II SA/Gl 289/19

WyrokWSA w Gliwicach2019-09-24

Skład orzekający: Elżbieta Kaznowska, Tomasz Dziuk, Edyta Kędzierska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy wydana na podstawie informacji Policji o przekroczeniu dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h w obszarze zabudowanym może zostać uchylona, jeśli późniejsze orzeczenie karne ustaliło przekroczenie o 48 km/h?
Ratio decidendi
Decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy wydana na podstawie informacji Policji o przekroczeniu dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h w obszarze zabudowanym może zostać uchylona, jeśli późniejsze orzeczenie karne ustaliło przekroczenie o 48 km/h. Nawet jeśli organ administracyjny działał zgodnie z prawem w momencie wydawania decyzji, późniejsze ustalenie niezgodności informacji Policji z rzeczywistością (potwierdzone wyrokiem karnym) stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego i uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b PPSA.
Stan faktyczny
Policja poinformowała Prezydenta Miasta T. o zatrzymaniu prawa jazdy kierowcy, który przekroczył dopuszczalną prędkość o 51 km/h w obszarze zabudowanym. Prezydent wydał decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy na 3 miesiące. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Kierowca złożył skargę do WSA, kwestionując prawidłowość pomiaru prędkości. WSA uchylił obie decyzje, wskazując na późniejszy wyrok sądu karnego, który ustalił przekroczenie prędkości o 48 km/h, a nie o więcej niż 50 km/h.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta T. i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Sędziowie Asesor WSA Tomasz Dziuk, Sędzia WSA Edyta Kędzierska, Protokolant st. sekretarz sądowy Magdalena Strzałkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2019 r. sprawy ze skargi L.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta T. z dnia [...] r. nr [...], 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz skarżącego kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 6 listopada 2018 r. do Prezydenta Miasta T. wpłynęła notatka sporządzona przez Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji w T., informująca, iż w dniu 3 listopada 2018 r. w T. na drodze [...] – ulica [...] Ł. L. kierował pojazdem marki Ford [...] o numerze rejestracyjnym [...] z prędkością 101km/h w obszarze zabudowanym, przekraczając dopuszczalną prędkość o 51km/h. Poinformowano także, że pomiaru dokonano urządzeniem TRucam LTI 20/20. W uwagach zawarto informację, że "kierujący odmówił podpisania pokwitowania za zatrzymany dokument PJ.". .. W związku z powyższym pismem z dnia 10 listopada 2018 r. zawiadomiono o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zatrzymania prawa jazdy kat. AB wydanego Prezydenta Miasta T.. A decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta T., przywołując w podstawie prawnej art. 102 ust. 1 pkt 4 oraz ust. 1c i ust. 1e ustawy o kierujących pojazdami (t.jedn. Dz. U. z 2017 poz. 978 w związku z art. 134 ust. 1 pkt 1a ustawy Prawo o ruchu drogowym (t.jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.) orzekł o zatrzymaniu Ł. L. prawa jazdy A,B Nr [...] seria [...] wydanego w dniu 13 czerwca 2000 r. przez Prezydenta Miasta T. na okres trzech miesięcy liczony od dnia 3 listopada 2018 r. do 3 lutego 2019 włącznie. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w dniu 6 listopada 2018 r. wpłynęło prawo jazdy (wymienione powyżej – kat. A,B Nr [...] seria [...]), które zostało zatrzymane przez Komendanta \Miejskiego Policji w T. z powodu przekroczenia dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50km/h w obszarze zabudowanym. Odwołanie od powyższej decyzji złożył Ł. L.. Podniósł, iż pomimo zatrzymania do kontroli i okazania przez patrol odtworzonego nagrania z urządzenia laserowego potwierdzającego przekroczenie dopuszczalnej prędkości na obszarze zabudowanym o więcej niż 50km/h, nie zgada się z powyższymi ustaleniami, kwestionując dokonany pomiar. Dodał, że na zapisie urządzenia widać, że pojazd jego skręca pod kątem 90-ciu stopni, a przy takiej prędkości manewr ten przy prędkości ponad 100 km/h jest nie do wykonania. Dodatkowym czynnikiem budzącym wątpliwości jest zrejestrowanie niemal równoległego pojazdu. Podkreślił, że urządzenia typu użytego do pomiaru mają pomiar w granicach błędu do 2km, a przekroczenia stwierdzone u niego – to 1km. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji, uznając ją za zgodną z prawem i zasadną. Przytoczyło i omówiło przepisy art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami oraz art. 135 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, wskazując następnie, iż podstawą zatrzymania prawa jazdy jest informacja o ujawnieniu popełnienia naruszenia, o którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy Prawo o ruchu drogowym, czyli m.in. o kierowaniu pojazdem z prędkością przekraczającą o więcej niż 50km/h na obszarze zabudowanym. W niniejszej sprawie wystąpiła przesłanka zatrzymania prawa jazdy. W świetle przytoczonej regulacji, informacja Policji z dnia 3 listopada 2018 r. jest wystarczającą przesłanką do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Jak wynika z jej treści w dniu 3 listopada 2018 r. w miejscowości T. na ulicy [...] strona kierowała pojazdem marki Ford [...] z prędkością 101km/h, przekraczając tym samym dopuszczalną prędkość o 1mk/h. (o 51km/h). Odpowiadając na zarzuty podniesione w odwołaniu Kolegium wyjaśniło, że organy administracji nie są właściwe do oceny innych okoliczności związanych z zatrzymaniem dokumentu prawa jazdy, w szczególności kwestii prawidłowości wykonanego pomiaru prędkości, jeżeli pomiar ten wykonano za pomocą urządzenia posiadającego legalizację. Pismem z dnia 6 marca 2019 r. Ł. L. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił obrazę przepisów postępowania, to art. 7,art. 9 i art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez faktyczne uchylenie się od wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności w sprawie, dotyczących kwestionowanej prędkości poruszania się samochodem osobowym Ford [...] w T. w dniu 3 listopada 2018 r. W konsekwencji organ dopuścił się także obrazy norm dotyczących postępowania dowodowego, tj. art. 75 § 1, art. 77 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. Takie postępowanie spowodowało z kolei naruszenie zasady prawdy materialnej, zasady wysłuchania stron, a w ostateczności zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji. Wyrazem tego było uchylenie się od rozważenia podniesionych zarzutów i całkowite ich pominięcie w sprawie. Nadto na podstawie art. 125 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarżący wniósł o zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia w sprawie przed Sądem Rejonowym w T. o sygn. akt [...] z uwagi na fakt, że rozstrzygnięcie skargi zależy od wyniku innego toczącego się postępowania sądowego, które umożliwi wyjaśnienie okoliczności sprawy, w szczególności w zakresie prędkości poruszania się samochodu w dniu 3 listopada 2018 r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumenty, które zawarło w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zdaniem organu podniesione w skardze zarzuty nie wnoszą do sprawy nowy elementów. W sprawie wystąpiła przesłanka zatrzymania prawa jazdy z uwagi na ujawnione kierowanie pojazdem w dniu 3 listopada 2018 r. w T. na ulicy [...] z prędkością 101km/h czyli przekraczając tym samym dopuszczalną prędkość o 1km/h (chyba 51km/h). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. W przypadku stwierdzenia przez Sąd bądź to naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność, bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2018 r., poz.1302 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej wykazało, że skarga zasługuje na uwzględnienie, a to z uwagi na naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 lit.b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) . W pierwszej kolejności wskazać trzeba, iż bezspornym jest, że do Prezydenta Miasta T. wpłynęła informacja z Komendy Miejskiej Policji w G. z dnia 3 listopada 2018 r. o popełnieniu przez skarżącego czynu polegającego na przekroczeniu dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym (dokładnie o 51km/h). Z notatki tej wynikało, że kierujący "odmówił podpisania pokwitowania za dokument PJ", ale brak było informacji czy kontrolowany został ukarany mandatem karnym czy też sporządzono wniosek o ukaranie do sądu. Ustawa o kierujących pojazdami jednoznacznie stanowi w art. 102 ust. 1 pkt 4 – będącym podstawą zaskarżonej decyzji, że starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy, na okres 3 miesięcy, w przypadku gdy kierujący przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50km/h na obszarze zabudowanym. Z treści powyższego przepisu wynika, że podstawą wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy jest jedynie informacja uzyskana od podmiotu, który ujawnił kierowanie pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50km/h na obszarze zabudowanym. Uzyskanie takiej informacji obliguje organ o wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Brzmienie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami nie pozostawia wątpliwości, że rozstrzygnięcie podejmowane na jego podstawie ma charakter związany. W konsekwencji organ wydający decyzję o zatrzymaniu prawa nie prowadzi własnych ustaleń dotyczących faktu przekroczenia dopuszczalnej prędkości. W realiach niniejszej sprawy okolicznością bezsporną pozostaje, że w dniu 6 listopada 2018 r. do Prezydenta Miasta T. wpłynęło pismo Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji w T. informujące o tym, że w dniu 3 listopada 2018 r. w T. na drodze [...] – ulica [...] Ł. L. kierując pojazdem marki Ford [...] o numerze rejestracyjnym [...] z prędkością 101km/h w obszarze zabudowanym, przekroczył dopuszczalną prędkość w obszarze zabudowanym o 51km/h. Stanowiło to podstawę wszczęcia postępowania a następnie wydania przez Prezydenta Miasta T. decyzji orzekającej o zatrzymaniu prawa jazdy na okres trzech miesięcy - tj. od dnia 3 listopada 2018 r. do 3 lutego 2019 włącznie. Podnieść jednak trzeba, że wyrokiem Sądu Rejonowego w T. II Wydział Karny sygn. akt [...] z dnia 31 lipca 2019 r. uznano skarżącego za winnego czynu z art. 92a Kodeksu wykroczeń za co wymierzono mu grzywnę w wysokości 500 zł, uznając, że dopuścił się przekroczenia dopuszczalnej prędkości w strefie ograniczenia prędkości do 50km/h o 48km/h, poruszając się z prędkością 98km/h. Wprawdzie wyrok ten nie jest prawomocny, gdyż skarżący w dniu 2 września 2019 r. złożył apelację do Sądu Okręgowego w K. domagając się uniewinnienia, ale już z tego wyroku wynika, że dopuszczalna prędkość w obszarze zabudowanym nie została przekroczona o więcej niż 50km/h. Wprawdzie jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 1 lipca 2019 r. sygn. I OPS 3/18, prawomocne rozstrzygnięcie w przedmiocie odpowiedzialności wykroczeniowej kierującego pojazdem za przekroczenie dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50km/h na obszarze zabudowanym nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 ust. 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, tym niemniej stanowić będzie przesłankę wznowieniową dla zakończonego postępowania administracyjnego. Będzie uprawniało stronę postępowania do wznowienia zakończonego postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego, wobec późniejszego ustalenia, że pomiar prędkości został dokonany błędnie. Wyjdzie bowiem na jaw istotna dla sprawy nowa okoliczność faktyczna istniejąca w dniu wydania decyzji, nieznana organowi, który wydal decyzję. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylenie aktu administracyjnego następuje w związku z zaistnieniem przesłanek zawartych w art. 145 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wydanie aktu administracyjnego, którego podstawę stanowiła informacja o ujawnieniu czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50km/h na obszarze zabudowanym, w odniesieniu do której stwierdzono jej niezgodność z prawem (wobec stwierdzenia w wyroku przekroczenia dopuszczalnej prędkości o 48km/h a nie więcej niż 50km/h) oznacza wydanie aktu z naruszeniem przepisów. Zachodzą więc w takim przypadku podstawy do stwierdzenia zaistnienia naruszenia prawa w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit.b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Pojęcie "naruszenia prawa" o jakim mowa w przywołanym powyżej przepisie nie można bowiem ograniczać do sytuacji, gdy zachodzi oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a sposobem jego zastosowania przez organ administracji. Przez wydanie decyzji z naruszeniem prawa należy też rozumieć takie sytuacje, w których organowi nie można postawić zarzutu naruszenia przepisów w chwili wydawania decyzji, co miało miejsce w niniejszej sprawie, ale zaistniały przesłanki wznowieniowe, np. określone w art. 145 § 1 pkt 5 czy pkt 8 albo art. 145a Kodeksu postępowania administracyjnego. W razie stwierdzenia przez Sąd, że kontrolowany akt narusza prawo, a naruszenie to daje podstawę do wznowienia postępowania to zachodzi podstawa do uchylenia takiego aktu w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit.b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił wydane w sprawie decyzje administracyjne. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 cytowanej ustawy. Ponownie rozpoznając sprawę organ winien uwzględnić powyższe wskazania.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło