II SA/Gl 34/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2018 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w G. na uchwałę Rady Miasta Knurów z dnia 20 marca 2013 r. nr XXX/467/13 w przedmiocie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie gminy stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej § 30 ust. 2 i § 31 ust. 10 zdanie 2 Załącznika do uchwały. Uchwałą z dnia 20 marca 2013 r. Nr XXX/467/13 Rada Miasta Knurów działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 i art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.jedn. Dz.U z 2001, poz. 1591 ze zm.) w związku z art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (t.jedn. Dz.U. z 2006, Nr 123, poz. 858 ze zm. oraz art. 4 ust. 1 i art. 13 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (t.jedn. Dz.U. z 2011 r., poz. 1172 ze zm.), przyjęła Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie gminy Knurów. Pismem z dnia 30 listopada 2017 r. Prokurator Rejonowy Gliwice- Zachód w Gliwicach wniósł skargę na powyższą uchwałę, domagając się stwierdzenia jej nieważności w części dotyczącej jej uregulowań zawartych § 30 ust. 2 i w § 31 ust. 10 zdanie 2 załącznika nr 1 do uchwały Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków, obowiązujący na ternie Gminy Knurów. Zarzucił naruszenie: - art. 19 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków poprzez przekroczenie kompetencji przyznanych radzie gminy w ustawie przez ustanowienie w § 31 ust. 10 zd. 10 załącznika nr 1 do uchwały odpłatności uruchomienia przyłącza istniejącego lecz wyłączonego z eksploatacji, - art. 19 ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 15 ust. 4 i art. 6 ust. 2 i art. 31 usta. 1 wymienionej ustawy poprzez przekroczenie kompetencji przyznanych radzie gminy w ustawie przez uzależnienie w § 30 ust. 2 wydania warunków technicznych przyłączenie do sieci urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych, które zamierza budować z własnych środków przyszły odbiorca usług od zawarcie pisemnej umowy o przyłączenie będącej de facto umowa o przekazaniu odpłatnym urządzeń wybudowanych ze środków własnych przez przyszłego odbiorcę, podczas gdy rada gminy, jako organ związany upoważnieniem ustawowym nie może wykraczać poza kompetencję przyznaną jej w ustawie, ani stanowić prawa wbrew przepisom rangi ustawowej. Mając powyższe na uwadze wniósł o stwierdzenie na podstawie art. 147 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nieważności zaskarżonej uchwały w zakresie dotyczącym postanowień zawartych zapisów zawartych w § 31 ust. 10 zd. 2 i § 30 ust. 2 Załącznika nr 1 Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków obowiązujący na obszarze gminy Knurów. W uzasadnieniu Prokurator stwierdził, iż zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym radzie gminy przysługuje prawo do stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązującego na obszarze gminy, jednakże jedynie na podstawie o w granicach uprawnień zawartych w ustawie. Podstawę prawną określającą kompetencję Rady miasta Knurów w sprawie ustalenia regulaminu dostarczania wody i odbierania ścieków zawiera ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków. Przepis art. 19 tej ustawy wskazuje zakres zagadnień, które ten akt prawa miejscowego ma co najmniej regulować. Postanowienie § 31 ust. 10 zd. 2 Regulaminu stanowi przekroczenie kompetencji rady gminy. Przede wszystkim żaden przepis nie daje lokalnemu prawodawcy uprawnienia do wprowadzania odpłatności za przyłączenie do sieci wodociągowej, a zatem przewidziana w wymienionym paragrafie odpłatność została ustalona bez podstawy prawnej. Odnosząc się do postanowienia § 30 ust. 2 Regulaminu, to zgodnie z art. 15 ust. 4 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków przedsiębiorstwo wodociągowo- kanalizacyjne jest obowiązane przyłączyć do sieci nieruchomość osoby ubiegającej się o przyłączenie do tej sieci, jeżeli spełnione zostały warunki przyłączenie określone w regulaminie oraz gdy istnieją techniczne możliwości świadczenia usług, co świadczy o bezwzględnym obowiązku przyłączenia nieruchomości, bez jakichkolwiek poprzedzających umów. Niedopuszczalnym jest aby wstępnym warunkiem przyłączenia i wydania warunków technicznych przyłączenia było zawarcie umowy o odpłatnym przekazaniu sieci. W odpowiedzi na skargę, reprezentowana przez pełnomocnika, Rada Miasta Knurowa wniosła o jej oddalenie. Nie zgadzając się ze stanowiskiem skarżącego Rada podniosła, iż z treści skargi nie bardzo wiadomo, dlaczego organ skarżący upatruje w treści § 31 ust. 10 zd. 2 Regulaminu rażącego naruszenia przepisów art. 19 ust. 1 i ust. 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Wyjaśniła, iż Prokurator zarzuca Radzie przekroczenie granic delegacji ustawowej, podnosząc, iż nie mogła ona nałożyć na odbiorcę usług opłaty za ponowne uruchomienie przyłącza wodociągowego już uprzednio włączonego do sieci, zrównując tym samym sytuację przyłączenia do sieci wodociągowej z sytuacją ponownego uruchomienia, już raz przyłączonej wewnętrznej instalacji. Zatem kwestionowany przepis dotyczy zupełnie innej sytuacji, gdyż ponowne uruchomienie już istniejącego i włączonego do sieci przyłącza nie jest tym samym co podłączenie nieruchomości do sieci wodociągowej. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego § 30 ust. 2 Regulaminu strona wyjaśnił, że dotyczy on nie przyłącza wodociągowego ale wyłącznie planowanej budowy urządzeń. Warunki umowy o zaopatrzenie w wodę i odprowadzenie ścieków zostały określono w art. 6 ust. 3 ustawy. Natomiast osoby, które wybudowały z własnych środków urządzenia wodociągowo- kanalizacyjne mogą przekazać je nieodpłatnie gminie lub przedsiębiorstwu na warunkach uzgodnionych w umowie. Zdaniem Gminy nie ma przeszkód by przedsiębiorstwo postanowienia takiej umowy uregulowało w Regulaminie. Nie można natomiast zgodzić się z twierdzeniem, że postanowienie kwestionowanego przepisu § 30 ust. 2 Regulaminu zmierzają do przymuszenia przyszłego odbiorcy do odpłatnego przekazania wybudowanych urządzeń. W piśmie z dnia 6 marca 2018 r. Prokurator podtrzymał w całości swoje stanowisko domagając się nadal stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały we wskazanej części. Wskazał, że Rada Gminy odnosząc się do zarzutów skargi przytoczyła obowiązujący stan prawny. Wyjaśnił, że ani ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, ani akty wykonawcze do niej nie przewidują możliwości ustanawiania w regulaminie jakichkolwiek opłat związanych z przyłączeniem danej nieruchomości do sieci, a tym bardziej opłat związanych także z uruchomieniem przyłącza istniejącego lecz wyłączonego z eksploatacji. Zawarcie wiec takich regulacji w regulaminie będącym aktem prawa miejscowego nie ma podstawy prawnej. Na rozprawie w dniu 7 marca 2018 r. prokurator podtrzymał skargę i zawartą w niej oraz w piśmie z dnia 6 marca 20178 r. argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Uchwała Rady Miasta Knurów w zaskarżonej części, obejmującej § 30 ust. 2 i § 31 ust. 10 zd. 2 załącznika nr 2 do uchwały, zapadła bowiem z istotnym naruszeniem prawa, co z mocy art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1875), skutkuje jej nieważnością w tym zakresie. Zasadnie zarzucił Prokurator, że organ gminy uchwalając akt prawa miejscowego związany jest upoważnieniem ustawowym i nie może wykraczać poza kompetencje przyznane mu w ustawie (art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym). Zakres upoważnienia ustawowego w niniejszej sprawie w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały regulował przepis art. 19 ust. 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków. Katalog problematyki wskazany w tym przepisie, przekazanej radzie gminy do unormowania w regulaminie dostarczania wody i odprowadzenia ścieków, nie uprawniania do określania w nim zasad naliczania jakichkolwiek opłat związanych z przyłączeniem odbiorcy do instalacji wodociągowo- kanalizacyjnych. Podzielić w tym miejscu należy stanowisko Prokuratora, iż ani ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, ani akty wykonawcze do niej nie przewidują możliwości ustanawiania w regulaminie jakichkolwiek opłat związanych z przyłączeniem danej nieruchomości do sieci, tym bardziej więc opłat związanych z uruchomieniem przyłącza istniejącego lecz czasowo wyłączonego z eksploatacji. Zawarcie więc takich regulacji w regulaminie będącym aktem prawa miejscowego nie ma podstawy prawnej. Zatem kwestionowany zapis § 31 ust. 10 zd. 2 regulaminu został wprowadzony bez podstawy prawnej. Nie znajduje także podstawy prawnej zapis § 30 ust. 2 tego regulaminu, wskazując na dodatkowe obowiązki dla wnioskodawcy o przyłączenie do sieci, uzależniając wydanie warunków technicznych przyłączenia od zawarcia pisemnej umowy o przyłączenie z osobą ubiegającą się o przyłączenie do sieci. Nie może zmienić tego stanowiska argumentacja Rady Miasta Knurów, która, jak słusznie zauważył skarżący Prokurator, nawiązuje do aktualnego brzmienia ustawy. Mając na względzie powyższe orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.).