II SA/Gl 395/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.), po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] Sp. J. w C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie warunków zabudowy terenu na skutek wniosku pełnomocnika strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji p o s t a n a w i a: oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławczego w C. utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] r., nr [...] stwierdzająca nieważność decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r., nr [...], znak: [...] w przedmiocie ustalenia na wniosek [...] Sp. J. w C. sposobu zagospodarowania i warunków zabudowy terenu, obejmującego działki położone przy ul. [...] w C., obręb [...] k.m. [...], dla zamierzenia inwestycyjnego polegającego na budowie obiektu usługowo-handlowo-magazynowego branży spożywczej i realizacji niezbędnych dla funkcjonowania obiektu urządzeń technicznych. Powyższe rozstrzygnięcie pismem z dnia [...] r. zaskarżył pełnomocnik [...] Sp. J. w C., za pośrednictwem organu, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W piśmie z dnia [...] r. pełnomocnik skarżącej Spółki wystąpił do Sądu z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. W uzasadnieniu wskazano, iż skarżąca Spółka zrealizowała już sporną inwestycję z końcem roku [...], na którą otrzymała stosowne pozwolenia (tj. pozwolenie na budowę decyzją Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r., nr [...], a następnie pozwolenie na użytkowanie decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...] r., nr [...]). Podkreślono jednocześnie, że w związku z przedmiotową budową (rozbudową) strona skarżąca poniosła znaczne nakłady finansowe. Oświadczono przy tym, że w zakładzie położonym w C. przy ul. [...] Spółka prowadzi swoją podstawową działalność w zakresie [...], zatrudniając [...] pracowników. Nadto podniesiono, iż Spółka wobec wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżoną decyzją aktu ustalającego warunki zabudowy dla spornej inwestycji, zmuszona będzie wystąpić o nowe warunki. Jednakże ze względu na istniejący zaogniony konflikt sąsiedzki uzyskanie nowych pozwoleń, a w szczególności warunków zabudowy, może zakończyć się rozstrzygnięciem odmownym. Nadto w ocenie pełnomocnika Skarżącej ustalenia w zaskarżonym rozstrzygnięciu są wiążące dla organów ustalających warunki zabudowy, co dowodzi rozstrzygnięcie odmawiające ustalenia warunków zabudowy dla pomieszczenia gospodarczego z racji jego położonenia na posesji przy ul. [...]. Zwrócono uwagę, że bez stosownych pozwoleń nie będzie możliwe wydanie w wyniku wznowienia postepowania decyzji o pozwoleniu na budowę, czego konsekwecją będzie orzeczenie nakazu rozbiórki. Powyższe natomiast może doprowadzić do wstrzymania działalności Spółki, co będzie skutkowało koniecznością zwolnienia wszystkich pracowników, a także ogromnymi stratami finansowymi po stronie Spółki. Dodano, że skutki wykonania zaskarżonej decyzji, odnośnie wstrzymania użytkowania zakładu, są nie tylko trudne do odwrócenia a nawet niemożliwe, w szczególności w obliczu nakazu rozbiórki. Zdaniem wnioskodawcy powyższe okoliczności świadczą o tym, iż spełniona została przesłanka z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej zwanej p.p.s.a. W uzasadnieniu przedmiotowego wniosku podkreślono, iż Spółka zrealizowała inwestycję na podstawie ważnych i ostatecznych decyzji (ufając, iż organy władzy publicznej działają w oparciu o literę prawa), które następnie zostały wyeliminowane z obrotu prawnego z przyczyn niezależnych od niej. Z kolei strona występując z wnioskiem o wstrzymanie chce uzyskać od Sądu ochronę przed nieodwracalnymi skutkami, mogącymi powstać w przypadku realizacji uprawnień organów administracji w wyniku wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Przy czym odszkodowanie dochodzone przed sądem powszechnym nie zrekompensuje nieodwracalnych skutków, ani nie nadrobi strat poniesionych przez Spółkę, jeśli ta nie uzyska nowych pozwoleń w kwestii zrealizowanej inwestycji jako zgodnej z prawem. Nadto według wnioskodawcy zaskarżona decyzja, choć ma charakter deklaratoryjny, nadaje się do wykonania i wymaga wykonania, o czym świadczą czynności podjęte przez organy administracji architektoniczno-budowlanej. W ocenie skarżącej dodatkową okolicznością przemawiającą za zasadnością wniosku jest także wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia skargi. Zarówno organ jak i pozostali uczestnicy postępowania, mimo takiej możliwości, nie odnieśli się do wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznając przedmiotowy wniosek zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 61 § 1 i § 3 p.p.s.a. wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże sąd może na wniosek strony skarżącej wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności jeżeli zaistnieją szczególne okoliczności uzasadniające takie orzeczenie, tj. gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uwzględnienie wniosku o udzielenie tymczasowej ochrony w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, co stanowi odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., jest zatem uwarunkowane uprzednim stwierdzeniem, że spełniona została któraś z określonych powyżej przesłanek (okoliczności faktycznych o charakterze nadzwyczajnym). Okoliczności te Sąd winien ocenić zarówno w stosunku do strony skarżącej, jak i uczestników postępowania, bowiem konsekwencje wstrzymania bądź braku wstrzymania zaskarżonego aktu, mogą dotykać w takim samym stopniu inwestora co pozostałe strony tego postępowania. Jak wynika z brzmienia przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. ustawodawca co prawda nie nałożył na stronę skarżącą obowiązku wykazania, iż zachodzą przewidziane nim przesłanki wstrzymania zaskarżonego aktu, to jednakże uprawdopodobnienie przez stronę skarżącą podstaw złożonego wniosku powinno być rozpatrywane w kategoriach podejmowania działań we własnym procesowym interesie (por. M. Bogusz, Glosa do przytoczonego wyżej postanowienia NSA, [w:] Gdańskie Studia Prawnicze. Przegląd orzecznictwa 2006 r., nr 1, poz. 1). Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 31 marca 2005 r., sygn. akt II OZ 155/05 ([w:] OSS z 2005 r. nr 3, poz. 72) w razie złożenia wniosku o wstrzymanie rzeczą Sądu jest zbadać z urzędu, a więc i bez wniosków strony, okoliczności decydujące o wstrzymaniu, bądź odmowie wstrzymania wykonania aktu lub czynności. Tak więc biorąc w pierwszej kolejności pod rozwagę w rozpoznawanej sprawie okoliczności badane z urzędu, a w szczególności uwzględniając charakter zaskarżonego rozstrzygnięcia należy zaznaczyć, iż instytucja wstrzymania wykonania odnosi się jedynie do takich zaskarżonych aktów lub czynności, które podlegają wykonaniu, tj. nakazują stronie wykonanie nałożonego na nią obowiązku lub dokonanie określonej czynności podlegającej wyegzekwowaniu w trybie postępowania egzekucyjnego. "Nie rodzaj aktu będącego przedmiotem skargi, lecz jedynie to, czy nadaje się on do wykonania i wymaga wykonania (tj. korzysta z przymiotu wykonalności) przesądza o możliwości przyznania ochrony przewidzianej w art. 40 ust. 1 ustawy o NSA" (vide: glosa Z. Kmieciaka do postanowienia NSA z dnia 23 stycznia 1997 r., sygn. akt SA/Rz 1382/96-OSP 1998/3/54). Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą przesłanki wstrzymania wykonania aktu wskazane enumeratywnie w art. 61 § 3 ustawy. Podkreślić należy, iż przedmiot skargi stanowi akt stwierdzający nieważność powołanej decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r. w sprawie warunków zabudowy terenu. Jego wykonanie spowoduje zatem konieczność wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę udzielonego w oparciu o powyższą decyzję z [...] r. Samo jednak wszczęcie postępowania wznowieniowego nie stanowi okoliczności skutkującej niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków. Wskazana przez stronę skarżącą argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania sprowadza się natomiast w swej istocie do skutków, jakie może wywołać ewentualna decyzja o rozbiórce obiektu budowlanego położonego w C. przy ul. [...]. Przywołane przez skarżącą Spółkę okoliczności dotyczą zatem odrębnych postępowań w sprawie, tj. pozwolenia na budowę oraz rozbiórki obiektu, nie zaś sprawy warunków zabudowy terenu będącej przedmiotem rozpoznania Sądu. Należy przy tym zauważyć, iż w przypadku decyzji orzekającej o rozbiórce obiektu budowlanego, w odniesieniu do której, co do zasady, może wystąpić przesłanka trudnych do odwrócenia skutków w przypadku realizacji wynikającego z niej obowiązku, stronie przysługuje ochrona prawna w postaci uprawnienia do wniesienia odrębnej skargi do sądu administracyjnego, a w jej ramach wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Nadto strona skarżąca zasadności wniosku nie mogła upatrywać również w tym, że w jej ocenie zaskarżony akt narusza prawo. Nie jest to bowiem ustawowa przesłanka w oparciu o którą Sąd może wstrzymać jego wykonanie, ponadto o ewentualnym naruszeniu prawa i skutkach prawnych tego naruszenia Sąd rozstrzyga w orzeczeniu kończącym postępowanie sądowe. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie przywołanego wyżej art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. postanowił orzec jak w sentencji.