II SA/Gl 405/24

WyrokWSA w Gliwicach2024-09-06

Skład orzekający: Artur Żurawik, Grzegorz Dobrowolski, Tomasz Dziuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w celu założenia i przeprowadzenia na niej przewodów gazowych, wydana na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n., może zostać utrzymana w mocy, jeśli właściciel nieruchomości nie wyraził zgody, a przeprowadzone rokowania nie doprowadziły do porozumienia, mimo że właściciel kwestionuje ich pozorność i wysokość proponowanego odszkodowania?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ administracji prawidłowo zastosował art. 124 ust. 1 u.g.n. Spełnione zostały przesłanki do ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości: inwestycja miała charakter celu publicznego, była zgodna z planem miejscowym, a rokowania z właścicielem nie doprowadziły do porozumienia. Sąd podkreślił, że rokowania nie wymagają osiągnięcia zgodnego stanowiska ani satysfakcjonującej właściciela oferty, a jedynie przedstawienia propozycji umożliwiających zawarcie porozumienia.
Stan faktyczny
Starosta wydał decyzję ograniczającą sposób korzystania z nieruchomości W. K. w celu założenia i przeprowadzenia na niej gazociągu. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewodę Śląskiego. Właściciel nieruchomości zaskarżył decyzję do WSA, zarzucając m.in. pozorność rokowań, zaniżone odszkodowanie oraz naruszenie prawa własności. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia WSA Tomasz Dziuk (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 września 2024 r. sprawy ze skargi W. K. (K.) na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 1 lutego 2024 r. nr NWXIV.7581.4.1.2024 w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę. Starosta [...] decyzją z dnia 24 listopada 2023 r. nr [...], działając na podstawie art. 124 ust. 1, 2 i 3, w związku z art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2023r. poz. 344 ze zm. - dalej u.g.n.) na skutek wniosku P. Sp. z o.o. z siedzibą w T. (dalej jako inwestor, uczestnik postępowania): 1. ograniczył sposób korzystania z nieruchomości, tj. działek: nr [...], o powierzchni 0,0460 ha, nr [...] o powierzchni 0,2400 ha, nr [...] o powierzchni 0,0801 ha, jednostka ewidencyjna T. , obręb ewidencyjny [...] [...] , dla której Sąd Rejonowy w T. prowadzi księgę wieczystą nr [...], stanowiącej własność W. K. (dalej zwanego skarżącym), poprzez udzielenie inwestorowi zezwolenia na założenie i przeprowadzenie na nieruchomości przewodów służących do przesyłania gazów w ramach realizacji inwestycji celu publicznego pn.: "Budowa gazociągu średniego ciśnienia w ramach zadania pn. Gazyfikacja miejscowości H. , [...] ", polegającej na budowie nowego odcinka gazociągu o długości 51,0 m na działce nr [...], 41,1 m na działce [...], 2,3 m na działce nr [...], gdzie szerokość strefy kontrolowanej i pasa eksploatacyjnego wynosi 1 m, co daje łącznie powierzchnię 51,0 m2 na działce nr [...], 41,1 m2 na działce [...], 2,3 m2 na działce nr [...]. Lokalizację inwestycji liniowej przedstawiono na załączonej mapie, stanowiącej integralną część decyzji. 2. wyznaczył tymczasowy pas montażowy, niezbędny dla obsługi techniczno-logistycznej budowy gazociągu o powierzchni 118,6 m2 (wymiary nieregularne, długość 52,7 m, szerokość 1,2-3,8) na działce nr [...], 141,1 m2 (wymiary nieregularne, długość 41,2 m, szerokość 2,1-4,6) na działce nr [...], 6,4 m2, na działce nr [...] (wymiary nieregularne, długość 5,8 m szerokość 0,0-1,8 m). 3. wskazał, że ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości opisanej w pkt, 1 polega w szczególności na uprawnieniu inwestora do wstępu na nieruchomość w celu: - wykonania w obszarze ograniczenia prac budowlano-montażowych związanych w budową ww. inwestycji liniowej, - wykonania czynności związanych z konserwacją, usuwaniem awarii i eksploatacją inwestycji liniowej. 4. zobowiązał inwestora do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po wykonaniu prac, a jeżeli byłoby to niemożliwe albo powodowałoby nadmierne trudności lub koszty, inwestor będzie zobowiązany do zapłaty odszkodowania odpowiadającego wartości poniesionych szkód. Jeżeli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu. 5. zobowiązał inwestora do wykonania dokumentacji zdjęciowej obrazującej stan nieruchomości przed wykonaniem czynności, o których mowa w punkcie 1 decyzji, jak i po ich wykonaniu. 6. zobowiązał inwestora do zawiadomienia organu wydającego niniejszą decyzję o wykonaniu obowiązków określonych w punktach 4-5. 7. wskazał, że ostateczna decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości stanowi podstawę do dokonania wpisu w księdze wieczystej. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący podniósł zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego tj.: - art. 124 u.g.n. poprzez jego właściwe niezastosowanie poprzez błędne przyjęcie, że wnioskodawca wyczerpał ustawowy tryb rokowań, w sytuacji, gdy rokowania te były pozorne, albowiem w swym stanowisku wnioskodawca nie uwzględnił w odpowiedni sposób możliwości alternatywnego przeprowadzenia przewodów służących do przesyłania gazów, a nadto kwota jaką zaproponował tytułem odszkodowania jest kwotą rażąco zaniżoną, nieodpowiadającą jakimkolwiek realiom rynkowym; - art. 31 oraz art. 64 Konstytucji RP poprzez rażące naruszenie zasady wolności i ograniczenia konstytucyjnych wolności i praw poprzez niezastosowanie tych zasad, rażące naruszenie prawa do własności, co miało istotny wpływ na wydaną decyzję. Odwołanie nie przyniosło jednak zamierzonego skutku, gdyż zaskarżoną obecnie decyzją Wojewoda Śląski utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W jej uzasadnieniu organ odwoławczy, powołując się na regulacje art. 124 u.g.n. oraz art. 6 pkt 2 tej ustawy, wskazał, że ograniczenie w sposobie korzystania z nieruchomości przez właściciela lub użytkownika wieczystego poprzez wydanie decyzji administracyjnej przez właściwy organ administracji publicznej jest możliwe po spełnieniu łącznie następujących przesłanek: 1. planowana inwestycja musi być zgodna z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku jego braku, zgodna z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego; 2. zamierzenie inwestycyjne, które ma być zrealizowane w ramach ww. ograniczenia, musi stanowić cel publiczny w rozumieniu art. 6 u.g.n.; 3. nie udało się w ramach rokowań wypracować konsensusu między inwestorem a właścicielem/ użytkownikiem wieczystym nieruchomości co do przeprowadzenia zamierzonej inwestycji. Zdaniem organu odwoławczego wszystkie te warunki zostały spełnione w niniejszej sprawie, albowiem dla Gminy T. w sołectwie [...], [...] i [...] , obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, który został zatwierdzony uchwałą Rady Gminy T. nr [...] z dnia [...] r. Na jego podstawie ustalono, że działki nr [...] i [...] stanowią: tereny dróg wewnętrznych ([...]), tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej ([...]) oraz tereny wód powierzchniowych płynących ([...]) i dla nich obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego dopuszcza realizację budowy infrastruktury technicznej (§ 28 ust. 2 pkt 3 lit. a, § 7 ust. 2 pkt 3 lit. k oraz § 24 ust. 2 pkt 3 lit. i ww. uchwały). Z kolei działka nr [...] w myśl ww. aktu prawa miejscowego oznaczona jest symbolem [...] - tereny wód powierzchniowych płynących. Na jej obszarze ww. plan nie dopuszcza realizacji budowy obiektów i budowli (§ 26 ust. 2 pkt 2 lit. a ww. uchwały). Niemniej jednak jak wynika z mapy, która stanowi integralną część zaskarżonej decyzji, jak również z jej uzasadnienia, planowany przebieg wnioskowanego gazociągu znajduje się poza jej terenem. Na przedmiotowej działce wyznaczono jedynie fragment projektowanej strefy kontrolowanej. Ponadto, przedmiotowa inwestycja w pełni spełnia kryteria inwestycji celu publicznego, o której mowa w art. 6 pkt 2 u.g.n. Jednocześnie, przed wystąpieniem z wnioskiem o ograniczenie sposobu korzystania z rzeczonej nieruchomości, pełnomocnik inwestora podjął próby polubownego uzyskania zgody właściciela przedmiotowej nieruchomości na budowę gazociągu na jego nieruchomości. Zdaniem organu odwoławczego świadczy o tym bogata korespondencja między ww. pełnomocnikiem a skarżącym. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że skarżącemu zaproponowano odpłatność za udostępnienie ww. działek w celu realizacji przedmiotowej inwestycji, w trybie służebności przesyłu, w kwocie 1016,30 zł. Wskazał również, że w każdym piśmie inwestor przedstawiał dokładny opis inwestycji, jej przebieg - dołączając mapę usytuowania gazociągu wraz z pasem budowlano-montażowym. Z kolei skarżący nie odpowiedział pisemnie na żadne adresowane do niego podanie, które stanowiło propozycję inwestora, co do zajęcia ww. nieruchomości w celu realizacji przedmiotowej inwestycji. Natomiast droga telefoniczną syn skarżącego poinformował, że jego ojciec kategorycznie nie zgadza się na posadowienie gazociągu na przedmiotowych działkach (notatka służbowa z 12 kwietnia 2023 r.). Analogiczna sytuacja miała miejsce 2 sierpnia 2023 r., kiedy to syn skarżącego ponownie zadzwonił do pełnomocnika inwestora i po raz kolejny wyraził swój sprzeciw w imieniu ojca (w aktach brak pełnomocnictwa, dla dokonywania ww. czynności) na lokalizację przedmiotowego gazociągu. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ odwoławczy wyjaśnił, że niniejsze postępowanie nie dotyczy ustalenia lokalizacji gazociągu, lecz ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości poprzez udzielenie publicznemu operatorowi sieci gazowej zezwolenia na posadowienie urządzeń, w związku z realizacją celu publicznego. Organy orzekające w sprawie nie mają uprawnień do zmiany zaproponowanego położenia, usytuowania gazociągu, a ich zadaniem jest tylko i wyłącznie zweryfikowanie, czy wszystkie wymienione powyżej przesłanki ustawowe niezbędne do tego, aby w trybie administracyjnym zezwolić inwestorowi na wybudowanie sieci gazowej na prywatnej nieruchomości, w związku z realizacją celu publicznego, zostały spełnione. Jednocześnie organ odwoławczy jako chybiony ocenił zarzut zgodnie z którym rokowania w sprawie miały charakter pozorny. Ponownie wskazał, że przed wszczęciem ww. postępowania pełnomocnik inwestora podjął szereg czynności mające na celu przedstawienie swojej propozycji polubownego załatwienia ww. sprawy (co znajduje odzwierciedlenie w materiale dowodowym znajdującym się w aktach ww. sprawy). Brak jakiejkolwiek reakcji ze strony skarżącego poprzez nieprzedstawienie swoich oczekiwań i propozycji, jak również brak odbioru korespondencji do niego adresowanej, nie może stanowić zarzutu, że rokowania o których mowa w art. 124 ust. 3 u.g.n. były pozorne. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżący, zastępowany przez radcę prawnego, podniósł zarzuty: 1) naruszenia prawa materialnego, tj.: a) art. 124 ust. 1 oraz ust. 3 w zw. z art. 112 ust. 3 u.g.n. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na bezpodstawnym przyjęciu, że inwestor spełnił ustawowe przesłanki obowiązkowych rokowań z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, podczas gdy rokowania te były pozorne, albowiem inwestor w jakikolwiek sposób nie rozważył alternatywnych możliwości przeprowadzenia przewodów służących do przesyłania gazów, w sposób jak najmniej ingerujący w prawo własności nieruchomości skarżącego, a ponadto zaproponowana przez niego kwota odszkodowania jest kwotą rażąco zaniżoną i niewspółmierną względem aktualnych realiów rynkowych, co wskazuje, że celem tych rokowań nie było wcale ich realne przeprowadzenie, ale uczynienie pozoru, że przesłanka z art. 124 ust. 3 u.g.n. została spełniona, co doprowadziło do utrzymania w mocy błędnej decyzji organu I instancji; b) art. 6 ust. 2 u.g.n. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że planowana inwestycja stanowi inwestycję celu publicznego, podczas gdy nie zostały spełnione wszystkie przesłanki ustawowe pozwalające określić daną inwestycję mianem inwestycji celu publicznego, co miało istotny wpływ na wydaną decyzję; c) art. 30 w zw. z art. 64 Konstytucji RP poprzez rażące naruszenie zasady wolności i ograniczenia konstytucyjnych wolności i praw oraz rażące naruszenie prawa do własności, co miało istotny wpływ na wydaną decyzję; 2) naruszenia prawa procesowego, tj.: a) art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm. - dalej k.p.a.), art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego i niepodjęcie wszelkich kroków, które były niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w szczególności poprzez: - niedokonanie prawidłowych ustaleń faktycznych, co do przeprowadzenia przez wnioskodawcę rokowań ze skarżącym jako właścicielem nieruchomości, albowiem rokowania te nie zostały przeprowadzone, były to rokowania pozorne, co doprowadziło do utrzymania w mocy błędnej decyzji organu I instancji; - brak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego na skutek nieprzeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, co do możliwości alternatywnego założenia i przeprowadzenia sieci gazowej średniego ciśnienia, co doprowadziło do utrzymania w mocy błędnej decyzji organu I instancji; - zinterpretowanie wątpliwości, co do stanu faktycznego sprawy na niekorzyść strony skarżącej, co stanowiło oczywiste naruszenie zasady pierwszeństwa słusznego interesu strony, a w rezultacie doprowadziło do wadliwego ograniczenia sposobu korzystania nieruchomości, co doprowadziło do utrzymania w mocy błędnej decyzji organu I instancji; b. art. 8 k.p.a. i art. 80 k.p.a poprzez niewłaściwą i błędną ocenę materiału dowodowego sprawy i przyjęcie, że inwestycja spełnia przesłanki do ograniczenia właścicielowi nieruchomości korzystania z przedmiotowej nieruchomości, podczas, gdy inwestycja nie spełnia przesłanek do wydania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n., co doprowadziło do utrzymania w mocy błędnej decyzji organu I instancji; c. art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę dowodów i błędne przyjęcie, iż inwestycja nie może zostać przeprowadzona w inny sposób, tj. wyłączający konieczność poprowadzenia sieci gazowej przez nieruchomość skarżącego, podczas gdy wnioskodawca w żaden sposób nie wykazał, a nawet nie uprawdopodobnił, że nie istnieje żadna inna, alternatywna możliwość przeprowadzenia sieci gazowej średniego ciśnienia; d. art. 75 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na okoliczności mające istotne znaczenie dla sprawy, sprowadzające się do ustalenia czy cel inwestycji może zostać zrealizowany w inny sposób, aniżeli przez ograniczenie prawa korzystania z nieruchomości skarżącego; e. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wskazania, dlaczego w realiach niniejszej sprawy nie istnieje możliwość przeprowadzenia gazociągu w innym miejscu, który to sposób nie wymagałby ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości skarżącego. W oparciu o te zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie ww. decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Wystąpił także o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji. Zawarł ponadto wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Pismem procesowym z dnia 13 maja 2024 r. pełnomocnik uczestnika wniósł o oddalenie skargi oraz o zasadzenie kosztów postępowania. Jego zdaniem za całkowicie chybiony uznać należy zarzut, że nie zostały spełnione ustawowe przesłanki rokowań, o których mowa w art. 124 ust. 3 u.g.n. oraz że prowadzone z nim rokowania miały charakter pozorny. Przedstawiona przez inwestora kwota miała bowiem charakter czysto rynkowy, a zaproponowany przebieg trasy był jak najmniej ingerujący w prawo własności skarżącego przy uwzględnieniu technicznych możliwości jego przeprowadzenia. Nadto, realizowane przedsięwzięcie niewątpliwe ma charakter inwestycji celu publicznego jest to bowiem gazociąg średniego ciśnienia jest urządzeniem służącym do dystrybucji paliwa gazowego. Według pełnomocnika uczestnika spełnione zostały ponadto wszelkie przesłanki określone w art. 2 pkt. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Planowane zamierzenie inwestycyjne ma charakter lokalny - przy czym jak słusznie zauważył organ I instancji - inwestycja lokalna to nie tylko zamierzenie inwestycyjne służące całej gminie jako podmiotowi władzy lokalnej, gdyż może to być także inwestycja, która swoim zasięgiem służy węższemu kręgowi mieszkańców gminy, ale pośrednio ma znaczenie dla całej gminy we wskazanym rozumieniu. Odnosząc się do kolejnego z zarzutów skargi pełnomocnik uczestnika zwrócił uwagę, że Konstytucja dopuszcza możliwości ograniczenia prawa własności - co może mieć miejsce w drodze ustawy. Na kanwie niniejszej sprawy taką ustawową podstawą ograniczenia prawa własności skarżącego są przepisy art. 124 u.g.n., na podstawie których organy I i II instancji wydały swoje decyzje. Dodatkowo przepisy te nie naruszają istoty własności i nie zostały zakwestionowane przez Trybunał Konstytucyjny. W ocenie pełnomocnika uczestnika orzekające w sprawie organy nie naruszyły również wskazanych w skardze przepisów proceduralnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 roku, poz. 935 – dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. W wyniku analizy akt sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani też organ odwoławczy nie naruszył reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Tymczasem, zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi. Zgodnie z art. 124 ust. 1 u.g.n. Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. W świetle ust. 3 tego przepisu udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań. W orzecznictwie przyjmuje się, że wynikające z art. 124 u.g.n. uprawnienie organu administracyjnego do ograniczenia prawa właściciela ma charakter wyjątkowy. Może być realizowane tylko wówczas, gdy nie ma zgody właściciela gruntu na przeprowadzenie na jego nieruchomości niezbędnych prac związanych z realizacją określonej inwestycji infrastrukturalnej, a negocjacje między inwestorem, a właścicielem nie doprowadziły do uzgodnienia warunków wejścia inwestora (wnioskodawcy) na daną nieruchomość. Przepisy u.g.n. nie określają przy tym prawnej formy prowadzenia rokowań, na pewno nie jest wymagane przedstawienie tu protokołu, wystarczą dokumenty wskazujące, że ten etap został zrealizowany. Spełnienie obowiązku przeprowadzenia rokowań, jako przesłanki wszczęcia postępowania w sprawie uzyskania zgody na zajęcie nieruchomości, oznacza taką sytuację, w której inwestor określił i zaproponował właścicielowi warunki uzyskania zgody na wykonanie prac, o jakich mowa w art. 124 u.g.n. Z kolei niemożność uzyskania zgody właściciela oznacza stan, gdy nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażeniu zgody albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia. Przepis art. 124 ust. 1 u.g.n. nie uzależnia zatem uzyskania zgody administracyjnej od określenia przez inwestora takiej oferty, która satysfakcjonowałaby właściciela nieruchomości. Dla oceny zasadności podjętego rozstrzygnięcia istotne jest wyłącznie ustalenie, czy strony przedstawiły sobie propozycje, które umożliwiałyby zawarcie porozumienia (zob. wyrok WSA w Białymstoku z 20 września 2016 r., sygn. II SA/Bk 212/16). Odnosząc przedstawione dotychczas rozważania do realiów rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że w ocenie Sądu inwestor spełnił wymóg przeprowadzenia rokowań ze skarżącym. Zaproponowane przez inwestora propozycja jednorazowego wynagrodzenia w ramach umowy zobowiązującej do ustanowienia służebności przesyłu spotkała się z kategoryczną odmową skarżącego, co zostało udokumentowane m.in. w notatce służbowej z dnia 23 marca 2023 r. podpisanej przez skarżącego. Co więcej, inwestor nie tylko przedstawił swoją własną propozycję ale również zwrócił się z prośbą o przedstawienie przez skarżącego propozycji warunków udostępnienia nieruchomości celem budowy gazociągu (pismo z 4 kwietnia 2023 r. skierowane przez inwestora do skarżącego). Jednak skarżący nie przedstawił inwestorowi własnej propozycji w tym zakresie. Nie budzi więc wątpliwości Sądu, że pomimo prowadzonych rokowań do porozumienia pomiędzy inwestorem a skarżącym nie doszło. Zaakcentować należy, że rokowania nie oznaczają konieczności osiągnięcia zgodnego stanowiska. Nadto nie można wymagać od strony, aby była zmuszona do respektowania warunków drugiej strony lub prowadzenia rokowań dopóty, dopóki nie zmieni swojego stanowiska. Z kolei nieosiągnięcie zgody pomiędzy właścicielem nieruchomości i inwestorem upoważnia organ administracyjny do wydania zezwolenia wymienionego w art. 124 ust. 1 u.g.n. (np. wyrok WSA w Krakowie z 19 września 2016 r., sygn. II SA/Kr 650/16). Porozumienie, o którym mowa w art. 124 u.g.n. musi pozwolić w sposób sprawny i bezkonfliktowy zrealizować cele publiczne. Dlatego oświadczenie woli właściciela (użytkownika wieczystego) nieruchomości powinno być na tyle jasne i czytelne, aby nie wywoływało najmniejszych wątpliwości co do istnienia po jego stronie zgody na odjęcie przysługującego mu prawa bądź jego ograniczenie (wyrok NSA z 30 czerwca 2016 r., sygn. I OSK 3500/15). Postępowanie dowodowe prowadzone przez organ na podstawie art. 124 u.g.n. sprowadza się zatem do ustalenia konieczności realizacji inwestycji celu publicznego w oparciu o art. 124 ust. 1 u.g.n. oraz ustalenia faktu poprzedzenia wniosku rokowaniami prowadzonymi z właścicielem nieruchomości, niezakończonymi powodzeniem. Nie podlegają w tym postępowaniu ocenie same warunki negocjacji, proponowana kwota odszkodowania, jak i okoliczność czy inwestor zaproponował właścicielowi takie warunki, które są dla niego korzystne, czy takie, które są dla niego nie do przyjęcia (wyrok NSA z 6 lipca 2016 r., sygn. I OSK 179/15). Najistotniejsze dla sprawy argumenty organ przedstawił w uzasadnieniu swej decyzji, które pozwalało na zrekonstruowanie toku jego rozumowania (art. 107 §3 k.p.a.). Decyzję oparto na zgromadzonym w aktach materiale dowodowym, wystarczającym do jej wydania (art. 77 §1 k.p.a., art. 80 k.p.a.). Przedmiotowa inwestycja ma istotne znaczenie z punktu widzenia interesu publicznego i nie było żadnego powodu, by organ zwlekał z wydaniem decyzji. Zgodzić się należy z organem, że planowane przedsięwzięcie jest zgodne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (chodzi o plan miejscowy zatwierdzony uchwałą Rady Gminy T. nr [...] z dnia [...] r.). Na jego podstawie ustalono, że działki nr [...] i [...] stanowią: tereny dróg wewnętrznych ([...]), tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej ([...]) oraz tereny wód powierzchniowych płynących ([...]) i dla nich obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego dopuszcza realizację budowy infrastruktury technicznej (§ 28 ust. 2 pkt 3 lit. a, § 7 ust. 2 pkt 3 lit. k oraz § 24 ust. 2 pkt 3 lit. i ww. uchwały). Z kolei działka nr [...] w planie miejscowym oznaczona jest symbolem [...] - tereny wód powierzchniowych płynących. Na jej obszarze plan miejscowy nie dopuszcza realizacji budowy obiektów i budowli (§ 26 ust. 2 pkt 2 lit. a ww. uchwały). Słusznie jednak organ odwoławczy dostrzegł, że jak wynika z mapy, która stanowi integralną część zaskarżonej decyzji, jak również z jej uzasadnienia, planowany przebieg wnioskowanego gazociągu znajduje się poza terenem działki nr [...]. Na tej działce wyznaczono jedynie fragment projektowanej strefy kontrolowanej. Przedmiotowa inwestycja ma charakter liniowy. Musi więc spełniać określone wymagania techniczne. Nie można zatem dowolnie określać jej przebiegu, zgodnie z życzeniami każdego z właścicieli nieruchomości. Gdyby wszystkie takie życzenia uwzględniać, inwestycja mogłaby nie powstać. Wskazywany w skardze dowód z opinii biegłego na okoliczność ustalenia czy cel inwestycji może zostać zrealizowany w inny sposób, aniżeli przez ograniczenie prawa korzystania z nieruchomości skarżącego nie wniósł by nic do sprawy. W ocenie bowiem Sądu w kontrolowanym rozstrzygnięciu wyważono interes publiczny z interesem indywidualnym. Przy tym, z art. 6 pkt 2 u.g.n. wprost wynika, że inwestycje tego typu zgodne są z celami publicznymi. W ocenie Sądu postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób właściwy i organ uwzględnił niezbędną, dostępną dokumentację. Oparł się na zgromadzonych dowodach i ocenił je w sposób uprawniony, nienaruszający zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Skarga stanowi jedynie polemikę strony niezadowolonej z oceną dokonaną w ww. decyzji, należycie, szeroko i merytorycznie uzasadnionej. Motywy wynikają jasno z uzasadnienia rozstrzygnięcia (art. 107 § 3 k.p.a.). Nie można więc twierdzić, że postępowanie przeprowadzono wybiórczo. Nie doszło zatem do naruszenia art. 7, 8, 75 §1, 77 §1, 80, 107 §1 i 3, 138 §1 pkt 1 i 2 k.p.a., 124 ust. 1 i 3 u.g.n., art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji RP, ww. zapisów m.p.z.p., ani też innych przepisów, w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi. Z powyższych względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nastąpiło zgodnie z art. 119 pkt 2 i art. 120 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło