II SA/Gl 356/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant sekr. sąd. Elwira Massel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2008 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie umorzenia postępowania co do legalności wykonanych robót budowlanych stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i orzeka, że nie podlega ona wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie w sprawie legalności robót wykonywanych przez W. B. i J. B. na działce nr [...] w B., a polegających na rozbudowie budynku mieszkalnego. Jednakże wskutek odwołania J. D. decyzją z dnia [...] r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 2 kpa, uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał na potrzebę ustalenia numeru geodezyjnego działki, na której prowadzone są przedmiotowe roboty budowlane oraz uznał, iż gdyby w istocie chodziło o działkę nr [...], stanowiącą własność inwestorów i objętą decyzją o pozwoleniu na rozbudowę z dnia [...] r., odwołujący się J. D. jako jeden ze spadkobierców działki sąsiedniej, nie mógłby zostać uznany za stronę postępowania. Skargę J. D. na powyższą decyzję ostateczną oddalono na mocy prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 stycznia 2007 r. sygn. akt II SA/Gl 248/06. W motywach Sąd wskazał, iż pomimo częściowo błędnego uzasadnienia co do legitymacji J. D., decyzja ta nie narusza prawa, jako że zachodziły podstawy do podjęcia kasacyjnego rozstrzygnięcia na podstawie art. 138 § 2 kpa. Jednakże Sąd nie podzielił stanowiska organu odwoławczego, że skarżącemu jako współwłaścicielowi działki nr [...], nie służy przymiot strony w niniejszym postępowaniu. Nie może być bowiem kwestionowane, że działka ta leży w obszarze oddziaływania spornego obiektu, usytuowanego na działce sąsiedniej. Zatem w ocenie Sądu, skarżący ma interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa, wyprowadzony z przepisów o ochronie własności do występowania w niniejszym postępowaniu w charakterze strony. Zupełnie oddzielnym zagadnieniem jest zaś to, czy roboty budowlane związane z rozbudową budynku, naruszają interes prawny skarżącego. Następnie postanowieniem z dnia [...] r. Sąd odrzucił skargę kasacyjną J. D. od powyższego wyroku. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. decyzją z dnia [...] r. nr [...] powtórnie orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie legalności zabudowy działki nr [...] w B. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł J. D. Jednakże zaskarżoną decyzją podjętą z up. [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego orzeczono o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.). Zdaniem organu II instancji, wnoszący odwołanie J. D. nie ma w rozpatrywanej sprawie legitymacji strony. Przedmiotowy obiekt został bowiem zrealizowany na podstawie prawomocnego pozwolenia na budowę na działce nr [...], stanowiącej własność inwestorów, w odległości ponad 4 m od granicy z działką nr [...], której współwłaścicielem jest odwołujący się, przy czym działka nr [...] zabudowana jest starym budynkiem mieszkalnym, zaś odległość pomiędzy tymi obiektami wynosi około 40 m. Stąd też nie doszło do naruszenia przepisów uzasadnionych interesów osób trzecich, chronionych Prawem budowlanym. W skardze do sądu administracyjnego J. D. zarzucił naruszenie wyroku z dnia 18 stycznia 2007 r. poprzez pozbawienie go przymiotu strony. Przedstawiając przebieg dotychczasowego postępowania, skarżący wskazał na wadliwe działanie organów, domagając się nakazania rozbiórki budynku i wyjaśnienia sprawy działki nr [...] oraz przyznania mu zadośćuczynienia za wykluczenie go z postępowania. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację, a postanowieniem z dnia [...] r. sprostował oczywistą omyłkę w zaskarżonej decyzji co do oznaczenia numeru decyzji organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga musiała odnieść skutek, aczkolwiek nie wszystkie zawarte w niej zarzuty i żądania podlegały uwzględnieniu w niniejszym postępowaniu. Przedmiotem kontroli sądowej mogła być wyłącznie zgodność z prawem zaskarżonej decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego, nie zaś wszelkie akty i działania podjęte w innych postępowaniach administracyjnych w stosunku do zabudowy działki o obecnym numerze [...], położonej w B. Zasadnie wskazał skarżący, iż decyzja organu odwoławczego z dnia [...] r. zapadła z naruszeniem wytycznych zawartych w prawomocnym wyroku tut. Sądu z dnia 18 stycznia 2007 r. sygn. akt II SA/Gl 248/06. Tymczasem z mocy art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Przywołanym wyrokiem co prawda oddalono skargę na decyzję kasacyjną z art. 138 § 2 kpa, jednakże przesądzono kwestię przymiotu strony w niniejszym postępowaniu, nie podzielając w tym zakresie stanowiska organu II instancji, zaprezentowanego w decyzji z dnia [...] r. Jak bowiem wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w motywach wyroku z dnia 18 stycznia 2007 r. nie można się zgodzić z twierdzeniami organu odwoławczego, że skarżącemu jako współwłaścicielowi działki sąsiedniej nr [...], nie służy przymiot strony w niniejszym postępowaniu i nie może być kwestionowane, że działka ta leży w obszarze oddziaływania spornego obiektu, usytuowanego na sąsiedniej działce. Stąd też niedopuszczalne jest zajęcie odmiennego stanowiska na obecnym etapie postępowania, jako że zaskarżona decyzja zapadła w granicach sprawy administracyjnej, będącej przedmiotem kontroli sądowej w sprawie II SA/Gl 248/06. Wadliwie zatem organ, którego działanie zaskarżono, podtrzymał stanowisko co do oceny statusu strony, zawarte w motywach decyzji z dnia [...] r. Nie nastąpiła też żadna zmiana okoliczności faktycznych sprawy ani stanu prawnego, uzasadniająca odstąpienie od wytycznych Sądu. W szczególności, nie ma żadnego prawnego znaczenia kwestia, że budynek na działce nr [...], będący przedmiotem decyzji organu I instancji, usytuowano w odległości ponad 4 m od granicy działki i ponad 40 m od budynku na działce nr [...], której skarżący jest współwłaścicielem. Jak bowiem wyjaśnił Wojewódzki Sąd Administracyjny, zupełnie oddzielnym zagadnieniem jest, czy sporne roboty budowlane naruszają interes prawny skarżącego. Dla wykazania przymiotu strony w świetle art. 28 kpa, nie jest niezbędne stwierdzenie naruszenia interesu prawnego. Stroną jest bowiem każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W tym stanie rzeczy wobec rażącego naruszenia art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a co za tym idzie, art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 28 kpa, zaskarżona decyzja jako dotknięta wadą kwalifikowaną z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, podlegała wyeliminowaniu z obrotu prawnego w drodze stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 tej ustawy. Orzeczenie o niewykonalności zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku oparto na przepisie art. 152 cyt. ustawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy winien zatem merytorycznie rozpoznać odwołanie skarżącego od decyzji organu I instancji jako wniesione przez stronę – z uwzględnieniem stanowiska wyrażonego w wyroku w sprawie II SA/Gl 248/06 co do biegu postępowania. Odnosząc się do pozostałych kwestii podniesionych w skardze, wyjaśnić przyjdzie, iż nie mają one znaczenia w niniejszej sprawie. Jak już bowiem podano w przywołanym wyroku tut. Sądu, sprawa podziału nieruchomości parceli nr [...] na działki [...] i [...], czy spór rodzinny na tle podziału spadku, muszą pozostać poza sferą zainteresowania organów nadzoru budowlanego. Dochodzenie roszczeń cywilnoprawnych (odszkodowania bądź zadośćuczynienia za poniesione szkody), następuje zaś przed sądami powszechnymi zgodnie z normą, zawartą w art. 2 § 1 kpc.