II SA/Gl 418/10

WyrokWSA w Gliwicach2010-11-03

Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Włodzimierz Kubik, Maria Taniewska – Banacka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, w ramach postępowania wznowionego, może rozpoznać sprawę o innym zakresie przedmiotowym niż sprawa rozstrzygnięta decyzją ostateczną, która podlegała wznowieniu?
Ratio decidendi
Postępowanie wznowione ma na celu weryfikację prawidłowości postępowania zakończonego decyzją ostateczną i rozstrzygnięcie tej samej sprawy. Organ nie może w ramach postępowania wznowionego rozpoznać innej sprawy administracyjnej, o innym zakresie przedmiotowym, niż ta, która była przedmiotem postępowania zwykłego. Zmiana zakresu inwestycji nie jest jedynie zmianą okoliczności faktycznej, lecz niedopuszczalną w ramach postępowania wznowionego zmianą granic postępowania. W przypadku, gdy wniosek inwestora uległ zmianie, powinien on złożyć kolejny wniosek o ustalenie warunków zabudowy, który byłby przedmiotem nowego, zwykłego postępowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o warunkach zabudowy dla budowy zespołu hotelowo-konferencyjnego. Po wydaniu ostatecznej decyzji ustalającej warunki zabudowy, skarżący (sąsiedzi) wnieśli o wznowienie postępowania, twierdząc, że nie zostali dopuszczeni do udziału w pierwotnym postępowaniu. Po kilku etapach postępowania, organ I instancji uchylił pierwotną decyzję i wydał nową, uwzględniając zmianę stanu faktycznego (wyburzenie istniejącego budynku). Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając m.in. rozpoznanie innej sprawy niż ta, która była przedmiotem pierwotnego postępowania.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...]r. Orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Włodzimierz Kubik,, Sędzia WSA Maria Taniewska – Banacka (spr.), Protokolant Referent-stażysta Marta Zasoń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2010 r. sprawy ze skargi J. L., J. L., R. K. i R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie wydania, w wyniku wznowienia postępowania, nowej decyzji w sprawie warunków zabudowy terenu 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. nr [...]; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz J. L. i J. L. solidarnie kwotę 200 zł (słownie: dwieście zł) oraz na rzecz R. K. i R. K. solidarnie kwotę 200 zł (słownie: dwieście zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wydaną na wniosek T. T. i K. K. prowadzących działalność pod nazwą "A" s.c. decyzją z dnia [...]r. nr [...] Prezydent Miasta B. ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji określonej jako budowa zespołu hotelowo-konferencyjnego na nieruchomości oznaczonej jako działka nr [1] obręb [...] przy ul. [...] w B. Wskazując rodzaj inwestycji organ oznaczył go jako cyt. "Przebudowa istniejącego budynku oraz budowa trzech nowych obiektów z garażami podziemnymi dla potrzeb usług hotelowo-konferencyjnych. Zespół składający się z czterech budynków o zbliżonych gabarytach i takim samym detalu architektonicznym. Budynki połączone ze sobą parterowym budynkiem stanowiącym łącznik pomiędzy obiektami oraz podziemnymi garażami". Z uwagi na nie wniesienie odwołania decyzja ta stała się ostateczna. Pismem z dnia [...]r., zakwalifikowanym następnie jako wniosek o wznowienie postępowania, J. i J. L. zaprotestowali przeciwko pozbawieniu ich prawa do udziału w postępowaniu zakończonym decyzją w przedmiocie warunków zabudowy. Podnieśli, że ich działka styka się jednym rogiem z działką inwestorów. Wskazali, że domagali się zapewnienia im udziału w postępowaniu już na etapie jego prowadzenia, jednakże ich wniosek nie został uwzględniony. Prezydent Miasta B. początkowo, decyzją z [...]r., odmówił wznowienia postępowania. Rozstrzygnięcie to zostało jednak uchylone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. , które wskazało, że jak długo organ nie wyda postanowienia o wznowieniu postępowania, tak długo nie ma możliwości badania zasadności przesłanki wznowienia, jaką w sprawie jest pominięcie strony w postępowaniu bez jej winy. W konsekwencji Prezydent Miasta B. postanowieniem z dnia [...]r. wznowił postępowanie zakończone decyzją ostateczną z dnia [...]r., a następnie decyzją z dnia [...]r. nr [...]r. odmówił uchylenia wydanej przez siebie decyzji ostatecznej z dnia [...]r. Organ nie uznał bowiem J. i J. L. za strony postępowania w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Decyzja ta, po rozpoznaniu wniesionego przez J. i J. L. odwołania została utrzymana w mocy decyzją z dnia [...]r. nr [...] przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. Decyzja Kolegium, a także utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji odmawiająca uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...]r. zostały uchylone, w wyniku wniesienia przez J. i J. L. skargi, przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, który wyrokiem z dnia 13 maja 2009 r. sygn. akt II SA/Gl 134/09 przesądził, iż organy wadliwie uznały, że skarżącym nie przysługiwał status stron w postępowaniu w przedmiocie warunków zagospodarowania i zabudowy działki stykającej się jednym rogiem z działką należącą do skarżących. W następstwie ponownego rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...]r. nr [...]uchylił wydaną przez siebie decyzję ostateczną z dnia [...]r. Nr [...]oraz ustalił warunki zabudowy dla budowy zespołu hotelowo-konferencyjnego, na nieruchomości położonej w B., oznaczonej jako dz. [1]. Wskazując rodzaj inwestycji organ oznaczył go jako cyt. "Inwestycja polega na budowie zespołu składającego się z czterech budynków o zbliżonych gabarytach i takim samym detalu architektonicznym. Budynki połączone ze sobą podziemnymi garażami oraz parterowym budynkiem stanowiącym łącznik pomiędzy obiektami". W uzasadnieniu organ podał, że w trakcie wznowionego postępowania, w celu ustalenia wymagań dla nowej zabudowy i zagospodarowania terenu, wyznaczył wokół wnioskowanej nieruchomości obszar, na którym ponownie przeprowadzono analizę funkcji i cech zabudowy. Z analizy tej wynika, że jest odniesienie przestrzenne dla kontynuacji funkcji, którą wyznaczają budynki zlokalizowane w najbliższym sąsiedztwie - budynek hotelowy dostępny z ulicy [...] oraz hotel przy ul. [...]. Istniejąca zabudowana pozwala tym samym na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu. Projektowany obiekt sytuowany w centralnej części działki w otoczeniu zieleni, składa się z czterech połączonych budynków zbliżonych kubaturowo do obiektów istniejących w sąsiedztwie, działka posiada dostęp do dróg publicznych, uzbrojenia, nie wymaga zmiany przeznaczenia na cele nie rolne i nie leśne. Spełnione są łącznie warunki umożliwiające wydanie decyzji wynikające z art. 61 ust.1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Także wniosek inwestora zawierał niezbędne informacje wyszczególnione w art. 52 ust. 2 tejże ustawy. Organ I instancji podkreślił nadto, iż cyt. "Z uwagi na zmianę stanu faktycznego polegającą na wyburzeniu budynku posadowionego na działce nr [1], nie jest możliwe wydanie decyzji odpowiadającej w swej istocie decyzji dotychczasowej (art. 146 § 2 k.p.a.). W związku z zaistniałym stanem faktycznym i prawnym uznano, że zachodzą przesłanki do uchylenia decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...]r. w wyniku wznowienia postępowania". W obszernym odwołaniu od powyższej decyzji J. i J. L. podnieśli, iż wydana ona została z rażącym naruszeniem prawa i wnioskują o stwierdzenie jej nieważności. Podali, że przedmiotowa decyzja nie jest orzeczeniem rozstrzygającym w postępowaniu o wznowienie i wydana została na podstawie art. 104 k.p.a., co stanowi naruszenie prawa. Zwrócili uwagę na wadliwość zawiadomienia z dnia [...]r., brak formalnego potwierdzenia w treści decyzji o przyznaniu przymiotu strony oraz brak odniesienia się do zarzutów stron. Podnieśli, iż organ błędnie podał, że przyczyną uchylenia pierwotnej decyzji jest zmiana stanu faktycznego (wyburzenie budynku), gdyż kontrola decyzji ostatecznej powinna odbywać się według stanu faktycznego i prawnego z dnia jej wydania. Skarżący podali także, iż zaskarżona decyzja ma cechy orzeczenia wydanego w trybie art. 155 k.p.a., co stanowi naruszenie prawa, a ponadto wadliwe było jej wydanie przed upływem terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Prezydenta Miasta B. z dnia [...]r. w sprawie zawieszenia postępowania z wniosku o stwierdzenie wygaszenia decyzji z dnia [...]r. Odwołanie od decyzji pierwszoinstancyjnej, wskazujące analogiczne argumenty wnieśli także R. i R. K., dodatkowo akcentując, że jedynym poprawnym ich zdaniem załatwieniem sprawy przez organ I instancji byłoby wydanie decyzji o uchyleniu decyzji ostatecznej i umorzeniu postępowania zakończonego tą decyzją. Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu stwierdziło, iż organ I instancji potwierdził, że w przedmiotowej sprawie występuje przesłanka wznowienia określona w przepisie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Wprawdzie zatem organ ten podał w uzasadnieniu, iż wystąpiła przesłanka z art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a., to jednak traktować to należy jako oczywistą omyłkę, o czym świadczą pozostałe twierdzenia organu, jak również powołany w sentencji zaskarżonej decyzji właściwy przepis art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Nadto, w kontekście zarzutów skarżących Kolegium podkreśliło, że zaskarżona decyzja jest orzeczeniem wydanym w ramach wznowienia postępowania, co potwierdza chociażby przywołany w podstawie prawnej ww. rozstrzygnięcia przepis art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. i faktu tego nie zmienia powołany także art. 104 k.p.a, który odnosi się do pojęcia decyzji administracyjnej. Kolegium wskazało nadto, że organ orzekający w sprawie wznowienia przeprowadza na nowo postępowanie wyjaśniające i na tym etapie nie jest związany ustaleniami stanu faktycznego i prawnego, dokonanymi podczas wcześniejszego postępowania. Dlatego też w przedmiotowej sprawie niezbędne było uwzględnienie przez Prezydenta Miasta B. zmiany stanu faktycznego w postaci wyburzenia budynku na nieruchomości planowanej do zainwestowania. Dodać także trzeba, iż w przedmiotowej sprawie Prezydent orzekał w ramach wznowienia postępowania i nie stosował innego nadzwyczajnego postępowania jakim jest postępowanie w sprawie zmiany decyzji ostatecznej (art. 155 k.p.a.). Pierwotny wniosek o warunki zabudowy obejmował realizację zespołu hotelowo-konferencyjnego, a w decyzji z dnia [...]r. podano, iż obejmuje ona realizację trzech nowych obiektów oraz przebudowę istniejącego budynku do określonych parametrów, w ramach zespołu hotelowo-konferencyjnego, tj. czterech budynków o zbliżonych gabarytach i takim samym detalu architektonicznym. Jeżeli zatem dokonano rozbiórki budynku na wnioskowanej nieruchomości, a zakres przedmiotowy planowanej inwestycji obejmował cztery obiekty o analogicznych parametrach architektoniczno-urbanistycznych, to Prezydent Miasta B. orzekając w zmienionym stanie faktycznym podjął słuszne rozstrzygnięcie określając rodzaj inwestycji jako budowę zespołu hotelowo-konferencyjnego składającego się z czterech budynków o zbliżonych gabarytach i takim samym detalu architektonicznym. Kolegium podkreśliło także, że w aktach sprawy znajduje się stosowna analiza uwarunkowań przestrzennych w formie graficznej i opisowej przedstawiająca sposób zagospodarowania przedmiotowego obszaru, która nie budzi zastrzeżeń co do rzetelności i prawdziwości podanych danych. W oparciu o przedmiotową analizę przestrzenną Prezydent określił stosowne wymagania architektoniczno-urbanistyczne planowanego zamierzenia inwestycyjnego. Kolegium zaakcentowało też, że zgodnie z przepisem art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich. W przedmiotowej decyzji przewidziano zaś wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich, w tym skarżących (pkt 2.2). Określono także warunek (pkt 2.7) poszanowania interesów osób trzecich w zakresie dostępu do drogi publicznej, możliwości korzystania z wody, energii elektrycznej, cieplnej, środków łączności oraz dostępu światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, a także zakaz zmiany kierunku spływu wód opadowych ze szkodą dla nieruchomości sąsiednich. W kwestii zarzutów dotyczących wydania zaskarżonej decyzji przed upływem terminu do złożenia zażalenia na postanowienie zawieszające postępowanie w sprawie wygaszenia decyzji z dnia [...]r. Kolegium podniosło, iż z uwagi na odrębność ww. postępowań, tj. wznowienia postępowania oraz stwierdzenia wygaszenia nie zasługują one na uwzględnienie. Jednocześnie dodało, iż postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...]Kolegium, po rozpatrzeniu zażalenia skarżących, utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta B. z dnia [...]r. zawieszające postępowanie w sprawie wygaszenia ww. decyzji. Wspólnym pismem z dnia [...]r. J. i J. L. oraz R. i R. K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wspólną skargę na decyzję organu II instancji. Przywołując argumenty, które podnieśli już w odwołaniach od decyzji pierwszoinstancyjnej wskazali dodatkowo, iż w [...]r., inwestor wyburzył zabytkowy budynek przewidziany, zgodnie z warunkami określonymi w decyzji z dnia [...]r., do przebudowy. Następnie, pismem z dnia [...]r. inwestor złożył wniosek o zmianę decyzji o warunkach zabudowy. Postępowanie z wniosku inwestora w sprawie zmiany warunków zabudowy zostało jednak umorzone decyzją z dnia [...]r. w związku z wycofaniem przez inwestora wniosku o zmianę warunków zabudowy. Ustalony w decyzji rodzaj inwestycji to budowa zespołu składającego się z czterech budynków o zbliżonych gabarytach i takim samym detalu architektonicznym. Zdaniem skarżących w istocie nastąpiła zatem zmiana uchylonej decyzji z dnia [...]r. polegająca na zastąpieniu przebudowy budynku (niemożliwej do realizacji bowiem inwestor w styczniu budynek ten wyburzył) przez budowę nowego budynku w miejsce wyburzonego. Pozostałe części decyzji uchylonej i II części decyzji nowej różnią się nieistotnymi szczegółami. Skarżący podkreślili także, że przywołanie w podstawie prawnej art. 151 § 2 pkt. 2 k.p.a. nie przesądza, że decyzja jest na tej podstawie oparta. Decyduje tutaj treść decyzji, a ta niewątpliwie pozostaje w sprzeczności z przywołanym przepisem. Zgodnie z przepisami k.p.a. oraz z utrwalonym orzecznictwem sądowym celem wznowionego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości zakończonego postępowania zwykłego (m.in. uchwała NSA z 2 grudnia 2002 sygn. akt OPS 11/02). Zaskarżona decyzja w pkt. II jest zaś bezsprzecznie kolejną decyzją o warunkach zabudowy na rzecz tego samego inwestora, w odniesieniu do tego samego terenu i tej samej inwestycji. Zdaniem skarżących wznowienie postępowania zostało zatem wykorzystane jako pretekst do ponownego wydania decyzji w sprawie zakończonej wydaną decyzją ostateczną z dnia [...]r. Skarżący podnieśli także, iż choć Kolegium podkreśliło, że znajdująca się w aktach analiza przestrzenna przedstawiająca sposób zagospodarowania przedmiotowego obszaru nie budzi zastrzeżeń co do rzetelności i prawdziwości danych to w rzeczywistości analizę cech zabudowy i zagospodarowania terenu ograniczono (co potwierdza jej wykonawca) do działek dostępnych z tej samej co wnioskowana działka drogi publicznej. Zdaniem skarżących narusza to § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia [...]r. Ponadto analiza zawiera błędne, niezgodne z ewidencją gruntów i budynków dane. Mając na uwadze powyższe skarżący wyrazili przekonanie, przywołując w tej mierze orzecznictwo sądowe, że jedynym możliwym zakończeniem postępowania wznowionego w przedmiotowej sprawie jest wydanie decyzji o uchyleniu decyzji dotychczasowej i umorzeniu postępowania zwykłego zakończonego tą decyzją. Skarga została wniesiona w terminie. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Nadto w myśl art. 152 cytowanej ustawy w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a także rozstrzygnięcia decyzję tę poprzedzającego wykazało, że są one dotknięte uchybieniami formalnymi uzasadniającymi ich wzruszenie, a tym samym wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie. Oba rozstrzygnięcia naruszają bowiem art. 149 § 2 i 151 § 1 pkt 2 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Przystępując do szczegółowych rozważań wskazać należy, iż w myśl utrwalonych w doktrynie i judykaturze poglądów wznowienie postępowania stanowi instytucję procesową mającą na celu stworzenie prawnej możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została już wydana decyzja ostateczna. Potrzeba stosowania tego rodzaju instytucji objawia się w sytuacjach, kiedy to po wydaniu decyzji ostatecznej ujawniła się wadliwość postępowania dowodowego, na którym oparto ostateczne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej albo też gdy wystąpiły później okoliczności, które pozbawiają znaczenia przesłanki, na jakich oparto rozstrzygnięcie sprawy – por. szerzej np. W. Dawidowicz: Postępowanie administracyjne. Zarys wykładu, Warszawa 1983, s. 242; G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Tom I, Zakamycze, 2005 r. , s. 295 i nast. wraz z cytowaną tam literaturą. Przedmiotem postępowania w sprawie wznowienia jest więc stosownie do art. 149 § 2 k.p.a.: 1) ustalenie, czy postępowanie, w którym zapadła decyzja ostateczna, było dotknięte jedną z wadliwości wyliczonych w art. 145 § 1 i art. 145a; 2) przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją ostateczną – por. B. Adamiak /w:/ B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2009, s. 546. Granice postępowania rozpoznawczego sprawy administracyjnej wyznaczone są zatem zakresem sprawy rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Stanowi w konsekwencji naruszenie prawa wymagające eliminacji kończącego postępowanie wznowieniowe rozstrzygnięcia wykroczenie poza granice określone w art. 149 § 2 k.p.a. i rozpoznanie w ramach postępowania wznowionego sprawy niezakończonej decyzją ostateczną bądź sprawy, która w ogóle nie była przedmiotem postępowania administracyjnego – por. np. wyrok NSA z dnia 9 czerwca 1992 r., sygn. akt SA/Wr 534/92. W postępowaniu wznowionym dopuszczalne jest bowiem wyłącznie rozstrzygnięcie sprawy tożsamej pod względem podmiotowym, przedmiotowym i podstawy prawnej ze sprawą rozstrzygniętą decyzją ostateczną. Są to nieprzekraczalne granice postępowania rozpoznawczego wznowionego postępowania. Zmiana bowiem jednego z elementów składających się na tożsamość sprawy powoduje, że mamy do czynienia z inną sprawą administracyjną, która w konsekwencji nie może być rozpoznana w postępowaniu wznowionym – por. B. Adamiak /w:/ B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks ... j.w., s. 547, por. też cytowany tamże wyrok NSA z dnia 5 września 1992 r., sygn. akt IV SA 594/92. Prowadząc postępowanie w celu ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, organ nie jest zatem związany ustaleniami stanu faktycznego i prawnego dokonanymi w postępowaniu, w którym zapadła decyzja ostateczna. Jest natomiast bezwzględnie związany granicami rozpoznanej w postępowaniu zwykłym sprawy administracyjnej, w tym jej zakresem przedmiotowym. Absolutnie niedopuszczalnym jest zatem, jak miało to miejsce w sprawie stanowiącej przedmiot obecnej kontroli Sądu, rozpoznanie w postępowaniu wznowionym innego wniosku niż ten, którego treść wyznaczyła granice postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Wskazać bowiem w tym miejscu należy, że przedmiotem sprawy administracyjnej zakończonej ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu decyzją ostateczną z dnia [...]r. była wyrażona przez inwestora chęć przebudowy jednego budynku i budowy trzech budynków aby łącznie powstał zespół hotelowo-konferencyjny. Taki właśnie zamiar wynikał ze złożonej przez inwestora dokumentacji, taki też zakres planowanej inwestycji był przedmiotem prowadzonego przez organ postępowania rozpoznawczego, a następnie stał się przedmiotem wydanej decyzji. Decyzja z dnia [...]r. jednoznacznie wskazuje bowiem jako rodzaj inwestycji, iż jest to cyt. "Przebudowa istniejącego budynku oraz budowa trzech nowych obiektów z garażami podziemnymi dla potrzeb usług hotelowo-konferencyjnych. Zespół składający się z czterech budynków o zbliżonych gabarytach i takim samym detalu architektonicznym. Budynki połączone ze sobą parterowym budynkiem stanowiącym łącznik pomiędzy obiektami oraz podziemnymi garażami Decyzja ta uzyskała walor ostateczności i nie podlegała zmianie w drodze jakiegokolwiek postępowania nadzwyczajnego (wprawdzie z uwagi na zmianę okoliczności faktycznych, a mianowicie dokonanie rozbiórki budynku, który stosownie do decyzji ustalającej warunki zabudowy miał ulec przebudowie, inwestor wnosił o jej zmianę w trybie art. 155 k.p.a. jednak wniosek swój następnie wycofał, a postępowanie w tej mierze zostało umorzone decyzją z dnia [...]r. nr [...]). W konsekwencji tylko ten sam zakres inwestycji, który był przedmiotem postępowania zwykłego mógł być przedmiotem prowadzonego przez organ postępowania wznowionego. Jak wynika z treści kończącej postępowanie wznowione decyzji z dnia [...]r. organ w postępowaniu tym rozpoznał jednak inny zakres wniosku inwestora niż w postępowaniu zwykłym. Nie prowadził bowiem postępowania w przedmiocie przebudowy jednego i budowy trzech budynków lecz jak wynika z osnowy decyzji postępowanie odnosiło się do budowy czterech budynków. Osnowa decyzji Prezydenta Miasta B. wskazuje bowiem, że cyt. "Inwestycja polega na budowie zespołu składającego się z czterech budynków o zbliżonych gabarytach i takim samym detalu architektonicznym. Budynki połączone ze sobą podziemnymi garażami oraz parterowym budynkiem stanowiącym łącznik pomiędzy obiektami". Tym samym postępowanie wznowione dotyczyło inwestycji, która nie była przedmiotem postępowania zwykłego. Sąd podkreśla w tym miejscu, że jeśli z uwagi na okoliczności faktyczne zamiar inwestora uległ zmianie to mógł on złożyć kolejny wniosek o ustalenie warunków zabudowy, który byłby przedmiotem kolejnego postępowania zwykłego. Zmiana taka, z przyczyn podanych wyżej, nie była natomiast dopuszczalna w ramach postępowania wznowionego, mającego za zadanie weryfikację prawidłowości postępowania zakończonego w przeszłości decyzją ostateczną. Zmiana zakresu inwestycji, dla której miałyby być ustalone warunki zabudowy i zagospodarowania terenu nie stanowi bowiem, jak to wskazano powyżej, li tylko zmiany okoliczności faktycznej w sprawie lecz niedopuszczalną w ramach postępowania wznowionego zmianę granic postępowania. Rozpoznaniu w postępowaniu wznowionym podlegała bowiem w istocie nowa sprawa administracyjna, inna niż ta, która była przedmiotem postępowania zwykłego. W konsekwencji wydana przez organ I instancji decyzja w istotny sposób naruszała art.149 § 2 k.p.a. i winna była zostać przez organ drugiej instancji wyeliminowana z obrotu prawnego. Organ ten nie dostrzegł jednak wskazanego uchybienia i utrzymał decyzję pierwszoinstancyjną w mocy. W konsekwencji zaskarżona decyzja SKO w B. obarczona jest taką samą wadą. Wskazać też w tym miejscu należy, czego również nie uwzględnił organ II instancji, iż wydana przez Prezydenta Miasta B. decyzja kończąca postępowanie wznowione stanowi nadto rozstrzygnięcie naruszające art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. Zgodnie bowiem z art. 151 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej, po przeprowadzeniu wznowionego postępowania wydaje decyzję, w której w zależności od poczynionych ustaleń: 1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a k.p.a., albo 2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a k.p.a., i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Rozstrzygnięcie to może mieć charakter merytoryczny, bądź może umarzać postępowanie w sprawie. Stosownie natomiast do art. 151 § 2 k.p.a. w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Wspomniane w przywołanej normie okoliczności, o których mowa w art. 146 k.p.a. obejmują znaczny upływ czasu od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji (art. 141 § 1 k.p.a.) oraz sytuację, w której zdaniem organu w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej (art. 146 § 2 k.p.a.). Stosownie do art. 105 § 1 k.p.a. postępowanie wznowione zakończone może być nadto decyzją o umorzeniu tegoż postępowania jeżeli postępowanie to, ze względów podmiotowych lub przedmiotowych, stanie się bezprzedmiotowe. Prezydent Miasta B. wydając w wyniku postępowania wznowionego decyzję z dnia [...]r. uchylił decyzję ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu i jednocześnie ustalił nowe warunki zabudowy dla, notabene jak to wskazano wyżej, inwestycji o innym zakresie planowanych robót. Jako podstawę swego rozstrzygnięcia wskazał art. 151 § 1 pkt. 2 k.p.a., a więc przepis przewidujący obowiązek uchylenia decyzji ostatecznej i ponownego rozstrzygnięcia o istocie sprawy w przypadku stwierdzenia przez organ, iż zaistniały podstawy wymienione w art. 145 i 145a k.p.a. i w konsekwencji podjęte w przeszłości rozstrzygnięcie było wadliwe, nie zachodzą bowiem przesłanki negatywne określone w art. 146 k.p.a. W przedmiotowej sprawie uchylając decyzję ostateczną z uwagi na okoliczność z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Prezydent Miasta B., jak to jednoznacznie wynika zarówno z okoliczności sprawy, jak też z treści uzasadnienia decyzji SKO w B., wydał nowe rozstrzygnięcie merytoryczne (o istocie sprawy) nie z uwagi na stwierdzenie w postępowaniu wznowionym, że podjęte w przeszłości rozstrzygnięcie było wadliwe i wymaga weryfikacji lecz po to by w nowym rozstrzygnięciu ująć inny zakres inwestycji niż analizowany uprzednio. W konsekwencji powyższych uwag zarówno zaskarżona decyzja Kolegium, jak i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta B. w sposób istotny naruszały wskazane powyżej normy, a tym samym musiały zostać przez Sąd wyeliminowane z obrotu prawnego. W ramach ponownie prowadzonego postępowania organ powtórnie wszechstronnie rozważy sprawę we wszystkich jej aspektach, a wydane rozstrzygnięcie odpowiadać winno wskazanym wyżej przepisom. Jeśli zatem organ potwierdzi, na co zgodnie wskazują strony postępowania, iż w rzeczywistości wniosek inwestora, który wszczął postępowanie zwykłe, stał się bezprzedmiotowy albowiem stosownie do dołączonej do wniosku dokumentacji dotyczył m.in. przebudowy budynku, który w istocie nie istnieje to obowiązkiem organu w razie zastosowania art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. będzie uchylenie decyzji ostatecznej i umorzenie postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Wniosek Inwestorów dotyczący innej, dostosowanej do realiów inwestycji, o ile zostałby złożony, musiałby bowiem zostać rozpoznany w ramach kolejnego postępowania zwykłego, nie może natomiast stać się przedmiotem postępowania wznowionego. W świetle przedstawionych wyżej wywodów należało uwzględnić skargę J. i J. L. oraz R. i R. K. i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzec jak w sentencji. Nadto w myśl art. 152 cytowanej ustawy określono, że decyzja w zaskarżonej części nie podlega wykonaniu. O kosztach obejmujących wpisy od wspólnie, jednym pismem, wniesionej przez skarżących J. i J. L. oraz R. i R. K. skargi orzeczono na podstawie art. 200 i 209 p.p.s.a. zasądzając na rzecz J. i J. L. solidarnie kwotę 200,00 zł, taką samą kwotę zasądzając też solidarnie na rzecz R. i R. K.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło