II SA/Gl 278/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.) Protokolant starszy referent Magdalena Jankowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lipca 2007 r. sprawy ze skargi Wojewody [...] na uchwałę Rady Gminy O. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie nieodpłatnego przekazania sieci kanalizacyjnej na rzecz gminy stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały oraz orzeka, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu w całości. Rada Gminy O. w dniu [...] roku podjęła uchwałę nr [...] w sprawie nieodpłatnego przekazania sieci kanalizacyjnej na rzecz Gminy M.. Jako podstawa prawna uchwały podany został art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r., nr 142, poz. 1591 ze zm.). Pismem z dnia [...] 2007 roku Wojewoda [...] wniósł do sądu administracyjnego skargę na tę uchwałę, podając jako podstawę prawną art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Wnosząc o stwierdzenie nieważności uchwały w całości, Wojewoda podniósł zarzut wydania uchwały z naruszeniem art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a w związku z art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym. W uzasadnieniu podano, że w ocenie organu nadzoru rada gminy na podstawie wskazanego przepisu może podejmować uchwały dotyczące jedynie problematyki nieruchomości gruntowych, zaś sieć kanalizacyjna taką nieruchomością nie jest. Przepis art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym stanowi, że do zadań wójta należy gospodarowanie mieniem komunalnym. Tym samym w ocenie organu Rada Gminy wkroczyła w kompetencje organu wykonawczego. Podjęcie zaskarżonej uchwały w takim przypadku stanowi naruszenie konstytucyjnej zasady podziału organów gminy na stanowiące i wykonawcze. Powołano się przy tym na orzecznictwo sądów administracyjnych w podobnych sprawach oraz na stanowisko doktryny. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy O. uznała skargę za uzasadnioną i wniosła o umorzenie postępowania w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej p.s.a. Jednocześnie Rada poinformowała, że w [...] 2007 roku planowana jest sesja Rady, na której podjęta zostanie stosowna uchwała w przedmiocie uwzględnienia skargi. W dniu [...] roku Rada Gminy O. podjęła uchwałę nr [...], mocą której uwzględniła w całości skargę Wojewody [...] na uchwałę z dnia [...] roku. W piśmie procesowym z dnia [...] 2007 roku Wojewoda podtrzymał skargę. Wskazał, że ani z treści odpowiedzi na skargę, ani też z treści uchwały z dnia [...] roku nie wynika, aby zaskarżona uchwała została uchylona. Tym samym w jego ocenie nadal pozostaje ona w obrocie prawnym, co powoduje konieczność jej wyeliminowania w trybie stwierdzenia nieważności. Jeszcze przed rozprawą Sąd zwrócił się do Wójta Gminy O. z zapytaniem, czy zaskarżona uchwała została uchylona przez Radę Gminy. W odpowiedzi Wójt Gminy pismem z dnia [...] 2007 roku potwierdził jedynie, że uchwała z dnia [...] roku uznaje w całości skargę Wojewody. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga – w ocenie składu orzekającego zasługuje na uwzględnienie – bowiem zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa materialnego. W pierwszej jednak kolejności wskazać przyjdzie, iż nie było możliwe uwzględnienie wniosku Rady Gminy O. o umorzenie postępowania sądowego. Jakkolwiek organ, którego akt lub czynność zostały zaskarżone ma możliwość w ramach tzw. autokontroli uwzględnienia skargi, jednakże aby postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe nie wystarczy samo uznanie zasadności skargi. Konieczne jest dodatkowo spełnienie jej postulatów. Zgodnie bowiem z art. 54 § 3 p.s.a. przez uwzględnienie skargi w całości należy rozumieć sytuację, w której organ w zakresie swojej właściwości doprowadza do rozstrzygnięcia zgodnego z żądaniem skargi. W niniejszej sprawie Rada Gminy nie była co prawda władna do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały, mogła natomiast uchylić własną uchwałę i w takiej sytuacji można byłoby rozważać spełnienie przesłanek autokontroli, a w następstwie kwestię bezprzedmiotowości postępowania sądowoadministracyjnego. Brak rozstrzygnięcia w przedmiocie uchylenia zaskarżonej uchwały powoduje, że pomimo uznania zasadności skargi, uchwała ta nadal pozostaje w obrocie prawnym. Przez samo "uznanie", czy też stwierdzenie "uwzględnienia" skargi nie doszło do jej wyeliminowania. Wobec powyższego rolą Sądu było dokonanie merytorycznej oceny zaskarżonej uchwały pod względem jej zgodności z prawem (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.). Przedmiotem zaskarżonej uchwały było wyrażenie zgody na nieodpłatne przekazanie na rzecz Gminy M. infrastruktury kanalizacyjnej, na którą składała się sieć kanalizacyjna znajdująca się na obszarze sołectwa M. [...]. Powołany przez Radę Gminy przepis art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy o samorządzie gminnym stanowi, że do wyłącznej właściwości rady gminy należy podejmowanie uchwał w sprawach majątkowych gminy, przekraczających zakres zwykłego zarządu, dotyczących określania zasad nabycia, zbycia i obciążenia nieruchomości gruntowych oraz ich wydzierżawiania lub najmu na okres dłuższy niż trzy lata, o ile ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Nie ulega wątpliwości, że wskazany przepis nie dotyczy sieci kanalizacyjnej, jako, że sieć taka nie jest nieruchomością gruntową. Z kolei zgodnie z art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym gospodarowanie mieniem komunalnym należy do zadań wójta. Skład orzekający w pełni podziela i akceptuje wyrażony przez organ nadzoru pogląd, że domniemanie właściwości rady gminy we wszystkich sprawach pozostających w zakresie działania gminy należy rozumieć w ten sposób, iż rada może podejmować działania związane ze stanowieniem lub kontrolą albo opiniowaniem. Nie może natomiast podejmować czynności, które należą do sfery wykonawczej, gdyż byłoby to naruszenie konstytucyjnej zasady podziału organów administracji publicznej na stanowiące i wykonawcze (art. 7 Konstytucji RP). Mając powyższe na uwadze stwierdzić przyjdzie, że skarga zasługuje na uwzględnienie z uwagi na sprzeczność zaskarżonej uchwały z prawem. Wobec uwzględnienia skargi orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 147 § 1 p.s.a. W kwestii wykonalności zaskarżonej uchwały orzeczono po myśli art. 152 p.s.a.