II SA/Gl 376/08

WyrokWSA w Gliwicach2008-09-11

Skład orzekający: Leszek Kiermaszek, Iwona Bogucka, Rafał Wolnik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił uchylenia decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, mimo że decyzja o pozwoleniu na budowę, na której opierała się decyzja o pozwoleniu na użytkowanie, została następnie stwierdzona nieważnością?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nieprawidłowo odmówił uchylenia decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, ponieważ stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, na której opierała się decyzja o pozwoleniu na użytkowanie, stanowi przesłankę do wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie. W przypadku stwierdzenia przesłanki wznowienia, organ nie może wydać decyzji o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej, lecz jest zobowiązany ją uchylić i orzec w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie, chyba że zachodzą przesłanki z art. 146 k.p.a. pozwalające na stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się uchylenia decyzji o pozwoleniu na użytkowanie części obiektu budowlanego, argumentując, że decyzja ta została wydana w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę, która następnie została stwierdzona nieważnością. Organy nadzoru budowlanego dwukrotnie odmawiały uchylenia decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, powołując się na różne podstawy, w tym na upływ terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił poprzednie decyzje organów obu instancji, wskazując na naruszenie przepisów o wznowieniu postępowania. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił uchylenia decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, a Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący wnieśli skargę do sądu.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. i orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kiermaszek, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.), Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant Sekretarz sądowy Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2008 r. sprawy ze skargi Z. I. i W. I. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji w sprawie pozwolenia na użytkowanie części obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. z [...] r. nr [...]; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; 3. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz każdego ze skarżących kwotę po [...] złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta J. zatwierdził projekt budowlany i udzielił J. S. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego z warsztatem samochodowym na działce nr [...] przy ul. [...] w J. Natomiast ostateczną decyzją z dnia [...]r. nr [...] Prezydent Miasta J. udzielił inwestorowi pozwolenia na użytkowanie części tego obiektu w zakresie wymienionych w decyzji pomieszczeń warsztatu samochodowego. Obie te decyzje stały się przedmiotem postępowań nadzwyczajnych. W stosunku do decyzji o pozwoleniu na budowę zostało wszczęte postępowanie dotyczące stwierdzenia jej nieważności. W pierwszej kolejności Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję z dnia [...]r. nr [...], którą stwierdził nieważność decyzji ostatecznej z dnia [...]r. Rozstrzygnięcie to zostało uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 listopada 2005 r. sygn. akt VII SA/Wa 687/05. Orzekając po wyroku sądu, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...]r. nr [...] stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta J. z dnia [...]r. w części dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę warsztatu samochodowego zaś w pozostałej części odmówił stwierdzenia nieważności decyzji. To rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. nr [...]. Jak wynika z pisma procesowego pełnomocnika skarżących z dnia [...]r. skarga na tę decyzję została oddalona prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2006 r. sygn. akt II SA/GL VII SA/Wa 1875/06. Natomiast w stosunku do decyzji z dnia [...]r. o pozwoleniu na użytkowanie pomieszczeń warsztatowych został złożony wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego. Postanowieniem z dnia [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J., na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. wznowił postępowanie zakończone ostateczną decyzją o pozwoleniu na użytkowanie. W dacie jego wydania podstawę wznowienia stanowiła okoliczność, że decyzją z dnia [...]r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził nieważność decyzji ostatecznej o pozwoleniu na użytkowanie. W toku wznowionego postępowania organy nadzoru budowlanego kilkakrotnie wydawały decyzje. PINB w J. decyzją z [...]r. umorzył wznowione postępowanie. Po uchyleniu tej decyzji przez organ odwoławczy i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia, PINB w J. ponownie umorzył postępowanie decyzją z dnia [...] r. Ta decyzja także została uchylona przez organ II instancji w dniu [...]r. Przy kolejnym rozpoznawaniu sprawy PINB w J. decyzją z dnia [...]r. odmówił uchylenia decyzji ostatecznej. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił tę odmowę decyzją z [...]r. Wówczas organ I instancji podjął w dniu [...]r. decyzję o odmowie wznowienia postępowania, przyjmując, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony po terminie. To rozstrzygnięcie organ drugiej instancji utrzymał w mocy decyzją z dnia [...]r. Na skutek skargi do sądu administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 24 września 2007 r. w sprawie o sygn. II SA/GL 91/07 uchylił decyzje organów obu instancji. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd po pierwsze wskazał, że w sprawie zostało wydane pozostające w obrocie prawnym postanowienie z dnia [...]r. o wznowieniu postępowania. W tej sytuacji nie było zatem dopuszczalne wydanie decyzji o odmowie wznowienia postępowania. Za pozbawiony podstaw Sąd uznał również argument organu o naruszeniu przez skarżących terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, albowiem wznowienie z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. powinno mieć miejsce z urzędu, a zatem niezależnie od złożenia wniosku a nadto skarżący podtrzymali wniosek o wznowienie postępowania po wydaniu decyzji przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. W konsekwencji w wyroku zalecono, aby przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy uwzględniły w pierwszej kolejności treść art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. przy zastosowaniu przepisów prawa budowlanego, regulujących przesłanki wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego. Sąd uzasadnił także legitymację skarżących do udziału w postępowaniu dotyczącym wznowienia postępowania w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie. Rozpoznając po raz kolejny sprawę organ I instancji przeprowadził w dniu [...]r. kontrolę "na okoliczność zgodności z projektem". W kontroli tej nie brali udziału skarżący. W protokole zapisano, że część warsztatowa obiektu jest wykonana zgodnie z projektem budowlanym i rysunkiem zamiennym załączonym do wydanej przez Prezydenta Miasta J. decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Wprowadzone zmiany zostały zaakceptowane przez organ architektoniczno-budowlany a zmiany wprowadzono przed [...]r. a zatem są nieistotne. W konsekwencji decyzją z dnia [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J. odmówił uchylenia decyzji dotychczasowej Prezydenta Miasta J. z dnia [...]r. o pozwoleniu na użytkowanie części warsztatu samochodowego. W podstawie prawnej podano przepis art. 151 § 1 pkt 1 i art. 146 § 2 w związku z art. 145 § 1 k.p.a. W uzasadnieniu natomiast organ podał, że przesłanką wznowienia postępowania była uchylona przez GINB decyzja o pozwoleniu na budowę z [...] r. Wobec wykonania budynku nie ma możliwości ani wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, ani pozwolenia na wznowienie robót. "Na uchyloną część obiektu pozostaje w mocy pozwolenie na użytkowanie" z [...]r. Pozwolenie to nie zawiera nieprawidłowości a wprowadzone nieistotne odstępstwa "zostały zaakceptowane w toku postępowania odbiorowego". Ponieważ w toku postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca decyzji dotychczasowej, to zgodnie z art. 146 § 2 k.p.a. nie uchyla się decyzji ostatecznej. Podano też, że brak jest możliwości przeprowadzenia postępowania w trybie art. 51 prawa budowlanego w tym art. 51 ust. 1 pkt 3, bo nie wprowadzono istotnych zmian do projektu. Nadto organ stwierdził, że postępowanie należało zakończyć odmową, gdyż skarżący złożyli wniosek z uchybieniem terminu wskazanego w art. 148 § 1 k.p.a. Zastrzegając, że decyzja została wydana zgodnie z zaleceniami sądu zawartymi w wyroku z dnia 24 września 2007 r. organ stwierdził, że brak jest udowodnionych przesłanek zawartych w art. 145 i 145a k.p.a. W odwołaniu od decyzji Z. I. i W. I. podnieśli, że decyzja Prezydenta Miasta J. z dnia [...]r. o pozwoleniu na użytkowanie została wydana w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę, której nieważność w części odpowiadającej udzielonemu pozwoleniu na użytkowanie została stwierdzona decyzją GINB z [...]r. Stanowi to przesłankę wznowienia postępowania, albowiem decyzja o pozwoleniu na użytkowanie zależy w swym istnieniu od decyzji o pozwoleniu na budowę. Zarzucono, że organ nie wskazał i nie zanalizował przesłanki wznowienia, ograniczając się do powołania na art. 145 § 1 k.p.a. Nadto w odwołaniu podniesiono, że wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie zostało wydane z naruszeniem art. 57 prawa budowlanego w sytuacji braku wymaganych dokumentów, oświadczenie kierownika budowy o zgodności wykonania warsztatu zgodnie z projektem jest fałszywe, kabina lakiernicza nie spełnia standardów w zakresie ochrony środowiska, brak raportu oddziaływania na środowisko. Bezzasadnie przyjęto, że inwestor spełnił warunki pozwolenia w sytuacji, gdy nie były wybrukowane parking i plac manewrowy, brak było pomieszczeń socjalnych. Zaskarżoną decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, podając w podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 k.p.a. W uzasadnieniu wyjaśniono, że procedując po wyroku sądu z dnia 24 września 2007 r. organ, uwzględniając jego zalecenia, rozważył faktyczny wpływ orzeczonej częściowej nieważności pozwolenia na budowę na funkcjonowanie w obrocie prawnym pozwolenia na użytkowanie. Oceniono, że skoro decyzja organu I instancji jest decyzją odmowną, to nie ma znaczenia fakt, że w jej podstawie prawnej nie sprecyzowano przesłanki wznowienia. Wskazano, że jeśli chodzi o relację między decyzją o pozwoleniu na budowę i pozwoleniu na użytkowanie, to należy mieć na względzie, że decyzja o pozwoleniu na użytkowanie jest także instrumentem legalizacji obiektów, które pozostają w zgodności z przepisami o planowaniu przestrzennym oraz warunkami technicznymi. Nadto decyzja o pozwoleniu na użytkowanie ma w niektórych przypadkach charakter samoistny, nie związany z pozwoleniem na budowę i jest wydawana niezależnie od pozwolenia na budowę. Skonstatowano, że skoro decyzja o pozwoleniu na użytkowanie jest formą legalizacji obiektów wybudowanych samowolnie lub z naruszeniem prawa, to tym bardziej powinna być formą akceptacji obiektów powstających na podstawie pozwolenia na budowę, nawet jeśli zostało ono później uchylone. Organ podniósł, że zarzuty odwołania mają w części charakter prawno-materialny, a wznowienie postępowania jest formą weryfikacji decyzji wydanych z naruszeniem przepisów postępowania. Stąd bez znaczenia jest zarzut odwołania wskazujący na naruszenie art. 57 prawa budowlanego oraz przepisów ochrony środowiska. Zarzut fałszywości oświadczenia kierownika budowy wymaga uprzedniego potwierdzenia we właściwym postępowaniu, natomiast zarzut dotyczący nie wykonania powierzchni brukowanych nie znajduje potwierdzenia wobec treści uzasadnienia decyzji z dnia [...] r. o pozwoleniu na użytkowanie. Organ odwoławczy nie podzielił natomiast stanowiska organu stopnia powiatowego, dotyczącego upływu terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. W skargach do sądu administracyjnego Z. I. i W. I. wnieśli o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Podtrzymali swoje dotychczasowe stanowisko, że decyzja o pozwoleniu na użytkowanie została wydana w oparciu o decyzję, która następnie w części dotyczącej udzielonego pozwolenia na użytkowanie została usunięta z obrotu prawnego poprzez stwierdzenie nieważności, co stanowi przesłankę wznowienia postępowania. Zarzucono, że organy nie dokonały analizy przesłanki wznowienia, albowiem jej w podstawie prawnej nie wskazały. Skarżący wysunęli też szereg zarzutów merytorycznych pod adresem decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, oceniając, że została ona w istocie wydana z rażącym naruszeniem prawa. Stanowisko swoje podtrzymali w piśmie procesowym z dnia [...]r. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, powołując się na stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Z akt sprawy wynika nadto, że organy nadzoru budowlanego prowadziły równolegle postępowania dotyczące powstałego obiektu. W tym zakresie zapadły dwa wyroki przez Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach. W sprawie o sygn. II SA/GL 949/05 wyrokiem z dnia 31 lipca 2006 r. uchylone zostały decyzje organów obu instancji wydane w przedmiocie zatwierdzenia projektu zamiennego. Natomiast w sprawie o sygn. II SA/GL 39/06 wyrokiem z dnia 4 sierpnia 2006 r. uchylono decyzje organów obu instancji wydane w przedmiocie wznowienia robót budowlanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy zauważyć, że decyzje organów obu instancji zostały wydane po wyroku sądu administracyjnego, którego zaleceniami organy te były związane. Zaleceń tych organy jednakże w oczywisty sposób nie wykonały, o czym świadczy wadliwość wydanego rozstrzygnięcia. Wadliwość ta w pierwszym rzędzie związana jest z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego regulujących wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Instytucja ta jest unormowana w kodeksie postępowania administracyjnego zasadniczo w niezmienny sposób od daty wejścia kodeksu w życie 1 stycznia 1961 r., została także poddana analizie zarówno w orzecznictwie, jak i w nauce prawa, omawiają ja wszystkie komentarze do ustawy. Warunki stosowania przepisów regulujących wznowienie postępowania zasadniczo zatem nie budzą wątpliwości. Tymczasem rozstrzygnięcie wydane w sprawie pozostaje w sprzeczności z podstawowymi zasadami stosowania instytucji wznowienia. Należy zwrócić uwagę, że w wyroku z dnia 24 września 2007 r. o sygn. II SA/GL 91/07 Sąd przesądził o skutkach postanowienia z [...]r. orzekającego o wznowieniu postępowania w sprawie. Zgodnie z art. 149 § 2 k.p.a. postanowienie o wznowieniu daję podstawę do przeprowadzenia przez organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Jakie decyzje po przeprowadzeniu postępowania mogą być wydane, rozstrzyga art. 151 k.p.a. W powoływanym już wyroku Sąd zalecił w sposób wyraźny, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy uwzględnią w pierwszej kolejności treść art. 151 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, wydanie decyzji o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej dopuszczalne jest wyłącznie w jednej sytuacji, wskazanej w § 1 pkt 1. Przesłanką jest stwierdzenie, że w sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności uzasadniających wznowienie postępowania, wymienionych w art. 145 § 1 lub 145a k.p.a. Myli się zatem organ odwoławczy, gdy stwierdza, że wobec odmowy uchylenia decyzji ostatecznej nie ma znaczenia okoliczność, że w podstawie prawnej decyzji organu I instancji nie sprecyzowania przesłanki wznowienia. Okoliczność ta ma w istocie podstawowe znaczenie, dla zasadności udzielonej odmowy konieczne jest bowiem wykazanie, że nie zachodzi przesłanka wznowienia. Przesłanka ta winna zatem zostać rozpoznana i zanalizowana. Organ I instancji w uzasadnieniu w ogólnikowy sposób, jednym zadaniem stwierdził, że "brak jest udowodnionych przesłanek zawartych w art. 145 § 1 i 145a k.p.a." Twierdzenie to nie jest w żaden sposób uzasadnione, żadna z przesłanek nie była przez organ badana. Z uzasadnienia, napisanego chaotycznym i niekomunikatywnym językiem, co w istocie narusza zasady z art. 8 i 11 k.p.a., nie wynika, jakie argumenty pozwoliły organowi na wyeliminowanie każdej z przesłanek wznowienia, w szczególności zaś przesłanki z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Natomiast w decyzji organu odwoławczego wyrażone zostało, jak się wydaje, stanowisko, jakoby nie zaistniała przesłanka z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., albowiem pomiędzy wydanymi w stosunku do przedmiotowego obiektu decyzjami o pozwoleniu na budowę i pozwoleniu na użytkowanie nie istnieje związek, o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., mianowicie decyzje o pozwoleniu na użytkowanie nie została wydana w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę. Istotnie, jak zauważa organ odwoławczy, decyzja o pozwoleniu na użytkowanie może spełniać funkcję "legalizującą" pewne przypadki samowoli, jak też bywa wydawana bez uprzedniego wydawania pozwolenia na budowę. Może zatem być, jak to określa organ, decyzją "samoistną". W przypadku badania przesłanki wznowieniowej, co w oczywisty sposób wynika z art. 145 § 1 pk 8 k.p.a., znaczenie ma jednak przypadek skonkretyzowany. Zbadania wymaga, czy konkretna decyzja ostateczna o pozwoleniu na użytkowanie została wydana w oparciu o uchylone pozwolenie na budowę. Nie można zgodzić się, że nie zaistniała przesłanka wznowienia postępowania o jakiej mowa w pkt 8 przepisu. Z okoliczności sprawy wynika wszak, że udzielone pozwolenie na użytkowanie zostało wydane w oparciu o przepisy art. 55 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 2 oraz art. 56 ust. 1, 57, 59 ust. 1 pkt 1 i 2 prawa budowlanego w brzmieniu ówcześnie obowiązującym. Zgodnie z art. 55 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 2 prawa budowlanego, pozwolenie na użytkowanie było wymagane, gdy obowiązek taki wynikał z udzielonego pozwolenia oraz inwestor zamierzał przystąpić do użytkowania obiektu przed wykonaniem wszystkich robot budowlanych. Właśnie taka sytuacja, jak wskazują na to akta sprawy, miała miejsce, obiekt był wykonany na podstawie pozwolenia na budowę i ono stanowiło punkt odniesienia przy orzekaniu, czy w wykonanym zakresie obiekt może być użytkowany zgodnie z przeznaczeniem, określonym w pozwoleniu na budowę. Wobec tak określonej podstawy prawnej udzielenia pozwolenia na użytkowanie należy przyjąć, że wyeliminowana decyzja o pozwoleniu na budowę stanowiła podstawę udzielonego pozwolenia na użytkowanie, stwierdzenie jej nieważności stanowi zatem przesłankę do wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją o pozwoleniu na użytkowanie. Wniosek odmienny, zaprezentowany w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie jest prawidłowy i nie może znaleźć akceptacji. W sytuacji stwierdzenia, że zaistniała przesłanka wznowienia, organ nie ma możliwości orzeczenia o odmowie uchylenia decyzji. Zobowiązany jest decyzję uchylić i orzec w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie (udzielić takiego pozwolenia, odmówić lub umorzyć w tym przedmiocie postępowanie, jeśli wydanie pozwolenia na użytkowanie nie jest możliwe). Jedynie w sytuacjach przewidzianych w art. 146 k.p.a., organ może wydać orzeczenie odmiennej treści, to znaczy stwierdzić wydanie decyzji z naruszeniem prawa, wykazując okoliczności uniemożliwiające uchylenie decyzji (upływ czasu, przewidywane wydanie decyzji tej samej treści). Podkreślić należy, mając na względzie dotychczasową wadliwą praktykę organu w stosowaniu instytucji wznowienia, że wyjątki z art. 146 k.p.a. nie dają podstaw do orzekania o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej, obligują natomiast organ do stwierdzenia, że decyzja ostateczna została wydana z naruszeniem prawa. Nie jest przy tym możliwe, w ustalonym stanie faktycznym, aby w sprawie mogła zostać wydana decyzja o takiej samej treści jak decyzja ostateczna. Rozważenia natomiast wymaga, czy w sprawie zaistniała przesłanka z art. 146 § 1 k.p.a., polegająca na upływie okresu 5 lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji. Mając na względzie datę, jaką opatrzona jest decyzja ostateczna o pozwoleniu na użytkowanie – [...]r.- można przewidywać, że termin ten upłynął. Okoliczność ta winna zostać przez organ ustalona, w oparciu o akta sprawy i dokumenty potwierdzające doręczenie decyzji. Upływ terminu 5 lat od daty doręczenia decyzji, liczony od daty doręczania tej stronie, która otrzymała decyzję ostatnia, uzasadnia orzeczenie o stwierdzaniu wydania decyzji z naruszeniem prawa ze wskazaniem na okoliczność uzasadniającą fakt, że nie uchyla się decyzji ostatecznej. Należy jednak wyraźnie zaznaczyć, że okoliczność ta w żaden sposób nie oddziałuje na sytuację prawną obiektu, który powstał w oparciu o pozwolenie na budowę, którego nieważność została następnie stwierdzona. W szczególności decyzja o pozwoleniu na użytkowanie z [...]r. nie legalizuje w żaden sposób stanu istniejącego. W istocie decyzja ta w obecnej sytuacji nie ma żadnego znaczenia dla oceny legalności budynku, nie odnosi się bowiem do sytuacji, jaka powstała po decyzji stwierdzającej nieważność pozwolenia na budowę. Zupełnie pozbawiony podstaw prawnych i wadliwy jako próba zastosowania wnioskowania a fortiori jest ostatni passus z uzasadnienia organu odwoławczego, stwierdzający, że "pozwolenie na użytkowanie jest prawną formą legalizacji obiektów wybudowanych samowolnie lub z naruszeniem prawa, tym bardziej powinno być formą akceptacji obiektów powstających na podstawie pozwolenia na budowę, nawet jeśli te zostały później uchylone". Trzeba przypomnieć, że organy administracji nie są uprawnione do stwierdzania, jakie powinny być formy legalizacji takich obiektów, wybór ten należy bowiem do ustawodawcy. Jakkolwiek takie obiekty nie podpadają pod regulacje dotyczące samowoli budowlanych z art. 48 i 49b prawa budowlanego, to zastosowanie znajdują do nich przepisy art. 50 i 51 prawa budowlanego (por. wyrok NSA z dnia 28 maja 2001 r.,OSA 2/01, ONSA 2001, nr 4, poz. 143). Uwzględniając podaną argumentację, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c w związku z art. 135 i 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania postanowiono na podstawie art. 200, 205 § 2 i 209 powołanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło