II SA/Gl 337/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Protokolant specjalista Małgorzata Orman, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 września 2015 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. znak: [...] Prezydent Miasta D. na podstawie art.103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami ( tekst jedn. Dz. U. z 2014r., poz.600 z późn. zm.) cofnął E. S. uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi w zakresie kategorii B do czasu dostarczenia orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi. Nadając jednocześnie decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ wskazał, że w ostatecznym orzeczeniu lekarskim z dnia [...]r. Nr [...] wydanym przez Instytut Medycyny Pracy w L. stwierdzono istnienie przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami mechanicznymi przez E. S. w zakresie kierowania pojazdami mechanicznymi o kategorii: A1,A2,A, AM,B1,B,B+E,T,C1,C1+E,C,C+E,D1,D1+E,D,D+E. W tej sytuacji z uwagi na istniejące zagrożenie dla zdrowia i życia innych uczestników ruchu drogowego organ postanowił nadać wydanej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Odwołanie wniosła E. S. kwestionując sposób przeprowadzenia badań lekarskich, które były podstawą wydania skarżonej decyzji. W szczególności zaprzeczyła jakoby była osobą uzależnioną od alkoholu. Wskazała również, że z uwagi na datę popełnienia wykroczenia zastosowanie w niniejszej sprawie powinny znaleźć przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art.138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy wskazując, że decyzja o cofnięciu uprawnień ma charakter związany, co oznacza, że w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego przeciwskazań do kierowania pojazdami, organ ma obowiązek wydać orzeczenie w tym zakresie. Nadto organ nie posiada uprawnień do weryfikowania orzeczeń lekarskich a właściwą jednostką do przeprowadzania badań w takich przypadkach są wojewódzkie ośrodki medycyny pracy. Jednocześnie Kolegium podzieliło argumentację zawartą w treści zaskarżonej decyzji, w zakresie dotyczącym nadania rygoru natychmiastowej wykonalności. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniosła E. S. podnosząc, że do postępowania w przedmiocie wydania orzeczenia lekarskiego stwierdzającego przeciwskazania do kierowania pojazdami mechanicznymi, powinny znaleźć zastosowanie przepisy k.p.a. Ponieważ właściwy ośrodek medyczny nie stosował tych przepisów, a w szczególności nie traktował skarżącej jako strony postępowania, to wydane orzeczenie lekarskie naruszało w tym zakresie prawo. Skarżąca wskazała, że na skutek wydanego orzeczenia lekarskiego nie może wykonywać swojej pracy a nadto została poniżona zarówno w środowisku znajomych jak i w miejscu pracy. Stwierdziła również, że nie satysfakcjonuje jej treść uzasadnienia organu odwoławczego a rozpoznający sprawę Sąd winien wystąpić do NSA z zapytaniem prawnym o zgodność obwiązujących przepisów z Konstytucją RP. W odpowiedzi na skargę SKO w K. w całości podtrzymało dotychczasowe stanowisko oraz argumentację zawartą w treści zaskarżonej decyzji i na tej podstawie wniosło o oddalenie skargi. W toku postępowania sądowego skarżąca oświadczyła, że poddała się kolejnemu badaniu w czerwcu tego roku i w związku z tym otrzymała już prawo jazdy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Materialnoprawną podstawę wydanych decyzji, w dacie orzekania przez organy administracji w niniejszej sprawie, stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. Zgodnie z art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a cyt. ustawy, starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Treść cytowanego przepisu jest jednoznaczna i nie wywołuje w orzecznictwie większych wątpliwości. Niemniej analiza przesłanek, jakie muszą być spełnione, aby organ mógł wydać taką decyzję, będzie wskazywała zarazem zakres postępowania dowodowego i rodzaj dowodów, jakie organ musi przeprowadzić. Przede wszystkim zasadnie zwrócił uwagę organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, że wydanie decyzji cofającej uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi nie zostało pozostawione swobodnemu uznaniu organu i jego ocenie co do zasadności wydania takiej decyzji. W przypadku bowiem stwierdzenia przez uprawnionego lekarza w orzeczeniu lekarskim istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania przez stronę pojazdami silnikowymi, starosta ma obowiązek wydania decyzji cofającej kierowcy uprawnienia do kierowania pojazdami. Prawidłowe jest również stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji, że organ administracji jest związany treścią orzeczenia lekarskiego stwierdzającego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, a orzeczenia te nie podlegają jego ocenie co do zasadności ich wydania. Podkreślić należy, że orzeczenia lekarskie wiążą organy administracyjne, które nie mają jakichkolwiek podstaw formalnoprawnych do kwestionowania okoliczności objętych treścią tych orzeczeń. Postępowanie, którego celem jest ocena stanu zdrowia kierowcy, jest prowadzone przez uprawnionych lekarzy posiadających szczególne uprawnienia i kwalifikacje a wydane przez nich orzeczenia nie podlegają weryfikacji przez organy administracji publicznej (starostę) w prowadzonych przez nie postępowaniach o wydanie lub cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi (por. wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2009 r., sygn. I OSK 840/08, wyrok NSA z dnia 17 marca 2005 r., sygn. I OSK 1273/04, wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2007 r., sygn. I OSK 251/06 wyrok WSA w Krakowie z dnia 6 lutego 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 471/13 i wyrok WSA w Łodzi z dnia 5 marca 2014 r., sygn. akt III SA/Łd 911/13). Orzeczenie lekarskie wydawane w tym szczególnym trybie stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 2 k.p.a. Oznacza to, że orzeczenie stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone i korzysta z domniemania prawdziwości oraz domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Badania lekarskie w przedmiotowym zakresie mogą przeprowadzać jedynie lekarze uprawnieni spełniający wymagania określone w art. 77 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami i wpisani do ewidencji uprawnionych lekarzy, prowadzonej przez marszałka województwa. Jak stanowi art. 79 ust. 2 ww. ustawy, uprawniony lekarz, po przeprowadzeniu badania lekarskiego, wydaje osobie badanej orzeczenie lekarskie. Podkreślić należy, że osoba badana lub podmiot kierujący na badania, niezgadzający się z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego w jednostce określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 81 ustawy. Jednostka mająca przeprowadzić badania w trybie odwoławczym powinna być jednostką o wyższym poziomie referencyjnym w stosunku do jednostki, która przeprowadziła badanie pierwotne (art. 79 ust. 4 i 5 ustawy). Orzeczenie lekarskie wydane po przeprowadzeniu ponownego badania lekarskiego jest ostateczne (art. 79 ust. 7 ustawy). Kopię orzeczenia, w przypadku gdy zostały stwierdzone przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdem, uprawniony lekarz ma obowiązek przesłać staroście właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania osoby badanej, po upływie 14 dni od dnia badania, jeżeli nie został złożony wniosek o przeprowadzenie ponownego badania albo orzeczenie lekarskie zostało wydane po przeprowadzeniu ponownego badania. Przesłanie do organu kopii ostatecznego orzeczenia lekarskiego kończy pierwszy diagnostyczno-orzeczniczy etap postępowania w przedmiocie weryfikacji uprawnień kierowcy ze względu na stan jego zdrowia w oparciu o regulacje ustawy o kierujących pojazdami. Orzeczenie lekarskie w przedmiotowej sprawie wydano na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz. U. z 2014r. poz. 949 ), które obowiązywało w dacie ich wykonania, tj. 12 grudnia 2014r. Zgodnie z § 4 ust.1 powołanego rozporządzenia w ramach badania lekarskiego uprawniony lekarz dokonuje oceny stanu zdrowia osoby badanej w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Z kolei w § 10 ust.1 wskazuje się, że jednostkami uprawnionymi do przeprowadzania badań osób, o których mowa w art. 75 ust. 1 pkt 3-5 ustawy, są wojewódzkie ośrodki medycyny pracy, właściwe ze względu na miejsce zamieszkania osoby badanej. Uprawniony lekarz, po przeprowadzeniu badania lekarskiego, wystawia orzeczenie lekarskie, którego wzór określają odpowiednio załączniki nr 7 i 8 do rozporządzenia (§ 7 ust.1). Jednostkami uprawnionymi do przeprowadzania ponownego badania lekarskiego, o którym mowa w art. 79 ust. 4 i 5 ustawy, są w przypadku orzeczenia lekarskiego wydanego przez uprawnionego lekarza - wojewódzkie ośrodki medycyny pracy, właściwe ze względu na miejsce zamieszkania osoby badanej ( § 11 ust.1). Orzeczenia lekarskie wydane po przeprowadzeniu ponownego badania lekarskiego jest ostateczne. W tej sytuacji Prezydent Miasta D. rozpoznając sprawę związany był ostatecznym orzeczeniem stwierdzającym istnieniem przeciwwskazań do kierowania przez skarżącą pojazdami do których kierowania wymagane jest prawo jazdy kategorii wymienionych w tym orzeczeniu. Jak już wyżej wskazano organ nie miał kompetencji do dokonywania kontroli zasadności tego orzeczenia, pomimo podnoszonych w tym zakresie zarzutów przez skarżącą, dlatego zasadnie zastosował art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o kierujących pojazdami i cofnął skarżącej uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B. Rozstrzygnięcie powyższe prawidłowo utrzymał w mocy organ II instancji w zaskarżonej decyzji. Powyższego stanowiska nie mogła zmienić argumentacja skargi dotycząca wadliwości orzeczenia lekarskiego wydanego w niniejszej sprawie, ani argumentacja dotycząca naruszenia przepisów proceduralnych. Zaskarżona decyzja zawiera konieczne uzasadnienie faktyczne oraz uzasadnienie prawne i wbrew zarzutom skargi, w sposób przejrzysty wyjaśnia motywy podjętego rozstrzygnięcia. Prowadzenie postępowania dowodowego w zakresie wnioskowanym w skardze było niedopuszczalne w związku z zastosowaniem szczególnego trybu postępowania w sprawach o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami, wynikającego z procedury określonej w powołanych powyżej przepisach ustawy o kierujących pojazdami i rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców. Odnosząc się do wniosku skarżącej o skierowanie pytania prawnego do Naczelnego Sądu Administracyjnego w kwestii zgodności z Konstytucją powołanych w uzasadnieniu przepisów, wskazać należy, że kompetencje w zakresie orzekania o zgodności ustaw oraz przepisów prawa wydanych przez centralne organy państwowe z Konstytucją RP posiada wyłącznie Trybunał Konstytucyjny ( art.188 pkt 1 i 3 Konstytucji RP). Jednocześnie każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone, ma prawo, na zasadach określonych w ustawie, wnieść skargę do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zgodności z Konstytucją ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o jego wolnościach lub prawach albo o jego obowiązkach określonych w Konstytucji ( art.79 ust.1 Konstytucji RP). Wskazać należy również, że Sąd w składzie orzekającym nie podziela wątpliwości skarżącej w zakresie braku zgodności z Konstytucją RP przepisów, które były podstawą wydania zaskarżonych decyzji organów obu instancji oraz orzeczenia uprawnionego lekarza w którym stwierdził u skarżącej istnienie przeciwskazań do kierowania pojazdami. W tym stanie rzeczy Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2012r., poz.270 z późn. zm.) skargę oddalił.