II SA/Gl 395/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan, Sędziowie Sędzia WSA Edyta Kędzierska (spr.), Asesor WSA Tomasz Dziuk, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 września 2021 r. sprawy ze skargi G.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oddala skargę. Pismem z dnia 25 lutego 2021 r. G. C. (dalej jako: skarżący), reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie braku potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko. U podstaw skargi legł następujący stan faktyczny: Decyzją z dnia [...] r. nr [...], Wójt Gminy W., działając na podstawie art. 84 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (obecnie t.j.: Dz. U. 2021, poz. 247 ze zm., dalej jako: "u.i.ś.") stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia pn. "Budowa hali produkcyjno-logistyczno-magazynowej z zapleczem socjalno-biurowym oraz infrastrukturą techniczną i drogową na działce nr 1, obr. S., gm. Z., pow. [...]." Odwołanie od powyższej decyzji złożył skarżący, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 61, 62, 62a, 63 i 84 u.i.ś. oraz przepisów postępowania, tj. art. 6, 7, 8 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. 2021, poz. 735 ze zm., dalej jako: "k.p.a."). Zdaniem skarżącego decyzja organu I instancji jest wadliwa ze względu na błędnie ustalony obszar oddziaływania inwestycji. Skarżący podniósł, że dla przedmiotowej inwestycji powinna zostać przeprowadzona pełna ocena oddziaływania na środowisko. Decyzją z [...] r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. umorzyło postępowanie odwoławcze jako bezprzedmiotowe ze względu na fakt, że skarżącemu nie przysługiwał w tym postępowaniu przymiot strony. Organ II instancji wskazał, że nieruchomości należące do skarżącego znajdują się w odległości ponad 600 m od granic terenu, na którym ma być realizowana planowana inwestycja, a więc w odległości znacznie przekraczającej ustawowe kryterium, określone w art. 74 ust. 3a pkt 1 u.i.ś. Ponadto organ nie stwierdził, aby na nieruchomościach należących do skarżącego doszło do przekroczenia standardów jakości środowiska w zakresie hałasu i oddziaływania zanieczyszczeń. Wskazał również, że z analizy materiału dowodowego nie wynika, aby nieruchomości skarżącego znajdowały się w zasięgu znacznego oddziaływania przedsięwzięcia, które spowodowałoby ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości zgodnie z ich aktualnym przeznaczeniem. W związku z powyższym, organ odwoławczy, nie kwestionując istnienia interesu faktycznego skarżącego, uznał, że skarżący nie jest stroną postępowania, a więc zainicjowane jego odwołaniem postępowanie odwoławcze należy umorzyć. W skardze na powyższą decyzję skarżący zarzucił naruszenie przepisów materialnych, a to art. 73 § 1 k.p.a. w zw. z art. 74 ust. 3a pkt 2 i 3 u.i.ś. poprzez brak stwierdzenia wskazanych w tych przepisach i zaistniałych w sprawie przesłanek uznania skarżącego za stronę postępowania. Ponadto podniósł zarzut naruszenia przepisów proceduralnych, w szczególności art. 105 § 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie w sytuacji istnienia przedmiotu odwołania w momencie wydania decyzji odwoławczej, oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez wadliwe uzasadnienie zaskarżonej decyzji, nie odpowiadające jej sentencji. Skarżący podkreślił, że przymiot strony w niniejszym postępowaniu wynika bezpośrednio z art. 74 ust. 3a pkt 2 i 3 u.i.ś. w szczególności ze względu na fakt, że wody opadowe z nieruchomości objętej inwestycją odprowadzane mają być do rowu melioracyjnego i w dalszej kolejności trafiać mogą na nieruchomość skarżącego, zalewając ją. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz.U. z 2021 r., poz.137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli Sądu w rozpatrywanej sprawie jest decyzja, którą SKO umorzyło postępowanie odwoławcze ze względu na stwierdzenie, że skarżącemu nie przysługuje przymiot strony. Zasadniczą kwestią sporną jest zatem ustalenie, czy skarżący posiadał legitymację do występowania w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia pn. "Budowa hali produkcyjno-logistyczno-magazynowej z zapleczem socjalno-biurowym oraz infrastrukturą techniczną i drogową na działce nr 1, obr. S., gm. Z., pow. [...]", a w konsekwencji, czy był on legitymowany do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy W. w tym przedmiocie. Co do zasady, w postępowaniu administracyjnym krąg stron postępowania ustala się na podstawie art. 28 k.p.a., w oparciu o kryterium interesu prawnego, chyba, że w danym trybie postępowania istnieją przepisy szczególne, odmiennie kształtujące krąg stron. W postępowaniu w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia takim przepisem szczególnym jest art. 74 ust. 3a u.i.ś., określający krąg stron w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia. Zgodnie z tym przepisem stroną takiego postępowania jest wnioskodawca oraz podmiot, któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie. Przez obszar ten rozumie się: 1) przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz obszar znajdujący się w odległości 100 m od granic tego terenu; 2) działki, na których w wyniku realizacji, eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia zostałyby przekroczone standardy jakości środowiska, lub 3) działki znajdujące się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 12 stycznia 2001 r., sygn. akt: III OSK 3364/21: "celem dokonania oceny, czy dany podmiot będzie miał przymiot strony w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, konieczne jest ustalenie do jakich nieruchomości przysługuje mu prawo rzeczowe oraz - jeśli nie graniczą one z terenem planowanej inwestycji - jakie jest ich aktualne i potencjalne przeznaczenie, czy z uwagi na usytuowanie w stosunku do terenu planowanej inwestycji, inwestycja ta spowoduje przekroczenie standardów jakości środowiska na tych nieruchomościach lub może wprowadzić ograniczenia w ich zagospodarowaniu." Skarżący swoją legitymację do uczestnictwa w postępowaniu jako strona wywodził z faktu, że przedmiotowa inwestycja spowoduje przekroczenie standardów jakości środowiska na jego działkach oraz, że spowoduje ona ograniczenia w zagospodarowaniu jego nieruchomości zgodnie z ich aktualnym przeznaczeniem. Skarżący nie kwestionował, że jego nieruchomości znajdują się w odległości ok. 600 m. od terenu projektowanej inwestycji, a więc poza obszarem zakreślonym art. 74 ust. 3a pkt. 1 u.i.ś. Jednakże podniósł argumentację sprowadzającą się do tego, że ze względu na potencjalne zwiększenie natężenia ruchu samochodowego oraz nadmierny hałas wynikający zarówno z ruchu pojazdów jak i eksploatacji przedmiotowej inwestycji może dojść do przekroczenia standardów jakości środowiska. Ponadto skarżący wskazał, że ze względu na sposób odprowadzania wód opadowych z utwardzonych powierzchni, objętych inwestycją, może dochodzić także do zalewania jego nieruchomości przez te wody, kierowane do pobliskiego rowu melioracyjnego, w szczególności zważywszy na nasilające się negatywne zjawiska pogodowe, takie jak deszcze nawalne i już teraz występujące podtopienia i zalania tych terenów. Przy dokonywaniu oceny, czy w wyniku realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia zostaną przekroczone standardy jakości ochrony środowiska organ II instancji oparł się na sporządzonej w toku postępowania dokumentacji, tj. Karcie Informacyjnej Przedsięwzięcia i załącznikach do niej. W świetle tej dokumentacji brak było podstaw do przyjęcia przez organ odmiennych wniosków co do tej kwestii, w szczególności zważywszy na znaczą odległość dzielącą nieruchomości skarżącego od działki, na której ma zostać zrealizowana przedmiotowa inwestycja. Nie ma przy tym podstaw do kwestionowania prawidłowości sporządzenia Karty Informacyjnej Przedsięwzięcia i twierdzeń w niej zawartych. Podkreślenia wymaga, że zarzuty podnoszone w tym zakresie przez skarżącego opierają się w znacznej mierze na przypuszczeniach co do ewentualnego przyszłego przekroczenia standardów jakości środowiska i nie mogą tym samym stanowić podstawy do uznania skarżącego za stronę postępowania na podstawie art. 74 ust. 3a pkt 2 u.i.ś. W ocenie Sądu za zasadne należy uznać także stwierdzenia organu co do braku zaistnienia przesłanki z art. 74 ust. 3a pkt 3 u.i.ś., według którego przez obszar oddziaływania rozumie się działki znajdujące się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem. Z akt sprawy wynika, że działki należące do skarżącego są objęte obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gm. Z. dla obszaru północno-zachodniego sołectwa S. Nieruchomości te położone są na terenach oznaczonych w planie symbolami: UM – tereny usługowo-mieszkalne, RZ-tereny łąk i pastwisk, W – tereny wód otwartych, ZL – tereny lasów oraz ZP – tereny parków i zieleńców. Skarżący uzasadnił wystąpienie przesłanki z art. 74 ust. 3a pkt 3 u.i.ś. przede wszystkim planowanym sposobem odprowadzania wód opadowych z terenów utwardzonych nieruchomości objętej planowaną inwestycją. Jedno z zaproponowanych rozwiązań przewiduje bowiem odprowadzanie tych wód do pobliskiego rowu melioracyjnego. Zdaniem skarżącego istnieje możliwość, że wody te będą powodowały zalewanie jego nieruchomości. Twierdzenia skarżącego w tym zakresie są bezpodstawne, albowiem z materiału zawartego w aktach sprawy nie wynika, że takie rozwiązanie co do sposobu odprowadzania wód opadowych z terenu inwestycji – oddalonego o ok.600 m. od działek skarżącego - ograniczyłoby sposób zagospodarowania nieruchomości skarżącego przewidziany obowiązującymi dla tego terenu przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Dotyczy to zarówno działek przeznaczonych pod zabudowę usługowo-mieszkaniową i już taką zabudową zagospodarowanych, jak i tym bardziej tych nieruchomości skarżącego, na które składają się tereny zielone (łąka, pastwiska, tereny leśne, parki i zieleńce) oraz tereny wód otwartych. Na szczególne podkreślenie w tym zakresie zasługuje bowiem – znaczna odległość tych nieruchomości od terenu planowanej inwestycji – wynosząca ok. 600 m. Mając na uwadze powyższe należy uznać, że nie zaistniała żadna z przesłanek z art. 74 ust. 3a u.i.ś., która uzasadniałaby uznanie skarżącego za stronę postępowania w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia pn. "Budowa hali produkcyjno-logistyczno-magazynowej z zapleczem socjalno-biurowym oraz infrastrukturą techniczną i drogową na działce nr 1, obr. S., gm. Z., pow. [...]". W konsekwencji za zasadną należy uznać zaskarżoną decyzję, którą organ odwoławczy umorzył postępowanie odwoławcze. Na marginesie wskazać należało, że jakkolwiek za zasadny można uznać zarzut błędnie podanej podstawy prawnej zaskarżonej decyzji, tj. wskazanie oprócz art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. także art. 105 § 1 k.p.a., to uchybienie to nie miało wpływu na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia i jego prawidłowość. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w sprawie brak było podstaw do uznania skarżącego za stronę postępowania, a zatem postępowanie odwoławcze, wszczęte jego odwołaniem, podlegało umorzeniu na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. W związku z powyższym, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji.