II SA/Gl 358/08
WyrokWSA w Gliwicach2008-11-17
Skład orzekający: Łucja Franiczek, Elżbieta Kaznowska, Włodzimierz Kubik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę części zakładu stolarskiego, wykonanych na podstawie decyzji administracyjnych wyeliminowanych z obrotu prawnego, jest zgodna z prawem, jeśli obiekt narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja nakazująca rozbiórkę części zakładu stolarskiego jest zgodna z prawem, ponieważ roboty budowlane zostały wykonane na podstawie decyzji administracyjnych, które następnie zostały wyeliminowane z obrotu prawnego, a sam obiekt narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W takiej sytuacji zastosowanie art. 51 Prawa budowlanego, w tym nakazanie rozbiórki, jest uzasadnione.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) nakazującą rozbiórkę części zakładu stolarskiego. Organy uznały, że wykonane roboty budowlane, oparte na decyzjach administracyjnych wyeliminowanych z obrotu prawnego, naruszają miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego i nie mogą być zalegalizowane. Skarżący zarzucał naruszenie praw nabytych, błędne ustalenia faktyczne oraz niezgodność decyzji z przepisami Prawa budowlanego i k.p.a.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska Sędzia WSA Włodzimierz Kubik (spr.) Protokolant referent Katarzyna Wajs po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2008 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę
Decyzją z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. ( dalej PINB ) nakazał E. i J. P. współwłaścicielom zakładu stolarskiego położonego w T. przy ul. [...] :
- rozbiórkę kotłowni, ścian zewnętrznych i wszystkich elementów stropu zrealizowanych w wiacie na skład drewna wykonanych na podstawie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w R. z dnia [...] r. nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na modernizację zakładu stolarskiego wraz z rozbudową wiaty stolarskiej,
- rozbiórkę dachu nad budynkiem gospodarczym oraz nad garażem i przestrzenią pomiędzy tymi budynkami, ścian zewnętrznych, słupów i podciągów oraz bram wjazdowych wykonanych na podstawie decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] r. nr [...] zezwalającej na zmianę konstrukcji dachu nad budynkiem gospodarczym,
- rozbiórkę stropu pomiędzy budynkami, wyciągu trocin, ścian wewnętrznych oraz schodów na poddasze wykonanych samowolnie podczas realizacji w/wym. decyzji.
W podstawie prawnej orzeczenia organ wymienił art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz. U. z 2006 r. Nr 156 poz. 1118 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a. W uzasadnieniu zaś wskazał, że zakład stolarski należący do E. i J. P. był budowany od lat [...] ubiegłego wieku w kilku etapach. W pierwszym etapie dokonano samowolnej zmiany sposobu użytkowania zabudowań gospodarczych i ich przeznaczenia na cele produkcyjne. Następnie wykonano szereg robót budowlanych bez pozwolenia na budowę i wreszcie dokonano rozbudowy i modernizacji zakładu w oparciu o decyzje administracyjne, które zostały później wyeliminowane z obrotu prawnego. W związku z tym PINB uznał za zasadne prowadzenie postępowania w sprawie tego zakładu w kilku etapach i zakończyć go decyzjami częściowymi. Postanowił jednocześnie, że w pierwszym rzędzie do stanu zgodności z prawem należało doprowadzić te części obiektu, które zostały wykonane najpóźniej. Roboty te nie stanowiły samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego, bowiem zostały wykonane w oparciu o wycofane z obiegu prawnego decyzje Wójta Gminy K. z dnia [...] r. oraz Kierownika Urzędu Rejonowego w R. z [...] r., a tym samym zdaniem PINB należało w sprawie zastosować art. 51 ust. 1 w związku z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego. Te same przepisy należało zastosować także do robót budowlanych stanowiących odstępstwo od projektów budowlanych zatwierdzonych tymi decyzjami. PINB uznał także, że wszystkie wcześniejsze zabudowania ( budynek gospodarczy, garaż, wiata na skład drewna ) tworzą aktualnie jeden obiekt budowlany ( zakład stolarski ). Połączenie wszystkich budynków w jeden obiekt budowlany umożliwiła decyzja Wójta Gminy K. z [...] r. Przyczyniła się ona też do znacznego wzrostu uciążliwości zakładu. Z uwagi zaś na sprzeczność lokalizacji zakładu z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy K. poza nakazaniem rozbiórki części obiektu nie było możliwości nakazania wykonania innych robót budowlanych w celu doprowadzenia go do stanu zgodnego z prawem. Dopiero po rozbiórce wskazanych w decyzji elementów obiektu będzie można rozważyć wydanie nakazu przywrócenia wcześniej istniejących na posesji obiektów do stanu poprzedniego.
W odwołaniu od tej decyzji E. i J. P. wskazali, że organ I instancji przyjął fałszywą tezę uznając, iż połączenie budynków wcześniej istniejących na działce przyczyniło się do znacznego wzrostu uciążliwości zakładu. Teza ta nie znajduje oparcia w żadnych dokumentach. Odwołujący się podnieśli także, że nieujawnienie w zapisach nowego planu miejscowego zakładu stolarskiego istniejącego od [...] lat nie jest problemem inwestora i jego następców. Zarzucili, że w trakcie prac planistycznych nie zostali zawiadomieni o zamierzonej zmianie zapisów dotyczących ich posesji. Zapisy te godzą zaś w ich prawa nabyte zagwarantowane Konstytucją R.P. oraz art. 3 Kodeksu cywilnego. Nie do zaakceptowania są także skutki gospodarcze decyzji, gdyż likwiduje ona prowadzoną działalność gospodarczą stanowiącą podstawę utrzymania całej rodziny. Adresaci decyzji PINB domagali się także przeprowadzenia dowodów dotyczących "niezgodności z prawem" prowadzonego od lat [...] – tych zakładu stolarskiego. Zwrócili wreszcie uwagę, że kolejne rozbudowy i modernizacje zakładu związane były ze zmianami przepisów bhp, ochrony przeciwpożarowej czy wymogów sanitarno-higienicznych.
Decyzją opartą na przepisie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane ( błędnie oznaczonej jako ustawa z [...] r.) WINB utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że istnieniu zakładu stolarskiego na działce nr [...] przy ul. [...] w T. sprzeciwiają się przepisy prawa miejscowego. Dotyczy to zarówno poprzedniego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy K. nr [...] z dnia [...] r. jak i obowiązującego planu zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy K. nr [...] z dnia [...] r. Oba te akty dopuszczały bowiem na tym terenie lokalizację rzemiosła nieuciążliwego, a do takich przedsięwzięć nie można zaliczyć zakładu stolarskiego. Na taką wykładnię przepisów planu miejscowego wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w prawomocnym wyroku z dnia 10 marca 2005 r. sygn. akt 7/IV SA 5217/03, którym oddalono skargę E. i J. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, którą stwierdzono nieważność jednej z decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w R. dotyczącej przedmiotowego zakładu. W ocenie WINB zaskarżona decyzja była prawidłowa zarówno pod względem zgodności z prawem, jak i celowości. Określony przez PINB zakres nakazanej rozbiórki znajduje zaś oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym, w tym projektach budowlanych zatwierdzonych wyeliminowanymi z obrotu prawnego decyzjami, jak i pochodzącej z [...] r. inwentaryzacji budowlanej obiektu.
Skargę do WSA w Gliwicach na tę decyzję wniósł J. P. Zarzucił, że decyzja ta narusza zasadę zaufania do organów państwa – przez wyeliminowanie z obiegu prawnego decyzji prawomocnych. Podniósł, że miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego uchwalone w [...] i [...] roku nie uwzględniały stanu prawnego z roku [...], od kiedy w T., przy ul. [...] funkcjonuje w sposób ciągły warsztat stolarski. Zdaniem skarżącego nikt nie ma prawa zniweczyć, usankcjonowanego spokojnym stanem posiadania, funkcjonowania zakładu, który stanowi dorobek dwóch pokoleń. Zarzucił także błędne i niekonsekwentne ustalenie przez WINB daty powstania zakładu stolarskiego. Organ z jednej strony przyjął bowiem, że w [...] r. istniały na nieruchomości budynki gospodarcze, w których prowadzono warsztat stolarski, a z drugiej strony podał, że zakład stolarski powstał dopiero w [...] r. i stanowi inny "byt gospodarczy".
W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ podtrzymał stanowisko zawarte w motywach zaskarżonego aktu. W szczególności powtórzył, że brak jest możliwości legalizacji części zakładu objętego zaskarżoną decyzją, gdyż obiekt ten narusza ustalenia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Podał, że jego decyzja nie narusza praw nabytych przez inwestora z pozostających w obrocie prawnym decyzji Naczelnika Gminy K. z dnia [...] r. ( nr [...] ) oraz z dnia [...] r. ( nr [...]). Odnosząc się do zarzutów skargi WINB zauważył, że obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego stanowi źródło prawa i jego zapisy nie mogą być kwestionowane przez skarżącego oraz organy administracyjne. Wreszcie organ stwierdził, że w uzasadnieniu swojej decyzji nie zawarł żadnych treści dotyczących zakładu stolarskiego jako bytu gospodarczego, a jedynie zrekonstruował jego historię na podstawie materiału dowodowego.
W piśmie procesowym z dnia [...] r. pełnomocnik skarżącego radca prawny F. W., działający w sprawie także jako pełnomocnik uczestniczki postępowania E. P., podtrzymał w całości osobistą skargę jego mocodawcy. Dodatkowo zarzucił, że decyzja WINB oraz poprzedzająca ją decyzja PINB wydane zostały z naruszeniem art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, bowiem przepis ten może być stosowany wyłącznie po wyczerpaniu środków przewidzianych w art. 50 ust. 1 tej ustawy. Nie może być o tym zaś oczywiście mowy, skoro postanowienia tego przepisu mówią o przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego, a te nie mają w ogóle zastosowania w sprawie nawet kiedy właściwie zinterpretuje się art. 71 ust. 3 tej ustawy. Powyższe powoduje w konsekwencji, że obie kwestionowane decyzje pozbawione były właściwej podstawy prawnej. Zarzucił także, że skoro zrealizowane obiekty zostały wykonane w oparciu o decyzje administracyjne to nie stanowiły one samowoli budowlanej i nie można było nakazać ich rozbiórki. Nigdy też nie postawiono skarżącemu ( w piśmie jest mowa o skarżących ) pytania, czy ewentualnie nie był gotowy zlikwidować warsztatu stolarskiego, a wybudowane obiekty przeznaczyć na cele zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Naruszenie tego obowiązku stanowi, zaś zdaniem skarżącego, naruszenie art. 8, art. 9 i art. 11 k.p.a. Wreszcie w jego ocenie zaskarżone decyzje nie uwzględniają zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyjętego przez Gminną Radę Narodową w K. uchwałą z dnia [...] r. Nr [...], która "zapoczątkowała planistyczne losy działki położonej w T. przy ul. [...]". Zgodnie z zapisem tego planu działka ta znajdowała się na terenie oznaczonym w planie symbolem [...] MN – tereny budownictwa mieszkaniowego i zagrodowego o niskiej intensywności zabudowy do adaptacji i uzupełnienia. Zapis ten oznacza, w opinii autora pisma, że rozpoczęta wówczas rozbudowa i adaptacja pomieszczeń na warsztat stolarski była zgodna z tym planem. W uzasadnieniu omawianego pisma skarżący podał, że zakład stolarski przy ul. [...] w T. funkcjonuje już co najmniej od [...] r. i był najpierw prowadzony przez J. B. Działalność ta była kontynuowana, ale w innej formie od [...] r. Nikt wówczas nie kwestionował niezgodności takiego wykorzystywania pomieszczeń gospodarczych jako niezgodnych z planem miejscowym. Poczynając od [...] r. w pomieszczeniach tych zaniechano prowadzenia zakładu stolarskiego, o czym świadczy wydana w tej dacie decyzja Wójta Gminy K. o wykreśleniu wpisu o tej działalności z ewidencji działalności gospodarczej. W dalszej części pisma skarżący wskazał, że błędny jest pogląd PINB o mającej miejsce w latach [...] samowolnej zmianie sposobu użytkowania zabudowań gospodarczych na cele produkcyjne, bowiem w tej dacie pojęcie takie nie funkcjonowało w powszechnym obiegu. Zatem ówczesne postępowanie właściciela nie może być uznane za samowolę, a następne działania były już tylko "konsekwencją istniejącego stanu faktycznego kolejno zmienianego". W oparciu o te wywody skarżący zakwestionował sensowność wydania nakazu rozbiórki konstrukcji dachu, bowiem spowoduje to niszczenie znajdujących się pod nim zabudowań, a na postawienie nowego dachu trzeba będzie uzyskać pozwolenie na budowę. Podobnie sprawa ma się z częścią warsztatu dobudowaną w oparciu o decyzję z [...] r. Zdaniem skarżącego ta część o powierzchni [...] m2 nie musi być obecnie wykorzystywana na te cele co poprzednio, a zatem nie ma sensu jej rozbiórka. Skarżący wreszcie zgłosił swoje wątpliwości, co do prawidłowości zastosowania w sprawie przepisów aktualnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane w stosunku do robót zrealizowanych pod rządami poprzednio obowiązującej ustawy, a w szczególności pominięcia dyspozycji zawartej w art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego. Kończąc swoje rozważania podkreślił też, że aktualnie w pomieszczeniach objętych zaskarżoną decyzją nie jest prowadzona jakakolwiek działalność gospodarcza, a zatem nakazana rozbiórka jest bezsensowna.
Uczestnicy postępowania H. i H. K. pismem z dnia [...] r. wnieśli o oddalenie skargi. Podnieśli, że wbrew twierdzeniom skarżącego zaskarżone decyzje zostały wydane na prawidłowej podstawie prawnej, bowiem wykonanie robót budowlanych na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, która następnie została wyeliminowana z obrotu prawnego nie podlega dyspozycji art. 48 Prawa budowlanego. Tym samym zasadnie organy nadzoru budowlanego zastosowały w sprawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Z tego samego powodu nie mógł w sprawie znaleźć zastosowania art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego. Uczestnicy powołali się także na normę wynikającą z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego nakazującą odpowiednie stosowanie art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 do robót budowlanych wykonanych w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 tej ustawy. Dyspozycji tego ostatniego przepisu z pewnością zaś podlega wykonanie robót budowlanych niezgodnie z warunkami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który nie dopuszcza lokalizacji tego typu przedsięwzięć na działce inwestora. Istotą sprawy jest zatem wybudowanie i funkcjonowanie zakładu stolarskiego niezgodnie z zapisami planów miejscowych obowiązujących w dacie budowy, jak i obowiązującego aktualnie. Powyższe w sposób niebudzący wątpliwości ustaliły organy administracyjne, a także wynika to ze wskazań zawartych w wyrokach sądów administracyjnych. Uczestnicy zakwestionowali także stanowisko skarżącego dotyczące zgodności budowy zakładu stolarskiego z planem uchwalonym w [...] roku. Wreszcie zarzucili, że w pomieszczeniach przewidzianych do rozbiórki działalność gospodarczą aktualnie prowadzi A. P. syn skarżącego. Wskazał on co prawda jako miejsce prowadzonej działalności ul. [...] w T., ale nie ma tam nawet żadnych narzędzi potrzebnych do tego rodzaju działalności i faktycznie jest ona prowadzona przy ul. [...] na terenie spornego zakładu. Uczestnicy powołali się także na pismo Inspekcji Pracy z dnia [...] r. z którego wynika, że A. P. prowadzi działalność polegającą na produkcji wyrobów stolarskich oraz ciesielskich dla budownictwa. W tym kontekście całkowicie niewiarygodne są twierdzenia skarżącego, co do zamiaru innego wykorzystania pomieszczeń objętych nakazem rozbiórki. Dodatkowo wskazali, że postępowanie w sprawie spornego zakładu toczy się już od [...] lat i w tym czasie skarżący nie zainicjował żadnego postępowania w sprawie zmiany sposobu jego użytkowania. Wreszcie uczestnicy podkreślili, że zaskarżona decyzja nie dotyczy całego zakładu stolarskiego i jest tylko decyzją częściową wynikającą z wcześniej zapadłych w sprawie dwóch wyroków NSA, w tym przede wszystkim wyroku z dnia 5 września 2002 r. II SA/Ka 2544/00.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd uznał bowiem, że zaskarżona decyzja nie jest dotknięta wadami prawnymi powodującymi konieczność jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Wyjaśnić należy, że sąd administracyjny nie ocenia kontrolowanej przez siebie decyzji pod kątem jej słuszności, czy celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego, albowiem dokonuje on oceny zaskarżonego aktu administracyjnego tylko w aspekcie jego zgodności z prawem. Taki zakres sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez sądy administracyjne wynika wprost z dyspozycji normy zawartej w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.). Zauważyć wreszcie trzeba, że dokonując oceny legalności zaskarżonego aktu sąd czyni to według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania i nie jest – stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej p.p.s.a.) – związany zarzutami skargi, wskazaną w niej podstawą prawną oraz sformułowanymi w niej wnioskami.
Przystępując do merytorycznej kontroli zaskarżonej decyzji w pierwszym rzędzie wskazać przyjdzie, że została ona wydana w oparciu o prawidłową podstawę prawną. Z sentencji oraz uzasadnień decyzji organów nadzoru budowlanego obu instancji wynika, że nakazany nimi zakres rozbiórki zakładu stolarskiego położonego w T. przy ul. [...] dotyczy elementów tego obiektu zrealizowanych w oparciu o decyzje administracyjne udzielające pozwolenia na ich budowę, a także części tego zakładu wybudowanych z odstępstwami od zatwierdzonych tymi decyzjami projektów budowlanych. Wspomniane orzeczenia administracyjne to decyzja Wójta Gminy K. z dnia [...] r. nr [...] udzielająca pozwolenia na zmianę konstrukcji dachu nad budynkiem gospodarczym oraz decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] r. nr [...] udzielająca pozwolenia na modernizację zakładu. Obie te decyzje zostały wyrugowane z obrotu prawnego. Nieważność decyzji wydanej przez Wójta Gminy K. stwierdził Wojewoda decyzją z dnia [...] r. znak: [...]. Orzeczenie to następnie utrzymał w mocy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. nr [...], a skarga na tę decyzję została odrzucona prawomocnym postanowieniem WSA w Warszawie z dnia 23 listopada 2006 r. sygn. akt VII SA/Wa 1815/06. Z kolei wyrokiem NSA z dnia 20 kwietnia 1998 r. sygn. akt II SA/Ka 1168/96 uchylono decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w R. z dnia [...] r. W następstwie tego wyroku decyzją Wojewody z dnia [...]r. nr [...] uchylona została także decyzja organu I instancji, a sprawa zrealizowanych robót została przekazana Kierownikowi Urzędu Rejonowego w R., celem dalszego jej prowadzenia w trybie art. 51 Prawa budowlanego. Kolejne decyzje w tej sprawie wydane już zostały przez organy nadzoru budowlanego w związku z nowelizacją ustawy Prawo budowlane. Podkreślić trzeba, że skargi wniesione przez E. i J. P. na dwie z kilku zapadłych w tych postępowaniach decyzji o charakterze kasacyjnym, zostały oddalone prawomocnymi wyrokami NSA ( wyrok z dnia 5 września 2002 r. sygn. akt II SA/Ka 2544/00 ) oraz WSA w Gliwicach ( wyrok z dnia 6 października 2006 r. sygn. akt II SA/Gl 6/06 ). Wreszcie należy zauważyć, że decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w R. z dnia [...] r. stanowiła konsekwencję poprzednio zapadłych w sprawie rozstrzygnięć, a w szczególności wcześniejszej decyzji tego organu z dnia [...] r. nr [...], którą nakazano ówczesnemu inwestorowi E. B., poprzednikowi prawnemu skarżącego, przedłożenie opinii technicznej dotyczącej zbyt hałaśliwej pracy maszyn stolarni z podaniem sposobu jego wyeliminowania na granicy działki. Także i ta decyzja nie utrzymała się w obrocie prawnym, bowiem Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. nr [...] stwierdził jej nieważność, a WSA w Warszawie oddalił skargę na to rozstrzygnięcie prawomocnym wyrokiem z dnia 10 marca 2005 r. sygn. akt 7/IV SA 5217/03.
Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia stwierdzić należy, że organy nadzoru budowlanego prowadząc sprawę w przedmiocie doprowadzenia do zgodności z prawem tej części zrealizowanych robót budowlanych prawidłowo sięgnęły po przepisy art. 51 Prawa budowlanego. Zrealizowane roboty budowlane nie stanowiły bowiem samowoli w rozumieniu art. 48 ust. 1 czy 49b ust. 1 Prawa budowlanego lecz inny przypadek określony w art. 50 ust. 1 pkt 4 tej ustawy. W szczególności roboty te zostały wykonane w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach prawa miejscowego, a to ustaleniach obowiązującej w dacie realizacji tych robót uchwały Rady Gminy K. nr [...] z dnia [...] r. w sprawie zatwierdzenia miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy K. Zgodnie z rysunkiem tego planu nieruchomość zabudowana zakładem stolarskim znajdowała się w jednostce strukturalnej oznaczonej symbolem [...] MJ, a z tekstu planu wynikało, że są to tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, z możliwością realizacji obiektów drobnego handlu i usług rzemiosła nieuciążliwych. Należy zgodzić się zatem z orzekającymi w sprawie organami, że przepisy tego planu wykluczały lokalizację na tym terenie zakładu stolarskiego charakteryzującego się dużą uciążliwością, co potwierdził także WSA w Warszawie w wyroku z dnia 10 marca 2005 r. W przywołanym art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego jest mowa również o robotach zrealizowanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, co obejmuje także roboty odbiegające od zatwierdzonego projektu budowlanego. Wobec powyższych ustaleń nie można zgodzić się z poglądem skarżącego i w całej rozciągłości należy zaaprobować stanowisko organów, że w sprawie zostały spełnione wynikające z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego przesłanki nakazujące zastosowanie przepisów art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 tej ustawy. W świetle przeprowadzonej analizy pozbawione podstaw prawnych było żądanie skarżącego zastosowania w sprawie art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego. Przepis ten, stanowiący wyłom od wynikającej z art. 6 k.p.a. zasady orzekania przez organy administracyjne na podstawie przepisów obowiązujących w dacie orzekania, nie mógł jednak znaleźć zastosowania do robót zrealizowanych na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, czy zrealizowanych z odstępstwami od tej decyzji. Uchyla on bowiem jedynie stosowanie przepisu art. 48 obowiązującego Prawa budowlanego do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem 1 stycznia 1995 r. i nakazuje w miejsce tego przepisu stosować przepisy dotychczasowe.
Wskazać też przyjdzie, że prawidłowo organy nadzoru budowlanego uznały, iż z uwagi na zapisy aktualnie obowiązującego ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy K. zatwierdzonego uchwałą nr [...] z dnia [...] r. ( Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...], poz. [...]) nie można było na następcę prawnego inwestora nałożyć określonych w przepisie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego obowiązków wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Według bowiem przepisów przywołanego aktu prawa miejscowego zabudowana zakładem stolarskim nieruchomość położona jest na terenie oznaczonym w planie symbolem [...] MN – "tereny z podstawowym przeznaczeniem dla zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej". Dla jednostki tej ustalono także przeznaczenie uzupełniające: usługi handlu, gastronomii oraz rzemiosło nieuciążliwe, a także istniejącą zabudowę zagrodową w gospodarstwach rolnych, hodowlanych, ogrodniczych. Nie ulega tym samym wątpliwości, że regulacje obowiązującego planu miejscowego, podobnie jak w przypadku przepisów poprzednio obowiązującego planu, nie zezwalają na lokalizację na terenie tej nieruchomości zakładu stolarskiego cechującego się dużą uciążliwością. Wobec powyższego stosownie do odesłania zawartego w art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego w sprawie mógł znaleźć zastosowanie wyłącznie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy, zgodnie z którym organ w drodze decyzji winien nakazać zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego. Z uwagi na okoliczność ukończenia wiele lat temu robót budowlanych na przedmiotowym obiekcie nie można było wydać w kontrolowanej sprawie nakazu zaniechania dalszych robót budowlanych. Nie można było w niej wydać także nakazu przywrócenia stanu poprzedniego, bowiem jak zasadnie wskazały organy, zakład stolarski był budowany w kilku etapach, a omówione wyżej decyzje z lat [...] zostały poprzedzone samowolną zmianą przeznaczenia znajdujących się na posesji budynków gospodarczych. Błędna jest także dokonana przez skarżącego wykładnia zapisów planu miejscowego przyjętego przez Gminną Radę Narodową w K. uchwałą z dnia [...] r. Nr [...]. Postanowień tego planu przewidujących adaptację istniejącej zabudowy i jej uzupełnienia nie można bowiem rozumieć jako zezwolenia na zmianę sposobu użytkowania istniejących na tym terenie obiektów (ich adaptację) na cele nie związane z funkcjami budownictwa mieszkaniowego czy zagrodowego.
Skład orzekający Sądu nie może podzielić również poglądu skarżącego zamieszczonego w piśmie procesowym z dnia [...] r., w którym postawiona została teza o nie funkcjonowaniu w powszechnym obiegu w latach [...] pojęcia samowolnej zmiany sposobu użytkowania zabudowań gospodarczych na cele produkcyjne. Wskazać tutaj trzeba zarówno na przepisy art. 44 i art. 45 ustawy z 24 października 1974 r. Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.), jak i art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 7, poz. 46 ze zm.). Z treści tych przepisów wynika zaś niezbicie, że obie te ustawy posługiwały się pojęciem zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego i wymagały zgody właściwego organu na dokonanie takiej zmiany.
Nieuzasadniony był wreszcie zarzut skarżącego naruszenia przez organy zasad postępowania administracyjnego sformułowanych w art. 8, art. 9 i art. 11 k.p.a. poprzez nierozważenie kwestii, czy skarżący byłby gotowy przeznaczyć wybudowane obiekty na cele zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W tej kwestii zauważyć należy, że zasadnie PINB przyjął, że posadowiony na działce przy ul. [...] w K. zakład stolarski stanowi jeden obiekt budowlany, który został wybudowany w kilku etapach. Tym samym dopiero po wykonaniu robót rozbiórkowych wskazanych w zaskarżonej decyzji oraz przeniesieniu zgromadzonych w tym obiekcie maszyn i narzędzi można będzie ewentualnie rozważyć przywrócenie pozostałym obiektom ich pierwotnej funkcji, bądź też innej funkcji zgodnej z obowiązującym planem miejscowym. Zasadnie też zauważyli uczestnicy postępowania w swoim piśmie z dnia [...] r., że przez cały czas trwania postępowania skarżący i jego małżonka nie występowali do właściwych organów w sprawie zmiany sposobu użytkowania tego obiektu. Zdaniem Sądu pozbawione znaczenia w sprawie było wreszcie wykreślenie decyzją Wójta Gminy K. wpisu w ewidencji działalności gospodarczej.
W tym stanie rzeczy, skoro w postępowaniu przed organami nadzoru budowlanego zostało wykazane w sposób niebudzący wątpliwości, że w sprawie spełnione zostały przesłanki wynikające z art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 7 tego Prawa budowlanego skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło