II SA/Gl 335/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędzia WSA Renata Siudyka, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Burmistrz Miasta S. odmówił przyznania J. K. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad teściową A. K. legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Uzasadniając przyjęte stanowisko organ wskazał, że w świetle art. 17 ust. 1 pkt.4 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie spełnia on przesłanek do przyznania wnioskowanego świadczenia gdyż na wnioskodawcy nie ciąży względem teściowej obowiązek alimentacyjny. Odwołując się od powyższej decyzji Strona wyraziła niezadowolenie z orzeczenia organu I instancji odnośnie odmowy wnioskowanego świadczenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej zaskarżoną obecnie decyzją utrzymało rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy. Powołało się przy tym na treść art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. W związku z tym, że wnioskującą jest synową (osobą na której nie ciąży obowiązek alimentacyjny) organ I instancji prawidłowo odmówił przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Skargę (określoną jako "odwołanie") od tej decyzji do tutejszego Sądu złożyła jej adresatka. Wskazała, że jest jedyną osobą, która może opiekować się niepełnosprawną teściową jest ona. Syn niepełnosprawnej (a mąż wnioskodawczyni) nie jest w stanie przejąć opieki nad matką. Jest jedynym żywicielem swojej rodziny (nie może zrezygnować z pracy- praca I zmianowa). Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną. Katalog osób, którym może zostać przyznane świadczenie pielęgnacyjne zawiera art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 111). Zgodnie z tym przepisem: . 1 II I "świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności. Rozwinięcie pkt 4 powyższego wyliczenia następuje w ust. 1a tego artykułu, ale odnosi się ono do osób spokrewnionych, więc w niniejszej sprawie brak potrzeby jego przytaczania. Powyższy katalog ma charakter zamknięty. Oznacza to, że tylko osoby tam wskazane mogą ubiegać się o świadczenie pielęgnacyjne. Okoliczność sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności oraz rezygnacja z tego powodu z zatrudnienia to warunki konieczne do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, ale nie jedyne. Prawo to bowiem może przysługiwać tylko osobie, na której ciąży względem osoby wymagającej opieki obowiązek alimentacyjny. W art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy ustawodawca nawiązuje wprost do obowiązku alimentacyjnego, o którym mowa w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym. Ten zaś stanowi w art. 128, że "obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo". Skarżąca nie jest krewną swojej teściowej. Zatem przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego w świetle obowiązującego prawa jest niedopuszczalne. Mając na uwadze powyższe rozważania, uznając, że skarga jest bezzasadna Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.