II SA/Gl 291/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kubik Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka Sędzia WSA Taniewska-Banacka ( spr. ) Protokolant sekr. sąd. Elwira Massel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2007 r. sprawy ze skargi (...) S. A. na decyzję Wojewody z dnia (...) nr (...) w przedmiocie sprzeciwu do zgłoszenia robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta G. z dnia (...) nr (...) i orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 2. zasądza na rzecz skarżącej kwotę 500 ( pięćset ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia [...] r. pełnomocnik Spółki [...] S. A. J. B. zgłosił Wydziałowi Architektury i Urbanistyki Urzędu Miejskiego w G. zamiar montażu urządzenia reklamowego nietrwale związanego z gruntem na działce nr [...] przy ul. [...] w G. Do zgłoszenia dołączył oświadczenie o posiadanym prawie do nieruchomości, projekt techniczny urządzenia reklamowego wraz z mapą sytuacyjną, pełnomocnictwo i kopię KRS. Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta G. wniósł sprzeciw wobec doręczonego mu zgłoszenia podając w uzasadnieniu, iż przedstawione w projekcie budowlanym urządzenie reklamowe składające się z tymczasowej konstrukcji wsporczej na stopie betonowej umieszczonej na gruncie w istocie stanowi budowlę, która nie jest zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji została ona doręczona pełnomocnikowi J. B. w dniu [...] r. Od wydanej przez organ I instancji decyzji pełnomocnik Spółki złożył odwołanie podnosząc w uzasadnieniu, iż organ I instancji wniósł sprzeciw wobec dokonanego zgłoszenia po upływie ustawowego trzydziestodniowego terminu od dnia doręczenia zgłoszenia. Przytaczając orzecznictwo sądowe pełnomocnik Spółki wskazał także, iż jego zdaniem zgłoszony nośnik reklamowy nie jest urządzeniem trwale związanym z gruntem, a tym samym nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. W wyniku rozpoznania wniesionego odwołania decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji wskazując, iż jego zdaniem sprzeciw w stosunku do zgłoszenia budowy został wniesiony w terminie. Z akt sprawy wynika bowiem, iż w dniu [...] r. decyzja została przesłana faksem na podany w zgłoszeniu numer inwestora. Decyzję wysłano również do inwestora pocztą, a z potwierdzenia odbioru wynika, iż wprawdzie jej od razu nie odebrał jednak została ona przez listonosza złożona w urzędzie pocztowym już w dniu [...] r. i tego dnia jej odebranie było możliwe. W konsekwencji zdaniem organu II instancji sprzeciw został wniesiony w terminie albowiem termin ten upływał właśnie w dniu [...] r. Organ II instancji podkreślił nadto, iż z uwagi na konieczność wykonania konstrukcji nośnej wnioskowany montaż nie może być kwalifikowany jako instalacja, a tym samym nie może korzystać ze zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Pismem z dnia [...] r. pełnomocnik Spółki wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję organu II instancji, podnosząc, iż nie wyrażał zgody na doręczanie pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej, a podany w zgłoszeniu numer faksu Spółki jest jedynie częścią danych umieszczonych na papierze firmowym i podanych w piśmie po wskazaniu adresu do korespondencji. Także złożenie przesyłki na poczcie nie może być uznane za równoznaczne z jej doręczeniem, przesyłkę uważa się bowiem za doręczoną dopiero po powtórnym jej awizowaniu. Pełnomocnik skarżącej Spółki po raz kolejny wskazał, iż jego zdaniem zgłoszenie dotyczyło robót, na które nie jest wymagane pozwolenie na budowę, podał także, iż jego zdaniem uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest wadliwe albowiem podejmujący rozstrzygnięcie organ nie wyjaśnił w oparciu o jakie dowody przyjął, że projektowane urządzenie jest trwale związane z gruntem. Skarga została wniesiona w terminie. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie wyjaśniając, iż podtrzymuje argumenty, które zawarł był w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Nadto w myśl art. 152 cytowanej ustawy w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji a także poprzedzającego ją rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego wykazało, że dotknięte one są uchybieniami uzasadniającymi ich wzruszenie, Obie decyzje wydane bowiem zostały z takimi naruszeniami prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Przystępując do szczegółowych rozważań w pierwszej kolejności wskazać w tym miejscu należy, że w myśl art. 30 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.: Dz. U. 2006, Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) zgłoszenia wyliczonych w ust. 1 cytowanego artykułu budów należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych. Do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie, w drodze decyzji, sprzeciwu i nie później niż po upływie 2 lat od określonego w zgłoszeniu terminu ich rozpoczęcia. Stosownie do przytoczonego przepisu właściwy organ ma jedynie 30 dni na wyrażenie ewentualnego sprzeciwu, niezależnie od tego czy okoliczności faktyczne sprawy powodują, że sprzeciw ten ma charakter obligatoryjny (art. 30 ust. 6 przywołanej wyżej ustawy) czy też fakultatywny (art. 30 ust. 7 ustawy). Brak reakcji organu w tym terminie oznacza domniemaną zgodę na rozpoczęcie i prowadzanie robót objętych zgłoszeniem. Wskazać w tym miejscu należy, iż powyższy, wiążący dla organu termin ma charakter materialnoprawny, a tym samym jego przekroczenie wiąże się z definitywną utratą możliwości podjęcia działania, którego termin ten dotyczy. W konsekwencji po jego upływie organ nie jest już władny wyrazić sprzeciwu wobec zgłoszonej budowy i to nawet w sytuacji gdy wniesienie takiego sprzeciwu byłoby celowe bądź wręcz nakazane prawem. Podkreślenia wymaga nadto, iż termin, o którym mowa, jest terminem do załatwienia sprawy, a nie do wydania decyzji. Musi więc on obejmować także doręczenie decyzji stronie postępowania administracyjnego por. szerzej np. J. Dessoulavy-Śliwiński /w:/ T. Asman, J. Dessoulavy-Śliwiński, E. Janiszewska-Kuropatwa, Z. Niewiadomski, A. Plucińska-Filipowicz: Prawo budowlane. Komentarz. Red. Z. Niewiadomski, Warszawa 2006, s. 372 i nast. wraz z cytowanym tam orzecznictwem. W istocie zatem rozpoznający sprawę zgłoszenia organ ma mniej niż 30 dni na rozważenie okoliczności sprawy i ewentualne wydanie decyzji o sprzeciwie albowiem w terminie tym musi zdążyć doręczyć podjęte rozstrzygnięcie inwestorowi. Trzydziestego pierwszego dnia po doręczeniu organowi zgłoszenia inwestor jest bowiem, w razie braku sprzeciwu ze strony właściwego organu, uprawniony do rozpoczęcia budowy. W kontekście powyższych uwag niewątpliwym jest, co słusznie podnosi skarżąca Spółka, iż wyrażony w niniejszej sprawie przez Prezydenta Miasta G. sprzeciw wobec doręczonego organowi temu zgłoszenia zamiaru montażu tablicy reklamowej wniesiony został po upływie terminu, o którym mowa w art. 30 ust. 5 ustawy. Jak bowiem wynika z akt sprawy podpisane przez pełnomocnika Spółki [...] S. A. zgłoszenie montażu urządzenia reklamowego wpłynęło do organu I instancji w dniu [...] r., a tym samym od dnia [...] r. rozpoczął swój bieg trzydziestodniowy termin o którym mowa w art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane. Do zgłoszenia dołączone zostało wystawione dla J. B. pełnomocnictwo, wskazujące m.in. jego adres. W konsekwencji ustanowienia pełnomocnika decyzja o sprzeciwie właśnie jemu winna była zatem zostać doręczona na adres podany w pełnomocnictwie (art. 40 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. 2000, Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. zwanej dalej: k.p.a.). Przedłożona Sądowi dokumentacja jednoznacznie wskazuje jednak na to, iż w rzeczywistości decyzja wprawdzie została doręczona pełnomocnikowi strony skarżącej jednak dopiero w dniu [...] r., a tym samym sprzeciw nie został wniesiony skutecznie. Zgodnego z prawem doręczenia decyzji pełnomocnikowi strony skarżącej wbrew twierdzeniom organu II instancji nie mogło bowiem zastąpić ani przesłanie decyzji faksem bezpośrednio do Spółki [...] S. A. (co w myśl art. 391 § 1 k.p.a. byłoby dopuszczalne jedynie gdyby pełnomocnik skarżącej wyraźnie o taki sposób doręczenia mu decyzji wystąpił lub na wniosek organu wyraził na takie doręczenie zgodę co w niniejszej sprawie ewidentnie nie miało miejsca) ani też próba, notabene nieudana z powodu nieodebrania przesyłki, terminowego doręczenia przedmiotowej decyzji pocztą bezpośrednio skarżącej Spółki [...] S. A. Notabene warto w tym miejscu zauważyć, że nawet w razie odebrania przesyłki przez skarżącą Spółkę jeszcze przed upływem trzydziestodniowego terminu (tj. w dniu [...] r. kiedy to listonosz pozostawił przesyłkę na poczcie) doręczenie i tak byłoby bezskuteczne jako dokonane samej stronie a nie jej pełnomocnikowi – por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 maja 2006 r., II OSK 810/05, LEX nr 236469. W konsekwencji, w myśl powyższych uwag, decyzję organu I instancji uznać należy za naruszającą art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane co obligowało organ drugoinstancyjny do jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Wojewoda nie dostrzegł jednak wskazanych wyżej uchybień i utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta G. co powoduje w efekcie, iż naruszeniem prawa dotknięta jest także stanowiąca przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie decyzja organu II instancji z dnia [...] r. Dodatkowo, odnosząc się do treści skargi należy wskazać, iż wobec spóźnionego wniesienia przez organ I instancji sprzeciwu w stosunku do wskazanej przez inwestora budowy i w konsekwencji uchylenia przez tut. Sąd zarówno decyzji zaskarżonej, jak też poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej ocena merytorycznej zasadności i dopuszczalności sprzeciwu stała się bezprzedmiotowa. W świetle przedstawionych wyżej wywodów należało uwzględnić skargę i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzec jak w sentencji. Nadto w myśl art. 152 cytowanej ustawy określono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. O kosztach postępowania orzeczono na wniosek strony skarżącej na podstawie art. 200 i 209 p.p.s.a.