II SA/Gl 292/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.), Protokolant Specjalista Magdalena Nowacka-Brzeźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2019 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z dnia [...] [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta D. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania M.P. prawa jazdy kat. AM, Al, A2,A, BI, B nr [...] na okres 3 miesięcy. Kontrolowana przez Sąd decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu [...] r. do organu I instancji wpłynęło pismo z Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego nr [...] z dnia [...] . wraz z wyrokiem Sądu Rejonowego dla K. w K. Sygn. akt [...] z dnia [...] r. Z treści wyroku wynika, iż M. P. został uznany za winnego popełnienia czynu polegającego na tym, że w dniu [...] r. o godz. [...] , w miejscowości P. na obszarze zabudowanym, na odcinku obowiązywania ograniczenia prędkości do 60 km/h, kierował pojazdem marki [...] o nr rej. [...] z prędkością 112 km/h, co oznacza, że przekroczył dopuszczalną prędkość o 52 km/h na obszarze zabudowanym. Z ww. pisma wynika także, iż kierującemu pojazdem nie zatrzymano dokument prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1a ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym. Wobec tego w dniu [...] r. Prezydent Miasta D. (dalej: Prezydent) wszczął z urzędu postępowanie administracyjne zmierzające do podjęcia decyzji o zatrzymaniu M. P. (dalej: strona) dokumentu prawa jazdy za wskazane wyżej wykroczenie. Jednocześnie wezwał go do złożenia prawa jazdy do depozytu Wydziału Komunikacji i Drogownictwa Urzędu Miejskiego w D. . Zgodnie z art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami Starosta /Prezydent Miasta na prawach powiatu/ wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy, w przypadku gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Na podstawie art. 102 ust. 1 c powyższej ustawy prawo jazdy zostaje zatrzymane na okres 3 miesięcy, a okres jego zatrzymania, zgodnie z ust. 1e ww. art. liczony jest od dnia zwrotu dokumentacji do organu właściwego w sprawach wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami. W myśl art. 102 ust. 1 c ustawy o kierujących pojazdami Starosta wydaje decyzję, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności. Prezydent nie znalazł podstaw do umorzenia bądź zawieszenia postępowania, o co wnosiła strona. Jego zdaniem, w przypadku zaistnienia określonych przesłanek, tj. otrzymania informacji o przekroczeniu dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym, właściwy organ jest zobowiązany do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Decyzja ta ma charakter związany, a zatem organ nie ma możliwości podjęcia innego rozstrzygnięcia, o ile w trakcie postępowania ustali, iż zdarzenie takie miało miejsce. Okoliczności wystąpienia zdarzenia z dnia [...] ., w świetle przywołanych na wstępie dowodów, nie budzą wątpliwości. W odwołaniu z dnia [...] r. M. P. zaskarżył ww. decyzję w całości, zarzucając jej: a) naruszenie art. 6 w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a.; b) naruszenie art. 11 w zw. z art. 8 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 108 § 1 k.p.a.; c) naruszenie art. 81a k.p.a.; d) art. 102 ust. 1 pkt 4 oraz ust. 1c ustawy o kierujących pojazdami. Mając powyższe na uwadze wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie niniejszej sprawy do ponownego rozpoznania. Ponadto, wniósł o wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności zaskarżonej decyzji oraz przeprowadzenie dowodu z akt postępowania karnego toczącego się przed Sądem Rejonowym dla K. w K. w sprawie o sygnaturze akt [...] . Powyższe następnie szeroko uzasadnił, wskazując przede wszystkim na okoliczności dotyczące błędu pomiarowego oraz fakt że podjął stosowne kroki zmierzające do uchylenia wyroku z dnia 11 września 2018r. Ponadto, wskazał na naruszenie przepisu art. 81a k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej: Kolegium) wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, podzielając poczynione przez niego ustalenia faktyczne i prawne. W uzasadnieniu wskazało w szczególności na to, że kierowany do Sądu Rejonowego wniosek GITD o ukaranie strony z dnia [...] r. jest dokumentem urzędowym, a zatem - w myśl art. 76 § 1 k.p.a. - stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo poświadczone, a tym samym potwierdza zaistnienie okoliczności stanowiącej podstawę kwestionowanej decyzji. W odniesieniu do zawartych w odwołaniu zarzutów Kolegium wyjaśniło, że decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy należy do kategorii aktów związanych, czyli takich, co do których przepis prawa determinuje treść rozstrzygnięcia w sytuacji zaistnienia oznaczonego w przepisie stanu faktycznego. Wobec tego Kolegium nie mogło w żaden sposób uwzględnić okoliczności podniesionych w odwołaniu i odstąpić w rozpatrywanej sprawie od wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. W postępowaniu administracyjnym prowadzonym w tym przedmiocie nie podlegają badaniu kwestie dotyczące okoliczności popełnienia czynu polegającego na przekroczeniu dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Stanowisko takie, jak podkreślono w uzasadnieniu decyzji, znajduje uzasadnienie w orzecznictwie sądów administracyjnych. Wskazano na dwa orzeczenia, w tym wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 marca 2017r., sygn. akt II SA/Gl 1286/16 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 maja 2018r. sygn. akt I OSK 2190/16 wyjaśniono: W skardze z 5 marca 2019 r. M. P. (dalej: Skarżący) podnosi zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania oraz prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Naruszenia przepisów postępowania odnosi do: 1/ art. 6 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. art. 8 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 75 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej i obowiązku wyjaśnienia i zbadania wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie dla sprawy, a to: - braku zbadania i w konsekwencji odniesienia się do podniesionych przez Skarżącego okoliczności dotyczących błędu pomiarowego i bezpodstawne przyjęcie, że pomiar wskazany przez fotoradar należy uznać bezkrytycznie za prawidłowy podczas gdy już z treści przepisów prawa wynika, że różnica w pomiarze do 3 km/h, a przy prędkości  ponad 100 km/h - do 3% wartości mierzonej to różnica, która mieści się w granicach błędu pomiarowego radaru (§ 21 rozporządzenia w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać przyrządy do pomiaru prędkości pojazdów w ruchu drogowym, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych z dnia 17 lutego 2014 r. (Dz.U. z 2014 r. poz. 281 z późn.zm.) podczas gdy okoliczności sprawy wskazują na konieczność przeprowadzenia w tym zakresie stosownego dowodu z opinii biegłego; - braku zbadania i zupełne pominięcie kluczowych dla sprawy okoliczności takich jak fakt, że w miejscu w którym dokonywany był pomiar są cztery pasy ruchu (po dwa w obu kierunkach jazdy); nieustalenie czy kąt ustawienia przyrządu względem pasu ruchu był zgodny z instrukcją producenta (22 stopnie do kierunku ruchu pojazdu) oraz czy w dacie wykonania pomiaru nie wystąpiły zjawiska mające wpływ na wynik pomiaru zgodnie z instrukcją obsługi miernika prędkości Fotorapid CM; - nieprzeprowadzeniu dowodów z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy sygn. akt; [...] przez Sąd Rejonowy dla K. na okoliczność: danych dotyczących przyrządu pomiarowego, którym dokonano pomiaru prędkości pojazdu należącego do skarżącego, treści przeprowadzonych w sprawie dowodów, braku uczestnictwa w tym postępowaniu i nieprzyznaniu się przez Skarżącego do zarzucanego mu czynu; - niezwróceniu się, pomimo złożenia przez Skarżącego w tym zakresie wniosku, do Inspektoratu Drogowego Delegatury [...] z wnioskiem o przekazanie informacji czy wskazana w informacji skierowanej do Prezydenta Miasta D. wartość - 52 km/h została podana przy uwzględnieniu błędu pomiarowego na okoliczność: możliwości wystąpienia błędu pomiarowego; - nieprzeprowadzeniu dowodu z instrukcji obsługi miernika prędkości Fotorapid CM na okoliczność, że pomiar wykonywany tym urządzeniem może ulec zniekształceniu na skutek wielu różnych działań i okoliczności; 2/ art. 7 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. poprzez brak ponownego rozpatrzenia sprawy i ograniczenie się jedynie do rozpoznania zarzutów odwołania, podczas gdy w istocie organ II instancji powinien podjąć po raz kolejny wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i rozpatrzeć sprawę ponownie, a w szczególności, organ winien wyjaśnić wszelkie wątpliwości strony w sposób rzetelny, co doprowadziło do braku merytorycznego ustosunkowania się do wszystkich argumentów Skarżącego przy jednoczesnym poprzestaniu na lakonicznej konstatacji, że dla wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy jest dostateczną sama informacja uzyskana z Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego, bez konieczności weryfikacji jej prawidłowości w przypadku zaistnienia co do tego wątpliwości, a zwłaszcza wobec faktu kwestionowania przez Skarżącego przekroczenia przez niego prędkości o 50 km/h w obszarze zabudowanym, co jest sprzeczne z naczelnymi zasadami postępowania administracyjnego w tym zasadą przekonywania i zaufania obywateli do państwa; 3/ naruszenie art. 81a k.p.a. poprzez jego niezastosowanie do stanu faktycznego niniejszej sprawy w sytuacji gdy zachodzą niedające się usunąć wątpliwości co do prędkości z jaką poruszał się pojazd w dniu zdarzenia; 4/ art. 107 § 1 pkt 6) i § 3 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego i przekonywującego wyjaśnienia przez organ administracji w uzasadnieniu decyzji podstaw faktycznych i prawnych na jakich oparł decyzję oraz brak merytorycznego odniesienia się do wszystkich podnoszonych przez Skarżącego zarzutów; Naruszenia przepisów prawa materialnego dotyczą; 1/ art. 102 ust. 1 pkt. 4 oraz ust. Ic ustawy o kierujących pojazdami poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji zastosowanie w stanie faktycznym sprawy, w sytuacji kiedy istnieje niedająca się usunąć wątpliwość czy spełniona została przesłanka materialna uzasadniająca wydanie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy na 3 miesiące, tj., że przekroczenie prędkości osiągnęło ustawową granicę ponad "50 km/h", gdy uwzględniając granicę błędu urządzenia rejestrującego należy dojść do niedającej rozstrzygnąć konstatacji, iż prędkość kontrolowanego pojazdu, o ile urządzenie pomiarowe posiadało odpowiednią legalizację, a w chwili dokonania pomiaru nie zachodziły żadne okoliczności, które mogły mieć wpływ na jego wynik, szacuje się w przedziale od 48 km/h do 54 km/h - a tym samym w żaden sposób nie można wykluczyć, iż zmierzona prędkość była mniejsza niż 50 km/h; 2/ art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz innych ustaw w zw. z art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami i w konsekwencji uznanie, że podstawą zatrzymania przez starostę prawa jazdy jest informacja o zatrzymaniu prawa jazdy przez Główny Inspektorat Transportu Drogowego, a nie fakt rzeczywistego przekroczenia dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50km/h w obszarze zabudowanym; 3/ art. 45 w zw. z art. 177 Konstytucji RP w związku z art. 102 ust. 1 pkt. 4 oraz ust. 1 c ustawy o kierujących pojazdami w zw. z art. art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz innych ustaw poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że wyłącznie informacja z Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego jest wystarczającą przesłanką zatrzymania prawa jazdy, nawet w sytuacji, gdy zachodzą poważne wątpliwości co do tego, czy pomiar został wykonany urządzeniem posiadającym legalizację oraz czy jego wartość jest prawidłowa co stanowi niezgodną z przepisami ustawy zasadniczej interpretację naruszającą prawo Skarżącego do sądu i sprawiedliwego i rzetelnego procesu;  W oparciu o te zarzuty Skarżący wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzję Prezydenta Miasta D. z dnia [...] r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w decyzji. Zdaniem Kolegium zaistniały pełne podstawy do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje. Skarga nie znajduje uzasadnienia, bowiem kontrolowana przez Sąd decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] . nr [...] , jak i utrzymana tym rozstrzygnięciem w mocy decyzja Prezydenta Miasta D. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania M. P. prawa jazdy kat. AM, Al, A2,A, BI, B nr [...] na okres 3 miesięcy nie narusza przepisów prawa procesowego oraz materialnego. Decyzja została podjęta na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 341, dalej: ustawa), zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, w przypadku gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015r. poz. 541 ze zm.), podstawą wydania decyzji, o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5 oraz ust. 1d i art. 103 ust. 1 pkt 5 ustawy wymienionej w art. 5, jest informacja, o której mowa odpowiednio w pkt 1 lub 3. Stosownie do postanowień art. 7 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy podmiot, który ujawnił popełnienie naruszenia, o którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy wymienionej w art. 4 lub wydał prawomocne rozstrzygnięcie za to naruszenie, niezwłocznie powiadamia o tym starostę właściwego ze względu na miejsce zamieszkania kierującego pojazdem. Podmiotem, który ujawnia to naruszenie będzie zazwyczaj policjant. Trzeba jednak zauważyć, że w przypadku kontroli, o której mowa w art. 129a ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. z 2018 r., poz. 1990, dalej: p.r.d.), uprawnienia i obowiązki policjantów określone w art. 135 ust. 1 i art. 136 ust. 1 wykonują w stosunku do kierujących pojazdami również inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego (art. 139 ust. 4 p.r.d.). Inspektorzy zatrzymują zatem prawo jazdy w przypadkach określonych w art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. a-i. Analogicznych uprawnień nie mają jednak w sytuacji zatrzymania prawa jazdy za pokwitowaniem w przypadku ujawnienia czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym (art. 135 ust. 1a lit. a). Zatrzymanie prawa jazdy nie jest jednak tożsame z brakiem możliwości stwierdzenia, że doszło do naruszenia prawa i nałożenia mandatu karnego, stosownie do art. 92a ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1120). To ostatnie zaś jest rozstrzygnięciem, o którym mówi art. 7 ust. 1 pkt 1 nowelizacji marcowej, a inspektor Inspekcji Transportu Drogowego jest podmiotem zobowiązanym do niezwłocznego powiadomienia starosty o wydaniu prawomocnego rozstrzygnięcia za naruszenie, o którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt 1a p.r.d. Ponadto, zgodnie z art. 102 ust. 1 c ustawy o kierujących pojazdami, starosta wydaje decyzję, o której mowa w ust. 1 pkt 4 lub 5, na okres 3 miesięcy, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności oraz zobowiązując kierującego do zwrotu prawa jazdy, jeżeli dokument ten nie został zatrzymany w trybie art. 135 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. Stosownie do art. 102 ust. 1e cyt. ustawy - okres, o którym mowa w ust. 1 c i Id, oblicza się na zasadach określonych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, przy czym dla ustalenia początku okresu jest właściwa data zwrotu dokumentu do organu właściwego w sprawach wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami, a w przypadku zatrzymania prawa jazdy w trybie art. 135 ust. 1 pkt la ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o mchu drogowym - data tej czynności. Jeżeli w chwili wydawania decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 4 lub 5, prawo jazdy było już w posiadaniu starosty z innego tytułu, okres zatrzymania prawa jazdy liczy się od dnia wydania tej decyzji. Nie budzi wątpliwości, zdaniem Sądu, że stan faktyczny sprawy polegający na tym, że Skarżący przekroczył dopuszczalną prędkość o ponad 50 km/h, zaś organ Inspekcji Transportu Drogowego ujawnił to naruszenie, przekazując stosowną informację Prezydentowi Miasta D. , wyczerpuje hipotezę art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami i tym samym zachodziły podstawy do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Nie znajdują uzasadnienia zarzuty podnoszone w skardze. Jeśli chodzi o zarzuty natury procesowej, które w istocie sprowadzają się do tego, że przed wydaniem decyzji organ I instancji powinien podjąć czynności wyjaśniające dotyczące samego zdarzenia, w tym jego okoliczności oraz oceny przyrządów pomiarowych stosowanych przez Inspekcję Transportu Drogowego, to wykładnia art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy prowadzi do wniosku, iż wystarczająca jest informacja sporządzona przez właściwy (uprawniony do tego) organ stwierdzając fakt przekroczenia przez kierującego pojazdem dopuszczalnej prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Istniejące w tym zakresie rozbieżności w orzecznictwie sądowym wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 1 lipca 2019 r., I OPS 3/18: " Podstawę wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2019 r. poz. 341 z późn. zm.) w związku z art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 541 z późn. zm.) może stanowić wyłącznie informacja o ujawnieniu czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym." Tym samym także organ odwoławczy nie był w tym zakresie zobowiązany do wyjaśniania stanu faktycznego sprawy. Z tych samych względów nie mogły się ostać także zarzuty materialnoprawne, które opierały się na błędnym jego zastosowaniu ze względu na istniejące, zdaniem Skarżącego, wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy. Stan faktyczny sprawy, jak zauważono wyżej, został prawidłowo ustalony, a zatem nie ma podstaw do kwestionowania prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego, w szczególności zaś wskazanych w skardze. W tym stanie rzeczy skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.