II SA/Gl 326/25
WyrokWSA w Gliwicach2025-06-17
Skład orzekający: Krzysztof Nowak, Beata Kalaga-Gajewska, Aneta Majowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która przeznacza działkę z terenów zabudowy mieszkaniowo-usługowej (określonych w studium) na tereny rolnicze z zakazem zabudowy, narusza przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i podlega stwierdzeniu nieważności?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność uchwały rady gminy w części dotyczącej działki skarżącej, ponieważ plan miejscowy przeznaczył ją na tereny rolnicze z zakazem zabudowy, podczas gdy obowiązujące studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego określało ją jako teren zabudowy mieszkaniowo-usługowej. Naruszenie to stanowi istotne naruszenie zasad sporządzenia planu miejscowego, a konkretnie art. 20 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, który wymaga zgodności planu ze studium.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Sośnicowicach w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Skarżąca podniosła, że jej działka została przeznaczona w planie na tereny rolnicze z zakazem zabudowy, podczas gdy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego określało ją jako teren zabudowy mieszkaniowo-usługowej. Skarżąca wykazała swój interes prawny jako właścicielka nieruchomości. Organ w odpowiedzi na skargę wskazał, że uchwała została zastąpiona nowym aktem, ale podtrzymał swoje stanowisko co do zgodności pierwotnej uchwały z prawem.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części tekstowej i graficznej dotyczącej działki nr [...] położonej w Sośnicowicach, obręb [...]. 2. Zasądzono od Gminy Sośnicowice na rzecz skarżącej kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Nowak, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Asesor WSA Aneta Majowska (spr.), Protokolant specjalista Magdalena Dąbek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi I. C. (C.) na uchwałę Rady Miejskiej w Sośnicowicach z dnia 24 lipca 2018 r. nr XLII/351/2018 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części tekstowej i graficznej dotyczącej działki nr [...] położonej w Sośnicowicach, obręb [...]; 2. zasądza od Gminy Sośnicowice na rzecz skarżącej kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Pismem z dnia 3 lutego 2025 r. I.C. (dalej: Skarżąca) wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na Uchwałę Nr XLII/351/2018 Rady Miejskiej w Sośnicowicach z dnia 24 lipca 2018 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Sośnicowice (Dz. Urz. Woj. Śl. z 2018 r., poz. 5055), w części dotyczącej dz. [...], o powierzchni 0,1527 ha, położonej w obrębie [...], objętej księgą wieczystą nr [...].
W skardze Skarżąca podniosła zarzuty naruszenia art. 9 ust. 4, art. 20 ust. 1 oraz art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1073 z późn. zm., dalej: u.p.z.p.) poprzez ustalenie w zaskarżonej Uchwale przeznaczenia działki nr [...] niezgodnie z zapisami Uchwały Nr XXXV/306/2013 Rady Miejskiej w Sośnicowicach z dnia 25 listopada 2013 r. w sprawie uchwalenia zmiany "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy Sośnicowice", oraz wniosła o stwierdzenie nieważności części tekstowej i części graficznej zaskarżonej Uchwały w odniesieniu do działki nr [...], a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi wskazała, że zgodnie z zapisami Studium ww. działka znajduje się na terenach zabudowy mieszkaniowo-usługowej (str. 11 Studium, 3.1.3. Część III Studium), co zostało potwierdzone w zaświadczeniu Burmistrza Sośnicowic nr [...] z dnia 16 maja 2016 r., natomiast zaskarżoną Uchwałą ustalono, że przedmiotowa działka znajduje się na terenie o przeznaczeniu rolniczym, zgodnie z § 29 ust. 2 pkt 2 - z zakazem lokalizacji obiektów budowlanych. Interes prawny Skarżąca wywiodła z własności ww. działki, zauważając, że doszło do pozbawienia możliwości zabudowy nieruchomości, zatem i negatywnego wpływu na jej wartość. Skarżąca podała również, że działka [...] powstała z podziału geodezyjnego działki [...], a dla innej działki powstałej z tego podziału (nr [...]) zachowując przeznaczenie określone w Studium wydano warunki zabudowy co pozwoliło na wzniesienie budynku jednorodzinnego. Zdaniem Skarżącej zmiana przeznaczenia stanowiła przejaw niesprawiedliwego i nierównego traktowania. Zauważyła też, że kolejnymi pismami: z dnia 25 marca 2024 r., 15 lipca 2024 r., 11 września 2024 r. domagała się doprowadzenia ustaleń planu do zgodności z postanowieniami Studium. Powyższe nie przełożyło się jednak na zmianę stanowiska organu.
Do skargi przedłożono kserokopię zaświadczenia Burmistrza Sośnicowic nr [...] z dnia 16 maja 2016 r., z którego wynika, iż zgodnie z ustaleniami Studium przyjętego Uchwałą Nr XXXV/306/2013 z dnia 25 listopada 2013 r. działka [...] położona jest na terenie oznaczonym symbolem MU – tereny zabudowy mieszkaniowo-usługowej, w tym zabudowy zagrodowej, a także przywołane w skardze pisma kierowane do organu.
W odpowiedzi na skargę Burmistrz Sośnicowic wniósł o oddalenie skargi oraz zasądzenie od Skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Na wstępie uzasadnienia organ wskazał, że zaskarżona Uchwała została zastąpiona Uchwałą Nr V/48/2024 Rady Miejskiej w Sośnicowicach z dnia 25 września 2024 r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Sośnicowice (Dz. Urz. Woj. Śl. z 2024 r., poz. 6974), zatem zaskarżona Uchwała przestała obowiązywać. Następnie, odnosząc się do argumentacji skargi, organ podał, że zaskarżony plan miejscowy został opracowany zgodnie z zasadami planowania przestrzennego, procedurą sporządzania planów, zgodnie z prawem oraz obowiązującym Studium. Wyjaśnił, że przedmiotowa działka nr [...] postawała w wyniku podziału działki nr [...], w pierwszej kolejności na działki nr [...] i nr [...] (w roku 2013), następnie tej ostatniej na działki nr [...] i nr [...] (w roku 2016). Dla działki pierwotnej [...] wydano w dniu 14 maja 2013 r. warunki zabudowy (dotyczące części tej działki, obecnie działki nr [...]), która wygasła wobec uchwalenia zaskarżonego planu miejscowego. Dla działki nr [...] zgodnie z danymi ewidencji gruntów i budynków określono użytki rolne klasy III (RIIIb i PsIII).
Dalej organ wskazał, że Studium przyjęte Uchwałą Nr XXXV/306/2013 Rady Miejskiej w Sośnicowicach z dnia 25 listopada 2013 r. zostało zmienione Uchwałą Nr XXIX/230/2021 Rady Miejskiej w Sośnicowicach z dnia 27 stycznia 2021 r. Działka Skarżącej zgodnie z rysunkiem Studium przeznaczona jest pod tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, jednakże zgodnie z ustaleniami Części III pkt 5.1 (str. 106) oraz pkt 5.6 (str. 109): "w zakresie kształtowania i ochrony zasobów środowiska przyrodniczego, polityka polegająca na bezwzględnej ochronie przed zabudową obszarów o najwyższej i wysokiej wartości przyrodniczej i krajobrazowej, będzie realizowana głównie w obszarze, obejmującym m.in. grunty rolne o najwyższej wartości bonitacyjnej gleb"; "przy wprowadzaniu nowych terenów pod zabudowę, konieczne jest kształtowanie ich jako obszarów jak najbardziej zwartych, unikając rozpraszania zabudowy na obszarach rolnych". Wyjaśnił, iż w związku z przywołanymi ustaleniami Studium oraz zapisami ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, organ podjął decyzję o nieprzeznaczaniu w planie miejscowym gruntów rolnych wyższych klas bonitacyjnych stanowiących użytki rolne klasy I-III na cele nierolnicze zlokalizowane poza obszarami uzupełnienia zabudowy. Końcowo organ wskazał na nieuwzględnione uwagi wniesione w toku procedury planistycznej dotyczącej uchwalania nowego planu miejscowego.
W dniu 5 maja 2025 r. do akt wpłynęło pismo Skarżącej z dnia 30 kwietnia 2025 r. w którym Skarżąca ponowiła wniosek o stwierdzenie nieważności zaskarżonej Uchwały w części, wskazując w powołaniu na orzecznictwo, że uchylenie Uchwały nie czyni bezprzedmiotowym postępowania sądowego o stwierdzenie nieważności aktu prawa miejscowego. Zwróciła również uwagę, że powołany przez organ zapis Studium (Część III pkt 5.5) nakazujący kształtowanie zabudowy w sposób zwarty prowadził do przeciwnego skutku, ponieważ pozostawia na tym terenie jeden dom, który nie jest otoczony przez inną zabudowę. Wskazała również, że powołany przez organ w odpowiedzi na skargę wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 24 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Po 604/21 został uchylony wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2023 r., sygn. akt II OSK 319/22.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje.
Zgodnie z regulacją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego (pkt 5). Stosownie do art. 147 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części - art. 151 p.p.s.a.
Mając na uwadze tak zakreśloną kognicję sądów administracyjnych, Sąd uznał za w pełni uzasadnione stwierdzenie nieważności zaskarżonej Uchwały Nr XLII/351/2018 Rady Miejskiej w Sośnicowicach z dnia 24 lipca 2018 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Sośnicowice (opublikowanej w Dz. Urz. Woj. Śl. z 2018 r., poz. 5055) w części dotyczącej dz. ewid. [...].
Stosownie do ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych legitymacja do wniesienia skargi w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1465 z późn. zm., dalej: u.s.g) wymaga, aby zaskarżony akt aktualnie i realnie godził w sferę prawną podmiotu przez wywołanie negatywnych następstw prawnych, np. przez zniesienie, ograniczenie czy też uniemożliwienie realizacji jego uprawnienia lub interesu prawnego. Naruszenie interesu prawnego podmiotu składającego taką skargę musi mieć przy tym charakter bezpośredni, zindywidualizowany, obiektywny i realny. Uchwała, czy też konkretne jej postanowienia, muszą więc naruszać rzeczywiście istniejący w dacie podejmowania uchwały interes prawny skarżącego.
Takie rozumienie legitymacji każdego skarżącego znajduje odzwierciedlenie także w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 4 listopada 2003 r., sygn. akt SK 30/02 (OTK-A 2003 Nr 8, poz. 84) stwierdził, że skarga na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym nie ma charakteru actio popularis (skargi powszechnej, obywatelskiej), zatem do jej wniesienia nie legitymuje sama ewentualna sprzeczność zaskarżonej uchwały z prawem. Podstawą zaskarżenia jest bowiem równocześnie naruszenie konkretnie rozumianych interesów lub uprawnień konkretnego obywatela lub ich grupy, ewentualnie innego podmiotu, który jest mieszkańcem danej gminy lub jest z tą gminą w inny sposób prawnie związany.
Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej Uchwały w części dotyczącej dz. ewid. [...]. Jak wynika z uzasadnienia złożonej skargi Skarżąca wiąże naruszenie interesu prawnego z prawem własności przysługującym Skarżącej do wymienionej w skardze działki. Skarżąca wykazała swój interes prawny w zaskarżeniu przedmiotowej Uchwały co do przedmiotowej nieruchomości (Dział II księgi wieczystej prowadzonej przez Sąd Rejonowy w G. [...] Wydział Ksiąg Wieczystych nr [...]). Nie można byłoby bowiem skutecznie zakwestionować istnienie po stronie Skarżącej interesu prawnego, skoro dysponuje tytułem prawnym do nieruchomości położonej na obszarze objętym zaskarżonym planem miejscowym (na terenie oznaczonym na rysunku planu symbolem C5R, (C-oznaczenie miejscowości L., 5-numer terenu wydzielonego liniami rozgraniczającymi w zbiorze tego samego rodzaju przeznaczenia podstawowego terenu, R-symbol rodzaju przeznaczenia podstawowego terenu, Załącznik Nr 3 do Uchwały Nr XII/351/2018, § 1 ust. 5 zaskarżonej Uchwały). Stosownie do wskazanej legitymacji skarga podlegała merytorycznemu rozpatrzeniu.
Zaznaczenia wymaga, iż kontroli w toku niniejszego postępowania podlegała jedynie zaskarżona Uchwała Nr XLII/351/2018 z dnia 24 lipca 2018 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Sośnicowice, w zakresie przysługującego Skarżącej interesu prawnego. Jednocześnie Sąd podziela stanowisko co do braku przeszkód stwierdzenia nieważności Uchwały, pomimo uchwalenia nowego aktu prawa miejscowego przyjętego Uchwałą Nr V/48/2024 Rady Miejskiej w Sośnicowicach z dnia 25 września 2024 r. (Dz. Urz. Woj. Śl. z 2024 r., poz. 6974), którym objęto cały obszar gminy Sośnicowice.
Przechodząc do zarzutów skargi wskazania wymaga, iż zgodnie z art. 28 ust. 1 u.p.z.p. istotne naruszenia zasad sporządzenia planu miejscowego, istotne naruszenie trybu jego sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie powoduje nieważność uchwały rady gminy w całości lub w części.
Z kolei w myśl art. 20 przywołanej ustawy (w brzmieniu na dzień wydania kontrolowanego aktu prawa miejscowego), plan miejscowy uchwala rada gminy, po stwierdzeniu, że nie narusza on ustaleń obowiązującego studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Owe nienaruszenie postanowień studium należy postrzegać jako kontynuację zasad zagospodarowania terenu w nim ustalonych, a podlegających sprecyzowaniu w planie miejscowym. Plan miejscowy ma jedynie doprecyzować zasady zagospodarowania i przeznaczenia terenów i to w taki sposób, aby nie doprowadzić do ich zmiany lub modyfikacji. Inaczej mówiąc, konkretne obszary mogą mieć określone przeznaczenie w planie, jeżeli wcześniej w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmina wskazała taki rodzaj przeznaczenia dla tych obszarów. Zatem ustalenia planu miejscowego są konsekwencją zapisów przyjętych w studium obowiązującym w dacie uchwalania tego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Bez wpływu na rozstrzygnięcie pozostają zatem zmiany Studium, które nastąpiły po uchwaleniu zaskarżonej Uchwały.
Na gruncie rozpoznawanej sprawy, zaskarżoną Uchwałą Nr XLII/351/2018 Rady Miejskiej w Sośnicowicach z dnia 24 lipca 2018 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Sośnicowice, działka Skarżącej o nr [...] objęta została jednostką określoną symbolem C5R, gdzie symbol R oznacza tereny rolnicze - § 4 pkt 10 Uchwały.
Zgodnie natomiast ze Studium przyjętym Uchwałą Nr XXXV/306/2013 Rady Miejskiej w Sośnicowicach z dnia 25 listopada 2013 r. w sprawie uchwalenia zmiany "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy Sośnicowice", przedmiotowa działka oznaczona została symbolem MU - tereny zabudowy mieszkaniowo-usługowej, w tym zabudowy zagrodowej (Rysunek Studium). Zgodnie z Rysunkiem Studium cała działka nr [...], z której powstała działka [...], oznaczona została symbolem MU.
Tereny oznaczone w Studium symbolem MU, obejmują tereny projektowanej i istniejącej zabudowy o funkcji mieszanej mieszkaniowo-usługowej. W granicach terenów mogą być lokalizowane: zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna, budynki mieszkalne z możliwością wykorzystania pod usługi więcej niż 30% powierzchni ogólnej budynku, pensjonaty, obiekty noclegowe wykorzystywane dla potrzeb turystyki i agroturystyki, zabudowa letniskowa, zabudowa zagrodowa, zabudowa usługowa i przeznaczona do prowadzenia działalności rzemieślniczej. Na terenach MU znajdują się istniejące usługi o charakterze publicznym oraz usługi o charakterze komercyjnym. Studium utrzymuje możliwość lokalizacji tego rodzaju usług. Podstawowym kierunkiem działań na terenach przeznaczonych dla rozwoju projektowanej i istniejącej zabudowy mieszkaniowo-usługowej jest utrzymanie, porządkowanie, kontynuacja, uzupełnianie i nowe realizacje wraz z infrastrukturą techniczną i komunikacyjną (Studium Część III Ustalenia, 3. Kierunki zmian w strukturze przestrzennej gminy oraz w przeznaczeniu terenów, parametry, wskaźniki oraz warunki zagospodarowania i użytkowania, 3.1.3 tereny zabudowy mieszkaniowo-usługowej, w tym zagrodowej).
Nie do odparcia zatem pozostaje zarzut sprzeczności ustaleń planu w tym zakresie z ustaleniami Studium obowiązującego w dacie uchwalenia zaskarżonego aktu prawa miejscowego. Zasadą sporządzania planu jest jego zgodność - niesprzeczność ze studium. W świetle powyższego po porównaniu zapisów Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy Sośnicowice i obowiązującego w dacie uchwalania, przyjętego Uchwałą Nr XLII/351/2018 Rady Miejskiej w Sośnicowicach z dnia 24 lipca 2018 r. zaskarżonego w części miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, działka należąca do Skarżącej według Studium położona w terenie zabudowy mieszkaniowo-usługowej, w tym zabudowy zagrodowej (MU), objęta została w zaskarżonym planie w jednostce z zakazem lokalizacji obiektów budowlanych (R – tereny rolnicze). Stosownie do zapisów zaskarżonej Uchwały dla terenów oznaczonych na rysunku planu symbolem R ustala się: przeznaczenie podstawowe: rolnicze (§ 29 ust. 1 pkt 1), przeznaczenie uzupełniające: drogi dojazdowe do gruntów rolnych, sieci infrastruktury technicznej zgodnie z przepisami odrębnymi dotyczącymi ochrony gruntów rolnych (§ 29 ust. 1 pkt 2). Dla terenów tych: nakazuje się zachowanie wartościowego drzewostanu (§ 29 ust. 2 pkt 1), zakazuje się: a) lokalizacji obiektów budowlanych, b) zalesienia terenów (§ 29 ust. 2 pkt 2), dopuszcza się możliwość realizacji stawów i sadów jako użytkowania rolnicze terenów (§ 29 ust. 2 pkt 3). Stąd też sprzeczne z przywołanym powyżej ustaleniem Studium (oznaczonych symbolem MU) jest objęcie ww. działki Skarżącej w kwestionowanym planie obszarem o symbolu R - tereny rolnicze.
Wobec wskazanej powyżej reguły niesprzeczności ustaleń planu z postanowieniami Studium – należało więc w tym zakresie stwierdzić nieważność zaskarżonej Uchwały, uznając przekroczenie przez organ granic przysługującego gminie władztwa planistycznego.
Wbrew twierdzeniom organu przywołane przez organ w uzasadnieniu odpowiedzi na skargę zapisy Studium (5.1 i 5.6 Części III) nie uzasadniają zastąpienia przeznaczenia MU czyli terenów zabudowy mieszkaniowo-usługowej, w tym zabudowy zagrodowej, przeznaczeniem rolniczym z zakazem lokalizacji obiektów budowalnych. Jak wynika bowiem z przywołanego zapisu o ochronie przed zabudową obszarów o najwyższej wartości przyrodniczej i środowiskowej, w tym gruntów rolnych o najwyższej wartości bonitacyjnej gleb, polityka polegająca na ochronie przed zabudową obszarów o najwyższej i wysokiej wartości przyrodniczej i krajobrazowej "będzie realizowana głównie w obszarze (OC)", tj. obszarze chronionym przed urbanizacją, w tym obszarze z zakazem zabudowy. (Studium, Część III Ustalenia, 5.1 Ochrona zasobów środowiska przyrodniczego i krajobrazu kulturowego).
Stosownie do zapisów Studium: Rozwój przestrzenny miasta i gminy Sośnicowice będzie bowiem następował w dwóch obszarach, zdefiniowanych jako: obszar zurbanizowany i wskazany do urbanizacji (OZ), obszar chroniony przed urbanizacją, w tym obszar z zakazem zabudowy (OC) (Studium Część III Ustalenia, 2. Zasady rozwoju przestrzennego gminy). Natomiast w ramach obszarów (OC) chronionych przed urbanizacją w tym obszarów z zakazem zabudowy, Studium objęło następujące symbole jednostek: R1 – tereny rolne z zakazem zabudowy, ZL – tereny lasów, ZE – tereny zieleni towarzyszącej dolinom cieków, WP – tereny wód powierzchniowych śródlądowych (Studium, Część III Ustalenia, 3.2 obszar chroniony przed urbanizacją, w tym tereny z zakazem zabudowy). Wskazana ochrona przed zabudową nie odnosi się zatem w sposób przyjęty w odpowiedzi na skargę, do terenów oznaczonych w Studium symbolem MU.
Tereny MU pozostają w ramach obszarów zurbanizowanych i wskazanych do urbanizacji (OZ), dla których określono przeznaczenie: "zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna, zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna, możliwość prowadzenia działalności usługowej w lokalu użytkowym wyodrębnionym w budynku mieszkalnym (tzw. usługi wbudowane) bez ustalenia limitu wykorzystania powierzchni na cele usługowe, zabudowa usługowa w samodzielnych obiektach i/lub na wydzielonych działkach; zasady dopuszczenia obiektów usługowych i drobnej wytwórczości, mogą być ustalane w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, dopuszcza się drobną nieuciążliwą wytwórczość, zabudowa zagrodowa, zabudowa związana z obsługą produkcji rolnej, zabudowa agroturystyczna (obiekty służące do prowadzeniu usług turystycznych w czynnych gospodarstwach rolnych)", ewentualne wprowadzenie na etapie sporządzania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego zakazu lokowania nowej zabudowy odniesiono wyłącznie do nowej zabudowy zagrodowej (Studium, Część III Ustalenia, 3.1.23 jednostki funkcjonalne w obszarze zurbanizowanym i wskazanym do urbanizacji (OZ) - przeznaczenie terenów, parametry i wskaźniki urbanistyczne).
Powyższego nie zmienia określony kierunek kształtowania nowych terenów pod zabudowę jako obszarów jak najbardziej zwartych (Studium, Część III Ustalenia, 5.6 Ochrona powierzchni ziemi i gleb). Dla terenów MU określono, iż "w aktach prawa miejscowego należy doprecyzować przepisy dotyczące wielkości, proporcji i udziału poszczególnych funkcji dopuszczonych na terenach MU, w tym wyznaczyć tereny predestynowane dla rozwoju wyłącznie jednorodnej funkcji, np. dla rozwoju zabudowy jednorodzinnej" (Studium Część III Ustalenia, 3. Kierunki zmian w strukturze przestrzennej gminy oraz w przeznaczeniu terenów, parametry, wskaźniki oraz warunki zagospodarowania i użytkowania, 3.1.3 tereny zabudowy mieszkaniowo-usługowej, w tym zagrodowej). Tymczasem w ustaleniach zaskarżonej Uchwały działkę Skarżącej objęto terenem, dla którego obowiązuje zakaz lokalizacji obiektów budowlanych (§ 29 ust. 2 pkt 2 lit. a).
Ujawnionej sprzeczności zapisów planu miejscowego ze Studium nie tłumaczą także twierdzenia organu o podjęciu przez organ decyzji o nieprzeznaczaniu w planie miejscowym gruntów rolnych wyższych klas bonitacyjnych na cele nierolnicze zlokalizowane poza obszarami uzupełnienia zabudowy (str. 6 odpowiedzi na skargę).
Skoro bowiem taka była wizja lokalnego prawodawcy wykorzystania tych terenów, nieporozumieniem było oznaczenie tego terenu w Studium uwarunkowań symbolem MU - jako tereny zabudowy mieszkaniowo-usługowej, w tym zabudowy zagrodowej (MU). W świetle zapisów Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego - Skarżąca mogła oczekiwać przeznaczenia tego terenu w nowym planie, zgodnie z zapisami Studium.
Skoro Rada Miejska wprowadziła do Studium omawiane regulacje, to po to, aby następnie dać im wyraz w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.
W sytuacji bowiem, gdy organ widział zasadność zachowania terenów jako terenów niezabudowanych, w tym terenów rolniczych, w pierwszej kolejności winien doprowadzić do zmiany zapisów w Studium uwarunkowań.
Podkreślenia wymaga, iż organy gminy są związane ustaleniami studium przy sporządzaniu planów miejscowych, na co wyraźnie wskazywała art. 9 ust. 4 u.p.z.p. Zgodnie z brzemieniem tej regulacji, ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych. Zatem mając na uwadze treść Studium trzeba przyznać, że przeznaczenie wbrew tym zapisom całości działki Skarżącej na tereny rolnicze z zakazem lokalizacji obiektów budowlanych, ogranicza możliwości wykonywania uprawnień właścicielskich.
W sprawie doszło niewątpliwie do naruszenia art. 6 ust. 2 u.p.z.p. poprzez przekroczenie granic przysługującego gminie władztwa planistycznego i nadmierne ograniczenie uprawnień Skarżącej wynikających z przysługującego jej prawa własności nieruchomości, a także naruszenia art. 20 ust. 1 u.p.z.p. poprzez uchwalenie planu miejscowego w badanym zakresie pomimo, iż naruszał on ustalenia obowiązujących dla tego terenu zapisów Studium. W tym zakresie zasadne pozostawały zarzuty skargi.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.
Na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. orzeczono o kosztach postępowania, zasądzając na rzecz Skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego w wysokości 300,00 zł (pkt 2 sentencji wyroku), na które składa się uiszczona opłata sądowa.
Odnosząc się do wniosku organu o zasądzenie od strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania, przypomnienia wymaga, iż zgodnie z treścią art. 200 p.p.s.a., w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Niezależnie od wyniku postępowania nie jest więc możliwe zasądzanie kosztów postępowania od skarżącego na rzecz organu, którego działanie lub bezczynność albo przewlekłe prowadzenie postępowania były przedmiotem skargi. W postępowaniu przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi nie obowiązuje zasada odpowiedzialności za wynik postępowania.
Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło