jej uchylenia W uzasadnieniu przedstawiło przebieg postępowania według chronologii zdarzeń wyjaśniając, że pismem z dnia 2 listopada 2020 r. strona wystąpiła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją SKO z dnia [...] r. utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą stronie prawa do świadczeń rodzinnych na dzieci: K. L., B. L., na okres zasiłkowy 2019/2020. Jako przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania wskazała art. 145 § 1 pkt. 1, 5 i 8 K.p.a. Wskazała, że dowody na których ustalono istotne dla sprawy okoliczności okazały się fałszywe - błędnie zinterpretowane - a mianowicie zaświadczenie o dochodzie uzyskanym z SP nr [...] zostało łącznie z przychodem z ZFŚS wliczone do comiesięcznego dochodu rodziny. Podkreśliła, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach ustalił w wyroku z dnia 6 marca 2020 r., że zbieg taki był niedopuszczalny. Nadto wskazała, że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne odnośnie dochodu istniejące w dniu wydania decyzji - w wyroku sądu wskazano bowiem, że z istniejącego zaświadczenia o zarobku należy wziąć pod uwagę tylko wysokość miesięcznego wynagrodzenia z pominięciem tzw. wczasów pod gruszą, które zostały wypłacone jednorazowo. Strona stwierdziła dalej, że decyzja organu została oparta o inną decyzję (o te same zaświadczenia o dochodzie), która następnie została uchylona. Zauważyła, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję SKO z dnia [...] r. oraz poprzedzającą ja decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] r. Postanowieniem z dnia [...] r. SKO wszczęło postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją własną z dnia [...] r. Wskazało dalej na przesłanki wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną określone w art. 145 § 1 K.p.a., art. 145a K.p.a. oraz art. 145b § 1 K.p.a. Przytoczyło również treść art. 149 K.p.a. wskazując w jakim trybie następuje wznowienie postępowania i odmowa jego wznowienia. Wyjaśniło, że brak jest podstaw do uchylenia kwestionowanej decyzji na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a K.p.a., z uwagi na fakt, że żadna z przesłanek wymienionych we wskazanym artykule nie zaistniała. Zauważyło, że powołana przez stronę przesłanka wznowienia wskazana w art. 145 . 2 pkt 1 K.pa. - dowody, na których ustalono istotne dla sprawy okoliczności okazały się fałszywe nie zachodzi w przedmiotowej sprawie. Z zaświadczenia jakim dysponowało Kolegium w dniu wydawania decyzji nr [...] jednoznacznie wynikało, że strona w czerwcu 2019 r. otrzymała wynagrodzenie za pracę w kwocie 1.600,19 zł. brutto, tj. 1091,47 zł. Netto, a dodatkowo otrzymała w czerwcu 2019r. świadczenie z funduszu świadczeń socjalnych w wysokości 2.500 zł. Zaświadczenie to jest prawidłowe i nie zostało sfałszowane. "Błędna" zdaniem strony interpretacja ww. zaświadczenia nie przesądza o jego sfałszowaniu. Kolejną przesłanką do wznowienia postępowania wskazaną przez stronę jest przesłanka z art. 145 § 2 pkt 5 K.p.a. - wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nie znanych organowi, który wydał decyzję. Wskazana we wniosku przesłanka wznowienia postępowania również nie zaistniała w rozpatrywanej sprawie. Zaświadczenie o dochodach za miesiąc czerwiec 2019 r. z wyszczególnieniem wysokości wynagrodzenia za pracę i kwoty otrzymanej przez stronę z funduszu świadczeń socjalnych było znane Kolegium i stanowiło podstawę rozstrzygnięcia w sprawie. Żadnych innych okoliczności faktycznych czy dowodów istniejących w dniu wydania decyzji a nieznanych organowi orzekającemu strona nie przedstawiła. SKO wskazało również, że decyzja tego organu z dnia [...] r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą przyznania stronie świadczeń rodzinnych nie została oparta o inną decyzję tj. decyzję nr [...] z dnia [...] r., która następnie została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (WSA) z dnia 9 marca 2020 r. sygn. akt II SA/Gl 1483/19. Decyzje SKO z dnia [...] r. oraz z dnia [...] r. dotyczą uprawnień do świadczeń rodzinnych w dwóch różnych okresach zasiłkowych. Jednocześnie SKO wskazało, że wyrok WSA w Gliwicach z dnia 9 marca 2020 r. sygn. akt II SA/GI 1483/19 wiąże tylko w sprawie, w której został wydany. Wobec powyższego SKO uznało, że nie ma podstaw do uchylenia przedmiotowej decyzji na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a K.p.a. i orzekło jak w sentencji. W skardze z dnia 29 stycznia 2021 r. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję SKO skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu podkreśliła, że organy obydwu instancji w sposób nieprawidłowy obliczyły dochód rodziny. Zdaniem skarżącej prawidłowy sposób wyliczenia dochodu wynikający z wyroku WSA z dnia 9 marca 2020 r. sygn. akt II SA/Gl 1483/19 powinien być uwzględniony w postępowaniu zakończonym decyzją SKO z dnia [...] r. W ocenie skarżącej argumentacja przez nią podnoszona stanowi podstawę do wznowienia postępowania w rozpatrywanej sprawie. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. Podtrzymało dotychczas prezentowane stanowisko i argumentację prawną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137, ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm. - dalej "p.p.s.a."), uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu, bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 p.p.s.a.), skarga podlega natomiast oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. W niniejszej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia takiego naruszenia. Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. odmawiająca uchylenia ostatecznej decyzji SKO z dnia [...] r. utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. o odmowie przyznania skarżącej prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku na dzieci w okresie zasiłkowym 2019/2020. Przede wszystkim zauważyć należy, że zaskarżona decyzja wydana została po uruchomieniu nadzwyczajnego trybu postępowania jakim jest wznowienie postępowania i zakres rozpoznania tej sprawy determinuje okoliczność, że decyzja będąca przedmiotem osądu została wydana w wyniku wznowienia postępowania. Mając na uwadze podnoszone przez skarżącą na etapie postępowania sądowo-administracyjnego zarzuty, nakierowane w istocie rzeczy na materialnoprawne aspekty rozstrzygnięcia kwestionowanego w trybie wznowienia postępowania zwrócić należy uwagę, że jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest wyrażona w art. 16 § 1 zd. 2 K.p.a. zasada trwałości decyzji. Zgodnie z tym przepisem uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych. Według przepisów art. 145 § 1 K.p.a. i art.145a K.p.a. podstawą wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną mogą być tylko okoliczności enumeratywnie wymienione w powołanych wyżej przepisach. Stosownie do art. 145 § 1 K.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: 1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe; 2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa; 3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24 wyłączenie pracownika organu od udziału w postępowaniu, art. 25 wyłączenie organu od załatwienia sprawy i art. 27 wyłączenie członka organu kolegialnego od udziału w postępowaniu 4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu; 5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję 6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu; 7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2); 8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. § 2. Z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 postępowanie może być wznowione również przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. § 3. Z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 można wznowić postępowanie także w przypadku, gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa Można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. W sytuacji określonej w § 1 skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (art. 145a K.p.a.). Można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy zostało wydane orzeczenie sądu stwierdzające naruszenie zasady równego traktowania, zgodnie z ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania (Dz. U. Nr 254, poz. 1700), jeżeli naruszenie tej zasady miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy zakończonej decyzją ostateczną, (art. 145b. § 1 K.p.a.). Skarżąca w swoim wniosku z dnia 2 listopada 2020 r., wskazała jako podstawę do wznowienia postępowania zakończonego decyzją SKO z dnia [...] r., przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1, 5 i 8 K.p.a.. tj. zdaniem skarżącej dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe: wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję oraz decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Sąd zauważa, że wznowienie postępowania z przyczyn wymienionych w art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a., na które powoływała się skarżąca, jest dopuszczalne w sytuacji, gdy sfałszowanie dowodu, jak też fakt popełnienia przestępstwa w wyniku, którego wydano decyzje, są stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu (por. wyrok NSA z dnia 18 lipca 2013 r., sygn. akt II OSK 678/12). Przy czym art 145 § 2 i 3 K.p.a, przewiduje dwa wyjątki od tej zasady, otóż z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 postępowanie może być wznowione również przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego, a także można wznowić postępowanie z ww. przyczyn także w przypadku, gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa. We wniosku o wznowienie postępowania skarżąca wyjaśnia, że zaświadczenie o jej dochodach zostało "błędnie zinterpretowane", co nie wyczerpuje przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. Z kolei art.145 § 1 pkt 1 K.p.a. przewiduje, że wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Na tej podstawie wznawia się zatem postępowanie, gdy spełnione zostaną łącznie trzy przesłanki:, a mianowicie ; po pierwsze, ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody istotne dla sprawy są nowe. Pod tym pojęciem należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowo odkryte, jak również po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody mogą stanowić podstawę wznowienia, o ile są dla sprawy istotne, a zatem muszą dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć wpływ na zmianę decyzji w kwestiach zasadniczych, bowiem zarówno nowe okoliczności , jak i nowe środki dowodowe muszą być tego rodzaju, aby powoływanie ich mogło mieć wpływ na wynik sprawy Po drugie, nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody muszą istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej. Po trzecie, okoliczności faktyczne lub nowe dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję. Oznacza to, że podstawą wznowienia postępowania administracyjnego mogą być tylko takie okoliczności faktyczne i dowody, które istniały już przed zakończeniem sprawy administracyjnej , w której ma nastąpić wznowienie postępowania. Natomiast skarżąca na poparcie swoich argumentów przywołuje wyrok WSA w Gliwicach z dnia 9 marca 2020 r., a więc zapadły po wydaniu przez SKO decyzji z dnia [...] r., ponadto wydany w konsekwencji wniosku o świadczenia rodzinne za inny okres zasiłkowy. Odnosząc się natomiast do przesłanki z art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. Sąd zauważa, że do wznowienia postępowania na tej podstawie może dojść wyłącznie wtedy, gdy pomiędzy decyzją organu administracji, której dotyczy wniosek o wznowienie postępowania a inną decyzją lub orzeczeniem sądu istnieje związek przyczynowy, na który wskazuje zwrot "w oparciu". Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 27 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 935/10, aby móc mówić o związku między decyzjami, o w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 8, należy wykazać, że są one od siebie zależne, tzn. jedna decyzja stanowi podstawę wydania drugiej, przy czym wydanie tej drugiej decyzji nie będzie możliwe bez wcześniejszego wydania decyzji pierwszej (podobnie wyrok NSA z 22 marca 2013 r., sygn. akt. II OSK 2236/11). Taki związek nie zachodzi tymczasem pomiędzy objętą wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją SKO z dnia [...] r. utrzymującą decyzję organu I instancji z dnia [...] r. o odmowie przyznania skarżącej zasiłku rodzinnego i dodatków do niego, a uchylonymi przez WSA w Gliwicach: decyzją SKO z dnia [...] r. poprzedzającej ją decyzją organu I instancji z dnia [...] r. Ponadto, jak słusznie zauważyło SKO, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 9 marca 2020 r. sygn. akt II SA/GI 1483/19 wiąże tylko w sprawie, w której został wydany. Konkludując powyższe rozważania stwierdzić należy, że w wyniku oceny legalności zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził naruszeń powodujących konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego, co obligowało go do oddalenia skargi po myśli art. 151 p.p.s.a. Przedmiotowa skarga rozpoznana została w trybie przewidzianym art. 15zzs⁴ ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.).