II SA/Gl 346/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.),, Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant starszy referent Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi B. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego oddala skargę. Prezydent Miasta G. decyzją z dnia [...], działając na podstawie art. 40 ust. 12 pkt 1, ust. 13 i ust. 6 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2222) oraz uchwały Rady Miejskiej w Gliwicach nr XX/528/2004 z dnia 3 czerwca 2004 r. ze zm. (tekst jednolity z dnia 25 września 2015 r.), nałożył na skarżącą B. W. karę pieniężną w kwocie 1.897,80 zł za zajęcie pasa drogowego drogi gminnej nr 130480 s (ul. [...]) bez zezwolenia zarządcy drogi w dniach 19, 20, 21, 22, 26, 27 i 28 września 2017 r. - poprzez umieszczenie reklam, wyeksponowanych na plandece oraz tylnej burcie przyczepy samochodowej nr rej. [...], o łącznej powierzchni 15,0623 m². Zdaniem organu, definicja reklamy z art. 4 ust. 23 ustawy, nie przesądza o sposobie umieszczenia jej nośnika. Nie ma zatem znaczenia metoda ekspozycji reklamy – w tym wypadku przy wykorzystaniu mogących się przemieszczać obiektów. Zatem w niniejszej sprawie doszło do samowolnego zajęcia pasa drogowego poprzez usytuowanie w jego przestrzeni reklam wyeksponowanych na plandece i tylnej burcie przyczepy samochodowej, stanowiącej własność skarżącej, nieprzemieszczającej się przez pewien czas, a umieszczonej na parkingu. Zdaniem organu, w niniejszej sprawie pojazd wyposażony w napisy reklamowe, przestaje być przyczepą, a staje się nośnikiem reklam. Nadto, w decyzji przedstawiono sposób obliczenia opłaty za 7 dni, tj. 1,80 zł x 15,0623 m² x 7 dni x 10 = 1.897,80 zł. W odwołaniu od decyzji skarżąca zarzuciła, że decyzja stanowi próbę wyłudzenia pieniędzy na jej szkodę. Za miejsce, w którym zaparkowała przyczepę uiściła bowiem opłatę w parkomacie, których kopie dostarczyła do organu. Nie zajęła więc pasa drogowego bezprawnie, gdyż zawarła umowę z miastem na najem tego miejsca. Wyjaśniła, że nie jest właścicielką żadnej firmy, a zamieszczone na plandece napisy co prawda kiedyś reklamowały firmę tapicerską, lecz od wielu lat są nieaktualne. Przyczepę zakupiła kilka lat temu, a żaden przepis prawa nie nakazuje wymiany plandeki, na której widnieją napisy. Jej zdaniem, gdyby przyczepa została zaparkowana nieprawidłowo, należałoby ją odholować, a takich działań nie podjęto. Jednakże zaskarżoną decyzją odwołania nie uwzględniono. Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, Kolegium podało, że zezwolenie zarządcy z art. 40 ust. 2 pkt 3 ustawy, dotyczy także umieszczania reklam w pasie drogowym, w tym na parkingu znajdującym się w pasie drogowym, co dokumentuje materiał fotograficzny i dokumentacja mapowa. W świetle przywołanego orzecznictwa sądowoadministracyjnego, pogląd taki jest ugruntowany. Skarżąca winna zatem zdemontować lub zasłonić reklamę. Zdaniem Kolegium, prawidłowo też wyliczono karę pieniężną. Stąd też odwołania nie uwzględniono. W skardze do sądu administracyjnego skarżąca ponawiając dotychczasową argumentację, domagała się cofnięcia decyzji i umorzenia postępowania. Nadto, skarżąca wniosła o sprawdzenie, czy i dlaczego zarządca nie zawiadomił policji bądź straży miejskiej o zajęciu pasa drogowego i nie odholował przyczepy, a także zbadanie, czy na parkingu, bądź parkometrze umieszczono informację o zakazie parkowania przyczepy towarowej oraz wyjaśnienie, kto jest właścicielem przedmiotowego parkingu. Jej zdaniem brak takich informacji w regulaminie strefy płatnego parkowania. Stąd też decyzja stanowi nękanie i wyłudzenie. W tej sytuacji domagała się przyznania odszkodowania w kwocie 100 tyś. zł od zarządcy dróg za pobranie opłat za zaparkowaną przyczepę. Zarzuciła też, że nie doręczono jej żadnych zdjęć. Do skargi dołączono regulamin strefy płatnego parkowania i ulotkę informacyjną. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. W oparciu o należycie zebrany i oceniony materiał dowodowy, nie naruszając gwarancji procesowych skarżącej, zasadnie organy obydwu instancji dopatrzyły się podstawy do orzeczenia kary pieniężnej z tytułu samowolnego zajęcia pasa drogowego poprzez umieszczenie reklamy. Jest poza sporem, że w podanym wyżej okresie skarżąca zaparkowała przyczepę samochodową towarową, stanowiącą jej własność na parkingu. Organy administracji nie negowały też faktu, że skarżąca uiściła opłatę parkingową w parkomacie. Jednak tego rodzaju działanie nie mogło zwalniać jej z obowiązku uzyskania zezwolenia zarządcy drogi na umieszczenie reklamy. Ustawodawca jednoznacznie przewidział w treści art. 40 ust. 2 pkt 3 ustawy o drogach publicznych, wyżej powołanej (obecnie Dz. U. z 2018 r., poz. 2068), że zezwolenie takie dotyczy reklamy umieszczonej w pasie drogowym, zdefiniowanym w art. 4 pkt 1 tej ustawy. Zebrany materiał dowodowy wykazał, że przedmiotowy parking stanowi część pasa drogowego ul. [...] w G. (vide: mapy na k. 6 i 7 akt adm. I instancji z naniesieniem granic pasa drogowego i lokalizacją przyczepy samochodowej oraz wypis z rejestru gruntów co do oznaczenia przedmiotowej działki jako dr – drogi na k. 22 akt). Prawną definicję reklamy zawiera art. 4 pkt 23 ustawy. Reklamą jest każdy nośnik informacji wizualnej wraz z jej elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami, nie będący znakiem drogowym, bądź informacją gminy o obiektach zlokalizowanych przy drodze. Zdaniem składu orzekającego, trafnie organy administracji uznały, że w niniejszej sprawie doszło do umiejscowienia reklamy, zaś nośnikiem informacji były plandeka i tylna burta przyczepy samochodowej. Na tych elementach zamieszczono bowiem informację o treści "tapicer" oraz "usługi tapicerskie" z podaniem zakresu takich usług oraz numerem telefonu, przytoczonym w motywach decyzji organów obydwu instancji. Napisy te zdaniem organów, są widoczne z każdej strony, co potwierdza dołączony materiał fotograficzny. Co więcej, ze zdjęć wynika, że na dyszlu przyczepy towarowej ustawiono manekina w ubraniu roboczym. Zarówno stan napisów (ich czytelność), jak i wygląd manekina i ubrania, obiektywnie dowodzą, że są to materiały nowe. Nielogiczne byłoby przyjęcie, że umieszczenie napisów o zakresie usług, podanie numeru telefonu i ustawienie rzucającego się w oczy manekina ubranego w jaskrawy strój, nie miało na celu reklamowania usług. Ustawienie manekina przeczy wersji skarżącej, że jedynie nie zdemontowała plandeki przyczepy, gdyż nie miała takiego obowiązku. Oczywiście, skarżąca mogła zachować plandekę lecz winna liczyć się z konsekwencjami prawnymi pozostawienia przyczepy zaopatrzonej w reklamę w pasie drogowym (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 sierpnia 2010 r., sygn. akt II GSK 728/09). Zdaniem sądu administracyjnego, nie ma żadnego prawnego znaczenia fakt, czy usługi, reklamowane przez skarżącą, świadczone są przez nią, czy też inną osobę oraz czy tego rodzaju działalność gospodarcza prowadzona jest legalnie, a zatem została ujawniona w odpowiedniej ewidencji. Ustawodawca zdefiniował bowiem reklamę jako nośnik informacji. Nie sposób przyjąć, że tylko legalnie prowadzona działalność gospodarcza wiąże się z obowiązkiem uzyskania zezwolenia zarządcy drogi na ustawienie reklamy w pasie drogowym i obowiązkiem poniesienia odpowiedniej opłaty, w innej wysokości niż opłata parkingowa. Nie mógł też odnieść skutku zarzut skarżącej, że nie została poinformowana o zakazie umieszczania tak oznakowanej przyczepy na parkingu. Zarządca drogi nie ma żadnego obowiązku udzielenia informacji o treści aktów powszechnie obowiązujących – w tym wypadku ustawy o drogach publicznych oraz uchwały organu gminy o wysokości stawek za zajęcie pasa drogowego. Zarządca drogi nie miał też podstawy do usunięcia (odholowania) przyczepy. Nie jest to bowiem przypadek uregulowany ustawą z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2018 r., poz. 1990). Sankcją samowolnego umieszczenia reklamy w pasie drogowym jest bowiem jedynie kara pieniężna, wymierzona w trybie art. 40 ust. 6 i 12 pkt 10 i ust. 13 ustawy o drogach publicznych. Nieistotne dla wyniku sprawy jest też ustalenie podmiotu administrującego parkingiem w imieniu zarządcy drogi. Do wyrażenia zgody na zajęcie pasa drogowego na cele umieszczenia reklamy, właściwy jest zarządca drogi i ten podmiot uprawniony jest do wymierzenia kary pieniężnej w razie braku wymaganej zgody. Parking stanowił zaś fragment pasa drogowego. Jeżeli nawet parking powstał nielegalnie, to nie zmienia to postaci rzeczy, że chodzi o pas drogowy. Parking przeznaczony jest do postoju pojazdów samochodowych, a nie – do pozostawiania pojazdów, pełniących także funkcje nośnika reklam. Pozostawienie przyczepy przez kilka dni w tym samym miejscu wraz z reklamą, wymagało zatem nie tylko zawarcia umowy na użytkowanie danego miejsca, lecz wymagało uzyskania zgody zarządcy drogi, udzielonej w formie decyzji administracyjnej. Za zajęcie pasa drogowego pobierane są opłaty wg stawek, wynikających z przywołanych przez organy uchwał Rady Miasta Gliwice (tekst jednolity opublikowano w Dz. Urzęd. Woj. Śl. z dnia 6 października 2014 r. poz. 5040). Akt prawa miejscowego ma zaś walor wiążący organy administracji. Sankcją samowolnego umieszczenia reklamy w pasie drogowym jest zaś 10-krotne podwyższenie opłaty. Organ I instancji przedstawił sposób obliczenia opłaty i brak podstaw do kwestionowania dokonanych wyliczeń, a w konsekwencji, wysokości kary pieniężnej, wyliczonej zgodnie z art. 40 ust. 6 i 12 ustawy. Nie ma też znaczenia brak świadomości prawnej skarżącej. Źródłem prawa jest bowiem ustawa oraz akt prawa miejscowego. Nie jest też uzasadniony zarzut, że skarżącej nie doręczono materiału fotograficznego. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania z dnia [...]r., doręczono bowiem skarżącej na dwa adresy i pisma te nie zostały podjęte, mimo dwukrotnego awizowania. Skarżąca odebrała osobiście w dniu 6 grudnia 2017 r. zawiadomienie organu o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i złożenia wyjaśnień (k. [...]). Jednakże skarżąca nie zgłosiła się w wyznaczonym terminie, lecz pismem z dnia [...]r. złożyła wyjaśnienia. Podała, że nie jest zabronione umiejscowienie reklamy na przyczepie, pozostawionej na parkingu bez samochodu. Jednak argumentacja ta jest chybiona, gdyż przepis art. 40 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy o drogach publicznych, wymaga uzyskania zgody zarządcy drogi na umieszczenie reklamy w pasie drogowym w formie decyzji administracyjnej, co wiąże się z koniecznością poniesienia innych opłat, niż za parkowanie pojazdu (ust. 3 i 6). Z tych wszystkich względów, nie stwierdzając naruszenia prawa materialnego, ani uchybienia regułom procedury administracyjnej w stopniu skutkującym wznowieniem tego postępowania, bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.). Wnioski dowodowe skarżącej oddalono z braku podstaw do uzupełnienia postępowania we wskazanym zakresie na podstawie art. 106 § 3 tej ustawy. mr