II SA/Gl 388/11

WyrokWSA w Gliwicach2011-10-14

Skład orzekający: Łucja Franiczek, Iwona Bogucka, Maria Taniewska-Banacka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja zatwierdzająca zamienny projekt budowlany może zostać wydana bez przeprowadzenia merytorycznej kontroli zgodności projektu z planem miejscowym lub decyzją o warunkach zabudowy oraz przepisami techniczno-budowlanymi?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ nadzoru budowlanego nie może automatycznie zatwierdzić zamiennego projektu budowlanego po jego przedłożeniu. Organ ma obowiązek przeprowadzić merytoryczną kontrolę projektu pod kątem zgodności z planem miejscowym lub decyzją o warunkach zabudowy, przepisami techniczno-budowlanymi oraz kompletności i prawidłowości wykonania. Niewykonanie tego obowiązku, w tym brak zbadania zgodności z planem lub przepisami, stanowi naruszenie prawa, które uniemożliwia utrzymanie w obrocie prawnym decyzji zatwierdzającej projekt.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zatwierdzenia zamiennego projektu budowlanego budynku gospodarczo-garażowego z częścią mieszkalną, który został wybudowany z odstępstwami od pierwotnego projektu. Organ I instancji zatwierdził projekt zamienny, uznając, że odzwierciedla on rzeczywisty stan obiektu. Organ II instancji uchylił tę decyzję, wskazując na brak ustaleń dotyczących kręgu stron postępowania oraz niepewność co do statusu prawnego pierwotnej decyzji o pozwoleniu na budowę i przedłożonej dokumentacji. Skarżąca A. G. wniosła skargę na decyzję organu II instancji, kwestionując zarzuty dotyczące kręgu stron i sposobu procedowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka,, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Protokolant referent Marta Zasoń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2011 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia zamiennego projektu budowlanego oddala skargę. Dokonana w dniu [...] roku kontrola budynku gospodarczo - garażowego na posesji przy ul. [...] w C. (działka nr 1 obr. [...]), z udziałem A. G. - współwłaścicielki przedmiotowej nieruchomości, wykazała, iż przedmiotowy obiekt, jak stwierdzono w protokole, wybudowano na podstawie pozwolenia na budowę nr [...] z dnia [...] r. Prezydium Miejskiej Rady Narodowej. Roboty budowlane, jak stwierdził organ, wykonano z odstępstwami od zatwierdzonej dokumentacji projektowej, polegającymi na wprowadzeniu w południowej części budynku funkcji mieszkalnej, co wiązało się ze zmianą usytuowania części ścianek działowych, dobudowaniu od strony frontowej dodatkowych pomieszczeń kotłowni i ganku oraz rezygnacji z jednej z bram wjazdowych do pomieszczenia garażu. Stwierdzono, iż lokalizacja obiektu zgodna jest z planem zagospodarowania działki. Dziennik budowy zaginął. Wszystkie podstawowe roboty budowlane zostały zakończone. Budynek posiada instalacje wodnokanalizacyjną, gazową i elektryczną. Decyzją nr [...] z dnia [...] r., nr [...] PINB dla miasta C. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3) ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.: Dz. U. 2006, Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) nałożył na A. G. i P. G. obowiązek sporządzenia, celem doprowadzenia robót związanych z wybudowaniem budynku gospodarczo - garażowego z częścią mieszkalną w C. przy ul. [...] do stanu zgodnego z prawem, projektu budowlanego zamiennego, a także opinii na temat stanu technicznego dotychczas zrealizowanego zakresu robót budowlanych, potwierdzającej prawidłowość ich wykonania oraz dostateczną nośność elementów konstrukcyjnych. W dniu [...] roku zobowiązani przedłożyli w siedzibie organu powiatowego wymaganą dokumentację projektową. Decyzją nr [...] z dnia [...], znak: [...] PINB dla miasta C. zatwierdził A. G. i P. G. zamienny projekt budowlany budynku gospodarczo - garażowego z częścią mieszkalną na posesji przy ul. [...] w C. W uzasadnieniu PINB wskazał, iż przedłożona dokumentacja ukazuje stan rzeczywisty obiektu, a zatem spełnia nałożone na inwestorów wymagania i odpowiada przepisom Prawa budowlanego. Odwołania od ww. decyzji złożyli H. B. oraz Z. B. Strony zarzuciły, iż przedmiotowy budynek został wybudowany samowolnie, w granicy z ich posesją, budynek garażowy został usytuowany w odległości 4 metrów od budynku skarżących, co ich zdaniem narusza Prawo budowlane. Ponadto w przedmiotowym budynku zamontowano kotłownię, która ogrzewa budynki w całej posesji. Budynek jest niski, a zainstalowany komin dymi w okno i drzwi wejściowe domu skarżących, którzy wyrazili wątpliwość spełniania przez komin wymogów budowlanych. Obecny piec opalany jest węglem i wydobywający się czad nie pozwala na otwarcie okien. Ponadto H. B. podniósł, iż nie została mu doręczona przedmiotowa decyzja. W dniu [...] r. w siedzibie PINB dla miasta C. A. G. przedłożyła kserokopię dwóch stron dziennika budowy nr [...], znak: [...] dotyczącego budowy garażu z pomieszczeniem gospodarczym w C. przy ul. [...], kserokopię części budowlanej projektu techniczno - roboczego garażu przy ul. [...] w C., symbol: [...], kserokopię projektu techniczno - roboczego budynku gospodarczego (magazyn + komórka) przy ul. [...] w C., symbol: [...], kserokopię decyzji o pozwoleniu na budowę wymagającą zatwierdzenia projektu z dnia [...] r., znak: [...] Prezydenta Miasta C., kserokopię pierwszej strony dziennika budowy nr [...] dla budowy pomieszczenia gospodarczego przy ul. [...] w C., kserokopię decyzji z dnia [...] r., nr [...], Prezydenta Miasta C. w sprawie pozwolenia na kontynuowanie budowy pomieszczenia gospodarczego do budynku garaży na działce położonej w C. przy ul. [...], kserokopię oświadczenia z dnia [...] r. H. M., kserokopię projektu obudowy werandy budynku przy ul. [...] w C., kserokopię dokumentacji techniczno - ruchowej instrukcji obsługi ekologicznego urządzenia grzewczego, kserokopię protokołu odbioru prac montażowych z dnia [...] r., kserokopię protokołu sprawozdawczo - opiniodawczego nr [...] z dnia [...] r. oraz kserokopię pisma z dnia [...] r., znak: [...]. W wyniku rozpoznania odwołań wniesionych przez Z. B. i H. B. decyzją z dnia [...] r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. uchylił zaskarżoną doń decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że PINB dla miasta C. ustalił krąg stron postępowania wyłącznie na podstawie oświadczenia A. G., złożonego ustnie do protokołu z dnia [...] r., wskazującego na właścicieli sąsiednich nieruchomości w osobach: S. R., J. R., Z. B. oraz H. B., przy czym brak w aktach sprawy jakiejkolwiek dokumentacji poświadczającej taki stan prawny. Kolejnym uchybieniem w toczącym się postępowaniu jest brak ustaleń pozwalających stwierdzić czy decyzja z dnia [...] roku, znak [...], na której organ powiatowy oparł własną decyzję o zatwierdzeniu projektu zamiennego, znajdowała się w obrocie prawnym. Takiego samego wyjaśnienia wymaga także dokumentacja budowlana w postaci kserokopii decyzji, dzienników budowy i projektów budowlanych dostarczonych przez A. G. w dniu [...] r. W aktach sprawy znajdują się jedynie kopie tej dokumentacji niepoświadczone za zgodność z oryginałem, a oryginalne akta postępowania administracyjnego nie znajdują się w Archiwum UM C., co wynika z uzasadnienia decyzji nr [...], znak: [...] Prezydenta Miasta C. By możliwe było uznanie przedmiotowej dokumentacji jako dowodu w postępowaniu administracyjnym, konieczne jest ustalenie z absolutną pewnością, że decyzja o pozwoleniu na budowę wprowadzona została do obrotu prawnego. Jeżeli decyzja ta nie została wprowadzona do obrotu prawnego, to postępowanie w przedmiocie samowoli budowlanej należało by prowadzić w trybie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. W celu ustalenia, czy wymieniona wyżej decyzja znajdowała się w obrocie prawnym nie zostało przeprowadzone żadne postępowanie dowodowe. Powyższa kwestia wiąże się ponadto z możliwością zakwalifikowania przedmiotowych robót budowlanych jako dokonanych z istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu. W okolicznościach braku oryginału lub uwierzytelnionej kserokopii decyzji o pozwoleniu na budowę wraz z projektem budowlanym, nie jest możliwe stwierdzenie istotnego odstąpienia od projektu budowlanego. Nadto organ powiatowy winien w trybie art. 10 k.p.a. umożliwić stronom zapoznanie się z aktami sprawy, po uprzednim powiadomieniu o wszczęciu postępowania administracyjnego. Organ podkreślił też, że PINB naruszył wyrażoną w art. 7 k.p.a. zasadę obligującą organ do dokonania niezbędnych ustaleń tak, aby w sposób niebudzący wątpliwości wyjaśnić stan faktyczny sprawy i pogłębić zaufanie obywateli do organów Państwa. Pismem z dnia [...] r. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika adw. D. N. A. G., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję organu II instancji, wnosząc o jej uchylenie Zaskarżonej decyzji pełnomocnik zarzucił: - naruszenie treści art. 51 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 52 cyt ustawy poprzez błędną ich wykładnię, - naruszenie treści art. 138 § 2 k.p.a. w związku z art. 136 oraz art. 77 i nast. K.p.a. poprzez błędną ich wykładnię, - naruszenie treści art. 107 § 3 k.p.a. poprzez błędną jego wykładnię. W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącej podniósł, iż zarzuty ujęte w decyzji kasacyjnej organu II instancji są chybione. Organ w decyzji kasacyjnej stwierdził bowiem jedynie sposób ustalenia kręgu stron postępowania przez organ pierwszej instancji. Poza tym stwierdzeniem organ nie wskazał czy organ pierwszej instancji dopuścił się jakichkolwiek uchybień przy ustaleniu stron zgodnie z art. 28 ust 2 prawa budowlanego. Nie wskazał czy istniała potrzeba przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części zmierzająca do ustalenia kręgu stron. W tej części decyzja organu nie zawiera uzasadnienia zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. Zdaniem zresztą skarżącej zarzut podniesiony przez organ wojewódzki polegający na nieprawidłowym ustaleniu przez organ powiatowy kręgu stron nie znajduje uzasadnienia w obowiązującym prawie i orzecznictwie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Tylko i wyłącznie skarżąca i jej małżonek mogą być bowiem adresatami decyzji wydanych na podstawie art. 51 ustawy Prawo budowlane. W konsekwencji ujęcie przez organ powiatowy min. małżonków B. jako adresatów wcześniejszych decyzji stanowiło i stanowi w dalszym ciągu wadę postępowania. Nadto organ powiatowy przy funkcjonowaniu w obrocie prawnym ostatecznej decyzji nakazującej sporządzenie projektu zamiennego, nie miał innej możliwości jak wydać decyzję zatwierdzającą ten projekt. Powyższe twierdzenie znajduje uzasadnienie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt II OSK 267/09 z dnia 9 lutego 2010 r. Procedura ujęta w art. 51 ustawy Prawo budowlane ma bowiem zbliżoną konstrukcję prawną jak procedura ujęta w art 49 b ustawy. Tym samym prawidłowo wydana decyzja, o której mowa w art. 51 ust 3 ustawy Prawo budowlane, zatwierdzająca projekt budowlany jest decyzją kończącą proces doprowadzenia do zgodności z prawem i jest zbliżona swoim charakterem do postanowienia o którym mowa w art. 49 b ust 6 cyt. ustawy, które jest postanowieniem kończącym proces legalizacyjny. Skoro zatem w niniejszej sprawie żadna ze stron nie zaskarżyła decyzji nakładającej na skarżącą wykonanie obowiązku o którym mowa w art. 51 ust 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane - organ powiatowy nie mógł wydać innej decyzji jak tylko zatwierdzającej projekt budowlany i kończącej proces doprowadzenia do zgodności z prawem. Tym samym organ wojewódzki zdaniem skarżącej naruszył treść art. 51 Ustawy prawo budowlane w zw. z art. 52 cyt. ustawy poprzez błędną ich wykładnię. Organ wojewódzki wydając decyzję kasacyjną naruszył również zdaniem skargi art. 138 § 2 k.p.a. w związku z art. 136 oraz art. 77 k.p.a. W szczególności organ wojewódzki szeroko jego zdaniem uzasadnił brak uznania jako dowodu w sprawie przedstawionych przez skarżącą dokumentów. Kserokopie dokumentacji skarżąca przekazała jednak organowi powiatowemu już po wniesieniu odwołań przez Z. i H. B. Skarżąca dysponuje wszystkimi oryginałami przekazanych dokumentów. Organ wojewódzki winien wezwać tym samym skarżącą do uzupełnienia w tym zakresie postępowania dowodowego - poprzez np. nakazanie ponownego przesłania potwierdzonych za zgodność z oryginałem kopii dokumentów. Kserokopie ww. dokumentów wskazują przy tym zdaniem skarżącej, że winno zostać zastosowane przy wydawaniu rozstrzygnięć prawo budowlane w obecnym brzmieniu. Z ww. dokumentacji wynika bowiem, że budowa obiektu była prowadzona na podstawie kilku pozwoleń na budowę datowanych z lat [...] -[...], zatwierdzających projekty budowlane budynku w różnych konfiguracjach, a ostateczna forma obiektu powstała około 4 lata temu. Zdaniem skarżącej organ wojewódzki zaskarżoną decyzją naruszył również art. 107 § 3 k.p.a., zbyt lakonicznie uzasadniając zarówno od strony faktycznej jak i prawnej swoje rozstrzygnięcie. Skarga została wniesiona w terminie. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty, które zawarł był w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, co do meritum pozostaje w zgodzie z obowiązującym prawem, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Sądu, nie zasługuje na uwzględnienie. Zarówno z części przyczyn podniesionych w zaskarżonej decyzji [...]WINB w K., jak i z powodów przez organ w uzasadnieniu nie wyartykułowanych decyzja organu I instancji nie mogła bowiem ostać się w obrocie prawnym i musiała zostać z obrotu tego wyeliminowana. Tym samym rozstrzygnięcie organu odwoławczego, uchylające do ponownego rozpoznania decyzję pierwszoinstancyjną, pomimo pewnych niedostatków w zakresie sformułowania w uzasadnieniu zarzutów, było co do zasady niewątpliwie prawidłowe. Odmienne rozstrzygnięcie, zdaniem Sądu, naruszałoby bowiem obowiązujące prawo. Przystępując do szczegółowych rozważań należy w pierwszej kolejności wskazać, iż decyzją z dnia [...] r. organ I instancji wezwał inwestorów, A. i P. G., do przedłożenia projektu zamiennego budynku uwzględniającego dotychczas wykonany zakres robót oraz opinii o stanie technicznym obiektu (notabene przywołany przez organ jako podstawa decyzji art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego nie upoważniał organu do żądania od stron opinii technicznej). W zakreślonym terminie inwestorzy dokumentację taką przedłożyli. Wbrew jednak tezie sformułowanej w skardze przez pełnomocnika skarżącej sam li tylko fakt przedłożenia żądanego projektu zamiennego w żadnej mierze nie obliguje organu nadzoru budowlanego do automatycznego zatwierdzenia projektu. Przeciwnie, nie podjęcie przez organ wobec złożonego projektu zamiennego właściwych czynności kontrolnych stanowiłoby ewidentne naruszenie prawa. Stosownie bowiem do art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane w odniesieniu do projektu budowlanego zamiennego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące projektu budowlanego "pierwotnego". Oznacza to, że stosownie do art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, znajdującego w stosunku do projektu zamiennego odpowiednie zastosowanie, przed wydaniem decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego właściwy organ sprawdza zgodność projektu z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także z wymaganiami ochrony środowiska, zgodność zagospodarowania działki z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń; wykonanie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7. Dopiero w razie spełnienia wymagań określonych powyżej oraz dochowania wymogów formalnych wniosku właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji zatwierdzającej projekt zamienny. Kontrola, o której mowa, mieści się w pojęciu "sprawdzenia wykonania obowiązku", w rozumieniu art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego. Przez wykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy należy bowiem rozumieć jedynie sytuację, w której inwestor nie tylko przedłożył zamienny projekt budowlany, ale nadto projekt ten zgodny jest z wymogami wskazanymi powyżej. W konsekwencji, jak podkreśla w swoim orzecznictwie Naczelny Sąd Administracyjny, jeżeli okaże się, że zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego będzie niemożliwe ze względu na jego sprzeczność z planem miejscowym, decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego czy z przepisami techniczno-budowlanymi organ nadzoru budowlanego jest na podstawie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego uprawniony do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu lub jego części bądź doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Przez niewykonanie obowiązku określonego w ust. 1 pkt 3 tego artykułu należy zatem rozumieć nie tylko sytuację, w której inwestor nie przedłożył projektu zamiennego lecz także sytuację, w której co prawda projekt taki przedłożono, ale projekt ten, jako niezgodny np. z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego czy też z przepisami techniczno-budowlanymi nie mógł zostać zatwierdzony - por. wyrok NSA z dnia 1 lipca 2011 r., sygn. akt II OSK 705/10, wyrok NSA z dnia 26 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 923/10. Odnosząc wskazane wyżej uwagi do okoliczności przedmiotowej sprawy wskazać należy, iż organ I instancji nie dochował wymogu przeprowadzenia merytorycznej kontroli przedłożonego przez inwestorów projektu zamiennego. Wynika to ewidentnie z uzasadnienia wydanej przez organ ten decyzji zatwierdzającej projekt. Uzasadnienie to, notabene nader lakoniczne, odnoszące się do meritum zagadnienia jedynie jednym zdaniem, wskazuje bowiem tylko, iż organ I instancji stwierdził, że przedłożona przez inwestorów dokumentacja ukazuje cyt. "rzeczywisty stan obiektu, a zatem spełnia wymagania ww. decyzji nakazującej i przepisów Prawa i budowlanego". Zdanie to w sposób oczywisty dowodzi, iż organ zbadał jedynie zgodność projektu zamiennego z aktualnym stanem obiektu i z tego wysnuł wniosek, iż projekt zgodny jest z przepisami Prawa budowlanego. Niewątpliwym jest zatem, iż nie przeprowadzono kontroli pod kątem zgodności projektu zamiennego z ustaleniami planu miejscowego bądź decyzji w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, ani też w zakresie zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi. Nadto, co słusznie podkreśla organ odwoławczy, organ nie ustalił treści pierwotnej decyzji o pozwoleniu na budowę, nie ustalił czy decyzja ta w ogóle została wprowadzona do obrotu prawnego, a w razie odpowiedzi twierdzącej nie zbadał czy w trakcie prowadzenia przez małżonków G. robót budowlanych decyzja ta pozostawała jeszcze w obrocie prawnym. Kwestia ta należy do kluczowych w sprawie, gdyby bowiem decyzja pierwotna w obrocie wówczas już nie istniała to wykonanych robót nie można byłoby kwalifikować jako odstępstw od ustaleń projektu lecz jako roboty samowolne, wykonywane bez pozwolenia na budowę. Nadto dopiero stosowne ustalenia pozwoliłyby organowi na jednoznaczną ocenę, która ustawa Prawo budowlane winna znaleźć w sprawie zastosowanie. Notabene warto wskazać, iż z zawartej w aktach sprawy decyzji Prezydenta Miasta C. nr [...] z dnia [...] r., umarzającej postępowanie w sprawie uchylenia decyzji pierwotnie udzielającej pozwolenia na budowę (z [...] r.) wynika, że decyzji tej obecni inwestorzy nie posiadają, nie widnieje ona też w Archiwum Urzędu Miasta C. Organ nie wskazał nadto w decyzji zatwierdzającej projekt zamienny jakich odstępstw, jego zdaniem, inwestorzy się dopuścili. Tym samym organ I instancji nie wyjaśnił istotnych okoliczności sprawy, naruszając tym samym zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), której realizacja wymaga by organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Jako dowolne należy traktować zatem ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako niezbędnego warunku wydania rozstrzygnięcia o przekonującej treści – por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2001 r., sygn. akt I SA 1768/99. Wskazane powyżej istotne uchybienia, zdaniem Sądu, jednoznacznie przesądzały o tym, że decyzja organu I instancji nie mogła ostać się w obrocie prawnym i poprawnie została przez organ odwoławczy z obrotu tego wyeliminowana. Podzielić należy natomiast zarzuty skargi, iż w razie wątpliwości co do autentyczności przedłożonych przez stronę kserokopii wystarczającym byłoby wezwanie strony do przedłożenia oryginałów dokumentów. Po części podzielić należy także zarzut skargi co do gołosłowności wyrażonej przez organ odwoławczy tezy, iż PINB dla miasta C. nie ustalił prawidłowo kręgu stron prowadzonego przez siebie postępowania. Sąd zauważa, iż organ II instancji bez wątpienia słusznie przykłada istotną wagę do kwestii prawidłowości ustalenia przez organ powiatowy kręgu osób, którym w toczącym się postępowaniu przysługiwać winien przymiot strony. Zgodnie bowiem z art. 10 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania. Jedną z form realizacji ciążącego na organach obowiązku jest wyrażony w art. 61 § 4 k.p.a. nakaz powiadomienia wszystkich osób będących stronami w sprawie o wszczęciu, na żądanie jednej ze stron lub z urzędu, postępowania administracyjnego. Stwierdzenie zatem przez organ drugoinstancyjny, że wskutek wadliwego postępowania przed organem pierwszej instancji części stron nie dopuszczono do udziału w toczącej się procedurze niewątpliwie przesądza o istotnym naruszeniu przez organ I instancji przepisów proceduralnych. Podzielić należy jednak w tej mierze zarzut skargi, iż [...]WINB w K. ustaleń takich nie poczynił. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wskazał bowiem na czym opiera swe twierdzenie, że krąg stron został przez organ I instancji ustalony wadliwie i czy istotnie zdaniem organu odwoławczego istnieją podmioty, które pomimo posiadania interesu prawnego w sprawie wskutek wadliwej oceny organu I instancji nie zostały dopuszczone do udziału w postępowaniu. W pozostałej części wyrażone w tej mierze w skardze twierdzenia pełnomocnika strony skarżącej są wysoce niejasne, co uniemożliwia konkretne odniesienie się do nich. Pełnomocnik strony skarżącej komentując zarzut organu II instancji co do nie ustalenia w sposób prawidłowy kręgu stron postępowania przywołuje bowiem na poparcie swych tez orzecznictwo sądowe nie odnoszące się w ogóle do kręgu stron postępowania opartego na art. 51 Prawa budowlanego, lecz do pojęcia adresata decyzji. W efekcie podkreśla, że tylko i wyłącznie skarżąca i jej małżonek mogą być adresatami decyzji wydanych na podstawie przywołanego przepisu, a nie małżonkowie B. Zarzut ten jest niezrozumiały bowiem wydana przez organ I instancji decyzja jedynie inwestorów, a nie małżonków B. wskazuje jako adresatów decyzji, natomiast organ II instancji kwestii adresatów decyzji w ogóle nie poruszył, koncentrując odnośny fragment uzasadnienia wokół konieczności prawidłowego ustalenia nie adresatów lecz kręgu stron postępowania administracyjnego. W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło