II SA/Gl 304/06

WyrokWSA w Gliwicach2006-12-13

Skład orzekający: Włodzimierz Kubik, Ewa Krawczyk, Maria Taniewska-Banacka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa wznowienia postępowania scaleniowego, opartego na zarzucie niezgodności decyzji z ustaleniami poczynionymi w trakcie postępowania, jest prawidłowa, jeśli strona była świadoma tej niezgodności od wielu lat?
Ratio decidendi
Odmowa wznowienia postępowania scaleniowego jest prawidłowa, jeśli strona nie wykazała istnienia przesłanek określonych w art. 145 § 1 k.p.a. lub uchybiła terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. W sytuacji, gdy strona była świadoma zarzucanej nieprawidłowości od wielu lat, nie może skutecznie domagać się wznowienia postępowania na podstawie art. 148 § 1 k.p.a.
Stan faktyczny
Skarżący T.M. domagał się wznowienia postępowania scaleniowego, zarzucając, że decyzja scaleniowa nie odzwierciedla ustaleń poczynionych w trakcie postępowania, a granice działki zostały zmienione bez jego wiedzy. Organ pierwszej instancji odmówił wznowienia, wskazując na upływ terminu. Wojewoda Ś. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że skarżący dowiedział się o rzekomym błędzie wiele lat temu. Skarżący wniósł skargę do WSA w Gliwicach.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kubik Sędziowie Sędzia NSA Ewa Krawczyk Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.) Protokolant starszy sekretarz Małgorzata Orman po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi T.M. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie scalenia gruntów oddala skargę. Decyzją z [...] nr [...] Naczelnik Gminy w H. orzekł o dokonaniu scalenia gruntów wsi B., jak również ustalił, że imiennie wymienieni uczestnicy scalenia otrzymać mają dopłaty z Urzędu Gminy H. bądź zobowiązani są do uiszczenia stosownej opłaty. Jak wynika nadto z osnowy decyzji zastrzeżenie T. i M.M. nie zostało uwzględnione, a w uzasadnieniu Naczelnik Gminy podniósł, iż zastrzeżenie to okazało się nieuzasadnione albowiem T.M. w trakcie prowadzonego postępowania przyjął projekt scalenia i wyraził zgodę na proponowaną w projekcie dopłatę. Pismem wniesionym do Starostwa Powiatowego w L. w dniu [...] T.M. zwrócił się o usunięcie cyt. “błędu formalnego" zaistniałego podczas komasacji w latach [...] podnosząc, iż od [...] lat płaci podatek od gruntu, który w istocie użytkują sąsiedzi graniczącego pola. W trakcie przeprowadzonego w Starostwie w dniu [...] przesłuchania T.M. wyjaśnił, że do scalenia gruntów w [...] roku przystąpił pod warunkiem oddania części działki o szerokości [...] m w stronę północną i otrzymaniem działki o tej samej szerokości w stronę południową. Z tak wydzielonej działki T.M. zgodził się na oddanie na rzecz W.B. części o szerokości [...] m i długości [...] m natomiast nie wyraził zgody na uszczuplenie działki o podaną szerokość na całej jej długości. W konsekwencji domaga się on przywrócenia granic działki w sposób jaki został z nim uzgodniony. Decyzją z dnia [...] nr [...] Starosta L. odmówił wznowienia postępowania scaleniowego w celu usunięcia wskazanego przez T.M. błędu. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż istotnie w trakcie postępowania scaleniowego T.M. w kwestionariuszu życzeń zastrzegł, że wyraża zgodę jedynie na oddanie innemu uczestnikowi postępowania części działki o szerokości [...] metra na długości [...] m natomiast w projekcie scalenia przedstawiono inny stan. Jednakowoż granice działki przedstawione w wykazie oświadczeń uczestników oraz warunków objęcia w posiadanie nowo wydzielonych gruntów T.M. uznał. W konsekwencji należy przyjąć, że wprawdzie w postępowaniu scaleniowym były pewne rozbieżności to jednak nie zostały one podniesione w odwołaniu przez małżonków M., a decyzja w takim kształcie w jakim ją podjęto została ujawniona w operacie ewidencji gruntów i księgach wieczystych. Od otrzymanej decyzji T.M. wniósł odwołanie ponownie podkreślając, iż nie wyrażał zgody na dotyczące go postanowienia decyzji scaleniowej w konsekwencji której bez wiedzy strony przestawiono kamienie graniczne. Decyzją z dnia [...] nr [...] Wojewoda Ś. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję podkreślając w uzasadnieniu, iż jego zdaniem organ I instancji poprawnie przyjął, iż T.M. oparł swoje żądanie na podstawie prawnej wynikającej z art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. 2000, Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. zwanej dalej: k.p.a.) albowiem wnioskodawca stwierdził, iż uzgodnione z nim ustalenia zostały bez jego wiedzy i udziału zmienione i zatwierdzone decyzją scaleniową. Słusznie jednak, zdaniem organu II instancji, zaskarżona decyzja odmawia wznowienia postępowania scaleniowego zakończonego decyzją ostateczną ponieważ T.M. uchybił terminowi przewidzianemu w art. 148 kpa albowiem o stanie faktycznym sprawy wiedział od [...] lat. Pismem z dnia [...] T.M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję organu II instancji po raz kolejny podkreślając na jakie ustępstwa na rzecz J.S. i W.B. wyraził zgodę w trakcie postępowania scaleniowego. W konsekwencji, zdaniem skarżącego, za zwiększony areał dopłacił on [...] zł podczas gdy faktycznie areał ten, z uwagi na błędne ustalenie granic działek i błędne przestawienie kamieni granicznych, użytkują spadkobiercy F.K. Skarga została wniesiona w terminie. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że pomimo po części wadliwego uzasadnienia jej rozstrzygnięcie jest co do zasady prawidłowe, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie zasługuje na uwzględnienie. Przystępując do szczegółowych rozważań należy w pierwszej kolejności wskazać, iż w myśl art. 145 § 1 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: 1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe, 2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa, 3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27, 4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, 5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję, 6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu, 7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2), 8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Katalog ten ma charakter zamknięty i niedopuszczalne jest wznowienie postępowania z uwagi na inne okoliczności niż wyliczone przez ustawodawcę. Zważyć też należy, iż w myśl art. 148 § 1 i 2 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się co do zasady w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania natomiast termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Uchybienie terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania, o ile nie został on przywrócony, jest podstawą do wydania decyzji o odmowie wznowienia, a zachowanie terminu miesięcznego musi być udowodnione przez stronę – por. np. wyrok NSA z dnia 10 marca 2006 r. II OSK 622/05. Wskazać zatem trzeba, iż w przypadku złożenia przez stronę podania o wznowienie postępowania wszczęte zostaje postępowanie wstępne, które zakończone winno być albo postanowieniem o wszczęciu postępowania w sprawie wznowienia albo decyzją w sprawie odmowy wznowienia postępowania (art. 149 § 1 i 3 k.p.a.). W tej fazie organ może się wypowiadać jedynie co do zarzutów, a nie ich podstaw. Przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji bada bowiem wyłącznie, czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia, enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1 k.p.a. oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 k.p.a. - por. wyrok NSA z dnia 14 czerwca 1999 r., IV SA 2397/98, Lex nr 47857; por. też np. M. Jaśkowska, A. Wróbel: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Zakamycze, 2005 r., s. 881 i nast. Tak więc jeśli strona składając wniosek o wznowienie postępowania nie wskazała żadnej z wymienionych w art. 145 k.p.a. okoliczności bądź wprawdzie okoliczność taką podniosła jednak nie wykazała, iż zachowała miesięczny termin od dowiedzenia się o stanowiącym podstawę wznowienia fakcie prowadzący czynności wstępne organ winien wydać decyzję o odmowie wznowienia postępowania. W konsekwencji stwierdzić należy, iż zdaniem Sądu decyzja organu I instancji odmawiająca wznowienia postępowania oraz utrzymująca ją w mocy decyzja drugoinstancyjna były co do meritum prawidłowe i odpowiadały wymogom prawa. Jak bowiem jednoznacznie wynika z akt sprawy T.M. w toku postępowania wstępnego nie wskazał żadnej z okoliczności wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a., a sama li tylko zarzucana przez skarżącego niezgodność wydanego przez organ I instancji w roku [...] rozstrzygnięcia z tzw. kwestionariuszem życzeń i ustaleniami, na jakie w trakcie postępowania scaleniowego wyraził on zgodę, nie może stanowić w świetle unormowań k.p.a. podstawy wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną. T.M. w swym wniosku nie zarzucił bowiem by dowody w sprawie, na podstawie których ustalono okoliczności faktyczne były fałszywe (art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.), nie twierdził, że wskazana wyżej niezgodność wyniknęła z okoliczności nieznanych organowi w czasie podejmowania decyzji scaleniowej (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.), nie wskazał również żadnych innych ujętych w art. 145 § 1 k.p.a przesłanek, których zaistnienie stanowiłoby przyczynę podnoszonej niezgodności. W żadnej mierze nie można też uznać, jak to uczynił organ II instancji, iż powołujący się na niezgodność decyzji scaleniowej z zaakceptowanymi w trakcie postępowania ustaleniami T.M. wnosi o uchylenie decyzji ostatecznej z uwagi na brak swego uczestnictwa w postępowaniu scaleniowym (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), pogląd taki jest bowiem zdaniem Sądu w świetle treści wniosku T.M. nieuprawniony. Wyrażając w kolejnych pismach i oświadczeniach zarzuty pod adresem decyzji scaleniowej T.M. każdorazowo podkreślał bowiem, że pomimo, iż w postępowaniu scaleniowym aktywnie uczestniczył to jednak wydana decyzja nie odzwierciedliła przyjętych przez niego ustaleń. Notabene wskazać w tym miejscu należy, iż wyrażając swą ocenę organ II instancji stwierdził nadto w uzasadnieniu, że właśnie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. przyjął rzekomo za podstawę rozstrzygnięcia organ pierwszoinstancyjny. Skład orzekający zauważa jednak, że w rzeczywistości żadnych twierdzeń o braku uczestnictwa strony w postępowaniu decyzja Starosty L. nie zawiera, nie powołuje też art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a, słusznie podkreślając w uzasadnieniu, iż T.M. był uczestnikiem postępowania scaleniowego. Podkreślenia nadto wymaga, iż nawet gdyby hipotetycznie wskazywana przez T.M. we wniosku o wznowienie postępowania okoliczność mieściła się w zawartym w art. 145 § 1 k.p.a. katalogu to i tak postępowanie w sprawie scalenia nie mogłoby zostać wznowione albowiem skarżący zarówno w swym wniosku jak też w skardze podał, iż podnoszonej obecnie nieprawidłowości świadom był od [...] lat. W konsekwencji także treść art. 148 § 1 k.p.a. nie zezwala w niniejszej sprawie na wznowienie postępowania scaleniowego. W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło