II SA/Gl 412/19

WyrokWSA w Gliwicach2019-06-04

Skład orzekający: Rafał Wolnik, Łucja Franiczek, Renata Siudyka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną dłużnika?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy administracji nie przeprowadziły wystarczająco dokładnej analizy sytuacji dochodowej i rodzinnej dłużnika alimentacyjnego. W przypadku decyzji uznaniowej, organ ma obowiązek wszechstronnego zebrania materiału dowodowego i oceny okoliczności istotnych dla sprawy, w tym możliwości jednoczesnej spłaty zadłużenia i bieżących zobowiązań alimentacyjnych. Ocena ta powinna być dokonana na podstawie stanu faktycznego istniejącego bezpośrednio przed wydaniem decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący, będący dłużnikiem alimentacyjnym, wniósł o umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami za okres pobytu w zakładzie karnym. Organy obu instancji odmówiły umorzenia, uznając, że sytuacja dochodowa i rodzinna skarżącego nie jest na tyle wyjątkowa, aby uzasadniała zastosowanie tej ulgi. Skarżący podniósł w skardze, że organy nieprawidłowo oceniły jego sytuację, a brak umorzenia uniemożliwia mu dalszy rozwój.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Protokolant specjalista Magdalena Dąbek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi S. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaconego świadczenia z funduszu alimentacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, po rozpatrzeniu odwołania S. B. decyzję Wójta Gminy K. z dnia [...] r. nr [...], odmawiającą umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami na rzecz osób uprawnionych N. i L. B.- decyzję pierwszoinstancyjną utrzymało w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w okresie od 22 września 2011 r. do 16 sierpnia 2016 r. strona odbywała karę pozbawienia wolności w różnych jednostkach. Fundusz alimentacyjny był wypłacany od grudnia 2013 r. do nadal. Zadłużenie strony za okres od 1 grudnia 2013 r. do 16 sierpnia 2016 r. po uwzględnieniu dokonanych wpłat na dzień opuszczenia zakładu karnego tj. 16 sierpnia 2016 r. wynosi 20 852 zł, w tym 1 830,40 zł odsetek. Na poczet zwrotu świadczeń z funduszu alimentacyjnego w okresie pobytu w zakładzie karnym wpłynęła łączna kwota w wysokości 1 100,98 zł, miało to miejsce w 2014 r. W trakcie pobytu w zakładach karnych w zależności od możliwości wykonywania pracy w danym zakładzie, strona pracowała zarówno odpłatnie jak i nieodpłatnie. Obecnie strona nie figuruje w ewidencji osób bezrobotnych ani w Urzędzie Pracy w T. ani w Urzędzie Pracy w B. Zdaniem organu I instancji fakt, że strona była osobą bezrobotną niezarejestrowaną w Urzędzie Pracy można zinterpretować jako brak gotowości do pracy, a co za tym idzie brak możliwości spłaty powstałego zadłużenia. Organ I instancji zauważył, że strona została wyrejestrowana z rejestru osób bezrobotnych od dnia 4 lipca 2017 r. ze względu na niestawienie się na wyznaczony termin, w ocenie organu brak rejestracji w sytuacji braku zatrudnienia uniemożliwiło stronie uczestnictwo w różnego rodzaju szkoleniach, stażach i kursach, które nie tylko mogłyby pomóc w podniesieniu kwalifikacji zawodowych i znalezieniu pracy, ale i polepszyć jego sytuację dochodową. Z pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. z dnia 23 kwietnia 2018 r. wynika, iż od 13 marca 2018 r. strona jest zgłoszona do ubezpieczenia z tytułu wykonywania umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub umowy o świadczenie usług przez A, a od 6 kwietnia 2018 r. strona podlega ubezpieczeniu z tytułu; pracownik podlegający ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu, zgłoszony przez B. Organ I instancji wskazał, że latach 2014 r., 2016 r., 2017 r. strona osiągała niewielkie dochody. Dalej zauważył, że zarówno z pisma strony z dnia 13 września 2016 r., jak i zaświadczenia z Aresztu Śledczego w T. oraz pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. wynika także iż od 2011 r. do 16 sierpnia 2016 r. strona odbywała karę pozbawienia wolności w różnych jednostkach penitencjarnych oraz podejmowała krótkoterminowe prace. Organ I instancji ocenił również obecną sytuację życiową i dochodową strony uznając, że nie uzasadnia ona umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń alimentacyjnych na osoby uprawnione w okresie pobytu strony w zakładzie karnym. W odwołaniu skarżący wyraził niezadowolenie z rozstrzygnięcia organu I instancji. Podkreślił, że dopiero w trakcie jego pobytu w zakładzie karnym sytuacja rodziny pogorszyła się na tyle, że była ona zmuszona do uruchomienia procedury związanej ze świadczeniami alimentacyjnymi, a świadczenia te pobierane były dopiero od końca 2013 r. Stwierdził, że nie uchylał się od łożenia na swoje dzieci. Nie zgodził się z twierdzeniem, że umorzenie zaległości za okres odbywania kary wolności byłoby formą gratyfikacji. Wskazał, że w trakcie odbywania kary wielokrotnie składał prośby o zatrudnienie w jednostkach penitencjarnych ale takowej pracy nie otrzymał. Podkreślił nadto, że wiele miesięcy przepracował bezpłatnie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, zapoznało się z odwołaniem strony i przeanalizowało zebrany w sprawie materiał dowodowy stwierdzając, że pismem z dnia 21 listopada 2017 r. strona wniosła o umorzenie powstałego zadłużenia z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami na rzecz osób uprawnionych (dzieci strony) za okres pobytu w zakładzie karnym. Kolegium wskazało, że decyzja z dnia [...] r. odmawiająca stronie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami została wydana w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ I instancji. Z poczynionych ustaleń wynika, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, odrębne od M. L. oraz jej syna. Ukończył Zasadnicza Szkołę Zawodową oraz kursy: operator wózka widłowego oraz bezpieczna obsługa butli gazowych. Skarżący w PUP w T. był zarejestrowany w okresie od dnia 15 grudnia 2016 r. do dnia 3 lipca 2017 r. jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku, jednakże z dniem 4 lipca.2017 r. nie stawił się w wyznaczonym terminie i został wykreślony z ewidencji. Ustalono, że strona nie pobiera emerytury ani renty. Z pisma z ZUS Oddział w G. z dnia [...] r. wynika, że od 13 marca 2018 r. strona była zgłoszona do ubezpieczenia z tytułu wykonywania umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub umowy o świadczenie usług przez A, a od 6 kwietnia 2018r. podlega ubezpieczeniu z tytułu: pracownik podlegający ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu zgłoszony przez B. Za wykonywaną pracę otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 1 540 zł netto. Strona dokłada się do opłat związanych z użytkowaniem mieszkania na łączna kwotę 358,33 zł, ponosi także koszty związane z pobytem dzieci co drugi weekend w wysokości 400 zł oraz wydaje na leki 35-40 zł, na telefon 30 zł miesięcznie. Strona choruje na nerwicę żołądka, pozostaje w konflikcie z byłą żoną. Odbywa karę pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego. Utrzymuje stałe kontakty z dziećmi. Kolegium zauważyło, że materialnoprawną podstawą orzekania w niniejszej sprawie stanowił art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2017 r. poz.1257 z późn. zm.- dalej "ustawa") Stosownie do treści tego przepisu organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną. Stwierdziło, że organ będzie mógł zastosować przepis art. 30 ust. 2 ustawy w odniesieniu do wnioskodawcy, którego sytuację dochodową i rodzinną można uznać za wyjątkową, daleko odbiegającą od tzw. normy. Umorzenie ww. świadczeń, jest wyjątkiem od reguły i nakłada na organ właściwy obowiązek zbadania, czy przedmiotowy wniosek rzeczywiście dotyczy przypadku wyjątkowego. Odwołując się do orzecznictwa stwierdził, że Sąd Najwyższy, w wyroku dotyczącym instytucji umorzenia należności wskazał, że wydając decyzję o charakterze uznaniowym organ administracyjny jest związany nie tylko przepisem, ale i celem ustanowionego przepisu oraz normami etycznymi, a w przypadku decyzji uznaniowych organ administracyjny zobowiązany jest wyważyć słuszny interes obywatela i interes społeczny. Kolegium po analizie akt sprawy podzieliło stanowisko organu I instancji i stwierdziło, iż zaskarżona decyzja podjęta została w ramach uznania administracyjnego oraz nie stwierdziło naruszenia granic tego uznania. Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że fakt przebywania w zakładzie karnym, chęć podjęcia po jego opuszczeniu nowego życia bez obciążenia długami powstałymi podczas pobytu w zakładzie karnym, nie jest sytuacją wyjątkową, stanowiącą przesłankę do umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń alimentacyjnych. Dalej wskazało, że pobyt w zakładzie karnym był skutkiem działań strony, które były przez prawo zabronione a zatem nie można takiej sytuacji uznać za szczególną, która zwalniałaby z płacenia alimentów. Podkreśliło, że skarżący jest osobą aktywną zawodowo, stan zdrowia nie uniemożliwia mu wykonywania pracy zarobkowej, tym samym nie można wykluczyć, że w przyszłości nie podejmie lepiej płatnej pracy, co umożliwi mu spłatę powstałego zobowiązania. W ocenie Kolegium sytuacja w jakie znajduje się skarżący jest trudna przede wszystkim z powodu otrzymywania przez stronę niewysokiego wynagrodzenia za pracę, jednakże tej sytuacji nie można uznać za wyjątkową, czy szczególną, która uzasadniałaby podjęcie aktualnie decyzji o umorzeniu przedmiotowego zobowiązania. Tym samym, w ocenie Kolegium, nie ma podstaw do uwzględnienia wniosku strony o umorzenie przedmiotowego zadłużenia, a ponadto skarżący może ubiegać się o odroczenie terminu płatności, czy rozłożenia na raty zobowiązania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący wyraził niezadowolenie z decyzji wydanych przez Kolegium oraz podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczas prezentowane stanowisko i argumentacje prawną. Na rozprawie w dniu 4 czerwca 2019 r. skarżący podtrzymał skargę i wyjaśnił, że brak umorzenia zaległych należności uniemożliwia mu jakikolwiek dalszy rozwój, a dług, który ma do spłacenia z uwagi na narastające odsetki będzie spłacał przez co najmniej 10 lat. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. -dalej "p.p.s.a."), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Kontrola zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. utrzymującą w mocy decyzję Wójta K. z dnia [...] r., którą odmówiono skarżącemu, będącemu dłużnikiem alimentacyjnym (dalej "skarżący") umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami na rzecz osób uprawnionych (dzieci skarżącego) w okresie pobytu skarżącego w zakładzie karnym. Materialnoprawną podstawę kontrolowanego rozstrzygnięcia stanowił art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2008 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 554 ze zm. - dalej "ustawa"). Przepis ten stanowi, że organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną. Treść przywołanego przepisu wskazuje, że rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń alimentacyjnych następuje w ramach tzw. uznania administracyjnego. Oznacza to, że właściwy organ może ograniczyć nałożony na dłużnika obowiązek zwrotu należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego i umorzyć te należności w całości lub części, nie ma on natomiast takiego obowiązku. Dłużnik alimentacyjny musi liczyć się z tym, że państwo będzie dochodzić zwrotu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Jednakże ustawodawca nie wyłączył możliwości modyfikacji obowiązku ciążącego na dłużniku alimentacyjnym, w tym możliwości zwolnienia dłużnika z tego obowiązku poprzez częściowe lub całkowite umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. W przypadku decyzji uznaniowej na organie rozpoznającym sprawę ciąży obowiązek szczególnej dbałości o dokonanie ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz staranne wyjaśnienie stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się przy wydaniu rozstrzygnięcia. Sądowa kontrola legalności decyzji uznaniowych obejmuje przede wszystkim zbadanie, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, tzn. czy organ w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy i rozważył okoliczności mogące mieć wpływ na wybór rozstrzygnięcia. W konsekwencji prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy może nastąpić jedynie po starannym i wszechstronnym wyjaśnieniu jej okoliczności, a wydana decyzja musi być wyczerpująco uzasadniona przez wskazanie, dlaczego dokonano takiego, a nie innego rozstrzygnięcia, co wynika z podstawowych zasad postępowania administracyjnego. Zakres swobody działania organu administracyjnego, wynika z przepisu prawa materialnego, jakim jest art. 30 ust. 2 ustawy, a ograniczony jest ogólnymi regułami postępowania administracyjnego, określonymi w przepisach k.p.a. Stąd, aby uznać podjętą na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy decyzję za zgodną z przepisami prawa, jej wydanie musi być poprzedzone zgromadzeniem materiału dowodowego, pozwalającym na ustalenie okoliczności istotnych dla sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.), a następnie wszechstronnym i wnikliwym rozważeniem zebranych dowodów (art. 80 k.p.a.) przez pryzmat ustalenia sytuacji zdrowotnej, dochodowej i rodzinnej wnioskodawcy, a następnie oceny tych okoliczności z punktu widzenia zasadności zastosowania ulgi w spłacie należności w postaci umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części powstałych w okresie jego pobytu w zakładzie karnym, o co zwrócił się w tej sprawie skarżący. Należy też podkreślić, że obowiązkiem organu odwoławczego jest ponowne rozpoznanie sprawy. Aktywność organu odwoławczego nie może się ograniczać się tylko do roli podmiotu kontrolującego orzeczenie organu I instancji. Wynika to z art. 15 k.p.a. statuującego fundamentalną zasadę prawa administracyjnego, a mianowicie zasadą dwuinstancyjności, która jest również zasadą konstytucyjną - art. 78 Konstytucji RP. Sprawa administracyjna jest zatem dwukrotnie rozpoznawana i rozstrzygnięta, po raz pierwszy w I instancji, a następnie w II instancji. Dwukrotne rozpoznanie oznacza obowiązek przeprowadzenia dwukrotnego postępowania wyjaśniającego. Tak więc organ odwoławczy nie może ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji, lecz obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę, uwzględniając między innymi istniejące w dacie orzekania przez niego okoliczności faktyczne. Zasadność wniosku o umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego ocenia się zatem w oparciu o stan faktyczny istniejący w dacie orzekania, nie zaś w dacie składania wniosku, czy też w dacie orzekania przez organ I Instancji. Nie budzi też wątpliwości, że umorzenie należności ma charakter wyjątkowy. Przy rozpoznaniu wniosku w przedmiocie tej ulgi rozważeniu podlega sytuacja dochodowa i rodzinna skarżącego Przy ocenie dokonywanej przez organy sytuacji rodzinnej i dochodowej skarżącego, należy uwzględnić, że ulga w zakresie zaległych zobowiązań ma przede wszystkim - na celu pomóc dłużnikowi alimentacyjnemu - aby w określonym czasie mógł nie tylko na bieżąco regulować swoje zobowiązania alimentacyjne, ale także spłacić zaległe należności z funduszu alimentacyjnego. Dlatego przedmiotowa ocena, zdaniem Sądu orzekającego, powinna być dokonywana poprzez pryzmat tego czy sytuacja dochodowa i rodzinna dłużnika pozwala jednocześnie na spłatę zadłużenia oraz na bieżącą regulację zobowiązań alimentacyjnych. Tym samym sytuacja dłużnika nie może być bardzo trudna, gdyż wykluczałaby jednoczesną spłatę zadłużenia i płatność ciążących na dłużniku bieżących zobowiązań alimentacyjnych. Zauważyć należy jednocześnie, że bardzo trudna sytuacja dochodowa i rodzinna dłużnika, może wyjątkowo przemawiać za umorzeniem należności. Podsumowując, określona przez ustawodawcę w omawianym przepisie ustawy sytuacja dochodowa i rodzinna dłużnika alimentacyjnego powinna - z jednej strony -przemawiać za zastosowaniem częściowego umorzenia powstałych zaległości - z drugiej zaś strony - zapewniać realną (a nie pozorną) możliwość dokonywania bieżących płatności alimentacyjnych przez dłużnika. Przy czym ocena tej sytuacji powinna zostać poprzedzona stosownymi ustaleniami. W konsekwencji też w okolicznościach niniejszej sprawy nie można uznać, aby organy odwoławczy ustalił czy skarżący w rzeczywistości będzie w stanie uiszczać powstałe w okresie jego pobytu w zakładzie karnym zaległości wraz z odsetkami i jednocześnie płacić bieżące alimenty na dwoje dzieci i to w sytuacji, gdy dzieci te faktycznie pozostają na utrzymaniu skarżącego dłuższych w okresach czasu, a to ze względu na skomplikowana sytuację rodzinną skarżącego oraz ponosić bieżące niezbędne wydatki. Ponieważ skarżący nie określił wydatków jakie ponosi na utrzymanie dzieci organ winien w pierwszej kolejności wezwać skarżącego do wskazania ich wysokości i dopiero wtedy ocenić sytuację dochodową i rodzinną skarżącego. Prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy wymagało dokonania szczegółowej analizy oraz oceny sytuacji dochodowej i rodzinnej skarżącego w powyższym zakresie, a której w realiach niniejszej sprawy organy obu nie dokonały. Brak jest również oceny sytuacji dochodowej i rodzinnej skarżącego pod kątem możliwości jednoczesnej spłaty aktualnych zobowiązań alimentacyjnych i zaległych płatności wraz z odsetkami powstałych w okresie jego pobytu w zakładzie karnym. Tym samym analiza dotychczas zgromadzonego materiału dowodowego i wysnute z niego wnioski zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia muszą budzić zastrzeżenia i są zarazem przedwczesne. Zauważyć należy, że w orzecznictwie sądowo-administracyjnym reprezentowany jest pogląd, który skład orzekający aprobuje, że ustalenie, czy istnieją przesłanki umorzenia w całości lub w części należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami, powinno być dokonywane na podstawie danych odzwierciedlających bieżącą sytuację dłużnika, tj. stan istniejący bezpośrednio przed wydaniem decyzji w przedmiocie umorzenia należności (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 371/11- dost. CBOSA). Podkreślić należy, że na sytuację dochodową dłużnika składa się stan zdrowia i możliwość uzyskania dochodu. Niewątpliwie stan zdrowia i wiek dłużnika przekładają się bezpośrednio na możliwość uzyskiwania dochodów, jak bowiem podniósł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 czerwca 2016 r., sygn. akt I OSK 2311/14 (dost.CBOSA), uwzględnienie sytuacji dochodowej i rodzinnej musi polegać na ustaleniu m.in. czy i jakie dochody posiada dłużnik alimentacyjny i jakie ma możliwości ich uzyskiwania. Nie można zatem w świetle poczynionych rozważań uznać, aby dokonana ocena i analiza sytuacji dochodowej i rodzinnej skarżącego domagającego się umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami za okres jego pobytu w zakładzie karnym była wystarczająca i pozwalała na prawidłowe rozpoznanie wniosku. Wobec braku dokonania przez organy pełnej oceny, trudno też przyjąć, że został uwzględniony interes strony. Zaniechania w powyższej opisanym zakresie powodują, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja zostały wydane z naruszeniem przepisu art. 30 ust. 2 ustawy, które miało istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszeniem przepisów postępowania, w tym art. 107 § 3 k.p.a. poprzez wydanie przez organ pierwszej instancji decyzji zawierającej wadliwie sformułowane rozstrzygnięcie, zaś organ odwoławczy orzekając o utrzymaniu w mocy decyzji zawierającej taką wadę dopuścił się dodatkowo naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Ponadto naruszono art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, organ administracji publicznej stoi na straży praworządności i podejmuje kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Wskazania co do dalszego postępowania dla organów wynikają z dokonanych rozważań. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organy powinny uwzględnić powyższe rozważania i uwagi, stosownie bowiem do przepisu art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenia postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło