II SA/Gl 293/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2010 r. sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę. Wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta B. decyzją z dnia [...]r. nr [...] orzeczono o zatrzymaniu J. Z. prawa jazdy kategorii "B" wydanego przez tego Prezydenta dnia [...] r. do czasu ustalenia przyczyny zatrzymania. Jako podstawę decyzji wskazano art. 104 § 2 kpa oraz art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. g i art. 138 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm., zwanej dalej ustawą lub Prawem o ruchu drogowym). Jednocześnie decyzji tej nadano na podstawie art. 108 kpa rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu powołano się na fakt zatrzymania przedmiotowego prawa jazdy z powodu przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. W odwołaniu od tej decyzji J. Z. wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania w pierwszej instancji. Uzasadniając to żądanie zarzucił, że bez podstawy prawnej decyzji organ pierwszej instancji nadał rygor natychmiastowej wykonalności. Swojego stanowiska w tym przedmiocie jak i co do orzeczenia zasadniczego organ zdaniem odwołującego się nie uzasadnił. Po rozpoznaniu tego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną z powołaniem się na treść art. 138 § 1 pkt 2 kpa, uchyliło ww. decyzję Prezydenta Miasta B. w całości i orzekło o zatrzymaniu J. Z. prawa jazdy kat. [...] nr [...]. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia, po zrelacjonowaniu przeprowadzonego w sprawie postępowania SKO wskazało, że w przypadku gdy policjant zatrzyma prawo jazdy za pokwitowaniem w razie przekroczenia przez kierującego pojazdem liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego (art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. g ustawy) to zgodnie z art. 138 Prawa o ruchu drogowym decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy wydaje starosta, natomiast zwrot zatrzymanego prawa jazdy następuje po ustaniu przyczyny zatrzymania. Ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego prowadzi Policja wpisując w niej odpowiednią liczbę punktów za określone naruszenie. Stosownie do art. 130 ust. 2 ustawy punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24. Również w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20.12.2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. Nr 236, poz. 1998 z późn. zm., zwanego dalej rozporządzeniem z dnia 20 grudnia 2002 r.) w § 6 ust. 1 pkt 3 wskazano, iż organ prowadzący ewidencję usuwa z ewidencji punkty przyznane na podstawie wpisu ostatecznego jeżeli od dnia popełnienia naruszenia upłynął rok, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które liczba punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24 punkty, a w przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3 ustawy – 20 punktów. Tym samym zdaniem SKO przekroczenie liczby 24 punktów karnych uniemożliwia usunięcie punktów z ewidencji po upływie roku od dnia naruszenia przepisów ruchu drogowego. W takim przypadku usunięcie punktów z ewidencji możliwe jest zgodnie z § 6 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia tj. w razie otrzymania informacji o pozytywnym wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji, o którym mowa w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy. W konsekwencji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uznało, że zaistniały przesłanki do wydania decyzji o zatrzymaniu odwołującemu się prawa jazdy. Odnosząc się natomiast do kwestii nadania zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności SKO stwierdziło, iż w interesie społecznym jest by kierowcy, którzy w sposób permanentny naruszają przepisy ruchu drogowego byli z tego ruchu wyłączeni do czasu zweryfikowania ich umiejętności. Decyzja organu I instancji musiała jednak zostać zdaniem organu odwoławczego uchylona, gdyż błędnie wskazano w jej osnowie i uzasadnieniu, iż dotyczy ona prawa jazdy kat. B, podczas gdy z akt sprawy wynika, że prawo jazdy nr [...] z dnia [...] r. wydane przez Prezydenta Miasta B. jest prawem jazdy kat. AB. Uzasadniało to orzeczenie na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa. W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję SKO w K. J. Z. wniósł o jej uchylenie jako wydanej jego zdaniem z naruszeniem § 5 ust. 2 rozporządzenia z dnia 20 grudnia 2002 r. w związku z art. 46 kodeksu wykroczeń i w zw. z art. 7 kpa. Uzasadniając to żądanie podniósł, że zgodnie z treścią § 5 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia organ prowadzący ewidencję usuwa z niej wpis ostateczny dotyczący naruszeń, jeżeli nastąpiło zatarcie ukarania (skazania). Usunięcie to następuje z mocy prawa w momencie zatarcia skazania. Okoliczność ta powinna być uwzględniona przez organy orzekające w niniejszej sprawie w związku z treścią art. 46 kodeksu wykroczeń, który stanowi, że ukaranie uważa się za niebyłe po upływie 2 lat od wykonania, darowania lub przedawnienia wykonania kary. Jeżeli w tym czasie doszło do popełnienia nowego wykroczenia, za które wymierzono karę aresztu, ograniczenia wolności lub grzywny, ukaranie za oba wykroczenia uważa się za niebyłe po upływie 2 lat od wykonania, darowania albo od przedawnienia wykonania kary za nowe wykroczenie. Skoro zatem wykonanie kary (grzywny) nałożonej mandatem karnym z dnia [...] r. nastąpiło w dniu [...] r., zaś kary z mandatu z dnia [...] r. w dniu [...] r., to zatarcie ukarań tymi mandatami nastąpiło z mocy prawa w dniu [...] r. W tej też dacie usunięciu z ewidencji uległy wpisy ostateczne dotyczące naruszeń stwierdzonych tymi mandatami. Podobnie usunięciu w dniu [...] r. uległy wpisy związane z mandatami z dnia [...] i [...] r. W konsekwencji doszło w tych datach do "skasowania" łącznie 18 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. W dacie orzekania przez organy obu instancji nie było już zatem podstaw do zatrzymania prawa jazdy. Zdaniem skarżącego w sprawie nie ma bowiem zastosowania przewidziana w art. 108 kk zasada jednoczesnego zatarcia wszystkich odnoszących się do danej osoby skazań popełnionych w okresie biegu zatarcia za pierwsze skazanie. Kodeks wykroczeń wprowadził bowiem zasadę łącznego zatarcia wyłącznie dwóch ukarań. W odpowiedzi na skargę SKO w K. wniosło o jej oddalenie powtarzając w ogólnym zarysie stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem brak jest zdaniem Sądu podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem obowiązującego prawa, w szczególności, wbrew stanowisku skarżącego brak jest podstaw do przyjęcia, że została ona wydana z naruszeniem § 5 ust. 2 rozporządzenia z dnia 20 grudnia 2002 r. w zw. z art. 46 kodeksu wykroczeń. Sformułowane w tym przedmiocie przez skarżącego stanowisko opiera się bowiem zdaniem Sądu na błędnej wykładni art. 46 § 2 kodeksu wykroczeń. Wbrew twierdzeniu skarżącego z przepisu tego nie wynika aby przewidziana nim możliwość zatarcia ukarania za popełnione wykroczenia dotyczyła łącznego traktowania wyłącznie dwóch ukarań. Pomimo różnic w literalnym brzmieniu tego przepisu oraz przepisu art. 108 kk zdaniem Sądu wynikające z nich zasady co do przesłanek zatarcia skazania i ukarania opierają się na założeniu, że jeżeli w okresie wymaganym do zatarcia skazania lub ukarania dojdzie do popełnienia nowego czynu zabronionego pod groźbą kary, to możliwe jest jedynie jednoczesne zatarcie odnośnie wszystkich tych czynów. Odmienna wykładnia w tym przedmiocie tych przepisów byłaby niczym nieuzasadniona, a w odniesieniu do zatarcia ukarania za wykroczenia wprost nielogiczna. Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, jak twierdzi skarżący, że regulacja z art. 46 § 2 kk ogranicza się do wykroczeń zestawianych tylko parami. Zdaniem Sądu wprowadza ona regułę równoczesnego zatarcia, w razie dwóch lub większej ilości ukarań przed upływem terminu do zatarcia za wykroczenie poprzednie. Popełnienie w tym czasie kolejnego wykroczenia (wykroczeń) za które wymierzono karę aresztu, ograniczenia wolności lub grzywny powoduje, że zatarcie ukarania za pierwsze z nich ulega przesunięciu (por. komentarz do art. 46 kk T. Grzegorczyk, W. Jankowski, M. Zbrojewska: Kodeks wykroczeń, Komentarz. Lex 2010). Z tego też względu skoro skarżący pierwsze wykroczenie za które naliczono mu punkty karne popełnił [...] r., zaś kolejne w daniach [...] r., [...] r., [...] r. oraz [...]r., to w dacie orzekania przez SKO tj. w dniu [...] r. nie doszło zdaniem Sądu do zatarcia ukarania za którekolwiek z nich gdyż od wykonania kary za którekolwiek z tych wykroczeń do popełnienia następnego nie upłynęły 2 lata. Termin ten zaczął zatem bieg dopiero od wykonania kary za wykroczenie z dnia [...] r. Tym samym nie wystąpiły też przesłanki do usunięcia punktów karnych za dokonanie tych wykroczeń z ewidencji prowadzonej przez Komendanta Wojewódzkiego Policji zgodnie z rozporządzeniem z dnia [...] r. Prawidłowo przyjęły w takiej sytuacji organy orzekające, że w dacie orzekania istniały określone w art. 138 ust. 1 w zw. z art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. g ustawy Prawo o ruchu drogowym podstawy do wydania decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy, a to w związku z przekroczeniem przez niego liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Oznacza to, że zaskarżona decyzja odpowiada obowiązującemu prawu, co skutkuje oddaleniem skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 31 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – jako nieuzasadnionej.