II SA/Gl 392/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan po rozpoznaniu w dniu 4 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę w kwestii wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia: oddalić wniosek Zaskarżoną decyzją Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r., znak: [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej [...] numer [...] na dachu istniejącego budynku przy ul. [...] w B. na działce nr [...] obręb [...]. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca M. S. zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W treści uzasadnienia wskazała, że realizacja udzielonego pozwolenia na budowę stacji bazowej zagraża zdrowiu osób zamieszkujących na sąsiednich nieruchomościach. Powołując się na złożoną w postępowaniu opinię biegłego stwierdziła, że przebieg pól jest odmienny niż ten przedstawiony przez inwestora. A więc zakres oddziaływania na sąsiednie nieruchomości jej zdaniem zmienia się, przez co inwestycja może narażać zdrowie wielu osób szczególnie tych z chorobami onkologicznymi. Wstrzymanie więc ma zapobiec według skarżącej takim skutkom. Należy także nadmienić, że wniosek skarżącej o wstrzymanie zaskarżonej decyzji poparł także uczestnik postępowania K. K., który w piśmie z dnia 11 czerwca 2017r. ustosunkowując się do wniosku, podzielił argumentację skarżącej, uzasadniając konieczność wstrzymania zaskarżonej decyzji tak jak skarżąca, względami zdrowotnymi osób zamieszkujących na sąsiednich nieruchomościach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 61 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej zwanej p.p.s.a., wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże sąd może na wniosek strony skarżącej wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności jeżeli zaistnieją szczególne okoliczności uzasadniające takie orzeczenie, tj. gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uwzględnienie wniosku o udzielenie tymczasowej ochrony w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, co stanowi odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., jest zatem uwarunkowane uprzednim stwierdzeniem, że spełniona została któraś z określonych powyżej przesłanek (okoliczności faktycznych o charakterze nadzwyczajnym). Okoliczności te Sąd winien ocenić zarówno w stosunku do strony skarżącej, jak i uczestników postępowania, bowiem konsekwencje wstrzymania bądź braku wstrzymania zaskarżonego aktu, mogą dotykać w takim samym stopniu każdą ze stron postępowania. Przesłanką wstrzymania wykonania jest uprawdopodobnienie, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a ocena tych przesłanek pozostawiona jest uznaniu Sądu. Z konstrukcji tej normy prawnej wynika, że wskazanie i uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji obciąża wnioskodawcę. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Tak więc z uwagi na fakt, że instytucja wstrzymania jest wyjątkiem od zasady wykonalności ostatecznych aktów administracyjnych, ewentualne uwzględnienie takiego wniosku strony musi być szczególnie umotywowane. Sąd doszedł do przekonania, że niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie istnieje w niniejszej sprawie. Przedmiotowy wniosek dotyczy wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Wykonanie takiej decyzji stanowi realizację określonego w art. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290, z późn. zm.) prawa zabudowy, w związku z czym wstrzymanie wykonania takiej decyzji musi być zawsze traktowane jako rozwiązanie wyjątkowe i może dotyczyć tylko tych przypadków, w których rzeczywiście zachodzi prawdopodobieństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Specjalny charakter wstrzymania wykonania takiej decyzji został podkreślony przez ustawodawcę w art. 35a Prawa budowlanego, zgodnie z którym sąd może uzależnić wstrzymanie wykonania decyzji od złożenia przez skarżącego kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora (por. postanowienia: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2012 r., sygn. akt II OZ 54/12, LEX nr 1116331 i z dnia 22 listopada 2005 r. sygn. akt II OZ 1026/05, WSA we Wrocławiu z 23 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Wr 467/11, WSA w Gliwicach z 3 listopada 2011 r., sygn. II SA/Gl 509/11, LEX nr 1091280). Z treści tego przepisu wynika, że postanowienie wstrzymujące wykonanie decyzji o pozwoleniu na budowę stanowić może dużą dolegliwość przede wszystkim dla inwestora (nierzadko mogącą spowodować większą szkodę niż szkoda, jaka może wyniknąć z kontynuowania robót budowlanych prowadzonych w oparciu o zaskarżoną decyzję), a jedynie w niektórych przypadkach może odnieść się także do innych podmiotów. Inwestor, który prowadzi proces budowlany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, narażony jest na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie tylko w przypadku uwzględnienia skargi, ale również w razie wstrzymania wykonania decyzji. Ponadto zauważyć należy, że kontynuowanie prac budowlanych, zanim Sąd rozstrzygnie wszelkie sprawy dotyczące decyzji o pozwoleniu na budowę, odbywa się na wyłączne ryzyko inwestora, a niekorzystne dla niego rozstrzygnięcie może spowodować konieczność poniesienia ewentualnych kosztów związanych z rozbiórką wznoszonych obiektów budowlanych (zob. postanowienie NSA z dnia 20 stycznia 2009 r., sygn. akt II OZ 1368/08, CBOSA). Wobec tego, aby Sąd mógł stwierdzić czy w sprawie zaistniały przesłanki wstrzymania wykonania decyzji udzielającej pozwolenia na budowę, wnioskodawca musi wskazać na istnienie konkretnych okoliczności pozwalających na wniosek, że wstrzymanie wykonania tego aktu jest zasadne oraz musi wykazać dlaczego osoba uprawniona do prowadzenia robót budowlanych na podstawie zaskarżonej decyzji ma ponosić ujemne skutki związane ze wstrzymaniem jej wykonania, skoro to inwestor ponosi ryzyko prowadzenia robót przed rozpoznaniem skargi przez Sąd i to na nim spoczywać będzie obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego, w razie gdyby okazało się, że w wyniku rozpoznania skargi decyzja zostanie uchylona (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2011 r., sygn. akt II OZ 1335/10, CBOSA). Dokonując oceny przedmiotowego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwzględnieniem powyższych rozważań, Sąd uznał, że nie jest on zasadny. Jak już wyżej wskazano, rozpoczęcie prac budowlanych przed rozstrzygnięciem sprawy ze skargi na decyzję o pozwoleniu na budowę, odbywa się na wyłączne ryzyko inwestora, który mając świadomość zaskarżenia decyzji i możliwości jej uchylenia, sam winien ocenić ryzyko związane z rozpoczęciem procesu inwestycyjnego, gdyż to jego dotkną skutki ewentualnej przedwczesnej realizacji inwestycji. Należy ponadto zauważyć, że chociaż w art. 61 § 3 p.p.s.a. mowa jest jedynie o uprawdopodobnieniu okoliczności wymienionych w tym przepisie, to wnosząc o udzielenie ochrony tymczasowej, wnioskodawca musi powołać się na konkretne i dotyczące swojego interesu prawnego okoliczności, pozwalające wywieść, że wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest zasadne (zob. postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 6 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Wr 617/14, CBOSA). Trudności i koszty związane z ewentualną rozbiórką spornej wieży nie dotyczą skarżących, lecz inwestora i nie stanowią o istnieniu w sprawie przesłanki ani wyrządzenia znacznej szkody, ani spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W razie ewentualnego uchylenia w postępowaniu sądowym zaskarżonej decyzji, wbrew twierdzeniom skarżącego, zawsze potencjalnie możliwa jest rozbiórka wybudowanego obiektu i przywrócenie terenu do stanu poprzedniego. Wykonanie obiektu budowlanego jest zdarzeniem faktycznym, a nie prawnym i wobec tego nie prowadzi do skutku, który można określić jako nie dający się odwrócić, bo jego odwrócenie zależy tylko od możliwości technicznych inwestora. Nie można zatem przyjąć, że zrealizowanie inwestycji doprowadzi do skutków o charakterze nieodwracalnym. Wobec bezzasadności wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania decyzji, bezprzedmiotowe jest również zastosowanie kaucji na zabezpieczenie, o której mowa w art. 35a ust. 1 Prawa budowlanego. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.