II SA/Gl 295/15

WyrokWSA w Gliwicach2015-06-18

Skład orzekający: Maria Taniewska-Banacka, Grzegorz Dobrowolski, Łucja Franiczek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda, wydając zarządzenie zastępcze wprowadzające udokumentowane złoża kopalin do studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, ma obowiązek stosować procedurę planistyczną przewidzianą w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym?
Ratio decidendi
Wojewoda, wydając zarządzenie zastępcze wprowadzające udokumentowane złoża kopalin do studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, nie ma obowiązku stosowania procedury planistycznej przewidzianej w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Przepis art. 208 ust. 5 Prawa geologicznego i górniczego nakazuje jedynie odpowiednie stosowanie przepisów ustawy o samorządzie gminnym, a nie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Działania wojewody w tym trybie są samodzielne i odrębne.
Stan faktyczny
Gmina L. zaskarżyła zarządzenie zastępcze Wojewody, które wprowadziło do studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy udokumentowane złoża kopalin. Gmina zarzuciła Wojewodzie naruszenie przepisów Prawa geologicznego i górniczego, w tym brak wskazania konkretnych złóż, brak zapewnienia udziału gminy w postępowaniu oraz nieprawidłowe obciążenie gminy kosztami sporządzenia zarządzenia. Gmina twierdziła również, że część złóż została już uwzględniona w studium.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Gminy L.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski,, Sędzia NSA Łucja Franiczek, Protokolant Małgorzata Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi Gminy L. na zarządzenie zastępcze Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oddala skargę. W dniu [...] r. Wojewoda [...] wydał zarządzenie zastępcze nr [...] w sprawie wprowadzenia udokumentowanych złóż kopalin do Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy L., przyjętego uchwałą Rady Miejskiej w L. nr [...] z dnia [...] r. Zarządzeniem tym Wojewoda wprowadził do Studium następujące złoża kopalin: złoże kruszywa naturalnego nr 1 "[A]" w kategorii C1, zlokalizowane w C.; złoże rud cynku i ołowiu nr 2 "[B]", zlokalizowane w gminach S., L. i P.; złoże rud cynku i ołowiu nr 3 "P.", zlokalizowane w gminach L., Z. i S.; zasób iłów batońskich nr 4. Jednocześnie Wojewoda ujawnił obszary ww. złóż poprzez dodanie do Studium załącznika graficznego oraz obciążył Gminę L. kosztami sporządzenia zarządzenia. Zarządzenie wydane zostało na podstawie art. 208 ust. 2, 3 i 5 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (t.j.: Dz. U. 2014, poz. 613 z późn. zm. zwanej dalej: u.p.g.g.) w związku z art. 98a ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.: Dz. U. 2013, poz. 1318 z późn. zm. zwanej dalej u.s.g.) W uzasadnieniu Wojewoda wskazał, że ww. ustawa Prawo geologiczne i górnicze weszła w życie z dniem 1 stycznia 2012 r.. Zgodnie z art. 208 ust. 1 tej ustawy obszary złóż kopalin, dla których właściwy organ administracji geologicznej przyjął dokumentację geologiczną bez zastrzeżeń przed dniem jej wejścia w życie i które nie zostały wprowadzone do studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, gmina wprowadza do studium w terminie 2 lat od dnia wejścia w życie ustawy. Stosownie zaś do ust. 2 tegoż artykułu w przypadku niespełnienia tego obowiązku przez gminę, wojewoda, jako organ nadzoru, wprowadza do studium obszar udokumentowanego złoża kopalin wydając w tej sprawie zarządzenie zastępcze. Wprowadzenie przez gminę złóż kopalin do studium w terminie 2 lat od dnia wejścia w życia Prawa geologicznego i górniczego winno zostać zrealizowane z zastosowaniem procedury planistycznej, właściwej dla uchwalania studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego lub jego zmiany, stosownie do przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j.: Dz. U. 2012 , poz. 674 z późn. zm.). Obowiązujące przepisy ustawy Prawo geologiczne i górnicze nie regulują natomiast kwestii trybu wprowadzania złóż do dokumentów studium przez wojewodę i zasad wydawania zarządzenia zastępczego. Żaden z przepisów przywołanej ustawy nie wskazuje bowiem na konieczność przeprowadzenia procedury uchwalenia studium w trybie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Brak jednocześnie przepisów wyłączających wskazaną ustawę z procedury wprowadzenia złóż w trybie ustawy Prawo geologiczne i górnicze. Art. 208 ust. 2 u.p.g.g. przesądza jedynie o skutkach prawnych jakie wywołuje zarządzenie zastępcze wprowadzające złoża, a mianowicie wywołuje skutki prawne takie jak studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Z tej przyczyny należało przesądzić w jakim trybie wojewoda wprowadza złoża kopalin do studium. Ponieważ zaś w art. 208 ust. 5 u.p.g.g. zawarte zostało odesłanie do odpowiedniego stosowania ustawy o samorządzie gminnym Wojewoda zastosował w tej mierze art. 98a tejże ustawy. Wojewoda wyjaśnił następnie, że w dniu 28 lipca do [...] Urzędu Wojewódzkiego wpłynęło pismo nr [...] z dnia [...] r., wraz z którym Geolog Wojewódzki przekazał wykaz udokumentowanych złóż na terenie gminy L. oraz kopie decyzji zatwierdzających dokumentację i lokalizację złóż na mapie. W wyniku gruntownej analizy przekazanych materiałów, zarówno dokumentacji geologicznej jak również obowiązującego Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy L., stwierdzono, że na terenie tej gminy istnieją złoża, co do których właściwy organ administracji geologicznej zatwierdził dokumentację geologiczną przed wejściem w życie ustawy Prawo geologiczne i górnicze, czyli przed dniem 1 stycznia 2012 r., a które to złoża nie zostały ujawnione w obowiązującym studium. W związku z powyższym, Wojewoda [...] podjął decyzję o wszczęciu procedury zmierzającej do wprowadzenia wyżej wymienionych złóż, w trybie art. 208 ust. 2 ustawy Prawo geologiczne i górnicze, poprzez wydanie zarządzenia zastępczego. W dniu 13 sierpnia 2014 r. Rada Miejska w L. została zawiadomiona o wszczęciu postępowania zmierzającego do wydania przedmiotowego zarządzenia zastępczego oraz wezwana do wprowadzenia do Studium udokumentowanych złóż kopalin w terminie 30 dni od dnia otrzymania tegoż zawiadomienia, taki wymóg wynika bowiem z art. 98a ust. 1 u.s.g. Termin do usunięcia naruszeń prawa przez organ gminy upłynął z dniem 15 września 2014 r. Z uwagi na to, iż Rada Miejska w L. nie podjęła stosownej uchwały również w terminie wskazanym w wezwaniu, wydanie zarządzenia zastępczego dotyczącego wprowadzenia obszaru udokumentowanego złoża kopalin do Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego dla terenu miasta i gminy L., przyjętego uchwałą Rady Miejskiej w L. nr [...] z dnia [...] r., stało się konieczne. Na podstawie art. 208 ust. 3 Prawo geologiczne i górnicze - koszty sporządzenia zmiany studium w trybie zarządzenia zastępczego wojewody - ponosi w całości gmina. Wykonawca, który wygrał postępowanie ofertowe, przeprowadzone na potrzeby sporządzenia załącznika do zarządzenia zastępczego, wykonał zlecenie za kwotę 6 500 zł. W związku z tym taką też kwotą zostaje obciążona gmina L. Na zarządzenie zastępcze Wojewody [...], pełnomocnik Gminy L. adw. S. K. pismem z dnia 19 lutego 2015 r. złożył skargę, zarzucając Wojewodzie naruszenie art. 208 ust. 1 i 3 ustawy Prawo geologiczne i górnicze i wniósł o uchylenie zaskarżonego zarządzenia w części dotyczącej wprowadzenia do studium złoża [A] i złoża iłów batońskich, ujawnienia ich na załączniku graficznym w formie rysunku z wykorzystaniem mapy topograficznej oraz obciążenia gminy kosztami sporządzenia przedmiotowego zarządzenia zastępczego. Ponadto pełnomocnik podniósł, iż Rada Gminy L. po wezwaniu Wojewody z dnia 13 sierpnia 2014 r., do wprowadzenia do studium złóż kruszywa naturalnego, rud cynku i ołowiu, wapieni i iłów przemysłu ceramicznego nie mogła spełnić tego obowiązku, gdyż nie wskazano o jakie dokładnie złoża chodzi. Pismem z dnia 19 sierpnia 2014 r. Gmina zwróciła się do Wojewody o udostępnienie materiałów, na podstawie których Wojewoda miał zamiar wprowadzić nieuwzględnione w studium złoża kopalin, wzywając jednocześnie o przedłożenie upoważnienia osoby, która podpisała wezwanie. Wojewoda nie odpowiedział na to wezwanie. Tym samym pełnomocnik Rady Gminy L. zarzuca również Wojewodzie, iż nie zapewnił Gminie udziału w postępowaniu zmierzającym do wydania zarządzenia zastępczego. Zdaniem skarżącej Gminy, zaskarżone zarządzenie w żaden sposób nie wykazuje nadto, że złoża w nim w określone zostały w Studium pominięte. W ocenie pełnomocnika złoża kruszywa naturalnego zostały bowiem w Studium opisane w części obejmującej "Kierunki" na s. 30 i 50, zaś złoża iłów zostały opisane w części obejmującej "Uwarunkowania" na s. 145. Oba złoża zostały zaznaczone na mapie stanowiącej załącznik do studium. Ponadto złoże iłów na mapie stanowiącej załącznik do zarządzenia zastępczego jest zaznaczone w nieaktualnych granicach gdyż część wyeksploatowanego wyrobiska stanowi obecnie zbiornik wodny. W zakresie rozstrzygnięcia o kosztach sporządzenia zarządzenia podnieść trzeba, zdaniem skarżącej Gminy, że żaden przepis prawa nie upoważnia organu nadzoru do orzekania o kosztach sporządzenia zmiany studium w drodze zarządzenia zastępczego. Jeżeli zarządzenie zastępcze narusza prawo, to tym bardziej brak jest podstaw do obciążania Gminy kosztami jego sporządzenia. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Wskazał, ustosunkowując się do sformułowanych w skardze zarzutów, że gmina wiedząc, iż na jej obszarze administracyjnym, występują nieuwzględnione w studium udokumentowane złoża kopalin, powinna była zwrócić się do właściwego organu geologicznego o informacje potrzebne do zweryfikowania i zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego w celu wykonania spoczywającego na niej obowiązku, a nie czekać na działanie Wojewody. Nadto kompetencje wojewody do działania wynikają z ustawy z dnia 29 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz. U. Nr 31, poz. 206, z późn. zm.) oraz wprost z przepisów innych ustaw. Niezrozumiałym jest więc występowanie do Wojewody [...] o przedłożenie "upoważnienia do podpisywania pism". Pełnomocnik strony podnosi ponadto w skardze, iż wprowadzone przez Wojewodę złoża iłów batońskich, występują w części 1 Studium pt. "Uwarunkowania wynikające z występowania udokumentowanych złóż kopalin oraz zasobów wód podziemnych", tymczasem część 1 Studium w rozdziale 16 zawiera wprawdzie wykaz złóż kopalin naturalnych zlokalizowanych na obszarze gminy, w wykazie tym nie ma jednak zasobu iłów batońskich o nr 4. Natomiast złoże kruszywa naturalnego, które - jak twierdzi pełnomocnik skarżącej, wykazane jest w części "Kierunki zagospodarowania przestrzennego" - nie obejmuje złoża [A], dla którego Marszałek Województwa [...] pismem nr [...] z dnia [...] r. zawiadomił o przyjęciu dokumentacji geologicznej. Załącznik graficzny nr 4 do Studium, na którym rozmieszczone są złoża surowców naturalnych i zasoby wód podziemnych, nie zawiera złóż, które Wojewoda [...] wprowadził zarządzeniem zastępczym nr [...]. Za nietrafny w świetle art. 208 ust. 3 u.p.g.g. należy uznać również, zdaniem Wojewody, zarzut pełnomocnika dotyczący obciążenia gminy kosztami sporządzenia zarządzenia zastępczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. 2014, poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez m.in. kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z stosownie do art. 3 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. 2012, poz. 270 z późn. zm., zwanej dalej: p.p.s.a.) wynika, że sądy administracyjne orzekają między innymi w sprawach skarg na akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego. Taki właśnie akt nadzoru stanowi zaskarżone zarządzenie zastępcze Wojewody [...] z dnia [...] r. w sprawie wprowadzenia udokumentowanych złóż kopalin do Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy L., które podlega kontroli legalności z uwzględnieniem stanu prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego zarządzenia zastępczego wykazało, że nie jest ono dotknięte uchybieniami uzasadniającymi jego wzruszenie, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie mogła zostać uwzględniona. Wskazać w pierwszej kolejności należy że zaskarżone zarządzenie zostało wydane z powołaniem jako podstawy prawnej art. 208 ust. 2, 3 i 5 cytowanej wyżej ustawy Prawo geologiczne i górnicze w związku z art. 98a ust. 3 także cytowanej wyżej ustawy o samorządzie gminnym. Zgodnie z treścią art. 208 u.p.g.g.: 1. Obszary złóż kopalin, dla których właściwy organ administracji geologicznej przyjął dokumentację geologiczną bez zastrzeżeń przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy i które nie zostały wprowadzone do studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, nie później niż w terminie 2 lat od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy wprowadza się do studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. 2. Po upływie terminu określonego w ust. 1 wojewoda wprowadza udokumentowany obszar kopalin do studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy i wydaje w tej sprawie zarządzenie zastępcze. Sporządzone w tym trybie studium wywołuje skutki prawne takie jak studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. 3. Koszty sporządzenia studium ponosi w całości gmina, której obszaru dotyczy zarządzenie zastępcze. Powołanie w podstawie prawnej zaskarżonego zarządzenia także art. 98a u.s.g., który dotyczy wprost wydawania przez wojewodę zarządzeń zastępczych w innych przypadkach bezczynności organów samorządu terytorialnego, niż rozpatrywany w niniejszej sprawie, znajduje uzasadnienie w brzmieniu art. 208 ust. 5 u.p.g.g. Ten ostatni przepis nakazuje bowiem odpowiednie stosowanie przepisów ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym do zarządzeń zastępczych wojewody wydawanych na podstawie art. 208 ust. 2 u.p.g.g. Odpowiednie stosowanie przepisów tej ustawy oznacza korzystanie tylko z tych elementów, które pozostają w zgodzie z charakterem instytucji prawnej normowanej w przepisach szczególnych znajdujących się poza ustawą o samorządzie gminnym. W obowiązującym systemie prawnym nie istnieje bowiem jednolicie ukształtowany środek nadzoru w postaci zarządzenia zastępczego wojewody. Treść przedmiotowego zarządzenia zastępczego oraz przedstawionych wraz z odpowiedzią na skargę materiałów wskazuje, że odpowiednie stosowanie przy wydaniem zaskarżonego zarządzenia art. 98a u.s.g. polegało na uprzednim wezwaniu Rady Miejskiej do wykonania ustawowego obowiązku. Wskazać także należy, że skarga w niniejszej sprawie została wniesiona skutecznie, przez podmiot legitymowany, przy czym brak zarzutów dotyczących powyższego upoważnia do odstąpienia w tym zakresie od szerszych rozważań. Przystępując do merytorycznego rozpoznania skargi ocenę legalności zarządzenia zastępczego Wojewody [...] z dnia [...] r., należy poprzedzić uwagami dotyczącymi wykładni i stosowania cytowanego już wyżej art. 208 u.p.g.g. Jak podkreśla się w orzecznictwie regulacja z art. 208 u.p.g.g. przypomina przewidzianą w art. 95-96 u.p.g.g. Istotne różnice sprowadzają się tego, że odnosi się ona do sytuacji przyjęcia bez zastrzeżeń przez właściwy organ dokumentacji geologicznej przed wejściem w życie ustawy i dotyczy wyłącznie złóż kopalin, które do tego momentu nie zostały wprowadzone do studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Maksymalny termin dla wprowadzenia złóż kopalin do studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy przez organ uprawniony na mocy odrębnych przepisów do zmiany studium wynosi dwa lata od daty wejścia w życie ustawy - tj. do 31 grudnia 2013 r. Po upływie tego terminu - a zatem od daty 1 stycznia 2014 r. - to wojewoda wprowadza udokumentowany obszar kopalin do studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy w trybie nadzorczym, wydając w tej sprawie zarządzenie zastępcze na koszt gminy, a sporządzone w tym trybie studium wywołuje skutki prawne takie jak studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Możliwość wydania aktu nadzoru w postaci zarządzenia zastępczego jest uzasadniona bezczynnością rady gminy. Uwzględniając analizowane regulacje nie budzi wątpliwości, że terminowe wprowadzenie do studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego złóż kopalin w trybie zwykłym powinno nastąpić na zasadach określonych w przywołanej już wyżej ustawie z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wymaga zatem przeprowadzenia tam przewidzianej procedury zmiany studium. Z uwagi na charakter studium oraz kompetencje ustawowe rady gminy nie jest wykluczonym, by wykonaniu minimalnych obowiązków informacyjnych wynikających z art. 95 ust. 2 u.p.g.g. i art. 208 ust. 1 u.p.g.g. towarzyszyły równolegle dalej idące zmiany studium, niż wprowadzenie do nich (ujawnienie) wymienionych tam elementów środowiska, w celu ich ochrony. Rada gminy może dokonać wówczas także innych zmian, w szczególności w kierunkach zagospodarowania przestrzennego, w tym również określić przeznaczenie terenów sąsiadujących z obszarami podlegającymi ochronie, co w analizowanym przypadku jest jej własną kompetencją, szerszą niż przewidziana w z art. 95 ust. 2 u.p.g.g. i art. 208 ust. 1 u.p.g.g. W przeciwieństwie do powyższego analogicznych kompetencji nie posiada wojewoda. Organ nadzoru może wprowadzić przedmiotowe elementy środowiska do studium w celu ich ochrony wyłącznie poprzez ujawnienie istnienia konkretnych obszarów, na których te elementy zostały rozpoznane i udokumentowane przez właściwe organy. Żaden z przepisów rangi ustawowej nie przewiduje bowiem dla organu nadzoru możliwości dalej idącej ingerencji w sferę zastrzeżoną dla gmin, niż zakreślona w ustawie Prawo geologiczne i górnicze. Przepisy kompetencyjne nie mogą zaś podlegać wykładni rozszerzającej. Nadto jak wynika z art. 96 ust. 4 u.p.g.g. i art. 208 ust. 5 u.p.g.g., przy wydaniu zarządzenia zastępczego stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o samorządzie gminnym, a nie przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Działania podejmowane w tym przedmiocie przez wojewodę zostały zresztą nazwane przez ustawodawcę trybem, co świadczy o ich samodzielności i odrębności, zaś pozostają one w związku proceduralnym wyłącznie z przepisami u.s.g. Wojewodzie nie przyznano także kompetencji do aktualnego rozpoznania wszelkich uwarunkowań, co jest nieodzowne dla określenie kierunków polityki przestrzennej w dalej idącym zakresie, niż ujawnienie w nich istnienia przedmiotów wymienionych w art. 95 ust. 2 u.p.g.g., 96 ust. 1 u.p.g.g. i art. 208 u.p.g.g. w celu ich ochrony. Powyższe wskazuje na to, że przy wydawaniu zarządzenia zastępczego wojewody na podstawie art. 208 ust. 2 u.p.g.g. nie stosuje się procedury właściwej dla uchwalenia albo zmiany studium. Stąd zawarte w art. 208 odesłanie jedynie do ustawy o samorządzie gminnym, nie zaś do ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Ujawnienie złóż kopalin nie prowadzi bowiem do innego rodzaju zmiany kierunków zagospodarowania niż niż określenie jednego z możliwych sposobów wykorzystywania obszarów złóż kopalin, o czym decydują przepisy odrębne. Takie działanie nadzorcze skutkuje bezpośrednio wyłącznie obowiązkiem uwzględniania obszarów występowania złóż kopalin w planach miejscowych (por. obszerne uzasadnienie wyroku WSA w Krakowie z dnia 24 kwietnia 2015 r. sygn. akt II SA/Kr 97/15, którego to uzasadnienia tezy odnośnie art. 208 u.p.g.g. tut. skład orzekający podziela). Zaskarżonym zarządzeniem, w zaskarżonej części Wojewoda [...], poprzedzając wydanie go wezwaniem do wykonania ustawowego obowiązku, wprowadził do Studium złoże kruszywa naturalnego "[A]" zlokalizowane w C. i zasób iłów batońskich. Zdaniem Wojewody wbrew ustawowemu obowiązkowi złoża te nie zostały przez Radę uwzględnione w Studium. Zdaniem zaś pełnomocnika Gminy w rzeczywistości obydwa złoża zostały w Studium ujęte. Jak bowiem wskazał w skardze "złoża kruszywa naturalnego zostały w Studium opisane w części obejmującej Kierunki na str. 30 i 50 zaś złoża iłów zostały opisane w części obejmującej Uwarunkowania na str. 145. Oba złoża zostały zaznaczone na mapie stanowiącej załącznik do studium. Ponadto złoże iłów na mapie stanowiącej załącznik do zarządzenia zastępczego jest zaznaczone w nieaktualnych granicach gdyż, gdyż część wyeksploatowanego wyrobiska stanowi obecnie zbiornik wodny". Tezy te, jak słusznie wskazuje Wojewoda w odpowiedzi na skargę, nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym. Analiza Studium prowadzi bowiem, zdaniem Sądu, do jednoznacznego wniosku, iż wbrew twierdzeniom skargi na s. 30 "Kierunków zagospodarowania przestrzennego" brak jakichkolwiek informacji dotyczących złóż. Na s. 50 natomiast w sołectwie [A] ujawniono jedynie złoże dolomitów zaś w sołectwie [A] i złoże piasku. Zdaniem pełnomocnika, sformułowanym w trakcie rozprawy przed tut. Sądem w dniu 18 czerwca 2015 r., wskazane w zarządzeniu zastępczym złoże kruszyw naturalnych [A] w C. tożsame jest z ujawnionym w Studium złożem piasku w C.. Teza ta nie jest trafna, nie tylko ze względu na odmienne określenie złoża ale i jego odmienną lokalizację. Porównanie bowiem wskazującej obszary złóż mapy stanowiącej załącznik nr 4 do Studium z mapą dołączoną do zarządzenia zastępczego jednoznacznie wskazuje odmienne położenie i granice złoża. Przyznać należy także rację Wojewodzie [...], iż nie ujawniono w Studium również złoża iłów batońskich, oznaczonego na stanowiącej załącznik do zarządzenia mapie jako "[...]"., nie widnieje ono bowiem ani na przywoływanej w skardze s. 145 "Uwarunkowań zagospodarowania przestrzennego" ani na załączniku nr 4 do Studium. Fakt ten potwierdził niejako sam pełnomocnik Gminy, poproszony bowiem przez Sąd w trakcie rozprawy o wskazanie na mapie stanowiącej załącznik nr 4 do Studium tego złoża, skoro zdaniem Gminy zostało ono ujawnione, wskazał złoże "[...]", nie zaś "[...]". Podniósł bowiem, iż złoże "[...]" zostało już wyeksploatowane i w jego miejscu znajduje się zbiornik. Sąd podkreśla w tym miejscu, że dopóki złoże nie zostanie rozliczone i wykreślone z bilansu dopóty musi być uwzględniane w Studium, a fakt istnienia zbiornika nie przesądza o możliwości istnienia na tym samym obszarze złoża. Złoże "[...]", jako odrębne od złoża "[...]", zostało nadto wskazane jako istniejące w dołączonym do akt wykazie stanowiącym załącznik do kierowanego do [...] Urzędu Wojewódzkiego pisma Geologa Wojewódzkiego z dnia 24 lipca 2014 r. Ewidentnym jest zatem, zdaniem Sądu, że zarządzeniem zastępczym Wojewoda wprowadził do Studium złoża w Studium tym nie ujawnione, działając tym samym w zgodzie z art. 208 ust. 2 u.p.g.g. wobec bezczynności w tej mierze Rady Miejskiej w L. Bez znaczenia prawnego pozostaje podniesiony w skardze zarzut, iż Wojewoda nie określił, wzywając Radę do wykonania ustawowego obowiązku, jakie złoża jego zdaniem nie zostały w Studium ujawnione. Trafnie bowiem w odpowiedzi na skargę Wojewoda podkreślił, że ustawodawca nałożył na gminę obowiązek wprowadzenia do studium udokumentowanych złóż kopalin, nie później niż w terminie 2 lat od dnia wejścia w życie ustawy Prawo górnicze i geologiczne Ustawa weszła w życie 1 stycznia 2012 r., termin ten upłynął więc z dniem 31 grudnia 2013 r. Wszystkie wprowadzone do studium gminy L. złoża zostały udokumentowane przed 1 stycznia 2012 r. Gmina wiedząc, iż na jej obszarze administracyjnym, występują nieuwzględnione w studium udokumentowane złoża kopalin, powinna była zwrócić się do właściwego organu geologicznego o informacje potrzebne do zweryfikowania i zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego w celu wykonania spoczywającego na niej obowiązku, a nie czekać na działanie Wojewody, w tym na jego wskazania bądź podpowiedzi. Dopilnowanie aby wszystkie złoża zostały ujawnione w Studium należy bowiem do zadań Rady. Odnosząc się z kolei do zarzutu, iż brak podstawy prawnej by obciążyć Gminę L. kosztem sporządzenia zarządzenia wskazać należy, iż stosownie do art. 208 ust. 3 koszty sporządzenia zarządzenia zastępczego ponosi w całości gmina. Kwestią niedoprecyzowaną w przepisie jest czy wskazanie kwoty jaką gmina zobowiązana jest uiścić może mieć miejsce w zarządzeniu czy też stanowić winno odrębna czynność Zdaniem Sądu skoro obowiązek poniesienia kosztów stanowi konsekwencję niewykonania przez Gminę obowiązku wynikającego z prawa administracyjnego, żaden przepis, wbrew twierdzeniom pełnomocnika Gminy, nie odsyła w kwestii kosztów na drogę postępowania cywilnego, żaden też nie zakazuje wskazania należnej kwoty w zarządzeniu zastępczym to nie można dopatrzyć się w tej mierze przesłanek uzasadniających stwierdzenie nieważności zarządzenia w części dotyczącej kosztów. W konsekwencji uznać należy, że Wojewoda [...] był uprawniony i jednocześnie zobligowany prawnie do wydania zaskarżonego zarządzenia zastępczego, a skarżąca Gmina nie podważyła skutecznie legalności aktu nadzoru. Jednoznacznym jest w sprawie bowiem, iż nie ujawniono w terminie określonym w art. 208 ust. 1 u.p.g.g. wszystkich złóż na terenie objętym Studium, nie uczyniono tego także później, na wezwanie Wojewody z dnia 13 sierpnia 2014 r. W odpowiedzi na wezwanie Burmistrz, miast pilnie zbadać jakie złoża nie zostały w Studium ujawnione i spowodować by Rada, wykonując bezwzględny ustawowy obowiązek bezzwłocznie je do Studium wprowadziła, pismem z dnia 19 sierpnia 2014 r. wskazał, iż wezwanie jest nieprecyzyjne i w konsekwencji niewykonalne, zapowiedział, iż w razie wydania zarządzenia zastępczego odmówi refinansowania wydatków, podniósł, że zmiana Studium, którego treść z innych przyczyn jest przedmiotem odrębnej kontroli sądowej jest "prawnie wątpliwa", wezwał do nadesłania mu pisma Geologa Wojewódzkiego z dnia 24 lipca 2014 r., a w finale zażądał od osobiście podpisanego pod wezwaniem Wojewody [...]ego nadesłania upoważnienia do złożenia podpisu (sic!). W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło